VI SA/Wa 2073/24

VI SA/Wa 2073/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Barbara Kołodziejczak-Osetek /przewodniczący sprawozdawca/
Honorata Łopianowska
Symbol z opisem
6461 Wynalazki
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 22 listopada 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Honorata Łopianowska Protokolant starszy referent Agnieszka Stefańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2024 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec udzielenia patentu na wynalazek 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej punktu pierwszego; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego K. S. kwotę 2217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "Organ", "UP RP") po rozpoznaniu w dniu [...] kwietnia 2024 r. sprawy-uznanego za bezzasadny-sprzeciwu, wniesionego przez P., S., Polska (dalej: "Uczestnik postępowania") na decyzję UP RP z dnia [...] grudnia 2021 r. o udzieleniu patentu na wynalazek "Urządzenie do wykonania rewizji zastępczej stałych zbiorników ciśnieniowych eksploatowanych na elektrowni wiatrowej oraz sposób wykonania warunków rewizji zastępczej stałych zbiorników ciśnieniowych w układach hydraulicznych elektrowni wiatrowej" nr [...] udzielonego na rzecz S. K., [...], Polska, decyzją z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 3 i art. 245 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 247 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1170, dalej:"p.w.p.") oraz art. 98 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p.:
1) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej "Urządzenia do wykonania rewizji zastępczej stałych zbiorników ciśnieniowych eksploatowanych na elektrowni wiatrowej" wg zastrzeżenia niezależnego 1;
2) oddalił sprzeciw w części dotyczącej "Sposób wykonania warunków rewizji zastępczej stałych zbiorników ciśnieniowych w układach hydraulicznych elektrowni wiatrowej" wg zastrzeżenia niezależnego 4;
3) przyznał S. K., S., Polska od P., S., Polska kwotę w wysokości czterysta siedemnaście złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z 29 maja 2024 r. K. S. (dalej: "Skarżący", "Strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję UP RP z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...], zarzucając: I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1.naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a.") polegające na braku wyczerpującego i wszechstronnego zbadania sprawy, braku podjęcia wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz braku prawidłowego rozpatrzenia materiału dowodowego, poprzez: a. nieprawidłową analizę okoliczności i skutków decyzji z dnia 2023-01-[...] o ograniczeniu patentu, wydanej na wniosek Skarżącego, którą Organ zawieszając postępowanie uznał za mającą wpływ na jego wynik, a tym samym sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy;
b. brak analizy w kontekście art. 89 ust. 1 pkt 3 p.w.p. wszystkich zastrzeżeń określających urządzenie w kategorii sposób, a mianowicie zastrzeżeń 2 i 3;
c. brak omówienia i wyjaśnienia podstaw prawnych decyzji oraz dokonania wykładni przepisów zastosowanych przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, co nie pozwala na kontrolę toku rozumowania Urzędu Patentowego i zrozumienia wydanej w sprawie decyzji;
d. brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji: z jakich powodów Organ nie połączył postępowania w niniejszej sprawie ze sprawą z wniosku o ograniczenie patentu; z jakich powodów Organ nie rozpoznał i nie odniósł się w żadnym z postępowań do alternatywnego wniosku pomocniczego Skarżącego zawartego we wniosku o ograniczenie patentu z dnia 2023-08-23 dotyczącego ograniczenia patentu w sytuacji gdyby Organ uznał, że zachodzą przesłanki o których mowa w art. 89 ust. 1 pkt. 3 p.w.p., a które wnoszący sprzeciw określił jako naruszenie art. 37 p.w.p. (str. 2 wniosku); założonych kompetencji i poziomu zrozumienia znawcy przyjętych do oceny wkładu opisu z daty zgłoszenia do rozumienia znawcy;
e. zastosowanie do wyłożenia art. 89 ust. 1 pkt 3 p.w.p. dyrektywy interpretacyjnej, którą zgodnie z Wytycznymi Prezesa Urzędu Patentowego należy stosować wyłącznie do art. 37 p.w.p.;
f. nieprawidłowe stosowanie dyrektywy interpretacyjnej do art. 37 p.w.p. poprzez analizę dopuszczalności zmiany wprowadzonych w zastrzeżeniach patentowych na etapie postępowania zgłoszeniowego bez wyłożenia pojęcia "znawcy" w dziedzinie i oceny znaczenia jego kompetencji dla ustalenia wiedzy wynikającej dla "znawcy" ze zgłoszenia;
g. brak prawidłowego uzasadnienia dlaczego "znawca" miałby rozumieć usunięte informacje jako niezbędne dla działania wynalazku;
2. naruszenie art. 247 ust. 5 p.w.p. poprzez rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o inną podstawę prawną, niż wskazana przez wnoszącego sprzeciw Uczestnika postępowania;
3. naruszenie art. 8 § 1 i 2 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, gdyż Organ wbrew wnioskowi Skarżącego nie połączył postępowania sprzeciwowego z postępowaniem o ograniczenie patentu wydając postanowienie o zawieszeniu postępowania sprzeciwowego i jednocześnie uznając kwestię rozstrzygnięcia wniosku Skarżącego o ograniczeniu patentu za mającą bezpośredni wpływ na rozpatrzenie sprzeciwu a w rezultacie: nie rozpoznał alternatywnego wniosku pomocniczego o ograniczenie patentu, złożonego na wypadek uznania za zasadny zarzutu na podstawie art. 89 ust. 1 pkt. 3 p.w.p.; a następnie Organ po wydaniu decyzji UP RP z [...].01.2023 r. o ograniczeniu patentu zgodnie z wnioskiem głównym w postępowaniu poprzedzającym skarżoną decyzję ponownie rozpoznał zarzuty na podstawie art. 89 ust. 1 pkt. 3 i art. 37 p.w.p. i rozpatrując sprzeciw zdecydował jednak o częściowym uchyleniu decyzji o udzieleniu patentu na podstawie tego przepisu (art. 89 ust. 1 pkt. 3 p.w.p);
4. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak przedstawienia prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji ze względu na nie przywołanie przyczyn, z powodu których Organ uznał, że znawca nie wywiódłby wynalazku zastrzeganego zmienionymi zastrzeżeniami patentowymi z dokumentacji z daty zgłoszenia. 5. bezpodstawne oddalenie wniosku Uprawnionego o połączenie przedmiotowego postępowania z postępowaniem o ograniczenie patentu, wbrew zasadom ekonomii procesowej oraz szybkości postępowania, pomimo wskazania uzasadnionych powodów we wniosku, co w konsekwencji doprowadziło do odmiennej oceny przesłanki art. 89 ust. 1 pkt 3 w postępowaniu o ograniczenie i w postępowaniu sprzedawowym,
6. nieważność w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. z uwagi na to, że kwestia (nie) wprowadzenia zmian wykraczających poza treść zgłoszenia została już rozpoznana na etapie rozpoznawania warunkowego wniosku o ograniczenie patentu tj. decyzją z dnia 2023-01-[...],
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 7. naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 3 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na błędnym rozumieniu oceny "przesłanki patentu udzielonego na wynalazek nieobjęty treścią zgłoszenia lub zgłoszenia pierwotnego".
Ponadto, Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej uchylenia decyzji o udzieleniu patentu w jej części dotyczącej "Urządzenia do wykonywania rewizji zastępczej stałych zbiorników ciśnieniowych eksploatowanych na elektrowni wiatrowej" (pkt 1) rozstrzygnięcia skarżonej decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosowanie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Należy również podkreślić, że zgodnie z art. 133 p.p.s.a. Sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż Sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 795/07).
Sąd uwzględniając powyższe przepisy stwierdził, że skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej eliminację z obrotu prawnego.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] wydana w trybie w trybie postępowania sprzeciwowego –na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 3 i art. 245 ust.1 pkt w zw. z art. 247 ust. 3 p.w.p., w części jej pkt 1, w którym Organ uchylił decyzję z [...] grudnia 2021 r.nr [...] o udzieleniu patentu w części dotyczącej "Urządzenia do wykonania rewizji zastępczej stałych zbiorników ciśnieniowych eksploatowanych na elektrowni wiatrowej" wg zastrzeżenia niezależnego 1.W pozostałej części w przedmiocie oddalenia sprzeciwu dotyczącej "Sposobu wykonania warunków rewizji zastępczej stałych zbiorników ciśnieniowych w układach hydraulicznych elektrowni wiatrowej" wg zastrzeżenia niezależnego 4, decyzja nie została przez Stronę zaskarżona.
Urząd Patentowy w zaskarżonej decyzji stwierdził w szczególności, że patent - w zakresie urządzenia - został udzielony na wynalazek nieobjęty treścią zgłoszenia pierwotnego w rozumieniu art. 89 ust 1 pkt 3 p.w.p. Ze stanowiskiem tym nie zgadza się Strona skarżąca zarzucając Organowi przede wszystkim błędne ustalenia faktyczne, niewyjaśnienie podstawy prawnej decyzji oraz błędną wykładnię przepisów prawa materialnego.
Sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia wskazanych w petitum skargi przepisów prawa procesowego jak i przepisów prawa materialnego, a naruszenia te mogły lub miały wpływ na wynik sprawy. Postępowanie w sprawie wniesionego sprzeciwu było prowadzone nieprawidłowo, a wskazane w skardze uchybienia procesowe w znacznej części wynikają z błędnej wykładni przepisów prawa materialnego. Urząd Patentowy częściowo błędnie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy z naruszeniem art. 80 k.p.a. a uzasadnienie zaskarżonej decyzji narusza w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy art.107 § 3 k.p.a.
Przed odniesieniem się jednak do uchybień procesowych Organu Sąd chciałby przytoczyć szerzej przepisy prawa materialnego, znajdujące zastosowanie w sprawie, wyznaczające zakres postępowania dowodowego.
W sprzeciwie Uczestnik postępowania podniósł zarzuty z art. 89 ust. 1 pkt 1 p.w.p. w zw. z naruszeniem art. 24-26 p.w.p. oraz z art. 89 ust. 1 pkt. 3 p.w.p. w zw. z naruszeniem art. 37 p.w.p. - "wobec udzielenia patentu dla zgłoszenia, do którego wprowadzono poprawki, które wykraczają poza to, co zostało ujawnione w dniu dokonania zgłoszenia". Uzasadniając zarzut z art. 89 ust. 1 pkt. 3 Uczestnik postępowania uzasadnił go wskazując na rozszerzenie pierwotnego zakresu żądanej ochrony.
Sporny wynalazek został zgłoszony w dniu 20 marca 2018 r. W tym dniu Skarżący dokonał zgłoszenia patentowego nr [...] pt "Urządzenie do wykonania rewizji zastępczej stałych zbiorników ciśnieniowych eksploatowanych na elektrowni wiatrowej oraz sposób wykonania warunków rewizji zastępczej stałych zbiorników ciśnieniowych w układach hydraulicznych elektrowni wiatrowej", tj. złożył do Organu podanie o udzielenie patentu wraz z opisem patentowym, zastrzeżeniami, rysunkiem i skrótem opisu. Przedmiotem zgłoszenia były dwa wynalazki połączone wspólną myślą wynalazczą tj. "urządzenie" i "sposób" dotyczące wykonania rewizji zastępczej stałych zbiorników ciśnieniowych eksploatowanych na elektrowni wiatrowej.
Na wstępie rozważań, zaakcentowania wymaga, iż unieważnienie patentu w wyniku wniesienia umotywowanego sprzeciwu wobec ostatecznej decyzji UP o jego udzieleniu jest szczególnym przypadkiem unieważnienia prawa wyłącznego. Co do zasady, unieważnienie prawa wyłącznego, w tym patentu, udzielonego stronie postępowania zgłoszeniowego, służy skorygowaniu błędu popełnionego przy jego udzieleniu, polegającego na przyznaniu tego prawa, mimo braku ustawowych warunków jego udzielenia. Jednakże, uwzględniając niewątpliwie zasadę trwałości decyzji administracyjnych, ustawodawca zastrzegł w art. 89 ust. 1 p.w.p., kiedy patent może być unieważniony w całości lub w części.
Zgodnie z art.246 ust.1 p.w.p. każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy lub prawa z rejestracji w ciągu 6 miesięcy od daty opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa.
Podstawę sprzeciwu, o którym mowa w ust. 1, stanowią okoliczności, które uzasadniają unieważnienie patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy lub prawa z rejestracji.(ust.2).
Do postępowania sprzeciwowego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednakże z uwagi na kontradyktoryjność postępowania sprzeciwowego na stronach, tj. na wnioskodawcy i na uprawnionym, spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności, z których każda z nich wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Podkreślić należy, iż z zasady kontradyktoryjności wynika, że to żądanie zainteresowanego wyznacza granice sprawy. Rolą organu jest ustalenie stanu faktycznego na podstawie dowodów przedstawionych przez strony.
Zgodnie z art. 26 ust. 1 p.w.p. wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki. Przy merytorycznej ocenie nieoczywistości (poziomu wynalazczego) rozwiązania konieczne jest uwzględnienie w zasadzie całego stanu techniki. Rozwiązanie uważa się za oczywiste, tj. nie posiadające poziomu wynalazczego, gdy w świetle stanu techniki ujawnionego w jednym lub łącznie w kilku rozwiązaniach wynika ono w sposób oczywisty dla znawcy posiadającego przeciętną wiedzę z danej dziedziny.
Art. 24 ww. ustawy stanowi, że patenty są udzielane - bez względu na dziedzinę techniki - na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania.
Przepis powyższy definiuje cztery podstawowe wymogi stawiane rozwiązaniom, którym może zostać przyznana ochrona patentowa, tj. techniczny charakter rozwiązania, nowość, poziom wynalazczy oraz przemysłowe stosowanie. Wszystkie spośród wskazanych w tym przepisie wymogów są odrębne i niezależne oraz muszą być spełnione łącznie, by dane rozwiązanie mogło uzyskać ochronę patentową.
W teorii prawa patentowego przyjmuje się, że wynalazek to rozwiązanie o charakterze technicznym ukierunkowane na zaspokojenie praktycznych potrzeb za pomocą nowych sposobów oddziaływania na materię lub wykorzystania jej właściwości, podające w sposób zupełny i kompletny reguły postępowania, które gwarantują osiągnięcie zamierzonego rezultatu (S. Sołtysiński, w: J. Szwaja, A. Szajkowski (red.), System prawa własności intelektualnej, t. 3, s. 29-32). Rozwiązanie oznacza, że wynalazek jest swoistą receptą określającą poszczególne kroki, które muszą być zrealizowane w celu osiągnięcia danego efektu technicznego. Wynalazek nie jest zatem ideą, lecz instrukcją osiągnięcia określonego rezultatu. W związku z tym nie będzie wynalazkiem sama idea wynalazcza ani wskazanie jedynie efektu technicznego, bez określenia, jak ten efekt techniczny jest osiągany. Owo konkretne rozwiązanie musi mieć charakter techniczny, który to uznaje się powszechnie za konstytutywną cechę wynalazku, której bezwzględne spełnienie warunkuje dalszą analizę ustawowych warunków ochrony.
Zgodnie z art. 25 p.w.p. wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki. W myśl art. 25 ust. 2 i 3 p.w.p. przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, a nadto za stanowiące część stanu techniki uważa się również informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie.
W celu oceny nowości spornego wynalazku należy zgodnie z art. 25 p.w.p. dokonać badania, czy nie jest on częścią stanu techniki poprzez porównanie przedstawionego w zastrzeżeniu patentowym zespołu cech osobno z każdym z przedstawionych w sprawie przez wnioskodawcę dowodów, które przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu dotyczyły powszechnych ujawnień zespołów cech przeciwstawionych rozwiązań. Zgodnie z ustalonym orzecznictwem dla wykazania braku nowości należy przeciwstawić kwestionowanemu rozwiązaniu konkretne rozwiązanie o identycznych cechach (patrz np. str. 312 rozdz. V, ak.158, "SYSTEM PRAWA PRYWATNEGO", Tom 14A, "Prawo własności przemysłowej" pod redakcją R. Skubisza, Wydawnictwo C.H.Beck, INP PAN, Warszawa 2012 lub wyrok NSA z 28 lutego 2007R r., sygn. akt II GSK 272/06).
Zgodnie z art. 26 ust. 1 p.w.p. wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki, przy czym według ust. 2 tego przepisu, przy ocenie poziomu wynalazczego nie uwzględnia się zgłoszeń, o których mowa w art. 25 ust. 3 ustawy p.w.p. (wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnionych do wiadomości powszechnej). Przy merytorycznej ocenie nieoczywistości rozwiązania także konieczne jest uwzględnienie w zasadzie całego stanu techniki. Rozwiązanie uważa się za oczywiste, gdy w świetle stanu techniki ujawnionego w jednym lub łącznie w kilku rozwiązaniach wynika ono w sposób oczywisty dla znawcy posiadającego przeciętną wiedzę z danej dziedziny. W szczególności za rozwiązania oczywiste uważa się rutynowe dostosowanie znanego rozwiązania do danych warunków, proste wykorzystanie znanej zasady dla osiągnięcia oczywistego w świetle tej zasady celu, proste zastąpienie znanych środków technicznych w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami lub proste skojarzenie kilku znanych rozwiązań. Odmiennie niż przy badaniu nowości, argumentów przeciwko nieoczywistości wynalazku poszukiwać można więc nie tylko poprzez przeciwstawienie mu konkretnych znanych rozwiązań, lecz przy uwzględnieniu całego stanu techniki. W wyniku takich badań może okazać się, że rozwiązanie jest nowe, lecz mimo to wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki, na który składają się informacje mogące być przeciwstawione projektowi zgłoszonemu celem opatentowania, bądź wynalazkowi już opatentowanemu. Metodą zmierzającą do ustalenia, czy wynalazek spełnia kryterium nieoczywistości, jest ustalenie najbliższego stanu techniki, jako jednej lub kilku publikacji, na tle których specjalista najłatwiej doszedłby do wynalazku. Następnie formułuje się problem techniczny, poprzez określenie cech zastrzeganego wynalazku, które nie występują w najbliższym stanie techniki. Zabieg ten pozwala na ocenę postępu technicznego wnoszonego przez wynalazek. W rezultacie, w wyniku powyższych ustaleń, zmierza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy specjalista znający najbliższy stan techniki, przy rozpatrywaniu problemu technicznego zastosowanego w wynalazku miałby możliwość bez dokonań twórczych, w sposób zawodowy i rutynowy, dojść do zastrzeganego rozwiązania. W szczególności za rozwiązania oczywiste uważa się rutynowe dostosowanie znanego rozwiązania do danych warunków, proste wykorzystanie znanej zasady dla osiągnięcia oczywistego w świetle tej zasady celu, proste zastąpienie znanych środków technicznych w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami lub proste skojarzenie kilku znanych rozwiązań. (Patrz: W. Kotarba i inni "Komentarz do prawa wynalazczego", W-wa 1994 r., str.15). Sposób uwzględnienia stanu techniki przyjęty w praktyce i orzecznictwie polskiego i innych urzędów patentowych (patrz: wstęp do rozdz. 3.1 i orzeczenie T 176/89-str. oraz orzeczenia T 745/92 i T 552/89 Komisji Odwoławczej EPO, "Orzecznictwo Komisji Odwoławczych Europejskiego Urzędu Patentowego" (Część I -Zdolność patentowa) materiały i studia zeszyt 1, Polska Izba Rzeczników Patentowych, Warszawa 1998) polega na wybraniu jednego dokumentu najbliższego rozwiązaniu przedmiotowemu (lub kilku dokumentów, gdy przedmiotowe rozwiązanie ma charakter agregatu kilku rozwiązań cząstkowych) i rozpatrywaniu nieoczywistości przedmiotowego rozwiązania w stosunku do tego dokumentu (lub tych dokumentów). Dopuszcza się zastosowanie dwóch dokumentów przy ocenie nieoczywistości każdego rozwiązania cząstkowego w przypadku prostego zastąpienia znanych środków technicznych w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami.
Uznać należy, że patent powinien być udzielony tylko na takie rozwiązanie techniczne, które reprezentuje kwalifikowany poziom wynalazczy. Nie oznacza to jednak, że przedmiotem patentu mogą być tylko wynalazki epokowe, rewolucjonizujące technikę, bowiem wystarczające jest, aby wynalazek był czymś więcej, niż rutynową tylko wiedzą mechanika lub inżyniera.
Zgodnie z art. 63 p.w.p. zakres przedmiotowy patentu określają zastrzeżenia patentowe zawarte w opisie patentowym. Opis wynalazku i rysunki mogą służyć do wykładni zastrzeżeń patentowych. Zakres przedmiotowy patentu może być określony przez kilka zastrzeżeń patentowych, wtedy tworzą one układ zastrzeżeń. Przy czym w układzie zastrzeżeń pierwsze zastrzeżenie jest zastrzeżeniem niezależnym, a pozostałe zastrzeżeniami zależnymi.
Zastrzeżenie niezależne określa główny zespół cech wynalazku (określony w art. 33 ust. 4 p.w.p. jako "ogół cech zgłaszanego wynalazku"), stanowiąc tym samym rozwiązanie podstawowe.
Natomiast zastrzeżenia zależne, zawierając wszystkie cechy zastrzeżenia niezależnego i dodatkowo cechy dodane, jedynie doprecyzowują cechy rozwiązania podstawowego lub służą do chronienia wariantów wynalazku będących dla rozwiązania podstawowego rozwiązaniami dodatkowymi.
Przy właściwym zidentyfikowaniu cech rozwiązania wynalazku przesądzające są zatem zastrzeżenia patentowe, które określają elementy rozwiązania stanowiące nieoczywisty wkład do znanego stanu techniki. Wąska interpretacja zastrzeżeń patentowych nakazuje brać pod uwagę jedynie to, co expressis verbis zostało w nich wyrażone. Niedopuszczalna jest, bowiem rozszerzająca interpretacja zastrzeżeń patentowych z uwagi na swobodę działalności gospodarczej i wynikające z udzielonego patentu ograniczenie powszechnego swobodnego korzystania z chronionego rozwiązania technicznego (zob. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2011 r., II GSK 667/10).
Jak już zostało wskazane przepisy p.w.p. pozwalają osobom trzecim na podważenie patentu w ramach sprzeciwu (art. 246 p.w.p) lub wniosku o unieważnienie (art. 89 p.w.p.). W świetle p.w.p. przeprowadzenie dodatkowego wniosku o ograniczenie patentu nie wyklucza dalszego sprzeciwu ani wniosku o unieważnienie. Co więcej art. 89 ust. 1 pkt 3 p.w.p. wyraźnie dopuszcza ponowne rozpoznanie czy patent został udzielony na wynalazek nieobjęty treścią zgłoszenia lub zgłoszenia pierwotnego, mimo że Urząd powinien był już tego dokonać w ramach procedury o udzielenie patentu (art. 37 i art. 46 ust. 2 p.w.p.
Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z [...] stycznia 2023 r. Urząd Patentowy zawiesił postępowanie w sprawie sprzeciwu do czasu prawomocnego zakończenia postępowania o ograniczenie patentu. W uzasadnieniu Organ rozstrzygnął o niepołączeniu sprzeciwu z wnioskiem o ograniczenie patentu. Skarżący nie skorzystał z możliwości zaskarżenia tego postanowienia w terminie ustawowym, a więc postanowienie to jest ostateczne (wiążące dla Organu, Strony oraz Sądu) i nie mogło być zmienione w dalszym postępowaniu, zwłaszcza w decyzji rozstrzygającej w przedmiocie sprzeciwu.
Podobnie należy się odnieść do decyzji o ograniczeniu patentu z [...] stycznia 2023 r., która również jest ostateczna. Postępowanie ustalające zakres żądanej ochrony jest więc również zamknięte. W tym zakresie zarzuty skargi nie są zasadne.
W konsekwencji wskazane akty administracyjne, nie podlegają zaskarżeniu w niniejszej sprawie i zarzuty Strony w tym zakresie pozostają poza rozważaniami Sądu, który związany jest przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie (zgodnie z art.3 p.p.s.a.).
Istota problemu na gruncie rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy kwestie dotyczące wnoszenia poprawek oraz uzupełniania dokumentacji zgłoszeniowej na etapie zgłoszenia i badania wynalazku przez Urząd Patentowy - mogą stanowić okoliczność uzasadniającą unieważnienie udzielonego patentu na wynalazek.
Na tak postawione pytanie, należy udzielić negatywnej odpowiedzi. Poprawność dokumentacji zgłoszeniowej, jej poprawki i uzupełnienia dokonywane na etapie postępowania zgłoszeniowego i rejestracyjnego - nie stanowią ustawowego warunku wymaganego do uzyskania patentu na wynalazek. Taki pogląd jest zgodnie reprezentowany w orzecznictwie zarówno NSA, jak i WSA w W-wie (por. m.in. wyrok NSA z 8 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 114/06; wyrok WSA w W-wie z 15 września 2009 r., sygn. akt VI S.A./Wa 96/09; wyrok WSA w W-wie z 28 października 2005 r., sygn. akt VI S.A./Wa 527/05).
Podstawami materialnoprawnymi uwzględnienia sprzeciwu przez Urząd Patentowy może być jedynie wykazanie przez osobę wnoszącą sprzeciw niespełnienia przez wynalazek ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentu stosownie do art. 89 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 246 ust. 2 p.w.p. W ustawie - Prawo własności przemysłowej brak jest przepisu pozwalającego Urzędowi Patentowemu, działającemu w ramach postępowania sprzeciwowego, na przeprowadzenie kontroli postępowania zgłoszeniowego lub badawczego, w tym badania prawidłowości dokumentacji zgłoszeniowej związanej z tym postępowaniem.
W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji Organ co prawda słusznie podkreślił, że ustawowe wymogi uzyskania patentu, nie obejmują kwestii proceduralnych, określonych w art. 37 i art. 46 ust. 2 p.w.p., związanych z wymogami dotyczącymi uzupełnień lub poprawek wnoszonych do dokumentacji zgłoszeniowej, jednakże w uzasadnieniu decyzji, jak trafnie podniesiono w skardze analizuje wyłącznie przesłanki określone w art.37 p.w.p., odwołując się dodatkowo do wytycznych Prezesa Urzędu Patentowego dotyczących stosowania tego właśnie przepisu, choć nie są one żródłem prawa i nie mogą mieć rozstrzygającego znaczenia w sprawie.
Za bezzasadne jednak Sąd uznał zarzuty skargi, iż Organ zastosował inną podstawę prawną niż wskazana przez Wnoszącego sprzeciw.
Art.89 p.w.p. został powołany wprost w sprzeciwie, na co wskazuje sama Strona w pkt 1.4 uzasadnienia skargi cytując podstawę prawną wniesionego sprzeciwu i jego uzasadnienie. ( art. 89 ust. 1 pkt 1 p.w.p., art. 24-26 p.w.p oraz z art. 89 ust. 1 pkt. 3 p.w.p. oraz art. 37 p.w.p. – bowiem udzielenie patentu nastąpiło dla zgłoszenia, do którego wprowadzono poprawki, które wykraczają poza to, co zostało ujawnione w dniu dokonania zgłoszenia).
Wyjaśnić należy, że art. 89 ust. 1 pkt 3 p.w.p. stanowi, iż patent może zostać unieważniony w całości lub części na wniosek każdego, kto wykaże, że patent został udzielony na wynalazek nieobjęty treścią zgłoszenia lub zgłoszenia pierwotnego. Przepisy nie wiążą więc podstawy unieważnienia z art. 37 p.w.p. – ani przez bezpośrednie odesłanie ani przez powtórzenie treści art. 37 p.w.p. – niezależnie od brzmienia – podaje inną definicję niedopuszczalnych poprawek.
Jednakże w zaskarżonej decyzji Urząd jednoznacznie wskazuje na zastosowanie w sprawie art. 89 ust. 1 pkt 3 p.w.p. i jednocześnie sprzecznie z tym stanowiskiem odwołuje się do "Ogólnych wytycznych Prezesa Urzędu Patentowego RP" czy "Guidelines for Examination in the European Patent Office" dotyczących art.37 p.w.p.
Przechodząc więc do kolejnych s[ornych kwestii w sprawie wskazać należy, iż z zastrzeżenia niezależnego 1 usunięto cechy: "a ponadto zawiera armaturę hydrauliczną połączeniową składającą się elastycznych węży hydraulicznych zakończonych "szybkozłączkami" i przeniesiono je do zastrzeżenia zależnego 2 tak jak wskazał Wnoszący sprzeciw. W ocenie Sądu Organ nie uzasadnił swojego stanowiska, iż okoliczność ta stanowi niedopuszczalną zmianę w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 3 p.w.p., w szczególności, iż usunięcie z zastrzeżenia niezależnego 1 a dokładnie przeniesienia do zastrzeżeń nr 2 (zależnych) wskazanej cechy oznacza bowiem, że nie jest ona obecnie potrzebna do realizacji urządzenia. Stanowisko Organu, iż z tych względów armatura hydrauliczna dla urządzenia może być teraz dowolna, np. sztywna, a informacji takiej nie było w żadnym miejscu zgłoszenia pierwotnego, nie znajduje potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Stanowiska tego nie wyraził nawet Wnoszący sprzeciw. W sprzeczności też z materiałem dowodowym stoi też teza Organu, iż pierwotne rysunki – ze względu na schematyczny charakter – nie zawierały informacji o budowie armatury hydraulicznej. Usunięcie wskazanej cechy oznacza więc wprowadzenie do patentu nowej informacji.
Analizując materiał dowodowy w sprawie, ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić. Organ rozpatrzył powyższy zarzut sprzeciwu tylko według przesłanek wskazanych w art.37 p.w.p. tj. skupił się na porównaniu zmian zastrzeżeń w stosunku do zgłoszenia pierwotnego, zamiast kierować się przesłankami określonymi w ar.89 ust.1 pkt 3 p.w.p. Jednakże nie wykazał, że wskazywane w decyzji zmiany zastrzeżeń, wskazują na informacje, niezawarte w zgłoszeniu, aby stwierdzić, iż zachodzi w sprawie przesłanka z art.89 ust.1 pkt 3 p.w.p.tj, że patent został udzielony na wynalazek nieobjęty treścią zgłoszenia lub zgłoszenia pierwotnego w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 3 p.w.p.
Analogicznie co do usunięcia z zastrzeżenia niezależnego 1 cechy: "falownik (1) zasilany z układu elektrycznego 230V turbiny wiatrowej" i przeniesienie jej do zastrzeżenia zależnego nr 3 również Organ nie wykazał, iż stanowi niedopuszczalną zmianę nieobjętą treścią zgłoszenia lub zgłoszenia pierwotnego w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 3 p.w.p.
Sąd podzielił zarzut skargi, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ nie wskazał żadnej cechy technicznej zastrzeżenia 1, która nie byłaby objęta treścią zgłoszenia lub zgłoszenia pierwotnego w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 3 p.w.p. Uzasadnienie decyzji Organu koncentruje się wyłącznie na dopuszczalności zmian - czyli kwestii już zbadanej na etapie rozpoznawania wniosku o ograniczenie patentu według przesłanek wskazanych w art.37 p.w.p. Tymczasem oceniając przesłanki udzielenia patentu na wynalazek nieobjęty treścią zgłoszenia należy rozważyć, że zgodnie z art. 31 ust. 1 pkt. 3 p.w.p., wynalazek określają zastrzeżenia patentowe przez podanie cech technicznych. Analizując zatem czy patent został udzielony na wynalazek nieobjęty treścią zgłoszenia należy zbadać czy cechy zastrzeżeń określających wynalazek zostały ujęte w treści zgłoszenia. Ponadto termin "zastrzeżenia" zastosowano w liczbie mnogiej. Zakres ochrony faktycznie definiuje w najogólniejszym sensie zastrzeżenie niezależne (w niniejszej sprawie i w kategorii urządzenie - zastrzeżenie niezależne nr 1, ale wynalazek w kategorii urządzenie jako całość zgodnie z art. 33 ust. 1 p.w.p. określają zastrzeżenia 1, 2 i 3.
Zastrzeżenia 1, 2 i 3 otrzymały następujące brzmienie:
1. Urządzenie do wykonania rewizji zastępczej stałych zbiorników ciśnieniowych eksploatowanych na elektrowni wiatrowej zawiera falownik, silnik elektryczny, sprzęgło, pompę zębatą, zawór zwrotny, zawór przelewowy, manometr, zawory iglicowe, armaturę hydrauliczną przyłączeniową, czujniki pomiarowe emisji akustycznej AE, system pomiarowy emisji akustycznej AE oraz komputer, przy czym silnik zasilany za pośrednictwem falownika jest połączony sprzęgłem z pompą zębatą, na wyjściu pompy znajduje się zawór zwrotny połączony z zaworami iglicowymi, do obwodu hydraulicznego łączącego zawór zwrotny oraz zawory iglicowe podłączony jest zawór przelewowy oraz manometr, na każdym kontrolowanym zbiorniku są zamontowane parami czujniki pomiarowe emisji akustycznej AE które są połączone poprzez system pomiarowy z komputerem, znamienne tym, że pompa zębata (3) jest połączona z gniazdem ssącym (R) zbiornika układu hydraulicznego turbiny wiatrowej (10) za pomocą armatury hydraulicznej przyłączeniowej (7) oraz zawory iglicowe (P) są połączone z gniazdem przyłączeniowym (T) bloku sterowniczo-rozdzielczego (8) układu hydraulicznego turbiny wiatrowej (10) za pomocą armatury hydraulicznej przyłączeniowej (7) dla zwiększenia ciśnienia w układzie hydraulicznym turbiny wiatrowej.
2. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że armatura hydrauliczna przyłączeniowa (7) składa się z elastycznych węży hydraulicznych zakończonych szybkozłączami.
3. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że falownik (1) jest podłączony do układu elektrycznego 230 V turbiny wiatrowej (10).
W ocenie Sądu zasadne jest stanowisko Strony, jako znajdujące oparcie w przepisach prawa oraz zebranym w sprawie materiale dowodowym, iż Organ dokonał błędnej oceny ujawnienia cech wynalazku w zgłoszeniu. Cechy wskazane przez Organ jako usunięte znajdują się odpowiednio w zastrzeżeniach 2 i zastrzeżeniach 3.
Sąd podziela stanowisko Strony, iż argument w zakresie dowolnej np. sztywnej armatury hydraulicznej dotyczy zakresu ochrony a nie ujawnienia armatury hydraulicznej w treści zgłoszenia. "Armatura hydrauliczna" była ujawniona w treści zgłoszenia, a z faktu, że przedstawiono ją tylko schematycznie (Fig. 1 jest opisana jako "schemat hydrauliczny") wynika wprost, że istotna dla wynalazku jest tylko hydrauliczna funkcja armatury hydraulicznej oznaczonej jako 7 na Fig. 1 Zastosowanie jako armatury hydraulicznej elastycznych węży stanowi tylko element przykładu wykonania wynalazku.
W związku z powyższym w ocenie Sądu trafne są zarzuty skargi, iż w całym postępowaniu nie wskazano żadnej cechy wynalazku według zastrzeżeń nr 1, która niebyłaby objęta treścią zgłoszenia lub zgłoszenia pierwotnego. W tym kontekście w rozpoznawanej sprawie w ogóle nie można mówić o zmianie definicji wynalazku w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt. 3 p.w.p. - zestaw cech technicznych definiujących wynalazek w zastrzeżeniach 1, 2 i 3 nie zmienił się - zmianie uległ jedynie zakres ochrony. Trafnie podniesiono w skardze, iż zarówno Wnoszący sprzeciw jak i Organ w swojej argumentacji traktowali pojęcie "wynalazek objęty treścią zgłoszenia lub zgłoszenia pierwotnego" zastosowane w art. 89 ust. 1 pkt. 3 p.w.p., jako synonim pojęcia zastosowanego w art. 37 p.w.p.
W skardze wskazano również, że odnosząc się do cechy "że falownik (1) jest podłączony do układu elektrycznego 230 V turbiny wiatrowej (10)"istotne jest to, że dobór zasilania to rutynowa czynność znawcy, zaś falowniki z definicji stanowią rozwiązania do przetwarzania energii dostosowanej do źródła i do obciążenia - wybór właściwego falownika jest dla znawcy oczywisty. Falownik, urządzenie energoelektroniczne służące do przetwarzania energii elektrycznej prądu stałego w energię elektryczną prądu przemiennego jedno- lub wielofazowego o dowolnej częstotliwości, dostarczaną do odbiornika (obciążenia).
Tymczasem Organ pominął te kwestię w swoich rozważaniach. Trafnie też podnosi Strona, iż w decyzji nie wyjaśniono pojęcia znawcy, o którym mowa w art.26 p.w.p. przy ocenie rozwiązania technicznego przedstawionego w zgłoszeniu. Wydaje się, że w piśmiennictwie i orzecznictwie nie budzi wątpliwości, iż znawcę traktować jako osobę zajmującą się profesjonalnie pomiarami materiałowymi, w tym w szczególności pod ciśnieniem i konstruowaniem urządzeń do generowania fal akustycznych oraz analizowania rejestrowanych sygnałów, a także zasilania ich. Jak podnosi Strona znawca o wskazanych wyżej kompetencjach zna różne rodzaje armatury hydraulicznej i umie je dobierać stosownie do technicznych schematów takich jak Fig. 1 spornego patentu (Fig. 1).
Rozpoznając sprawę ponownie Organ zobowiązany będzie rozważyć, czy znawca widząc schemat ukazany na Fig. 1 wie jak można zrealizować armaturę hydrauliczną oznaczoną jako 7 – i czy jest to dla niego oczywiste. Wyjaśni również Stronie czy dla znawcy jest jasne, że założony efekt można uzyskać stosując różne armatury hydrauliczne - w tym sztywną.
Ponownie Organ zobowiązany będzie również rozważyć, stanowisko Strony co do zasilania falownika, w której ocenie dla znawcy jasnym jest, że 230 V to tylko przykład rozwiązania zasilania. "230 V", to jest klasyczna wartość przykładowa - jest zastosowana nawet jako przykład w Wikipedii .
W uzasadnieniu decyzji brak powyższych rozważań, w szczególności czy dowolność w zakresie armatury hydraulicznej jak i sposobu zasilania falownika jest dla znawcy oczywista i wynika z opisu i rysunków dostarczonych do Urzędu w dacie zgłoszenia. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podzielić też należy zarzuty podniesione w skardze wiążące się z niewyjaśnieniem przez Organ podstawy prawnej decyzji, poprzez przedstawienie w sposób wybiórczy przepisów prawa materialnego, znajdujących zastosowanie w sprawie, bowiem zdawkowe cytowanie niektórych przepisów przez Organ w decyzji, nie pozwalają Sądowi, na prześledzenie toku rozumowania Organu. Ponadto uzasadnienie decyzji koncentruje się w zasadzie jedynie na odpowiedzi na zarzuty wnoszącego sprzeciw, natomiast tylko fragmentarycznie odnosi się do Stanowiska Uprawnionego, pomijając istotne dla rozstrzygnięcia kwestie.
Z tych wszystkich względów Sąd podzielił, zarzuty podniesione w skardze, w szczególności, ten, że Organ nie ocenił czy wynalazek na który został udzielony patent mający zastrzeżenia 1, 2 i 3 dotyczące kategorii urządzenie został ujęty w zgłoszeniu lub zgłoszeniu pierwotnym, zgodnie z art.89 ust.1 pkt 3 p.w.p., skupiając się na przesłankach zawartych w art.37 p.w.p. i wytycznych Prezesa UP, co doprowadziło Organ to podniesionych w skardze uchybień procesowych i błędnej wykładni przepisów prawa materialnego opisanych wyżej.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił decyzję UP w zaskarżonej części (pkt 1 decyzji). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 11 ust.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 kwietnia 2017 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz.U. z 2019 r., poz.1431 t.j.) zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę 2217zł, na którą składał się uiszczony wpis sądowy od skargi (1000 zł), wynagrodzenie pełnomocnika będącego rzecznikiem patentowym(1200 zł) oraz opata skarbowa (17 zł).