VI SA/Wa 2105/11

VI SA/Wa 2105/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-03-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2011-11-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 1233/12 - Wyrok NSA z 2012-12-07
Skarżony organ
Rada Adwokacka
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 127 par. 3, art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2009 nr 146 poz 1188
art. 4a, art. 46 ust. 1, art. 58 pkt 1a, 2, 8, 11 i 12, art. 59 ust. 3, art. 70-71c
Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. Nr [...] w K. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w W. z dnia [...] września 2010 r. w przedmiocie rozwiązania zespołu adwokackiego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. stwierdza, że uchwała określona w pkt 1 nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w W. na rzecz skarżącego Z. Nr [...] w K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchwałą z dnia [...] września 2010 r.,
L. dz. [...], po rozpoznaniu wniosku Z. Nr [...] w K. (nazywany dalej "skarżącym") o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzyło postępowanie odwoławcze. Jako podstawę rozstrzygnięcia powołało art. 58 pkt 8 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 z późn. zm.), dalej: "p.o.a." i art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej: "k.p.a.".
Do wydania uchwały doszło w oparciu o następujące ustalenia:
Uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Okręgowa Rada Adwokacka w P. (w skrócie: ORA) rozwiązała z dniem [...] stycznia 2010 r. Z. Nr [...] w K. i wyznaczyła likwidatorem adwokata C. P., kierownika tego Z.. Uchwałę doręczono adwokatowi C. P. i adwokatowi P. J. z pouczeniem, że przysługuje odwołanie do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w terminie 14 dni od daty doręczenia za pośrednictwem ORA w P..
Z. nr [...] w K. w dniu 26 stycznia 2010 r. (data nadania w urzędzie pocztowym w dniu 26 stycznia 2010 r., k. – 56 – 59 akt adm.) wniósł odwołanie od powyższej uchwały do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej.
Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchwałą z dnia [...] maja 2010 r. utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę. Jako podstawę prawną powołano art. 58 pkt 8 p.o.a. (uchwała, k. – 64 akt adm.). Uchwała nie zawierała pouczenia czy jest ostateczna oraz co do sposobu i terminu zaskarżenia.
Rozstrzygnięcie zostało doręczone Z. nr [...] w K. w dniu 24 maja 2010 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. – 64 verte).
Pismem z dnia 30 lipca 2010 r. (data nadania w urzędzie pocztowym – 30 lipca 2010 r.) Z. nr [...] w K. wystąpił do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej powołaną uchwałą z dnia [...] września 2010 r. umorzyło postępowanie odwoławcze. Organ podniósł, że jako organ samorządowy odwoławczy podjął uchwałę w dniu [...] maja 2010 r. Dlatego stronie nie przysługiwał już wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Uchwałę doręczono Z. nr [...] w K. w dniu 15 września 2010 r.
Pismem z dnia 15 października 2010 r. (k – 42 – 45 akt sądowych) Z. Nr [...] w K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem organu, skargę na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w W. z dnia [...] września 2010 r. Skarga została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 15 października 2010 r. (koperta, k. – 46 akt sądowych).
Skarżący zarzucił tej uchwale oraz uchwale ORA w P. nieważność z powodu rażącego naruszenia prawa oraz sprzeczność z obowiązującym prawem materialnym. Co do uchwały ORA w P. skarżący nieważność jej upatrywał w naruszeniu art. 3 ust. 1 pkt 2 i 5 p.o.a. w zw. z art. 128 k.p.a. poprzez wydanie jej bez udziału przedstawicieli Z. nr [...] w K. i przyjęcie w zaistniałej sytuacji, że zespół adwokacki winien składać się z co najmniej trzech członków. Zdaniem skarżącego do Z. nr [...] w K. w rzeczywistości należy dwóch członków i jest to wystarczające dla utrzymania tego Z.. Stanowisko powyższe zaakceptowało Prezydium NRA w uchwale z dnia [...] maja 2010 r., mimo nieobowiązywania Regulaminu, na który powołały się oba organy, co z kolei wynikało z art.56 pkt 5 lit. b) i c) p.o.a.
Z kolei zaskarżona do WSA uchwała Prezydium NRA jest dotknięta wadą nieważności (rażącego naruszenia prawa), gdyż skarżący z mocy art. 127 § 3 k.p.a. miał prawo wystąpić z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a Prezydium NRA powinno merytorycznie rozpatrzeć ten wniosek i dopiero ta decyzja mogłaby podlegać zaskarżeniu do sądu. Zatem doszło do naruszenia art. 15 i art. 127 § 3 k.p.a. Skarżący zwrócił także uwagę, że Naczelna Rada Adwokacka nie skorzystała z uprawnienia z art. 60 p.o.a.
Skarżący w konsekwencji wnosił o uchylenie zaskarżonej uchwały Prezydium NRA w całości jako naruszającej prawo: art. 1 ust. 1,art. 3 pkt 1 i 2, art. 33, art. 56 pkt 6 lit. b) i c), art. 58 pkt 8, art. 60 p.o.a. w zw. z art. 28, art. 127 § 3 k.p.a. i art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelna Rada Adwokacka w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co wynika z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.".
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga Z. nr [...] w K. zasługuje na uwzględnienie, choć z innych powodów, aniżeli te podniesione w skardze.
Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej wydając w dniu [...] września 2010 r. uchwałę o umorzeniu postępowania odwoławczego wskutek rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Z. nr [...] w K. i powołując jako podstawę prawną art. 58 pkt 8 p.o.a. i art. 127 § 3 k.p.a. wskazało skarżącemu, że przeprowadziło postępowanie administracyjne w indywidualnej sprawie. Natomiast z uzasadnienia uchwały wynikało zgoła odmienne stanowisko organu. Prezydium NRA przyjęło, że działało jako organ samorządowy drugiej instancji. To drugie stanowisko miała potwierdzać odpowiedź na skargę złożona już przez Naczelną Radę Adwokacką, w której wnoszono o odrzucenie skargi.
Zawarcie w jednej chwale różnych stanowisk, powodujących rozbieżne skutki prawne, szczególnie w zakresie zaskarżenia należało uznać za rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Jeżeli organ doszedłby do wniosku, że uchwała o rozwiązaniu zespołu adwokackiego ma wyłącznie charakter generalny, to w ogóle nie powinien przywoływać uregulowań Kodeksu postępowań administracyjnego i posługiwać się terminologią właściwą dla tego Kodeksu, jeżeli nawet odwołujący do uregulowań Kodeksu postępowania administracyjnego się odwoływał. Przepisy Prawa o adwokaturze nie przewidują, że w postępowaniach dotyczących podejmowania uchwał samorządowych o charakterze generalnym stosuje się pomocniczo (odpowiednio) przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z kolei art. 58 pkt 8 p.o.a. mówi, że do zakresu działania Naczelnej Rady Adwokackiej należy rozpatrywanie odwołań od uchwał okręgowych rad adwokackich. Mając na uwadze art. 46 ust. 1 p.o.a., stanowiący, że od uchwały okręgowej rady adwokackiej, podjętej w pierwszej instancji w sprawach indywidualnych, służy zainteresowanemu odwołanie do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, należy przyjąć, że art. 58 pkt 8 p.o.a. odnosi się do uchwał o charakterze generalnym.
Z drugiej zaś strony kompetencje z art. 58 pkt 8 p.o.a. przypisane są Naczelnej Radzie Adwokackiej, a kompetencje do rozpatrywania odwołań od uchwały okręgowej rady adwokackiej, podjętej w pierwszej instancji w sprawach indywidualnych - zaś Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej (art. 46 ust. 1 p.o.a.). Owszem, art. 59 ust. 3 p.o.a. stanowi, że Prezydium sprawuje czynności należące do zakresu działania Naczelnej Rady Adwokackiej, z wyjątkiem wymienionych w art. 58 pkt 1a, 2, 11 i 12. Zdaniem Sądu przepis ten nie oznacza jednak, że Prezydium NRA przejęło kompetencje przypisane Naczelnej Radzie Adwokackiej, a tylko je sprawuje, co zresztą wprost wynika z unormowania art. 59 ust. 3 p.o.a. Zatem, jeżeli Prezydium NRA podejmuje uchwałę w sprawie objętej zakresem art. 58 p.o.a. jako sprawujący czynności NRA w rozumieniu art. 59 ust. 3 p.o.a., to powinno to być wyraźnie zaznaczone w takiej uchwale.
W omawianej uchwale takiego zaznaczenia nie dokonało Prezydium NRA. Jest to dodatkowy argument , że Prezydium NRA podjęło uchwałę jako organ odwoławczy w indywidualnej sprawie, a nie - organ odwoławczy sprawujący czynności przypisane Naczelnej Radzie Adwokackiej.
Przy tym należy zauważyć, że Prezydium NRA wydało dwukrotnie rozstrzygnięcia dotyczące postępowania odwoławczego, to jest uchwałę w dniu [...] maja 2010 r. oraz uchwałę w dniu [...] września 2010 r. Mimo że uchwały zostały podjęte wskutek różnych pism skarżącego, to jednak odnoszą się do postępowania odwoławczego. Mogła zatem powstać uzasadniona wątpliwość, w jaki rzeczywiście sposób zostało rozstrzygnięte postępowanie odwoławcze.
Niezależnie od powyższego organ nie wyjaśnił, dlaczego stoi na stanowisku, że uchwała o rozwiązaniu zespołu adwokackiego ma tylko charakter samorządowy (generalny). Uchwała w przedmiocie rozwiązania zespołu adwokackiego dotyczy przede wszystkim kwestii wykonywania zawodu adwokata, członka tego zespołu . Świadczą o tym uregulowania dotyczące zespołu adwokackiego znajdujące się w Dziale II p.o.a. zatytułowanym: "Wykonywanie zawodu adwokata". Wykonywania zawodu adwokata dotyczy także art. 4a p.o.a. mówiący o formach wykonywania tego zawodu oraz art. 70 -71c p.o.a. regulujące przenoszenie siedziby zawodowej przez adwokata. Przepisy te bez wątpienia regulują sytuację adwokata. Organ do skutków uchwały o rozwiązaniu zespołu adwokackiego na sytuację poszczególnych członków zespołu nie odniósł się.
Bez względu na tryb rozpatrywania sprawy rozwiązania Z. nr [...] w K., organ powinien rozważyć uprawnienie C. P. do występowania w imieniu tego Z. oraz składania śrdoków zaskarżenia.
W tej sytuacji zaskarżoną uchwałę można było potraktować jako podjętą w indywidualnej sprawie. Jednakże uchybienia w zakresie statusu Prezydium NRA, podstawy prawnej uchwały i jej uzasadnienia, niezbadania umocowania C. P. do reprezentacji skarżącego świadczyły o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Z powyższych względów na mocy art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 1 wyroku, orzekając o wstrzymaniu wykonania uchwały na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 i 205 p.p.s.a.