VI SA/Wa 2115/18

VI SA/Wa 2115/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-03-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-11-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grażyna Śliwińska
Magdalena Maliszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Kozik
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
II GSK 1064/19 - Wyrok NSA z 2022-12-13
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 49 poz 508
art. 120 ust. 1, art. 129 ust. 1 pkt 1,
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 107 par. 3, art. 7, art. 75, art. 77, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Sławomir Kozik Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2019 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2018 r. nr Sp. [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę
Uzasadnienie
Sygn. akt:
VI SA/Wa 2115/18
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2018 r. Urząd Patentowy (dalej także jako organ, UP) oddalił wniosek J. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą S. z [...] (dalej jako wnioskodawca, skarżący) o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy POCZTA KWIATOWA o nr [...] udzielonego na rzecz P. sp. z o.o. z siedzibą w [...].
Podstawą prawną decyzji były przepisy art. 129 ust. 2 pkt 1, 2 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. z 2002., nr 49 poz. 508 ze zm. (dalej: p.w.p.).
Rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu 27 czerwca 2017 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o unieważnienie ww. prawa ochronnego.
Sporny znak jest znakiem słownym. Chroniony jest z pierwszeństwem od dnia 17 stycznia 2002 r., a przeznaczony do oznaczania usług w klasach: 35, 39 i 42.
Jako podstawę wniosku o unieważnienie wnioskodawca wskazał art. 164 ust. 1 w związku art. 129 1 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 p.w.p. oraz art. 165 ust 1 pkt 2 p.w.p. W uzasadnieniu zarzutu naruszenia art. 129 1 ust. 1 pkt 2 p.w.p., wnioskodawca podniósł, że sporny znak towarowy jest pozbawiony odróżniającego charakteru, tj. nie nadaje się do odróżniania towarów dla których został zgłoszony. Poza tym, że oznaczenie POCZTA KWIATOWA nie wykazuje cech odróżniających, to nie wskazuje ono na pochodzenie od konkretnego przedsiębiorcy. Zdaniem wnioskodawcy, znak ten stanowi generalną nazwę rodzajową usług dostarczania przesyłek kwiatowych.
Skarżący przedstawił badania sondażowe przeprowadzone w kwietniu 2017 r., – "Opinie ekspercką" K. SA z dnia 8 maja 2017 r., na okoliczność, czy oznaczenie POCZTA KWIATOWA jest postrzegane przez aktualnych i potencjalnych odbiorców jako nazwa rodzaju usługi czy jako znak towarowy konkretnej firmy. Zdaniem wnioskodawcy badania potwierdzają, że oznaczenie "poczta kwiatowa" w odbiorze potencjalnych konsumentów ma charakter rodzajowy i nie nabyło znamion odróżniających usługi konkretnej firmy. Wnioskodawca podniósł, że oznaczenie "poczta kwiatowa" nie zawiera żadnych elementów, które mogłyby, poza znaczeniem opisowym, umożliwić odbiorcom łatwe i natychmiastowe zapamiętanie go jako znaku towarowego posiadającego charakter odróżniający dla towarów i usług, które oznacza. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 129 1 ust. 1 pkt 3 p.w.p. wnioskodawca wskazał, że sporny znak towarowy składa się wyłącznie z oznaczeń lub wskazówek, które mogą służyć w obrocie do oznaczania takich cech jak: rodzaj, jakość, ilość, przeznaczenie, wartość, pochodzenie. Sporny znak towarowy jest w jego ocenie wyraźnie opisowy w odniesieniu do sygnowanych nim usług, objętych ochroną. Wnioskodawca wskazał na znaczenie słowa "poczta", które oznacza nazwę instytucji przewożącej i dostarczającej korespondencje i przesyłki, a także nazwę jej placówki. Ponadto, zdaniem wnioskodawcy, słowo "poczta" odnosi się do innych usług związanych z przekazywaniem przesyłek: np. "poczta elektroniczna" "poczta rowerowa" -transportowana rowerami, "poczta konna" - przewóz końmi, "poczta gołębia" "poczta polowa" Słowo "kwiatowa" odnosi się w sposób oczywisty do przedmiotu usług, które będą świadczone. Całość oznaczenia niesie ze sobą jednoznaczną informację, że tak oznaczone usługi dotyczą działalności zajmującej się przewożeniem i dostarczaniem kwiatów. Zdaniem wnioskodawcy, na rynku jest wiele podmiotów i takich działalności, nie można więc stwierdzić, iż oznaczenie "poczta kwiatowa" wskazuje konkretnego przedsiębiorcę, ponieważ dotyczy wszystkich innych przedsiębiorców działających w branży dostarczania kwiatów. Wobec powyższego, skoro w spornym znaku są elementy, z których każdy opisuje właściwości samych towarów i usług to połączenie tych elementów, bez wprowadzenia niespotykanej zmiany może stworzyć wyłącznie oznaczenie o charakterze opisowym. Ponadto, w ocenie wnioskodawcy, zarówno termin "poczta" jak i "kwiatowa" są powszechnie znane, zatem przeciętny konsument będzie dostrzegał konkretny i bezpośredni związek pomiędzy oznaczeniem "poczta kwiatowa", a usługami nim sygnowanymi. W zakresie zarzucanego naruszenia art. 129 1 ust. 1 pkt 4 p.w.p., wnioskodawca podniósł, że ze względu na wykształconą praktykę dostarczania kwiatów i używania nazw dla tego rodzaju usług, znak "poczta kwiatowa" wskazuje potencjalnemu konsumentowi, że ma on do czynienia z usługą dostarczania kwiatów. Na potwierdzenie wnioskodawca przedłożył do akt sprawy wydruki ze stron internetowych oraz facebooka o przedsiębiorstwach zajmujących się dostarczaniem przesyłek kwiatowych, które używają określenia "poczta kwiatowa" dla oznaczania oferowanych usług.
Pismem z dnia 14 sierpnia 2017 r. uprawniony przedstawił swoje stanowisko w sprawie, uznając wniosek za bezzasadny. Zarzucił wadliwe oznaczenie wnioskodawcy oraz brak prawidłowego wskazania podstaw prawnych wniosku.
Wnioskodawca w piśmie z dnia 18 września 2017 r. stwierdził, że załączony do wniosku odpis CEIDG zawiera wyraźnie wskazanie oznaczenia wnioskodawcy.
Ponadto sprostował podstawę prawną wniosku o unieważnienie, wskazując, że podstawę prawną wniosku stanowią przepisy art. 164 w związku z art. 129 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 1, 2, 3 oraz art. 165 ust. 1 pkt 2 p.w.p. (obowiązujące w dacie zgłoszenia spornego znaku).
W piśmie z dnia 30 października 2017 r. uprawniony przedstawił swoje stanowisko wobec wniosku o unieważnienie. Wniósł o oddalenie ww. wniosku, podnosząc, że przed zgłoszeniem spornego oznaczenia do ochrony określenie POCZTA KWIATOWA nie funkcjonowało w świadomości odbiorców jako nazwa rodzajowa. W jego ocenie, zwykłe połączenie wyrazu posiadającego swój desygnat z wyrazem "poczta" nie stanowi nazwy rodzajowej. Przedstawił znak POCZTA KWIATOWA w kontekście działalności swojego przedsiębiorstwa, w tym opisał powiązania z zagranicznymi podmiotami z branży kwiaciarskiej oraz uzyskane wyróżnienia. Zakwestionował prawidłowość modyfikacji podstaw prawnych wniosku w piśmie z dnia 18 września 2017 r. w stosunku do pierwotnie wskazanych we wniosku z dnia 27 czerwca 2017r. Nadto stwierdził, że wnioskodawca pominął cześć usług znajdujących się w wykazie, a winien był wykazać brak zdolności ochronnej spornego znaku w odniesieniu do każdej z tych usług. Poinformował, że w sprawie znaku POCZTA KWIATOWA toczyło się postępowanie o unieważnienie prawa na ten znak, na analogicznej podstawie prawnej, zakończone oddaleniem żądania unieważnienia (decyzja z dnia [...] sierpnia 2007 r., Sp. [...]). Odnosząc się do powołanej przez wnioskodawcę "Opinii Eksperckiej" z dnia 27 czerwca 2017 r., zakwestionował ją pod względem formalnym ( osoba podpisana nie była uprawniona do reprezentacji) i merytorycznym. Mianowicie - stwierdził, że opinia ta ma charakter prywatny, a ponadto nie obejmuje daty zgłoszenia spornego znaku do ochrony. Odnośnie pozostałych załączonych wydruków, tj. stron internetowych – stwierdził, że nie zawierają dat, brak jest znaku POCZTA KWIATOWA, nie są związane ze spornym znakiem towarowym oraz potwierdzają okoliczności mające miejsce po zgłoszeniu znaku do ochrony. Uprawniony podkreślił, że ciężar wykazania, iż prawo na sporny znak towarowy zostało udzielone z naruszeniem przepisów prawa, spoczywa na wnioskodawcy. Załączył opinie i certyfikaty dotyczące prowadzonej przez niego firmy z lat 2009-2016.
Wnioskodawca w piśmie z dnia 30 listopada 2017 r. ustosunkował się do stanowiska uprawnionego. Załączył materiały dowodowe w postaci artykułów prasowych oraz wpisów z forów internetowych, podnosząc, że wynika z nich, że oznaczenie POCZTA KWIATOWA było od lat używane jako nazwa rodzaju usługi. Stwierdził, że wszystkie usługi objęte spornym prawem odnoszą się do działalności kwiaciarni internetowych w związku z warstwą koncepcyjną tego znaku towarowego. Następnie dokonał oceny zdolności ochronnej spornego znaku wobec usług objętych spornym prawem oraz polemizował z ocenami uprawnionego jak również z uzasadnieniem decyzji UP dotyczącej znaku POCZTA KWIATOWA o sygn. Sp. [...], powołanej przez uprawnionego. Powołał się na decyzję w sprawie unijnego znaku towarowego "poczta kwiatowa" (EUTM) o nr [...], zgłoszonego dla analogicznych usług. W sprawie ww. znaku wydana została wstępna odmowa, oparta na odpowiednich, jak w niniejszej sprawie przesłankach.
Podczas rozprawy w dniu [...] marca 2018 r. zarówno wnioskodawca jak i uprawniony podtrzymali swoje dotychczasowe stanowiska.
Wnioskodawca stwierdził, że wyniki badania opinii publicznej mają pośrednie znaczenie i zgodnie z tymi wynikami konsumenci nie kojarzyli tego oznaczenia z działalnością uprawnionego, ale odbierają je jako rodzajowe.
Uprawniony przedłożył do akt sprawy pismo z dnia 12 marca 2018 r. zawierające jego stanowisko, w którym ponownie odniósł się do zarzutów wnioskodawcy. W szczególności, ocenił jako niską jakość materiałów dowodowych w postaci wydruków internetowych, podkreślił, że powołane przykłady podmiotów, które używały oznaczenia POCZTA KWIATOWA robiły to za zgodą uprawnionego, na podstawie zawartych umów, których kopie załączył. Ponownie wskazał, że jego zdaniem, wnioskodawca nie uzasadnił żądania unieważnienia spornego znaku w odniesieniu do części usług objętych ochroną znaku o nr [...]. Poinformował, że znak towarowy POCZTA KWIATOWA został zarejestrowany jako znak unijny, a ponadto sprawa ta nie ma wpływu na przedmiotowe postępowanie.
Urząd Patentowy, zakreślając ramy prawne postępowania, wskazał, iż w myśl art. 255 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo własności przemysłowej sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy rozpatrywane są w trybie postępowania spornego.
Zgodnie z treścią art. 315 ust. 3 p.w.p., ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego ocenia się wg przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia, tj. w dniu 17 stycznia 2002 roku. W niniejszej sprawie zastosowanie w sprawie będzie zatem miał przepis art. 129 ust. 2 pkt 1, 2 i 3 w związku z art. 129 ust. 1 pkt 2 w brzmieniu ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej - Dz. U. z 2001 r., nr 49, poz. 508, które to przepisy zostały powołane przez wnioskodawcę w piśmie z dnia 18 września 2017 r.
W myśl art. 129 ust. 1 p.w.p.: nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, które (pkt 2): nie mają dostatecznych znamion odróżniających; ust. 2: z zastrzeżeniem art. 130 nie mają dostatecznych znamion odróżniających oznaczenia, które; (pkt 1) nie nadają się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostały zgłoszone; (pkt 2) składają się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności; (pkt 3) weszły do języka potocznego lub są zwyczajowo używane w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych.
Urząd Patentowy nie podzielił stanowiska uprawnionego, zawartego piśmie z dnia 30 października 2017 r., który uznał, że modyfikacja podstawy prawnej z art. 1291 ust 1 pkt 2, 3 i 4 p.w.p, stanowi w istocie cofnięcie wniosku o unieważnienie spornego prawa na znak towarowy o nr [...]. Wyjaśnił, że zarówno żądanie jak i jego uzasadnienie nie uległo zmianie, natomiast przepis art 1291 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 p.w.p. (w brzmieniu aktualnie obowiązującej ustawy p.w.p.) odpowiada treści art. 129 ust. 2 pkt 1, 2 i 3 p.w.p. (obowiązującej w dniu zgłoszenia spornego znaku towarowego do ochrony), a zmianie ulegała jedynie jednostka redakcyjna. Podniesione w sprawie zarzuty są identyczne. Niemniej, należy podkreślić, że w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy wnioskodawca, jako inicjator postępowania, może modyfikować swoje żądanie do czasu zamknięcia rozprawy, z zastrzeżeniem art. 2553 ust. 5 p.w.p. Zdaniem organu działania wnioskodawcy były dopuszczalne i nie można ich kwalifikować jako cofnięcia wniosku.
UP wskazał, że przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest znak towarowy słowny POCZTA KWIATOWA o nr [...], który, z pierwszeństwem od dnia 17 stycznia 2002 roku, jest przeznaczony do oznaczania usług w klasach: 35, 39 i 42, a mianowicie: komputerowe bazy danych - pozyskiwanie danych, ich systematyzacja i przetwarzanie, promocja sprzedaży, zgrupowanie na rzecz osób trzecich różnych towarów pozwalające nabywcy wygodnie oglądać i kupować towary u hurtownika, zgrupowanie na rzecz osób trzecich różnych towarów pozwalające nabywcy wygodnie oglądać i kupować te towary poprzez katalog i kupować te towary na stronie WEB wyspecjalizowanej w sprzedaży różnorodnych artykułów (kl. 35), dostarczanie kwiatów również zamówionych korespondencyjnie lub za pośrednictwem telekomunikacji (kl. 39), dekorowanie kwiatami wnętrz i wystaw innych niż sklepowe, tworzenie i utrzymywanie stron internetowych, usługi w zakresie architektury (kl. 42).
Wnioskodawca zarzucił, że sporny znak POCZTA KWIATOWA o nr [...] w dniu zgłoszenia do Urzędu Patentowego RP, nie spełniał ustawowych warunków wymaganych do udzielenia prawa wyłącznego, określonych w art. 129 ust 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej, bowiem określenie POCZTA KWIATOWA nie wskazuje na pochodzenie od konkretnego przedsiębiorcy, lecz na generalną nazwę rodzajową usług dostarczania przesyłek kwiatowych. Urząd Patentowy uznał za niezasadny zarzut udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy z naruszeniem art 129 ust 2 pkt 2 p.w.p.
Organ wskazał, że w ujęciu doktryny: "Dla przyjęcia opisowego charakteru danego znaku musi zachodzić sytuacja, w której między oznaczeniem a usługami występuje związek o charakterze bezpośrednim i rzeczywistym. Taki związek będzie istniał wtedy, jeżeli właściwy krąg odbiorców natychmiast i bez namysłu rozpoznaje w takim oznaczeniu opis usług lub ich cech. Tym samym opisowość takiego oznaczenia musi być oczywista i niewątpliwa z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy. Ponadto informacja o cechach towaru musi mieć charakter bezpośredni, co wyłącza opisowość tych oznaczeń, które są zdolne taką informacje przekazać, ale w drodze pośredniego wnioskowania. Nie będą więc informacyjnymi (opisowymi) te oznaczenia, które odbiorcy jedynie sugerują, czy też przywołują na myśl pewne cechy, opisujące dany towar"(por. K. Szczepanowska - Kozłowska w: System prawa prywatnego. Prawo własności przemysłowej. Tom 14 B, pod red. R. Skubisza, Wyd. C. H .Beck Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2012 r., s. 585 oraz powołane tam orzecznictwo i literatura; podobnie: W Włodarczyk w: Zdolność odróżniająca znaku towarowego, Oficyna Wydawnicza Verba, Lublin 2001 r., s. 179). Organ podkreślił, że badanie opisowego charakteru znaku towarowego oprócz oceny czy znak nie jest zbudowany wyłącznie z elementów służących w obrocie do wskazania w szczególności rodzaju towaru/usługi, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu funkcji lub przydatności powinno uwzględniać "punkt widzenia zapatrywań przeciętnego nabywcy towarów lub usług dla których znak zgłoszono" (W. Włodarczyk w: Zdolność odróżniająca znaku towarowego Wyd. Verba, Lublin 2001 r. str. 159). Innymi słowy, badając zasadność zarzutu naruszenia art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. należy uwzględnić zakres znaczeniowy słów użytych w spornym znaku towarowym, ponieważ ma to znaczenie dla ustalenia czy konkretne oznaczenie posiada dostateczne znamiona odróżniające o których stanowi ww. przepis i jak jest postrzegany ten znak przez przeciętnych odbiorców towarów nim oznaczanych. W ocenie organu, znak towarowy POCZTA KWIATOWA nie jest oznaczeniem o charakterze opisowym. Trudno bowiem przyjąć za wnioskodawcą, że słowa poczta kwiatowa oznaczają dokładnie i bezpośrednio te rodzaje usług do oznaczania których został przeznaczony znak towarowy o nr [...]. Tym bardziej, że wnioskodawca odnosząc się do usług objętych wykazem spornego znaku stwierdził, że co do usług z klasy 35: - komputerowe bazy danych - pozyskiwanie danych, ich systematyzacja i przetwarzanie, zdaniem wnioskodawcy chodzi o systematyzacje i przetwarzanie danych klientów kwiaciarni internetowych sporny znak ma opisowy charakter, - promocji sprzedaży zdaniem wnioskodawcy odnosi się do sprzedaży i promocji oferowanych na stronach internetowych kwiatów i usług ich dostarczania i dlatego znak jest opisowy, - zgrupowania na rzecz osób trzecich różnych towarów pozwalające nabywcy wygodnie oglądać i kupować towary u hurtownika, zdaniem wnioskodawcy, niezaprzeczalnie odnosi się do sprzedaży internetowej pozwalającej wygodnie oglądać (na stronie internetowej) i kupować (przez stronę internetową) kwiaty i upominki i w związku z tym sporny znak jest opisowy, - zgrupowania na rzecz osób trzecich różnych towarów pozwalające nabywcy wygodnie oglądać i kupować te towary poprzez katalog i kupować te towary na stronie WEB wyspecjalizowanej w sprzedaży różnorodnych artykułów wobec czego znak POCZTA KWIATOWA jest opisowy.
W zakresie usług z klasy 39, tj.: dostarczanie kwiatów również zamówionych korespondencyjnie lub za pośrednictwem telekomunikacji oznaczenie POCZTA KWIATOWA ma charakter opisowy, ponieważ odnosi się do usług, które mogą świadczyć wszystkie kwiaciarnie internetowe. W klasie 42, tj.: - usług dekorowania kwiatami wnętrz i wystaw innych niż sklepowe to zdaniem wnioskodawcy usługi tego rodzaju należą do usług świadczonych właśnie przez kwiaciarnie dlatego znak POCZTA KWIATOWA jest opisowy, - usług tworzenia i utrzymywania stron internetowych zdaniem wnioskodawcy każda kwiaciarnia internetowa musi tworzyć i utrzymywać stronę internetową poprzez którą świadczy usługi związane z zamawianiem i dostarczaniem kwiatów i dlatego jest opisowe, - usługi w zakresie architektury, mimo, iż jest to szerokie określenie, to zdaniem wnioskodawcy, należy je analizować w związku z warstwą koncepcyjną spornego znaku towarowego POCZTA KWIATOWA, zatem w ocenie wnioskodawcy, uprawniony nie projektuje mostów, osiedli mieszkaniowych, ale ww. usługi wraz z innymi usługami objętymi ochroną spornego znaku towarowego i świadczonymi przez kwiaciarnie internetowe np. jak usługi architektury krajobrazu oznaczanie spornym znakiem, mają, zdaniem wnioskodawcy, charakter opisowy.
W niniejszej sprawie wnioskodawca twierdzi, że opisowość znaku POCZTA KWIATOWA przejawia się w tym, że usługi nim oznaczane odnoszą się do kwiaciarni i usług oferowanych przez nie i jednocześnie, że zakres pojęciowy tego oznaczenia jest tak szeroki, że obejmuje różnorodne czynności, których jedynym wspólnym elementem są kwiaty. Słowo poczta posiada, za słownikiem języka polskiego (dostępnym na sjp.pl) następujące znaczenia: "1. «instytucja zajmująca się przewożeniem i dostarczaniem korespondencji i przesyłek; też: placówka tej instytucji», 2. «budynek, w którym mieści się ta instytucja», 3. «zbiór listów, telegramów, paczek itp. przesyłanych pocztą», natomiast słowo "kwiatowa" jest przymiotnikiem i pochodzi od słowa kwiat, posiadającego znaczenia takie jak: "1. «część rośliny mająca barwne, gęsto skupione płatki», 2. «ozdobna roślina kwitnąca», 3. «roślinny motyw dekoracyjny», 4. «doniczka z rośliną ozdobną», 5. «najlepsza, wybrana część czegoś», 6. łow. «ogon łosia, jelenia, daniela; też: biały czubek ogona lisa» (za sjp.pl).
Wobec powyższego Urząd Patentowy stwierdził, że oznaczenie POCZTA KWIATOWA dla następujących usług ujętych w wykazie spornego znaku towarowego, tj. komputerowe bazy danych - pozyskiwanie danych, ich systematyzacja i przetwarzanie, promocja sprzedaży, zgrupowanie na rzecz osób trzecich różnych towarów pozwalające nabywcy wygodnie oglądać i kupować towary u hurtownika, zgrupowanie na rzecz osób trzecich różnych towarów pozwalające nabywcy wygodnie oglądać i kupować te towary poprzez katalog i kupować te towary na stronie WEB wyspecjalizowanej w sprzedaży różnorodnych artykułów (kl. 35) jest w pełni fantazyjne, a sugerowanie przez wnioskodawcę, że z zakresu znaczeniowego spornego znaku POCZTA KWIATOWA usługi dotyczą kwiaciarni nie znajduje uzasadnienia. Analogicznie należy ocenić usługi dekorowania kwiatami wnętrz i wystaw innych niż sklepowe, tworzenie i utrzymywanie stron internetowych, usługi w zakresie architektury (kl. 42), ponieważ, zdaniem organu, znak POCZTA KWIATOWA jest, wobec tych usług fantazyjny i żadna z tych usług nie dotyczy łącznie poczty i kwiatów. Oceniając argumentację wnioskodawcy co do opisowego charakteru znaku POCZTA KWIATOWA dla usług architektury, organ stwierdził, że próba "rozszerzenia" usług architektury do usług architektury obrazu, która nie jest ujęta w ocenianym wykazie nie ma podstaw, a potwierdzać może jedynie intencjonalność argumentacji wnioskodawcy. Natomiast w odniesieniu do pozostałych usług z ww. klasy 39 to jest dostarczania kwiatów również zamówionych korespondencyjnie lub za pośrednictwem telekomunikacji, znak towarowy POCZTA KWIATOWA nie jest oznaczeniem wprost, bezpośrednio i jednoznacznie opisowym w odniesieniu do ww. usług lecz, co najwyżej, ma charakter aluzyjny, sugerujący.
Takie zaś znaki, w ocenie utrwalonego i aktualnego orzecznictwa sądowo-administracyjnego, nie budzą wątpliwości, co do pełnienia prawidłowej funkcji znaku towarowego. Podkreśla się, że sama możliwość skojarzenia przez odbiorców towarów lub usług oznaczonych znakiem to za mało, by przyjąć, że znak taki ma charakter ogólnoinformacyjny (vide: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 stycznia 2003 r., sygn. akt: II SA 3865/01, wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 listopada 2006 r" o sygn. akt VI SA/Wa 1705/06).
Ponadto organ podkreślił, że w złożonych przez wnioskodawcę materiałach nie ma dowodów wskazujących, że sporne oznaczenie POCZTA KWIATOWA w dacie zgłoszenia, tj. w dniu 17 stycznia 2002 roku było konkretnie i bezpośrednio opisowe, i dla polskich odbiorców było jedynie informacją o konkretnej usłudze. Dowodem takim nie mogą być badania sondażowe tj. "Opinia Ekspercka" K. S.A. z dnia 8 maja 2017 r., przedłożone na okoliczność postrzegania tego oznaczenia przez jej aktualnych i potencjalnych odbiorców jako rodzaju usługi, bowiem badania te pochodzą z 2017 r. a więc są późniejsze o ponad 15 lat niż zgłoszenie spornego znaku do ochrony.
Zgodnie z treścią art. 129 ust. 2 pkt 1 p.w.p., nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, które nie nadają się do odróżniania w obrocie towarów (i/lub usług), dla których zostały zgłoszone.
Jak stwierdził WSA w Warszawie w wyroku z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 472/14: "zdolność odróżniająca znaku towarowego wyraża się w posiadaniu przez znak dostatecznych znamion pozwalających na odróżnienie w obrocie oznaczonych nim towarów lub usług. Konieczność posiadania przez znak dostatecznych znamion odróżniających wynika z tego, że oznaczenie pełniące funkcję znaku towarowego musi nadawać się do identyfikacji towarów w obrocie, aby zaś móc realizować tę funkcję w sposób prawidłowy, musi posiadać pewne cechy charakterystyczne, które mogą utkwić w pamięci kupujących". Sąd w ww. wyroku odwołał się również do stanowiska doktryny: "zdolność odróżniająca to ogół cech oznaczenia pozwalających zindywidualizować (wyróżnić) dany towar (usługę) na rynku wśród towarów (usług) tego samego rodzaju pochodzących z innego źródła (vide: R. Skubisz, Prawo znaków towarowych. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1997 r., s. 55)". Zatem zdolność odróżniająca jest cechą tą oznaczenia, która pozwala odbiorcy oznaczonego nim towaru odróżnić towar jako pochodzący z określonego źródła. Orzecznictwo sądów administracyjnych wypowiedziało się także w kwestii oceny zdolności odróżniającej, która musi być dokonana w odniesieniu do towarów i usług wskazanych w zgłoszeniu. I tak, w wyroku z dnia 27 września 2006 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie o sygn. akt VI SA/Wa 1214/06, stwierdził wyraźnie, iż kwestię posiadania bądź nieposiadania przez znak dostatecznych znamion odróżniających nie rozpatruje się in abstracto lecz in concreto, a więc w odniesieniu do konkretnych towarów i usług (podobnie: WSA w Warszawie w wyroku z dnia 26 sierpnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1017/09).
W przedmiotowej sprawie wnioskodawca stwierdził, że oznaczenie POCZTA KWIATOWA wskazuje na "generalną nazwę dostarczania przesyłek kwiatowych".
W tym zakresie UP odwołał się do ustawowego określenia usług pocztowych. W brzmieniu obowiązującej w dniu zgłoszenia (tj. 17 stycznia 2002 r.) spornego znaku towarowego ustawy z dnia 23 listopada 1990 r. o łączności (Dz. U. z 1995 r. Nr 117, poz. 564 ze zm.), w której, w art. 2 ustawodawca wskazał, że przez: 1) pocztowe usługi o charakterze powszechnym - rozumie się przez to działalność gospodarczą polegającą na przyjmowaniu, przewozie i doręczaniu zwykłych przesyłek listowych, listów poleconych, listów wartościowych i paczek pocztowych oraz nadawaniu i doręczaniu przekazów pocztowych, 2) przesyłki listowe - rozumie się przez to listy, kartki pocztowe, druki, druki bezadresowe i ankiety, 3) listy wartościowe - rozumie się przez to listy o wymiarach ustalonych dla przesyłek listowych, o zadeklarowanej przez nadawcę wartości, nadawane, przewożone i doręczane z zapewnieniem szczególnej ochrony zawartości, 4) paczki pocztowe - rozumie się przez to przesyłki z rzeczami dopuszczonymi do przewozu drogą pocztową, przyjęte na podstawie adresu pomocniczego lub innego dokumentu pocztowego, 5) przekazy pocztowe - rozumie się przez to polecenie wypłaty adresatom określonej kwoty pieniężnej, 6) korespondencję pisemną - rozumie się przez to informacje pisemne o charakterze bieżącym i osobistym, mające walor niepowtarzalności, przesyłane w listach lub na kartkach pocztowych, 7) usługi kurierskie - rozumie się przez to usługi nie mające charakteru powszechnego, polegające na zarobkowym, przyspieszonym przewozie i doręczaniu w gwarantowanym terminie przesyłek.
Natomiast w ustawie z dnia 30 lipca 1997 r., o państwowym przedsiębiorstwie użyteczności publicznej "Poczta Polska" (Dz. U. nr 106, poz. 675 ze zm.) w art. 9 ustawodawca wskazał, że przedmiotem działalności Poczty Polskiej jest: ust. 1 -prowadzenie działalności polegającej na świadczeniu usług pocztowych o charakterze powszechnym, polegających na przyjmowaniu, przewozie i doręczaniu zwykłych przesyłek listowych, listów poleconych, listów wartościowych i paczek pocztowych oraz nadawaniu i doręczaniu przekazów pocztowych, ust. 2 wykonywanie niektórych czynności bankowych, ust. 3 emisja i wprowadzenie do obiegu znaczków pocztowych, ust, 4 wykonywania innych usług związanych z wykorzystaniem służby pocztowej, w szczególności w zakresie obsługi administracji państwowej i samorządu terytorialnego, kolportażu prasy i wydawnictw, filatelistyki.
Zdaniem organu, wskazane w ww. przepisach ustaw czynności usługi pocztowej nie są odpowiednikiem "generalnej nazwy dostarczania przesyłek kwiatowych" jak twierdził wnioskodawca. W ocenie UP, słowo POCZTA i słowo KWIATOWA użyte w spornym znaku towarowym, mają swoje znaczenie, a ich złożenie wykreowało samodzielny znak towarowy POCZTA KWIATOWA, przywołujący być może na myśl czynności związane z doręczaniem, ale nie przesyłek - w rozumieniu poczty. Nie jest to również nazwa miejsca - punktu, w którym dokonuje się usług objętych wykazem, ani tym bardziej przekaz pocztowy, przesyłka listowa, list wartościowy, paczka pocztowa, przekaz pocztowy, korespondencja pisemna, czy usługi kurierskie. W ten sposób znak uzyskał odrębność od sygnowanych nim usług i może je odróżniać. Tym samym, znak postrzegany jako całość w swoim zakresie znaczeniowym posiada dostateczne znamiona odróżniające. Wnioskodawca nie wykazał, aby struktura tego znaku eliminowała to oznaczenie z możliwości oznaczania nim usług do oznaczania których sporny znak towarowy został przeznaczony. Ponadto wnioskodawca nie wykazał, aby sporny znak nie był postrzegany przez odbiorców jako znak towarowy. Tym bardziej, że sporny znak towarowy służy do oznaczania szeregu różnych usług sklasyfikowanych w klasach 35, 39 i 42.
W klasie 35 są to: komputerowe bazy danych - pozyskiwanie danych, ich systematyzacja i przetwarzanie, promocja sprzedaży, zgrupowanie na rzecz osób trzecich różnych towarów pozwalające nabywcy wygodnie oglądać i kupować towary u hurtownika, zgrupowanie na rzecz osób trzecich różnych towarów pozwalające nabywcy wygodnie oglądać i kupować te towary poprzez katalog i kupować te towary na stronie WEB wyspecjalizowanej w sprzedaży różnorodnych artykułów, dla których znak POCZTA KWIATOWA jest odróżniający, analogicznie dla usług z klasy 42, tj.: dekorowanie kwiatami wnętrz i wystaw innych niż sklepowe, tworzenie i utrzymywanie stron internetowych, usługi w zakresie architektury.
UP przyjął także, iż dla usług z klasy 39, a mianowicie: dostarczanie kwiatów również zamówionych korespondencyjnie lub za pośrednictwem telekomunikacji, znak towarowy POCZTA KWIATOWA posiada dostateczne, a więc wystarczające znamiona odróżniające w swojej strukturze, które pozwalają na identyfikację źródła pochodzenia.
Konkludując, organ stwierdził, że błędny jest pogląd wnioskodawcy, iż struktura spornego znaku nie posiada jakichkolwiek cech charakterystycznych umożliwiających identyfikację usług dla których został przeznaczony.
Wnioskodawca podniósł także zarzut naruszenia art. 129 ust. 2 pkt 3 p.w.p., a więc, że sporny znak POCZTA KWIATOWA wszedł do języka potocznego i jest używany w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych. Na potwierdzenie powyższego przedłożył do akt wydruki internetowe i artykuły świadczące, że od co najmniej 2005 roku używano określenia "poczta kwiatowa".
Oceniając zarzut naruszenia przez sporne prawo na znak towarowy POCZTA KWIATOWA przepisu art. 129 ust. 2 pkt 3 p.w.p., UP uwzględnił stanowisko doktryny, zgodnie z którym z rejestracji wyłączone są "powszechnie używane oznaczenia, które bądź w języku potocznym, bądź w praktyce obrotu pełnią samodzielną funkcję znaczeniową, pozwalając na skrótowe wyrażenie pewnej treści" (jak K. Szczepanowska - Kozłowska w: System prawa prywatnego, Prawo własności przemysłowej tom 14 B, pod redakcją Ryszarda Skubisza, Wyd. H. C. Beck Warszawa 2012 r., s. 589). Ponadto, jak stwierdził ww. autor "wyłączone od rejestracji są tylko te oznaczenia, które w chwili badania ich zdolności rejestracyjnej są częścią języka potocznego lub utrwalonych praktyk handlowych" (ibidem, s. 591).
Z powyższego, zdaniem Urzędu Patentowego wynika, że wnioskodawca, żądając unieważnienia spornego prawa, powinien wykazać, że dniu jego zgłoszenia do ochrony, tj., w dniu 17 stycznia 2002 r. znak ten był częścią języka polskiego lub też był używany w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych, tymczasem w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek materiałów, które potwierdzają twierdzenie wnioskodawcy. Z takie bowiem nie można uznać dokumentów złożonych przez wnioskodawcę, ponieważ brak jest na nich wskazania daty, nadto jedynie na niewielu kartach znajduje się samodzielne oznaczenie "poczta kwiatowa". Są tam oznaczenia takie jak: "kwiaty online", "E-kwiaty", "kwiaciarnia internetowa, "poczta z kwiatami", "kwiatowa przesyłka" "kwiaciarnia internetowa", "poczta kwiatowa" - z datą marzec, lipiec, sierpień 2016 r. W odniesieniu do materiałów w załączniku nr 1, przedłożonych przez wnioskodawcę przy piśmie z dnia 30 listopada 2017 r. (akta, tom II, k. 268 - 209), organ stwierdził, że są one nieczytelne i przedstawione fragmentarycznie, co uniemożliwia ich ocenę.
Uprawniony przedłożył w sprawie czytelne wydruki ze stron internetowych, które jak stwierdził są tożsame z częścią ww. materiałów pochodzących od wnioskodawcy. W tym zakresie podniósł, że dotarł do tych dowodów opierając się na linkach zamieszczonych na wydrukach wnioskodawcy. Dokonując oceny tych materiałów uprawniony stwierdził, że ujawnione w nim używanie przez oznaczenia POCZTA KWIATOWA miało miejsce za zgodą uprawnionego, co potwierdzają kopie umów członkowskich w organizacji F. Wnioskodawca nie zakwestionował powyższej argumentacji. W ocenie organu analizowany materiał rozpatrywany indywidualnie, jak i w całokształcie nie pozwala na przyjęcie, że w zakresie którejkolwiek usługi, znak sporny wszedł do języka potocznego lub był zwyczajowo używany w uczciwych utrwalonych praktykach handlowych w dacie pierwszeństwa.
Na zakończenie organ odniósł się do podnoszonej przez wnioskodawcę kwestii dotyczącej postępowania w sprawie unijnego znaku towarowego "poczta kwiatowa" (EUTM) o nr [...], zgłoszonego dla analogicznych usług. Jak poinformował wnioskodawca, wobec ww. znaku wydana została wstępna odmowa, oparta na odpowiednich, jak w niniejszej sprawie przesłankach. Po pierwsze, postępowanie w EUIPO, zainicjowane także przez wnioskodawcę, toczy się na podstawie przepisów o unijnych znakach towarowych (rozporządzenie Rady Wspólnoty Europejskiej nr 207/2009 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego, z późniejszymi zmianami), po drugie ww. znak towarowy, jak wynika to z wydruku przedłożonego przez wnioskodawcę, został zgłoszony do EUIPO w dniu 6 maja 2009 roku, a więc ponad siedem lat później niż znak towarowy POCZTA KWIATOWA o nr [...], (w dniu 17 stycznia 2002 roku), co oznacza odmienny stan faktyczny i prawny powołanej przez wnioskodawcę sprawy, nie mający wpływu na jej rozstrzygnięcie.
Analogicznie organ ocenił jako nie mające znaczenia w sprawie, przywołane przez uprawnionego, wcześniejsze rozstrzygnięcia z dnia [...] sierpnia 2007 r. Urzędu Patentowego RP, w sprawie o sygnaturze Sp. [...].
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego wniósł J. S. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
I. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2017.1257 – dalej: kpa); 77 § 1 kpa, 80 kpa oraz 107 § 3 kpa w zw. z art. 129 ust. 1 pkt 2 oraz art. 129 ust. 2 pkt 1, 2 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U.2003, Nr 119, poz. 1117; dalej jako: "p.w.p.") przez nierozpatrzenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w sposób wyczerpujący, rzetelny i wszechstronny, niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, skutkujące błędnym uznaniem, że oznaczenie POCZTA KWIATOWA" [...] posiada zdolność odróżniającą w odniesieniu do usług dla jakich znak ten został zgłoszony do ochrony, podczas, gdy w dacie zgłoszenia oznaczenie to nie miało w ogóle zdolności odróżniającej i nie spełniało bezwzględnych przesłanek rejestracji. 2) art. 107 § 1 i § 3 kpa w zw. z art. 8 kpa w zw. z art. 11 kpa przez brak dostatecznego uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji skutkującego naruszeniem kodeksowej zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz zasady wyjaśniania zasadności decyzji, poprzez brak odniesienia się w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji do jednej z podstaw prawnych wniosku o unieważnienie oznaczenia "Poczta kwiatowa", tj. art. 165 ust. 1 pkt. 2 p.w.p. (w brzmieniu ustawy p.w.p. z dnia 22 sierpnia 2001 roku tj. Dz.U. 2001 Nr 49, poz. 508 z późn. zm.);
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 129 ust. 1 pkt 2 oraz art. 129 ust. 2 pkt 1, 2 i 3 p.w.p. (w brzmieniu ustawy p.w.p z dnia 22 sierpnia 2001 roku tj. Dz.U. 2001 Nr 49, poz. 508 z późn. zm.) poprzez ich błędną wykładnię skutkującą niewłaściwym uznaniem, że nie zachodzą przesłanki wskazane w tych przepisach, które uzasadniałyby unieważnienie praw ochronnych na znak towarowy "Poczta Kwiatowa" ([...]), w sytuacji gdy w przedmiotowej znak towarowy nie posiada zdolności odróżniającej i nie nadaje się do oznaczania w obrocie usług, dla których został zarejestrowany.
W związku z powyższym, w oparciu o przytoczone zarzuty, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji UP z dnia [...] marca 2018 r. Nadto na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. wnoszę o zasądzenie na rzecz od organu kosztów postępowania.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 11 marca 2019 r. uprawniony (uczestnik postępowania sądowoadministracyjnego) wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, natomiast zaskarżona decyzja nie zawiera wad uzasadniających jej uchylenie
Sporną kwestią był charakter oznaczenia słownego POCZTA KWIATOWA, chronionego od dnia 17 stycznia 2002 r, a przeznaczonego do oznaczania usług w klasach: 35, 39 i 42.
Zdaniem skarżącego spełnione były ujemne przesłanki udzielenia prawa ochronnego na tak skonstruowane oznaczenie, bowiem nie spełniało ono funkcji znaku towarowego, stanowiąc nazwę rodzajową usług związanych z doręczaniem przesyłek kwiatowych. Domagał się unieważnienia prawa ochronnego udzielonego na powyższe oznaczenie.
Należy w tym miejscu podkreślić, iż jako podstawę swojego wniosku wnioskodawca wskazywał przepisy art. art. 164 ust. 1 w związku z art. 1291 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 p.w.p. oraz art. 165 ust 1 pkt 2 p.w.p., następnie (pismem z dnia 18 września 2017 r.) zmodyfikował podstawy materialnoprawne swojego żądania, zastępując je przepisami art. 164 w zw. z art. 129 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 pkt 10, 2), 3) oraz art. 165 ust. 1 pkt 2 p.w.p.
Zdaniem Sądu powyżej opisana - prawidłowa co do zasady - modyfikacja nie może być uznana za dyskwalifikującą wniosek o unieważnienie, gdyż nie stanowiła jego istotnej czy też merytorycznej zmiany. Jest rzeczą oczywistą konieczność stosowania przepisów z daty zgłoszenia spornego znaku, a nie z daty złożenia wniosku o jego unieważnienie. Ocenie podlega tu bowiem prawidłowość udzielenia ochrony, a zatem zarówno ustalenia faktyczne, jak i subsumpcja prawa są zdeterminowane datą jego pierwszeństwa. Trzeba też zauważyć, że stan prawny w tej mierze nie uległ zmianie, poza numeracją przepisów, co również ma znaczenie przy konkluzji o braku wpływu modyfikacji wniosku na treść rozstrzygnięcia.
Na wstępie należy wskazać, że funkcją każdego znaku towarowego jest zdolność odróżniania towarów jednego przedsiębiorstwa, od towarów tego samego rodzaju, pochodzących od innych przedsiębiorstw, co wprost wynika z definicji zawartej w art. 120 ust. 1 p.w.p. Zdolność do odróżniania przejawia się w tym, że znak towarowy nie może wprowadzać uczestników obrotu w błąd, co do pochodzenia towarów. Znakiem towarowym może być zatem wyłącznie oznaczenie, do używania którego można przyznać prawo wyłącznie jednemu podmiotowi, gwarantując jednocześnie prawo do swobodnego dostępu pozostałym uczestnikom obrotu gospodarczego do oznaczeń ogólnoinformacyjnych. W tym znaczeniu znak towarowy pozwala odbiorcy rozpoznać towary objęte prawem wyłącznym jako pochodzące z określonego przedsiębiorstwa, a tym samym umożliwia odróżnianie tych towarów, od towarów pochodzących z innych przedsiębiorstw (analogicznie do wyroku ETS-u z 7 października 2004 r., C-136/02, sprawa Mag Insrtument vs. OHIM, pkt 29.
Posiadanie przez znak towarowy dostatecznych znamion odróżniających jest zatem podstawową przesłanką ocenną zarówno udzielenia ochrony na konkretne oznaczenie, jak również przy próbie wzruszenia takiego prawa. Dostateczne znamiona odróżniające umożliwiają postrzeganie przez właściwy krąg odbiorców, składający się z przeciętnych, właściwie poinformowanych, dostatecznie uważnych i rozsądnych konsumentów towarów /lubi usług nim oznaczanych, że dany towar/usługa, wśród towarów/usług tego samego rodzaju, pochodzi od konkretnego podmiotu (por. wyrok ETS-u z 22 czerwca 2006 r., C-24/05, sprawa August Storck KG vs. OHIM, pkt 23.
Jak podnosi się w doktrynie prawa (vide - Joanna Sitko, Komentarz Lex do art.129 ustawy - Prawo własności przemysłowej, stan prawny: 1 maja 2015 r.), "w art. 129 ust. 1 p.w.p. ustawodawca uregulował dwa przypadki, w których znak towarowy wyłączony jest od rejestracji. Pierwszy odnosi się do sytuacji, w której dane oznaczenie w ogóle nie nadaje się do tego, by pełnić funkcję znaku towarowego (art. 129 ust. 1 pkt 1 p.w.p.). Drugi natomiast dotyczy przypadków, w których znak pozbawiony jest dostatecznych znamion odróżniających (art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p.).
2. Zgodnie z art. 129 ust. 1 pkt 1 p.w.p. nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, które nie mogą być znakiem towarowym, czyli oznaczenia, które nie spełniają podstawowych wymogów określonych w definicji znaku towarowego zawartej w art. 120 ust. 1 p.w.p. (zob. komentarz do art. 120 ust. 1 p.w.p.). Artykuł 129 ust. 1 pkt 1 p.w.p. może zatem stanowić samodzielną podstawę odmowy rejestracji znaku, jeśli zgłoszone oznaczenie w ogóle nie nadaje się do odróżniania towarów lub usług jednego przedsiębiorstwa od towarów lub usług innych przedsiębiorstw lub też nie nadaje się do przedstawienia w sposób graficzny (zob. R. Skubisz, Prawo znaków..., s. 33; K. Szczepanowska-Kozłowska (w:) System Prawa Prywatnego, t. 14B, s. 572-574; wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2003 r., II SA 309/02, ONSA 2004, nr 2, poz. 74. W wyroku tym sąd uznał, że "dopiero po ustaleniu, że mamy do czynienia ze znakiem towarowym [...] badaniu podlega jego zdolność odróżniająca in concreto"). Komentowany przepis odnosi się więc do podstawowych cech znaku towarowego determinujących jego rejestrację. Wymienione cechy oznaczenia weryfikowane są w oderwaniu od rodzaju towarów, dla których znak jest zgłaszany do ochrony, dlatego też przesłanka zdolności do odróżniania towarów, o której mowa w art. 120 ust. 1 p.w.p., określana jest mianem abstrakcyjnej zdolności odróżniającej oznaczenia (zob. komentarz do art. 120 p.w.p.). Natomiast przeszkoda rejestracji znaku wynikająca z art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p. określana jest mianem konkretnej zdolności odróżniającej i badana jest w odniesieniu do konkretnych towarów, dla jakich znak został zgłoszony do ochrony (zob. R. Skubisz, Zdolność odróżniająca znaku towarowego w orzecznictwie..., s. 115-117; K. Szczepanowska-Kozłowska (w:) System Prawa Prywatnego, t. 14B, s. 576; wyrok NSA z dnia 9 września 2008 r., II GSK 334/08, LEX nr 489168). Przyjmuje się, że dostateczne znamiona odróżniające oznaczenia rozumiane w sensie konkretnym pozwalają na to, by właściwy krąg odbiorców, składający się z przeciętnych, właściwie poinformowanych, dostatecznie uważnych i rozsądnych konsumentów towarów (usług) oznaczonych danym znakiem, postrzegał wskazany towar jako pochodzący z konkretnego przedsiębiorstwa (zob. wyrok ETS z dnia 22 czerwca 2006 r. w sprawie August Storck KG przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM), C-24/05, EU:C:2006:421, pkt 23).
3. Tym samym charakter odróżniający znaku towarowego należy oceniać, biorąc pod uwagę konkretne towary lub usługi, dla których oznaczania znak został zgłoszony, oraz sposób postrzegania go przez istotny z tego punktu widzenia krąg odbiorców (wyrok ETS z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie Procter & Gamble Company przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM), C-473/01 P i C-474/01 P, EU:C:2004:260, pkt 32 i 33, oraz wyrok ETS z dnia 7 października 2004 r. w sprawie Mag Instrument Inc. przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory), C-136/02, EU:C:2004:592, pkt 19, a także powołane tam orzecznictwo). Pogląd ten potwierdza również orzecznictwo sądów krajowych (zob. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2001 r., II SA 3446/01, ONSA 2003, nr 1, poz. 27, M. Praw. 2002, nr 3, s. 99, z aprobującą glosą M. Kępińskiego, OSP 2004, z. 1, poz. 11).
4. Z art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p. wynika, że znak nie może być zarejestrowany, jeśli nie ma znamion odróżniających w stopniu dostatecznym. Tymczasem w myśl art. 3 ust. 1 lit. b dyrektywy 2008/95/WE nie rejestruje się znaków, które pozbawione są jakiegokolwiek odróżniającego charakteru. Ze względu na konieczność dostosowania krajowego prawa do przepisów dyrektywy uzasadnione wydaje się interpretowanie art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p. zgodnie z wytycznymi dyrektywy 2008/95/WE, a tym samym należy uznać, że znak ma dostateczne znamiona odróżniające, jeśli ma zdolność odróżniającą nawet w najmniejszym stopniu (zob. podobnie P. Funka, Zdolność odróżniająca znaku towarowego w aspekcie prawnoporównawczym, ZNUJ PWiOWI 2006, z. 95, s. 45; K. Szczepanowska-Kozłowska (w:) System Prawa Prywatnego, t. 14B, s. 593). Przedstawiony pogląd znalazł swoje potwierdzenie również w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości (wyrok ETS z dnia 5 września 2002 r. w sprawie DKV Deutsche Krankenversicherung AG przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory), C-104/00, EU:C:2002:506, pkt 13-25).Powyższe unormowanie ma na celu wyeliminowanie z ochrony tych oznaczeń, które ze względu na swój charakter, uważane są za niezdolne do pełnienia podstawowej funkcji znaku towarowego, czyli zagwarantowania konsumentowi lub końcowemu odbiorcy określenia pochodzenia towaru nim oznaczonego. Zgodnie z tą normą za niezdolne do pełnienia ww. funkcji, z wyjątkiem wypadku uzyskania dostatecznych znamion odróżniających w następstwie używania, należy uznać znaki, które pozbawione są dostatecznych znamion odróżniających w odniesieniu do towarów, dla których wnosi się o rejestrację. Dostatecznych znamion odróżniających nie posiadają takie oznaczenia, które nie pozwalają zindywidualizować towaru, jako pochodzącego od konkretnego przedsiębiorcy. W tej grupie oznaczeń znajdują się oznaczenia opisowe.".
Tak więc, (m.in. "Prawo własności przemysłowej" Praca zbiorowa pod redakcją Urszuli Promińskiej wyd. II str. 212) za znaki opisowe w rozumieniu ustawy Prawo własności przemysłowej należy uznać takie znaki towarowe, które składają się wyłącznie z oznaczeń mogących służyć w obrocie do przekazywania informacji o cechach towarów. Charakterystykę znaków opisowych można uzupełnić przez wskazanie trzech reguł: aktualnej, konkretnej i bezpośredniej opisowości. Aktualność oznaczeń służących do przekazywania informacji powinna podlegać ocenie obiektywnej. Należy ustalić czy, z punktu widzenia aktualnych warunków rynku, oznaczenie jest przydatne do opisu towaru i jako takie powinno pozostać dostępne dla wszystkich jego uczestników. Reguła konkretnej opisowości wskazuje, że wyłączony od rejestracji jako opisowy może być tylko taki znak, który wskazuje na konkretne cechy tego towaru, dla którego oznaczania jest przeznaczony. W pewnej zależności z regułą wyżej wskazaną pozostaje zasada bezpośredniej opisowości. Znak opisowy wykazuje cechę bezpośredniości opisu wówczas, gdy informacja o cechach konkretnego towaru jest przekazywana wyraźnie i jednoznacznie, a więc możliwa do odczytania wprost, a nie "drogą skojarzeń".
Nie ulega wątpliwości, że intencją wnioskodawcy - skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym - było przekonanie, iż znak słowny POCZTA KWIATOWA pozbawiony był zdolności odróżniającej konkretnej - w odniesieniu do towarów, dla których był przeznaczony.
Jak wskazano wyżej, w tym celu winien był przedstawić przekonujące dowody na okoliczność braku tej cechy konstytutywnej znaku towarowego w dacie zgłoszenia go do Urzędu Patentowego w celu udzielenia ochrony - w niniejszej sprawie datą tą był dzień 17 stycznia 2002 r (data pierwszeństwa).
Tymczasem, co zdaniem Sądu w sposób niezbity wykazała uprawniona spółka - uczestniczka postępowania sądowoadministracyjnego - żaden z dowodów przedłożonych przez wnioskodawcę nie przekonuje o braku zdolności oznaczenia POCZTA KWIATOWA w ww. dacie i w okresie bezpośrednio ją poprzedzającym, a nawet - w okresie wprawdzie późniejszym, lecz dającym wyobrażenie o przekonaniach konsumenckich występujących w okresie relewantnym dla oceny przesłanek udzielenia ochrony.
Jak prawidłowo ustalił Urząd Patentowy, w złożonych przez wnioskodawcę materiałach brak jest dowodów wskazujących, że sporne oznaczenie POCZTA KWIATOWA w dacie zgłoszenia, tj. w dniu 17 stycznia 2002 roku było konkretnie i bezpośrednio opisowe, i dla polskich odbiorców było jedynie informacją o konkretnej usłudze. Dowodem takim nie mogą być badania sondażowe tj. "Opinia Ekspercka" K. S.A. z dnia 8 maja 2017 r., przedłożone na okoliczność postrzegania tego oznaczenia przez jej aktualnych i potencjalnych odbiorców jako rodzaju usługi, bowiem badania te pochodzą z 2017 r. a więc są późniejsze o ponad 15 lat niż zgłoszenie spornego znaku do ochrony. Z kolei załączniki do pisma wnioskodawcy z 30 listopada 2017 r. były praktycznie pozbawione mocy dowodowej. Cytaty przywoływane w ww. piśmie nie odpowiadały treściom zawartym w tych załącznikom, a same załączniki w większości nie były opatrzone datami. Co więcej, uprawniony ustosunkowując się do pisma z dnia 30 listopada 2017 r. w piśmie z dnia 12 marca 2018 r. skutecznie zakwestionował wartość ww. dokumentów. Podał m. in. że oznaczenie POCZTA KWIATOWA było używane przez jego firmę oraz przez inne podmioty z nim współpracujące, które były m.in. uprawnione do używania oznaczenia słownego stanowiącego treść znaku towarowego, na dowód czego przedstawił odpisy umów. Podkreślenia wymaga, że twierdzeń uprawnionego zawartych w powyższym piśmie skarżący skutecznie nie zanegował.
Należy przy tym podkreślić, iż ciężar udowodnienia okoliczności, z których wywodzone są daleko idące skutki prawne, w postaci żądania unieważnienia znaku objętego ochroną w 2002 r., spoczywał na wnioskodawcy. Postępowanie przed Urzędem Patentowym ma bowiem charakter kontradyktoryjny, co oznacza, że żądzą nim analogiczne reguły dowodowe, jak w procesie cywilnym. Aktywność dowodowa spoczywa przede wszystkim na stronach postępowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, iż zasada działania organu z urzędu w postępowaniu spornym w kwestiach ustalania stanu faktycznego sprawy i jej wszechstronnego wyjaśnienia, zawarta w przepisach art. 7, art. 75, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., podlega odpowiedniej modyfikacji, stosownie do istoty i specyfiki tego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2017 r. sygn. akt: II GSK 2427/15 i przywołany w nim wyrok tego Sądu 12 października 2010 r., sygn. akt II GSK 849/09, opubl. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Reasumując, w sytuacji niewykazania przez wnioskodawcę, aby odbiór oznaczenia słownego POCZTA KWIATOWA po stronie przeciętnego odbiorcy (w tym wypadku - dorosłego konsumenta, potencjalnego nabywcy usługi wysyłania kwiatów na odległość) był odmienny, aniżeli wynika to z ostatecznej decyzji o udzieleniu prawa ochronnego - czyli wskazującej na spełnienie przesłanek ustawowych udzielenia tej ochrony, w tym - zdolności odróżniania towarów danego przedsiębiorcy - organ przyjął, że znak funkcję tę posiadał. Stanowisko powyższe zasługuje na aprobatę.
W kontekście powyższych rozważań nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut, iż mamy do czynienia z oznaczeniem powszechnie używanym, które bądź w języku potocznym, bądź w praktyce obrotu gospodarczego pełni samodzielną funkcję znaczeniową (art. 129 ust. 2 pkt 3 p.w.p.). Należy wskazać, że również i wskazana wyżej przesłanka nie została wykazana na datę zgłoszenia znaku do rejestracji.
Zdaniem Sądu, organ w sposób właściwy odniósł się do podnoszonej przez wnioskodawcę kwestii dotyczącej postępowania w sprawie unijnego znaku towarowego "poczta kwiatowa" (EUTM) o nr [...], zgłoszonego dla analogicznych usług, stwierdzając, iż okoliczność ta nie ma wpływy na obecnie kontrolowane postępowanie. Postępowanie w EUIPO, zainicjowane także przez wnioskodawcę, toczy się na podstawie przepisów o unijnych znakach towarowych (rozporządzenie Rady Wspólnoty Europejskiej nr 207/2009 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego, z późniejszymi zmianami). ww. znak towarowy, jak wynika to z wydruku przedłożonego przez wnioskodawcę, został zgłoszony do EUIPO w dniu 6 maja 2009 roku, a więc ponad siedem lat później niż znak towarowy POCZTA KWIATOWA o nr [...], (w dniu 17 stycznia 2002 roku), co oznacza odmienny stan faktyczny i prawny powołanej przez wnioskodawcę sprawy.
Podniesione przez skarżącego zarzuty okazały się zatem niezasadne.
Zdaniem Sądu należy uznać, że organ wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z rozpoznawaną sprawą oraz ocenił przedstawione przez strony twierdzenia oraz dokumenty w granicach przysługującej mu swobodnej oceny dowodów i w granicach obowiązującego prawa. Stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy uzasadnił w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Z przytoczonych wyżej powodów, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.