VI SA/WA 2109/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-03-29
NSAbudowlaneŚredniawsa
wyroby budowlanebadania laboratoryjnekoszty badańodpowiedzialność producentaprawo budowlanepostępowanie administracyjnekontrola jakościpłyty termoizolacyjneGINBWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na postanowienie GINB dotyczące kosztów badań wyrobu budowlanego, uznając je za zasadne.

Spółka zaskarżyła postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) dotyczące nałożenia opłaty za badania laboratoryjne płyt termoizolacyjnych. Badania wykazały, że wyrób nie spełnia deklarowanych parametrów wytrzymałościowych. Spółka kwestionowała właściwość organów, sposób pobrania próbki oraz wysokość kosztów badań. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając procedury i ustalenia organów za zgodne z prawem.

Spółka S. Sp. z o.o. wniosła skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), które uchyliło częściowo postanowienie organu pierwszej instancji i ustaliło wysokość opłaty za badania laboratoryjne płyt termoizolacyjnych na kwotę 6 137,70 zł. Badania wykazały, że wyrób budowlany nie spełniał deklarowanego poziomu naprężenia ściskającego (261 kPa zamiast 300 kPa). Spółka zarzucała naruszenie przepisów o właściwości, postępowaniu i prawa materialnego, kwestionując m.in. sposób pobrania próbki, właściwość organów oraz wysokość naliczonych kosztów badań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że organy działały zgodnie z przepisami ustawy o wyrobach budowlanych. Sąd podkreślił, że pobranie próbki na budowie i jej negatywne wyniki mogą stanowić podstawę do kontroli u producenta, a koszty badań zostały ustalone prawidłowo na podstawie faktury laboratorium. Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego ani procesowego, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ właściwy dla producenta jest właściwy do ustalenia opłaty, nawet jeśli próbka została pobrana na budowie, a negatywne wyniki badań stanowią podstawę do wszczęcia kontroli u producenta.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy ustawy o wyrobach budowlanych pozwalają na pobranie próbki na budowie i wykorzystanie jej wyników do wszczęcia kontroli u producenta. Organ właściwy dla producenta jest następnie uprawniony do ustalenia opłaty za badania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (35)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.w.b. art. 26 § 3

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych

u.w.b. art. 26 § 4

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych

u.w.b. art. 16 § 2a

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 19

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 21 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 20

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81a § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.w.b. art. 2 § 9

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych

u.w.b. art. 2 § 8

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych

u.w.b. art. 2 § 10

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych

u.w.b. art. 4

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych

u.w.b. art. 5 § 1

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych

u.w.b. art. 31 § 1

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych

u.w.b. art. 32 § 3

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych

u.w.b. art. 16 § 1a

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych

u.w.b. art. 27 § 1

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych

u.w.b. art. 23a

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych

p.przed. art. 5 § 1

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

Rozporządzenie 305/2011

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r.

Dz.U. 2015 poz. 2332 art. 8 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 23 grudnia 2015 r. w sprawie próbek wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu lub udostępnionych na rynku krajowym

Dz.U. 2015 poz. 2332 art. 8 § 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 23 grudnia 2015 r. w sprawie próbek wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu lub udostępnionych na rynku krajowym

Dz.U. 2015 poz. 2332 art. 8 § 4

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 23 grudnia 2015 r. w sprawie próbek wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu lub udostępnionych na rynku krajowym

Dz. U. z 2016 r. poz. 542 art. 4 § 1

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku

Dz. U. L 218 art. 2 § 10

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r.

Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyniki badań laboratoryjnych wykazujące niespełnienie deklarowanych parametrów wytrzymałościowych. Możliwość pobrania próbki na budowie i wykorzystania jej wyników do kontroli producenta. Prawidłowe ustalenie kosztów badań na podstawie faktury akredytowanego laboratorium. Właściwość organów administracji do prowadzenia postępowania i wydania postanowienia.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia właściwości rzeczowej i miejscowej organów. Zarzut niewłaściwego pobrania próbki przez niewłaściwy organ. Zarzut, że spółka nie była kontrolowanym podmiotem. Zarzut zawyżenia kosztów badań. Zarzut braku wyczerpania postępowania administracyjnego w sprawie wyrobu budowlanego.

Godne uwagi sformułowania

Wynik badania (261 kPa) nie potwierdził deklaracji producenta, gdyż jest mniejszy od deklarowanego poziomu 300 kPa. Przedmiotowy wyrób nie spełnia wymagań określonych w ustawie o wyrobach budowlanych, albowiem nie posiada on właściwości, które spełniałyby zadeklarowane przez producenta naprężenie ściskające przy 10% odkształceniu. Postulowana w skardze odmienna interpretacja czyniłaby zupełnie iluzoryczną kontrolę u producenta danego wyrobu budowlanego.

Skład orzekający

Pamela Kuraś-Dębecka

przewodniczący

Tomasz Sałek

sprawozdawca

Jakub Linkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości organów w sprawach dotyczących wyrobów budowlanych, obciążanie kosztami badań, wykorzystanie wyników badań pobranych na budowie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pobrania próbki na budowie i dalszego postępowania wobec producenta.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu kontroli jakości wyrobów budowlanych i odpowiedzialności producentów, co jest istotne dla branży budowlanej i prawników ją obsługujących.

Producent płyt termoizolacyjnych przegrywa sprawę o koszty badań – sąd wyjaśnia zasady kontroli wyrobów budowlanych.

Dane finansowe

WPS: 6137,79 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 2109/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-03-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-11-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jakub Linkowski
Pamela Kuraś-Dębecka /przewodniczący/
Tomasz Sałek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne
Działalność gospodarcza
Sygn. powiązane
II GSK 1013/19 - Wyrok NSA z 2022-11-03
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 266
art. 27 ust. 1, art. 26 ust. 3, art. 16 ust. 1a, art. 5 ust. 1, art. 16 ust. 2a, art. 2 pkt 9
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka Sędzia WSA Jakub Linkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 marca 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania przedsiębiorcy do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych oraz kosztów dostarczenia próbki do badań oddala skargę
Uzasadnienie
"(...)" Sp. z o.o. z siedzibą w "(...)" (dalej też jako "skarżąca" lub "spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej też jako "GINB" lub "organ odwoławczy") z dnia "(...)" września 2018 r. nr "(...)".Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy uchylił postanowienie "(...)"Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej też jako "WINB" lub "organ pierwszej instancji") z dnia "(...)" kwietnia 2018 r. nr "(...)", w części dotyczącej ustalenia wysokości opłaty za koszty wykonania badań (6 137,79 zł) i w tym zakresie ustalił wysokość opłaty w kwocie 6 137,70 zł oraz w pozostałej części utrzymał je w mocy.
Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowił art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, dalej też jako "k.p.a.") oraz art. 26 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 266).
Do wydania niniejszych postanowień doszło w następującym stanie faktycznym:
W dniu 29 maja 2017 r. osoby upoważnione przez "(...)"Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, tj. Naczelnik Wydziału Wyrobów Budowlanych M. P. i starszy inspektor G. L.uczestnicząc w czynnościach kontrolnych Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w "(...)", na budowie Centrum Handlowego "(...)" w "(...)", przy ul. "(...)"w "(...)", na podstawie art. 16 ust. 2a ustawy o wyrobach budowlanych, pobrały do badań próbkę wyrobu budowlanego w postaci płyt termoizolacyjnych, wyprodukowanych przez skarżącą. W punkcie 4 protokołu pobrania próbki wskazano, że objęło ono 1 paczkę - 4 płyty (próbka do badań) i 1 paczkę - 4 płyty (próbka kontrolna), a z zapisu pkt 8 wynikała data produkcji płyt, czyli 31 marca 2017 r.
Badanie próbki przedmiotowego wyrobu budowlanego zlecono akredytowanemu laboratorium - Instytutowi Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego Oddział zamiejscowy w "(...)", Laboratorium Materiałów Budowlanych "(...)" (w skrócie także, jako "IMBiGS"), które po ich przeprowadzeniu sporządziło sprawozdanie z badań nr "(...)"z dnia "(...)"września 2017 r. Badania wykonane w zakresie: współczynnika przewodzenia ciepła/oporu cieplnego, wytrzymałości na zginanie oraz wytrzymałości na rozciąganie prostopadle do powierzchni czołowych wykazały spełnienie deklarowanych przez producenta wartości. Natomiast, jeżeli chodzi o zadeklarowany przez producenta poziom naprężeń ściskających przy 10% odkształceniu względnym CS(10)300, to znaczy nie mniej niż 300 kPa, w badaniu tej właściwości uzyskano średnia wartość naprężeń 261 kPa.
Z uwagi na negatywne wyniki badań próbki wyrobu budowlanego (w zakresie naprężenia ściskającego przy 10 % odkształceniu) WINB w "(...)"przekazał powyższą informację "(...)"Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego ze względu na siedzibę dostawcy wyrobu, tj. "(...)" Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w "(...)". Ten w dniach 23 stycznia - 8 lutego 2018 r. przeprowadził kontrolę u wspomnianego dostawcy, stwierdzając, że w miejscu kontroli nie stwierdzono obecności jakichkolwiek wyrobów budowlanych. Z uwagi na powyższe WINB w "(...)", pismem z dnia 12 lutego 2018 roku, przekazał informację do WINB w "(...)"ze względu na siedzibę producenta, (czyli skarżącej) celem wszczęcia kontroli.
Następnie "(...)"WINB w dniach 12 - 28 marca 2018 r., przeprowadził kontrolę u skarżącej w zakresie omawianych płyt termoizolacyjnych. W toku kontroli ustalono, że w 2017 r. sprzedano 629,58 m3 płyt spółce "(...)", która z kolei zbyła go na rzecz Przedsiębiorstwa Usług Specjalistycznych ""(...)"" sp. z o. o. z siedzibą w m. "(...)", dostarczając cały towar na teren budowy spółki. W protokole kontroli wskazano, że przedłożona deklaracja właściwości użytkowych nr "(...)"z dnia 28 lutego 2017 r., nie spełnia wymagań ustawy o wyrobach budowlanych oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego t Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającym dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz. U. L 88 z 4.4.2011, s. 5 ze zm.) z uwagi na zastosowanie niewłaściwego wzoru deklaracji. Ponadto, na podstawie sprawozdania z badań Laboratorium Materiałów Budowlanych "(...)"kontrolujący uznali, że niewłaściwie zadeklarowano poziom naprężenia ściskającego przy 10% odkształceniu. Do protokołu kontroli załączono także sprawozdanie z ww. badań z dnia "(...) września 2017 r, a także zastrzeżenia do wyników badań zawartych w sprawozdaniu z badań oraz do pobrania próbki wyrobu do badań. WINB, w odpowiedzi na zastrzeżenia spółki, pismem z dnia 6 kwietnia 2018 r. wyjaśnił, że przeprowadzona kontrola została wszczęta z uwagi na negatywne wyniki badań próbki wyrobu budowlanego, którego producentem jest skarżąca, pobranego na budowie na podstawie art. 16 ust. 2a ustawy o wyrobach budowlanych, oraz z uwagi na brak możliwości podjęcia stosownych działań w stosunku do dostawcy ww. wyrobu. Równocześnie organ pierwszej instancji poinformował skarżącą o możliwości wystąpienia do organu, który pobrał próbkę wyrobu do badań, z wnioskiem o zbadanie próbki kontrolnej. Ponadto wskazał, że strona może zwrócić się do Instytutu Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego Oddział zamiejscowy w "(...)", Laboratorium Materiałów Budowlanych "(...)"" o wyjaśnienia w sprawie wyników badań.
W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, w dniu 9 kwietnia 2018 roku, "(...)"WINB wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wyrobu budowlanego (czyli płyt termoizolacyjnych), niespełniającego wymagań określonych w ustawie. Skarżąca w toku przedmiotowego postępowania zwróciła się o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, lub w przypadku uznania przez organ podstaw do prowadzenia postępowania o przeprowadzenie dowodu z protokołu kontroli jakości z dnia 15 maja 2017 r., zwrócenie się do Laboratorium Materiałów Budowlanych "Izolacja" o zajęcie stanowiska w przedmiocie wyników badań, jako rażąco rozbieżnych pomiędzy wzajemnie skorelowanymi parametrami, a także powołanie biegłego mającego ocenić sprawozdanie laboratorium z badań.
Organ pierwszej instancji uzyskał przy tym wyjaśnienie Przedsiębiorstwa Usług Specjalistycznych "(...)"sp. z o. o., że całość zakupionego od "(...)" Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w "(...)"wyrobu wbudowano w płytę parkingu na dachu centrum handlowego "(...)" w "(...)".
Równocześnie "(...)"WINB zwrócił się do Laboratorium Materiałów Budowlanych ""(...)"" o odniesienie się do zastrzeżeń producenta dotyczących wyników badań wyrobu budowlanego. Z udzielonej przez nie odpowiedzi wynikało, że badania zostały przeprowadzone prawidłowo, zgodnie z normami metodycznymi. Po weryfikacji wyników badań oraz użytej maszyny wytrzymałościowej i przyrządów pomiarowych nie stwierdzono niezgodności, w związku z czym nie ma podstaw do uznania, aby wyniki badań były nieprawidłowe.
"(...)"Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia "(...)kwietnia 2018 r. nr "(...), ustalił i nałożył na skarżącą, jako producenta poddanych badaniu w Laboratorium Materiałów Budowlanych ""(...)"" płyt termoizolacyjnych, opłatę w wysokości 6 516,49 złotych, na która złożyły się opłata za wykonane badania (6 137.79 zł) oraz koszty dostarczenia próbki wyrobu do laboratorium (378,79 zł). "(...)"Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wskazał w uzasadnieniu, że jako organ właściwy do działań kontrolnych u producenta (kontrolowanego), obowiązany jest w tej sytuacji do ustalenia i nałożenia, w drodze postanowienia opłaty, stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań, które poniósł "(...)"Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Wyjaśnił, że koszt ten sumę faktur "(...)"- za badania oraz "(...)"- za transport.
Następnie, "(...)"WINB, pismem z dnia 26 lipca 2018 r., zawiadomił strony postępowania o wpływie odpowiedzi z Instytutu Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego Oddział zamiejscowy w "(...)", Laboratorium Materiałów Budowlanych ""(...)"" oraz o prawie do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz składaniu wyjaśnień.
Decyzją z dnia "(...)" sierpnia 2018 r., "(...)"WINB umorzył postępowanie w sprawie wyrobu budowlanego. W ocenie organu pierwszej instancji wprowadzony do obrotu wyrób budowlany posiadał uchybienia wykraczające poza niezgodności formalne, tym samym zostały wyczerpane przesłanki art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o wyrobach budowlanych i należałoby (w drodze decyzji) nakazać producentowi, wycofanie wyrobu z obrotu. Jednakże ze względu na uzyskane w postępowaniu administracyjnym potwierdzenie, iż wyrób został wbudowany (nie ma go w obrocie) - decyzja nakazująca wycofanie wyrobu byłaby niewykonalna już w momencie jej wydania. Dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie wyrobu budowlanego stało się więc bezprzedmiotowe i dlatego, zdaniem WINB, należało zastosować art. 32 pkt 3 ustawy o wyrobach budowlanych.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z dnia "(...) sierpnia 2018 roku, decyzją z "(...)"października 2018 r. utrzymał w mocy decyzję "(...)"Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 sierpnia 2018 r. Organ odwoławczy podkreślił, że w wyniku zleconego przez "(...)"WINB badania naprężenia ściskającego przy 10% odkształceniu, przeprowadzonego zgodnie z właściwą procedurą badawczą uzyskano wynik 261 kPa. Zgodnie z rozdz. 4.3.4 normy PN-EN 13163+A1:2015-03 żaden wynik badania naprężenia ściskającego przy 10% odkształceniu nie powinien być mniejszy niż wartość wskazana w Tabl. 3 dla deklarowanego poziomu. Tymczasem uzyskany wynik badania (czyli 261 kPa) nie potwierdził deklaracji producenta, gdyż jest mniejszy od deklarowanego poziomu 300 kPa. Mając na uwadze powyższe GINB stwierdził, że przedmiotowy wyrób nie spełnia wymagań określonych w ustawie o wyrobach budowlanych, albowiem nie posiada on właściwości, które spełniałyby zadeklarowane przez producenta naprężenie ściskające przy 10% odkształceniu. Zatem kontrolowany wyrób nie spełnia wymagań ustawy o wyrobach budowlanych.
Jednocześnie, w toku postępowania skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie "(...)"Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "(...)kwietnia 2018 r. nr "(...). Wnioskowała w nim o uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji w całości i umorzenie postępowania,
Wskutek rozpoznania powyższego zażalenia, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia "(...)" września 2018 r. nr "(...). uchylił postanowienie "(...)"Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "(...)kwietnia 2018 r. w części dotyczącej kosztów wykonania badania (6 137,79 zł) i w tym zakresie ustalił wysokość opłaty (6 137,70 zł) oraz w pozostałej części utrzymał je w mocy. Organ odwoławczy podkreślił, że próbka wyrobów budowlanych została w niniejszej sprawie pobrana do badań w trybie art. 16 ust. 2a ustawy o wyrobach budowlanych. Uzyskany wynik badania (261 kPa) nie potwierdził deklaracji producenta, gdyż jest mniejszy od deklarowanego poziomu 300 kPa. Mając na uwadze powyższe GINB stwierdził, że przedmiotowy wyrób nie spełnia wymagań określonych w ustawie o wyrobach budowlanych, albowiem nie posiada on właściwości, które spełniałyby zadeklarowane przez producenta naprężenie ściskające przy 10% odkształceniu, co rodzi po stronie kontrolowanego obowiązek uiszczenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Organ wskazał, że zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych, jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że wyrób budowlany nie spełnia wymagań określonych niniejszą ustawą, kontrolowany jest obowiązany do uiszczenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Do kosztów tych zalicza się koszty badań przeprowadzonych przez laboratoria, o których mowa w ust. 1, oraz koszty transportu i przechowywania próbki. Organ odwoławczy nie zgodził się przy tym z zarzutami producenta, że spółka nie była podmiotem kontrolowanym i w związku z tym nie powinna być obciążona kosztami badania próbki. Podkreślił, że w sytuacji uzyskania negatywnych wyników badań próbki wyrobu budowlanego, niezależnie od tego, czy próbkę wyrobu do badań pobrano u sprzedawcy czy na budowie, jednak wyrób ten nie znajduje się już we władaniu sprzedawcy — należy wszcząć kontrolę u producenta, jego upoważnionego przedstawiciela lub importera albo przekazać informację o wynikach badań (wraz z dokumentacją, w tym stanowiącą podstawę do ustalenia opłaty, o której mowa w art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych) do organu właściwego wg siedziby tych podmiotów, celem jej wszczęcia (art. 16 ust. 2a zd, 2 ustawy o wyrobach budowlanych). Organ prowadzący kontrolę bowiem będzie właściwy do wydania postanowienia o ustaleniu ww. opłaty, a podmiotem zobowiązanym będzie wówczas producent, jego upoważniony przedstawiciel lub importer. Z uwagi na powyższe, "(...)"WINB przekazał wyniki badań do "(...)"WINB, ze względu na siedzibę dostawcy, tj. "(...)" Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w "(...)". Jednakże w miejscu kontroli nie stwierdzono obecności jakichkolwiek wyrobów budowlanych. W związku z powyższym "(...)"WINB przekazał sprawę "(...)"WINB, jako organowi właściwemu miejscowo ze względu na siedzibę producenta. Organ odwoławczy nie zgodził się tez z zarzutem dotyczącym naruszenia zasad zabezpieczenia i poboru próbki. GINB podkreślił, że protokół pobrania próbki wyrobu budowlanego został bezsprzecznie sporządzony. Co prawda organ wojewódzki nie sporządził odrębnego protokołu pobrania próbki kontrolnej wyrobu budowlanego, jednak to uchybienie nie wpływa na prawidłowość wydania zaskarżonego postanowienia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na powyższą decyzję, spółka zarzuciła naruszenie:
1. przepisów o właściwości dających postawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, tj. naruszenie art. 19 i 21 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz art. 20 k.p.a. w zw. z art. 2 pkt 8, art. 11 i art. 16 ust. 2a ustawy o wyrobach budowlanych, które to przepisy upoważniają do pobrania próbki z placu budowy jedynie właściwego miejscowo wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego (gdy tymczasem w niniejszej sprawie próbki takie pobrał powiatowy inspektor nadzoru budowlanego), nadto zaś właściwym miejscowo organem do wydania postanowienia mógłby być "(...)"Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w "(...)"jako potencjalnie prowadzący postępowanie kontrolne, nie zaś "(...)"Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w "(...)";
2. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
a) art. 26 ust. 3 i 4 w zw. z art. 2 pkt 9 ustawy o wyrobach budowlanych, poprzez zaadresowanie zaskarżonego postanowienia do skarżącej, który to podmiot nie jest kontrolowanym w rozumieniu cyt. ustawy,
b) art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez zaniechanie:
- uzasadnienia właściwości organu I instancji;
- właściwego uzasadnienia wysokości kosztów badań;
c) art. 81a § 1 i 77 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie występujących w sprawie wątpliwości dotyczących stanu faktycznego na korzyść strony, w sytuacji gdy organ pierwszej instancji ustalając koszty badań nie ustalił, czy faktura wystawiona przez laboratorium odpowiada prawu i czy odpowiada wytycznym NSA ujętym w wyroku o sygn. akt II GSK 1088/17, w zakresie obciążania kontrolowanych kosztami badań,
d) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia, czy faktura VAT wystawiona przez laboratorium odpowiada rzeczywistym nakładom pracy, wykonanym badaniom oraz czy jednostkowe stawki opłat nie przekraczają wysokości opłat za takie same badania takiego samego wyrobu budowlanego, określonych w ofercie akredytowanego laboratorium;
e) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych poprzez poczynienie niezasadnego, dowolnego ustalenia, że przeprowadzone badania wykazały, że wyrób budowlany nie spełnia wymagań określonych w cyt. ustawie, podczas gdy fakt taki nie został stwierdzony w żadnym ostatecznym rozstrzygnięciu (decyzji administracyjnej), a wyniki pomiarów opisanych w sprawozdaniu z badań budzą wątpliwości do ich adekwatności do rzeczywistych właściwości użytkowych badanego wyrobu;
f) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania, pomimo zaistnienia ku temu podstaw;
g) art. 105 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie umorzenia postępowania w sytuacji, gdy stało się ono w całości bezprzedmiotowe wobec braku podstaw do nałożenia na skarżącego opłaty stanowiącej równowartość kosztów zleconych badań.
3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 26 ust. 3 i 4 ustawy o wyrobach budowlanych poprzez ich niewłaściwą interpretację i zastosowanie w sprawie pomimo braku ku temu podstaw faktycznych i prawnych z uwagi na fakt, że art. 26 ust. 3 i 4 cyt. ustawy nie znajduje zastosowania do badań przeprowadzonych w trybie art. 16 ust. 2a cyt. ustawy,
b) art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych poprzez niezasadne uznanie, że faktura wystawiona przez laboratorium badawcze stanowi dowód poniesienia kosztów, o których mowa w art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych, wbrew wytycznym w sprawie określania wysokości opłat za wykonane badania, sformułowanym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2017 r. sygn. akt II GSK 1088/17.
W związku z postawionymi zarzutami skarżąca wniosła o:
- stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia wobec jego wydania z naruszeniem przepisów o właściwości,
- ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia z uwagi na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów postępowania, które mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
- uchylenie poprzedzającego zaskarżone postanowienie, postanowienia "(...)"Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "(...)" kwietnia 2018 r.,
- umorzenie postępowania administracyjnego ,
- zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania wywołanych wniesieniem skargi, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, bądź też przepisów postępowania tak, iż daje to podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub nie doszło do innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2018 r. poz. 1302 ze zm. dalej p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd nie stwierdził, aby w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia prawa materialnego bądź procesowego, które mogłoby stanowić podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Tym samym, kwestionowane przez skarżącą postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "(...)"września 2018 r. nr "(...)"w przedmiocie ustalenia opłaty za przeprowadzenie badań wyrobu budowlanego, nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jego legalności.
Zgodnie z przepisami art. 26 ustawy o wyrobach budowlanych właściwy organ może zlecić badanie pobranych próbek wyrobu budowlanego lub próbek kontrolnych akredytowanemu laboratorium, albo - w przypadku, gdy żadne laboratorium nie posiada akredytacji w zakresie kontrolowanego wyrobu budowlanego - laboratorium właściwej przedmiotowo jednostki oceny technicznej lub laboratorium właściwej przedmiotowo krajowej jednostki oceny technicznej. Badanie próbki kontrolnej przeprowadza się na wniosek kontrolowanego (ust. 1). Po przeprowadzeniu badań sporządza się sprawozdanie z badań, które dołącza się do protokołu kontroli (ust. 2). Jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że wyrób budowlany nie spełnia wymagań określonych niniejszą ustawą, kontrolowany jest obowiązany do uiszczenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Do kosztów tych zalicza się koszty badań przeprowadzonych przez laboratoria, o których mowa w ust. 1, oraz koszty transportu i przechowywania próbki (ust. 3). Opłatę, o której mowa w ust. 3, właściwy organ ustala, w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Opłatę uiszcza się w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia. W przypadku nieuiszczenia jej w terminie podlega ona ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (ust. 4). Opłata, o której mowa w ust. 3, stanowi dochód budżetu państwa (ust. 5). W przypadku gdy przeprowadzone badania wykazały, że wyrób budowlany spełnia wymagania określone niniejszą ustawą, koszty przeprowadzonych badań ponosi Skarb Państwa (ust. 6). Wyniki badań próbek, o których mowa w ust. 1, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego publikuje, w formie komunikatu, w Biuletynie Informacji Publicznej Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego (ust. 7).
Na podstawie delegacji zawartej w art. 27 ust. 1 ustawy o wyrobach budowlanych Minister Infrastruktury i Budownictwa wydał w dniu 23 grudnia 2015 r. rozporządzenie w sprawie próbek wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu lub udostępnianych na rynku krajowym (Dz. U. z 2015 r., poz. 2332; dalej: "rozporządzenie"). Według § 8 ust. 1 rozporządzenia, opłatę, o której mowa w art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych , właściwy organ prowadzący kontrolę ustala na podstawie udokumentowanych kosztów:
1) badań przeprowadzonych przez laboratorium;
2) transportu próbki;
3) przechowywania próbki.
Przepis § 8 ust. 3 rozporządzenia stanowi, że uiszczona opłata lub jej część, która stała się nienależna w wyniku zmiany lub uchylenia postanowienia, o którym mowa w art. 26 ust. 4 ustawy o wyrobach budowlanych, podlega zwrotowi w całości lub części, w ciągu 30 dni od dnia zakończenia postępowania. Natomiast, jak wskazuje § 8 ust. 4 rozporządzenia, w przypadku ustalenia, w wyniku postępowania, o którym mowa w art. 16 ust. 1a ustawy o wyrobach budowlanych, że wyrób budowlany spełnia wymagania określone ustawą, organ prowadzący kontrolę zwraca opłatę z urzędu, w terminie 30 dni od dnia zakończenia postępowania. Z kolei, zgodnie z ww. art. 16 ust. 1a ustawy o wyrobach budowlanych postępowanie w sprawie wyrobów budowlanych niespełniających wymagań określonych w niniejszej ustawie wszczyna się z urzędu, na podstawie ustaleń kontroli.
W niniejszej sprawie, podstawą wydania zaskarżonego postanowienia było sporządzone przez Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego, Oddział zamiejscowy w "(...)", sprawozdanie z badań nr "(...)"z dnia "(...)" września 2017 r. próbki przedmiotowego wyrobu budowlanego. Wynikało z niego spełnianie przez produkt deklarowanych przez producenta wartości, w zakresie: współczynnika przewodzenia ciepła/oporu cieplnego, wytrzymałości na zginanie oraz wytrzymałości na rozciąganie prostopadle do powierzchni czołowych, oraz niewłaściwe zadeklarowanie poziomu naprężenia ściskającego przy 10% odkształceniu. W badaniu tej właściwości uzyskano bowiem średnią wartość naprężeń 261 kPa, w miejsce zadeklarowanego przez producenta poziomu naprężeń ściskających wynoszącego nie mniej niż 300 kPa.
Tymczasem, zgodnie z art. 4 ww. ustawy wyrób budowlany może być wprowadzony do obrotu, jeżeli nadaje się do stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych, w zakresie odpowiadającym jego właściwościom użytkowym i przeznaczeniu, to jest ma właściwości użytkowe umożliwiające prawidłowo zaprojektowanym i wykonanym obiektom budowlanym, w których ma być zastosowany w sposób trwały, spełnienie wymagań podstawowych.
W myśl art. 5 ust. 1 ww. ustawy wyrób budowlany objęty normą zharmonizowaną lub zgodny z wydaną dla niego europejską oceną techniczną, może być wprowadzony do obrotu wyłącznie zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającym zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającym dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz. U. L 88 z 4.4.2011, s. 5 ze zm.). W świetle art. 4 ust. 1 ww. rozporządzenia, jeżeli wyrób budowlany objęty jest normą zharmonizowaną, producent sporządza deklarację właściwości użytkowych przy wprowadzeniu takiego wyrobu do obrotu. Z art. 8 ust. 2 rozporządzenia Nr 305/2011 wynika m.in. że oznakowanie CE umieszcza się na wyrobach budowlanych, dla których producent sporządził deklarację właściwości użytkowych zgodnie z art. 4 i 6, oraz że poprzez umieszczenie lub zlecenie umieszczenia oznakowania CE producent wskazuje, że bierze na siebie odpowiedzialność za zgodność wyrobu budowlanego z deklarowanymi właściwościami użytkowymi oraz za jego zgodność ze wszystkimi mającymi zastosowanie wymaganiami określonymi w niniejszym rozporządzeniu i innym stosownym ustawodawstwie harmonizacyjnym Unii odnoszącym się do umieszczania tego oznakowania. W konsekwencji więc producent sporządzając deklarację właściwości użytkowych potwierdza spełnienie wszystkich wymagań i właściwości przez wyprodukowany wyrób budowlany.
Zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych, jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że wyrób budowlany nie spełnia wymagań określonych ustawą, kontrolowany obowiązany jest do uiszczenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów prowadzonych badań. Do kosztów tych zalicza się koszty badania przeprowadzone przez laboratorium oraz koszt transportu i jest zgodne z § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 30 grudnia 2015 r. w sprawie próbek wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu lub udostępnionych na rynku krajowym (Dz.U. z 2015 r., poz. 2332).
W ocenie Sądu kwota stanowiąca równowartość kosztów przeprowadzonych badań została ustalona w sposób prawidłowy. W niniejszej sprawie podstawą ustalenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań były: faktura wystawiona przez Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego, Oddział zamiejscowy w "(...)", z dnia 25 września 2017 roku, opiewająca na kwotę 6137,70 zł brutto, która stanowi koszty badań płyt termoizolacyjnych, przeprowadzonych na zlecenie "(...)"WINB (w ramach zamówienia z dnia 30 maja 2017 r.) oraz faktura z dnia 5 czerwca 2017 r., w wysokości 378,79 zł brutto, wystawiona przez "(...)" (Poland) Sp. z o. o. z siedzibą w "(...)", w części dotyczącej usługi przewozu do Instytutu Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego Izolacje w "(...)", jednej sztuki wyrobu budowlanego przekazanego do badań.
Sąd nie podziela przy tym argumentacji zawartej w skardze, co do konieczności przeprowadzenia przez organ dodatkowych czynności mających na celu weryfikację kosztów podanych przez laboratorium, przez pryzmat ich obiektywnej adekwatności do stopnia skomplikowania i zakresu przeprowadzonych badań, w tym porównania ich z kosztami tożsamych badań przeprowadzanych przez inne laboratoria, z uwagi na wytyczne sformułowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2017 roku sygn. akt II GSK 1088/17.
Przypomnieć bowiem należy, że cytowanym orzeczeniem NSA oddalił skargę kasacyjną podmiotu zobowiązanego do pokrycia badań, od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1810/16 w oddalającego skargę na stosowne postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu przeprowadzonych badań wyrobu budowlanego. Istotnie, jak zauważył NSA, w przywołanej sprawie skarżąca zakwestionowała obciążenie jej kosztami badań, które były jej zdaniem, znacznie wyższe niż rzeczywisty koszt badań (wskazując na funkcjonowanie innych akredytowanych laboratoriów wykonujących podobne badania taniej). NSA podzielił jednakże stanowisko sądu pierwszej instancji, zarówno co do wyboru akredytowanego laboratorium, jak i sposobu określenia wysokości opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań, właśnie w oparciu o wystawioną przez laboratorium fakturę. NSA zaznaczył, że opłata, nie może przekraczać wysokości opłat za takie same badania takiego samego wyrobu budowlanego, określonych w ofercie akredytowanego laboratorium. W niniejszej sprawie skarżąca twierdzi co prawda, że koszty te zostały zawyżone, nie przedstawia jednakże żadnej argumentacji, świadczącej istotnie o ich zawyżeniu.
Ponadto brak jest, w ocenie Sądu, podstaw do kwestionowania wyników badań, skoro zostały one przeprowadzone przez akredytowane laboratorium badawcze. Akredytacja oznacza zaś poświadczenie przez krajową jednostkę akredytującą, że jednostka oceniająca zgodność spełnia wymagania określone w normach zharmonizowanych oraz – w stosownych przypadkach - wszelkie dodatkowe wymagania, w tym wymagania określone w odpowiednich systemach sektorowych konieczne do realizacji określonych czynności związanych z oceną zgodności (por. art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku - Dz. U. z 2016 r. poz. 542 oraz art. 2 pkt 10 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 - Dz. U. L 218 ż 13.8.2008, s. 30). Tym samym, akredytowane laboratorium badawcze w istocie odpowiada wymaganiom stawianym biegłym w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. ze względu na posiadane wiadomości specjalne.
Sąd nie podziela także zarzutów skargi skupiających się na naruszeniu właściwości rzeczowej i miejscowej poprzez wydanie postanowienia w pierwszej instancji przez "(...)"Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, pomimo pobrania próbek i zlecenia ich badań przez "(...)"Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz bezprawnego wykorzystania próbek w postępowaniu prowadzanym wobec skarżącej ze względu na ich pobranie w trybie art. 16 ust. 2a ustawy o wyrobach budowlanych (a więc poza kontrolą prowadzoną wobec skarżącej). W ocenie skarżącej za takim stanowiskiem przemawia okoliczność, że badanie próbek w trybie art. 16 ust. 2a cyt. ustawy nie jest ani elementem prowadzanej wobec niej kontroli, ani postępowania administracyjnego w sprawie wyrobu budowlanego.
Odnośnie powyższych, w istocie kluczowych dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie kwestii, Sąd pragnie podkreślić, że art. 16 ust. 2a ustawy o wyrobach budowlanych jasno stanowi, że właściwy organ, na zasadach określonych w art. 25 ust. 2-6, w celu ustalenia czy wyrób budowlany posiada deklarowane właściwości użytkowe, może pobierać nieodpłatnie próbki wyrobu budowlanego u sprzedawcy oraz z wyrobów budowlanych składowanych na terenie budowy, jeżeli budowa jest prowadzona w ramach działalności gospodarczej inwestora lub obiekt budowlany jest wznoszony w celu wprowadzenia go do obrotu, a także budowy prowadzonej z wykorzystaniem środków publicznych oraz zlecać ich badanie. Natomiast w zdaniu drugim omawianego przepisu wprost wskazano, że dopiero wyniki badań próbek wyrobu budowlanego mogą stanowić podstawę wszczęcia kontroli.
Oczywistym jest zatem, że producent, w realiach określonych w art. 16 ust. 2a ustawy, na etapie pobrania próbek na placu budowy, prowadzonej przez innego przedsiębiorcę, nie posiada statusu kontrolowanego a status ten może dopiero nabyć, jeżeli wyniki tych badań dadzą ku temu podstawę, np. jeżeli wyrób budowlany nie spełnia określonych wymagań. Ponadto, przy aktualnie obowiązującym brzmieniu art. 16 ust. 2a ustawy o wyrobach budowlanych, skoro wyniki próbki wyrobu budowlanego mogą stanowić podstawę wszczęcia kontroli, to oczywistym jest, że stanowią one jeden z dowodów zebranych w ramach tej kontroli. Wbrew zarzutom skargi, żaden przepis ustawy o wyrobach budowlanych nie wyklucza umieszczenia wśród dowodów gromadzonych w ramach kontroli prowadzonej wobec producenta, również wspomnianych wyników badań próbek pobranych uprzednio na budowie, szczególnie w świetle szerokiego katalogu dowodów wynikającego z brzmienia art. 18 ust. 5 ustawy o wyrobach budowlanych.
Postulowana w skardze odmienna interpretacja czyniłaby zupełnie iluzoryczną kontrolę u producenta danego wyrobu budowlanego, wszczętą wskutek ustalenia, że skontrolowany uprzednio na budowie, w trybie art. 16 ust. 2a ustawy o wyrobach budowlanych, materiał budowlany nie spełnia odpowiednich właściwości użytkowych, w sytuacji, w której ta konkretna partia materiału nie znajduje się już ani u producenta, ani u któregokolwiek z dalszych podmiotów w ramach łańcucha dystrybucji, i nie ma tym samym możliwości ponownego pobrania próbek w ramach kontroli wszczętej wobec dystrybutora lub producenta. W takiej sytuacji pomimo dysponowania przez organ ustaleniami kwestionującymi spełnianie przez wyrób budowlany odpowiednich wymagań, nie miałby on możliwości podejmowania żadnych działań, chociażby w zakresie nałożenia na producenta lub dystrybutora kary pieniężnej, uregulowanej w Rozdziale 6a ustawy o wyrobach budowlanych, czy też nakazu odkupienia przez producenta wyrobu budowlanego na żądanie osób, które faktycznie nim władają (w oparciu o przepis art. 31a cyt. ustawy).
Za niemożnością wykorzystania próbek pobranych z materiałów składowanych na budowie nie przemawia także argumentacja skarżącej, skupiająca się na zarzucie błędnego zdefiniowania w niniejsze sprawie podmiotu kontrolowanego, którym, w ocenie skarżącej winien być przedsiębiorca, prowadzący budowę, z którego to placu budowy pobrano próbki. W ocenie skarżącej za przyjęciem takiego stanowiska przemawia zdefiniowanie w art. 2 pkt 9 ustawy o wyrobach budowlanych kontrolowanego jako przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. poz. 646, 1479, 1629, 1633 i 2212) lub osobę prowadzącą działalność, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, u których prowadzi się kontrolę wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu. Skarżąca pomija jednakże cel samej ustawy zdefiniowany w art. 1, gdzie wprost wskazano, iż określa ona zasady wprowadzania do obrotu lub udostępniania na rynku krajowym wyrobów budowlanych, zasady kontroli wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu lub udostępnianych na rynku oraz określa właściwość organów w zakresie wykonywania zadań administracyjnych i obowiązków wynikających z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz. Urz. UE L 88 z 04.04.2011, str. 5), zwanego dalej "rozporządzeniem Nr 305/2011". Z kolei zgodnie z art. 2 pkt 10 ww. ustawy poprzez wprowadzenie do obrotu należy rozumieć wprowadzenie do obrotu, o którym mowa w art. 2 pkt 17 rozporządzenia Nr 305/2011; gdzie wskazuje się, iż "wprowadzenie do obrotu" oznacza udostępnienie po raz pierwszy wyrobu budowlanego na rynku unijnym. Z kolei w punkcie 12) art. 2 ustawy o wyrobach budowalnych wyjaśniono, że przez udostępnianie na rynku krajowym, należy rozumieć każde dostarczanie wyrobu budowlanego w celu dystrybucji lub zastosowania na rynku krajowym w ramach działalności handlowej, odpłatnie lub nieodpłatnie. Konsekwencją powyższego jest więc zdefiniowanie podmiotów wypełniających te kryteria, co do których ustawa o wyrobach budowlanych nakłada obowiązki i związane z ich niewypełnieniem, odpowiednie sankcje. Są nimi producenci, importerzy oraz sprzedawcy wyrobów budowlanych, którzy mogą być także kontrolowanymi, o których mowa w art. 2 pkt 9 ustawy o wyrobach budowlanych. Podmiotem kontrolowanym na gruncie ustawy o wyrobach budowlanych nie może być jednakże przedsiębiorca, prowadzący w ramach działalności gospodarczej budowę, na której składowane są materiały, których próbki pobrano w oparciu o dyspozycję art. 16 ust. 2a ustawy o wyrobach budowlanych. Pobranie tych próbek i ich ewentualne negatywne wyniki co do spełnienia wymagań, stanowią bowiem jedynie podstawę dla wszczęcia kontroli wobec jednego z podmiotów bądź wprowadzających wyrób budowlany na rynek, bądź go udostępniających. Stąd też umieszczenie w ustawie o wyrobach budowlanych art. 23a, w myśl którego do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy nakazuje się stosować przepisy rozdziału 5 ustawy - Prawo przedsiębiorców, jednakże z wyłączeniem dotyczącym właśnie pobierania próbek wyrobu budowlanego, o którym mowa w art. 16 ust. 2a ustawy o wyrobach budowlanych. Założenie racjonalnego prawodawcy zakłada istnienie takiego prawodawcy, który tworzy przepisy w sposób sensowny, racjonalny i celowy, znając cały system prawny i nadając poszczególnym słowom i zwrotom zawsze takie same znaczenie, nie zamieszczając jednocześnie zbędnych sformułowań (por. Z. Ziembiński "Teoria prawa", PWN 1978, s. 106-123, jak też postanowienie SN z dnia 22 czerwca 1999 r., sygn. akt I KZP 19/99, OSNKW 1999/7-8/42). Zatem jeżeli u podstaw każdej wykładni przepisu prawnego znajduje się założenie racjonalności ustawodawcy, to winno się dążyć do takiego tłumaczenia norm, które stworzyłoby spójny system. W sprzeczności z takim założeniem stałoby, w ocenie Sądu, wyłączenie możliwości uwzględnienia w toku kontroli wszczętej wobec przedsiębiorcy, wyników badań próbek pobranych w trybie art. 16 ust. 2a ustawy o wyrobach budowlanych.
Na marginesie warto też zauważyć, że sam ust. 2a (zakładający możliwość pobrania próbki na budowie) dodany został do art. 16 ustawy o wyrobach budowlanych przez art. 1 pkt 6 lit. c) ustawy z dnia 21 maja 2010 r. (Dz.U. z 2010 r., nr 114, poz. 760) z dniem 30 grudnia 2010 r. Znamiennym jest, że to rozwiązanie nie znalazło się w pierwotnych założeniach projektu, a propozycja uzupełnienia dyspozycji art. 16 ustawy o wyrobach budowlanych o ust. 2a pojawiła się na etapie prac legislacyjnych w drodze poprawek zgłoszonych przez Senat. Senat uznał bowiem za niezbędne przyznanie organowi nadzoru budowlanego prawa do pobierania próbek wyrobu budowlanego z wyrobów budowlanych składowanych na terenie budowy, jeżeli budowa prowadzona jest w ramach działalności gospodarczej inwestora lub obiekt budowlany jest wznoszony w celu wprowadzenia go do obrotu. Zdaniem Senatu konieczne było zapisanie powyższego uprawnienia w sposób jednoznaczny, tak, aby w oparciu o tak skonstruowany przepis wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego mógł dokonać zabezpieczenia próbek wyrobu budowlanego na terenie budowy.
Nie sposób więc przyjąć, że celem ustawodawcy dopuszczającego możliwość pobierania próbek na budowie byłoby jednocześnie uniemożliwienie powoływania się na wyniki ich badań w ramach następczo wszczętej kontroli wobec producenta lub dystrybutora wyrobu budowlanego. Oczywistym jest tym samym, że właściwym organem do rozstrzygania w pierwszej instancji kwestii prawidłowości wprowadzanych lub udostępnianych na rynku wyrobów budowlanych, a także ewentualnego obciążenia kosztami badań kontrolowanego, jest wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego, właściwy dla stosownego producenta, importera oraz sprzedawcy wyrobów budowlanych a nie miejsca budowy, z której pobrano próbki, czy też siedziby przedsiębiorcy prowadzącego taką budowę. Nie sposób więc podzielić zaprezentowanego w skardze stanowiska, negującego właściwość w rzeczową i miejscową "(...)"WINB i wskazującego na właściwość "(...)"WINB.
Niezasadnym jest przy tym zarzut pobrania na budowie próbki wyrobu budowlanego przez niewłaściwy organ, czyli powiatowego inspektora nadzoru budowlanego. Ze znajdującego się w aktach protokołu z czynności pobrania próbek, jasno wynika, że to inspektorzy "(...)"WINB (M. P. i G. L.), którzy uczestniczyli w czynnościach kontrolnych prowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, pobrali do badań próbkę wyrobu budowlanego w postaci płyt termoizolacyjnych z polistyrenu.
W ocenie Sądu, wydając zaskarżone postanowienie GINB nie dopuścił się zarzucanego w skardze naruszenia zarówno przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na końcowy wynik sprawy, jak i przepisów prawa materialnego.
Nie znajdując, zatem podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI