VI SA/Wa 2098/12

VI SA/Wa 2098/12 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2013-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-10-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Czarnecki /przewodniczący/
Ewa Frąckiewicz /sprawozdawca/
Pamela Kuraś-Dębecka
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
art. 13 g
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Błażejczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Opolu z dnia [...] czerwca 2012 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego K. M. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r.
nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2012 r.
nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3480 złotych na K. M. (zwanego dalej "skarżącym") za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.
Do wydania niniejszych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] maja 2012 r. w miejscowości [...] na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował M. T., który wykonywał przewóz drogowy papieru w imieniu przedsiębiorcy K. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]".
Mając na względzie ustalenia kontroli, organ I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną za przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi na drodze, na której dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t, dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych.
Od powyższej decyzji skarżacy złożył odwołanie, w którym stwierdził, że decyzja organu I instancji została wydana na podstawie błędnej kwalifikacji, gdyż zgodnie z art. 43 ust. 2 ustawy Prawo przewozowe, to nadawca, odbiorca lub inny podmiot wykonujący czynności ładunkowe jest obowiązany wykonać je w sposób zapewniający przewóz przesyłki zgodnie z przepisami. W ocenie skarżącego, to właśnie załadowca powinien ponosić odpowiedzialność za stwierdzone podczas kontroli naruszenie mając na uwadze treść art. 13g ust. 1b pkt 2 ustawy o drogach publicznych. Ponadto skarżący poinformował, iż podczas załadunku, kierowcy odmówiono czynnego udziału w czynnościach załadunku, nie miał on możliwości nadzoru, a brak urządzeń pomiarowych do badania nacisków osi na terenie załadowcy powoduje, iż to on miał wpływ na powstanie naruszenia przepisów. Zdaniem strony, organ I instancji prowadząc postępowanie dopuścił się naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a.. Mając na uwadze przedstawioną argumentację skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
Rozpoznając odwołanie Główny Inspektor Transportu Drogowego, powołując przepisy ustawy o drogach publicznych, uznał, iż nie zasługuje ono na uwzględnienie. Organ wskazał, że miejsce ważenia legitymuje się pomiarem różnic wysokości pomostu wagi i strefy ważenia z dnia [...] lipca 2011 r. Pojazd został zważony przy pomocy stacjonarnej wagi samochodowej do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdu o nazwie [...] GmbH i znaku fabrycznym [...] i nr fabrycznym [...]. Waga w dniu kontroli legitymowała się ważnym świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w B. z datą ważności do 31 sierpnia 2013 r. W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
1) nacisk 12,58 t na pojedynczej osi napędowej pojazdu - przekroczenie o 2,58 t,
2) kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych.
Organ odwoławczy wskazał, ze organ I instancji mając na uwadze wielkości stwierdzonych nacisków błędnie dokonał wyliczeń przekroczeń dopuszczalnych norm. Mając na uwadze wewnętrze regulacje Inspekcji Transportu Drogowego tj. konieczność odjęcia 2 % i zaokrąglenia wyniku do 0,1 t w górę organ I instancji winien był stwierdzić następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
1) nacisk 12,8 t na pojedynczej osi napędowej pojazdu - przekroczenie o 2,8 t,
2) kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych.
Organ odwoławczy uznał również za bezsporne stwierdzone przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t, dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych.
Główny Inspektor Transportu Drogowego odnosząc się do argumentów zawartych w odwołąniu podkreślił, że skarżący w toku postępowania, ani na etapie odwoławczym nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie niniejszej nie zachodzi również możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności, gdyż brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy tylko zakwestionować swojej odpowiedzialności. Natomiast odnośnie argumentacji skarżącego, iż to załadowca powinien ponosić odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie, organ stwierdził, iż faktycznie ustawodawca w treści art. 13g ust. 1b pkt 2 ustawy o drogach publicznych wskazał, iż za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną na nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego.
Ponadto odnosząc się do argumentu skarżącego, że organ orzekający wydał decyzję z obrazą art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. organ odwoławczy zważył, iż organ I instancji wypełniając obowiązek wynikający z art. 7 k.p.a. oraz 77 k.p.a. zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego i karę pieniężną w wysokości 3480 (trzy tysiące czterysta osiemdziesiąt) złotych nałożył zgodnie z przepisami prawa.
Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Admisntiracyjnego w Warszawie, w której wniósł o
1) uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2012 r., [...] oraz poprzedzającej jej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2012 r., nr [...] i umorzenie postępowania administracyjnego,
2) wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji oraz w/w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), a na wypadek, gdyby organ nie uwzględnił tego wniosku, wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji przez Sąd z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.),
3) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa wg norm przepisanych.
W skardze zarzucił naruszenie:
1) art. art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 75, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, nierozpatrzenie dowodów podnoszonych przez stronę (oświadczenia kierowcy oraz awiza wysyłkowego), wydanie decyzji bez oparcia się na całokształcie materiału dowodowego poprzez niezbadanie okoliczności towarzyszących przebiegowi załadunku, a także niezawarcie w uzasadnieniu decyzji przyczyn, z powodu których organ odmówił dowodom przedstawionym przez stronę wiarygodności i mocy dowodowej,
2) art. 13g ust. 1 w zw. z ust. 1b pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych w zw. z art. 5 ust. 2 pkt 1 lit. a i b ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw mające wpływ na wynik sprawy poprzez nieumorzenie postępowania administracyjnego w sytuacji zachodzących ku temu przesłanek, polegających na wyłączeniu odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd z uwagi na dochowanie należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz brak wpływu na powstanie naruszenia.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. dalej "p.p.s.a.").
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] czerwca 2012 r. naruszają przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a. "organ administracji publicznej obowiązany jest wyczerpująco zbadać wszystkie okoliczności faktyczne związane z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa".(Dawidowicz, Ogólne postępowanie administracyjne s.108). Realizację zasady prawdy obiektywnej zapewniają przede wszystkim gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Według art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany:
1. podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego,
2. rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Zajęte stanowisko w sprawie winno być uzasadnione zgodnie z wymogami z art. 107 § 3 k.p.a.
Dokonana przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że organy orzekające w sprawie nie dochowały reguł, przewidzianych w powyższych przepisach przez co doszło również do naruszenia zasad określonych w art. 8 i 11 k.p.a. Trafnie bowiem skarżący podniósł, iż organy obu instancji nie wyjaśniły należycie wszystkich okoliczności związanych z zastosowaniem w sprawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy- Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r., Nr 222, poz. 1321), który wszedł w życie z dniem 18 października 2011 r. Przepis ten stanowi, że postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej dotyczącej przejazdu pojazdu nienormatywnego, prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych umarza się wobec podmiotu wykonującego przejazd, jeżeli:
1. okoliczność sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd:
a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem
b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia lub
2. rzeczywista masa całkowita pojazdu nienoramatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu na przejazd pojazdu nienormatywnego a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu przy przewozie ładunków sypkich oraz drzewa.
Wobec tego, że skarżący dokonywał przewozu papieru, trafnie organ wskazał, że w sprawie nie może mieć zastosowanie pkt 2 art. 5 ust. 2 ustawy zmieniającej. Pozostaje natomiast do wyjaśnienia, czy zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania przewidziane w pkt 1 tegoż artykułu.
Skarżący w toku całego postępowania tj. przed wydaniem decyzji w I instancji oraz w złożonym odwołaniu wskazywał, że zaszły okoliczności wyłączające jego odpowiedzialność, albowiem kierowca pojazdu był odsunięty od nadzorowania załadunku a zatem przekroczenie dopuszczalnych nacisków nastąpiło wyłącznie na skutek działań załadowcy. Na potwierdzenie powyższego skarżący przedłożył pisemne oświadczenie kierowcy, który podstawił do załadunku przedmiotowy pojazd członowy wraz z awizem wystawionym przez podmiot dokonujący załadunku tj. G. Sp. z o.o.
Do powyższych dowodów nie odniosły się organy orzekające w sprawie. Należy uznać to za uchybienie procesowe, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzją organu I instancji stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a.
Sąd nie ustosunkował się do podnoszonych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego, uznając je za przedwczesne.
Ponownie rozpoznając sprawę organ przeprowadzi dowody, wskazane przez skarżącego.
W szczególności pożądane byłoby przesłuchanie kierowcy, który napisał oświadczenie na okoliczności związane z załadunkiem papieru.
Po wykonaniu powyższego organ oceni materiał dowodowy i wyda stosowne rozstrzygnięcie oraz je uzasadni zgodnie z wymogami z art. 107 § 3 k.p.a.
Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w wyroku. Rozstrzygnięcie jak w pkt 2 i 3 wyroku Sąd oparł na art. 152 i 200 p.p.s.a.