VI SA/Wa 207/11

VI SA/Wa 207/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-01-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Frąckiewicz
Małgorzata Grzelak /przewodniczący/
Waldemar Śledzik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne
Aplikacje prawnicze
Sygn. powiązane
II GSK 1995/11 - Wyrok NSA z 2013-01-23
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 146 poz 1188
art. art. 75, 75a ust. 3, 75b ust. 6, 75e ust. 1, 75i ust. 1, 1a i 4, 75j ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.) Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwaną dalej "k.p.a.") w zw. z art. 75j ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146 poz. 1188 ze zm. – zwaną dalej "ustawą"), po rozpoznaniu odwołania Pana M. P. utrzymał w mocy uchwałę nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. Komisji Egzaminacyjnej nr [...] do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w W. (zwaną dalej "Komisją kwalifikacyjną") ustalającą negatywny wynik egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką.
Zaskarżoną decyzję podjęto w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Pan M. P. został dopuszczony do egzaminu wstępnego na aplikacje adwokacką przystępując do egzaminu w dniu [...] września 2010 r. Komisja po przeprowadzeniu egzaminu, protokolarnie w dniu 26 września 2010 r. otworzyła koperty z kodami zdających i ustaliła wyniki z egzaminu sporządzając z tej czynności protokół podpisany przez wszystkich członków Komisji. Ustalono, że wynik pozytywny z egzaminu uzyskało 89 osób, a wynik negatywny 231 zdających, wśród których znalazł Pan M. P.. Ze sprawdzenia testu sporządzono protokół podpisany przez osoby sprawdzające test w obecności wszystkich członków Komisji. Sprawdzający test stwierdzili, że zdający M. P. otrzymał 99 pkt.
Na tej podstawie uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2010 r. Komisja Kwalifikacyjna ustaliła, że Pan M. P. uzyskał negatywny wynik egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką, gdyż z testu egzaminacyjnego uzyskał 99 punktów, zaś zgodnie z treścią art. 75i ust. 3 ustawy, pozytywny wynik z egzaminu wstępnego uzyskuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów.
Odpis powyższej uchwały doręczony został skarżącemu w dniu 12 października 2010 r.
W dniu 25 października 2010 r. Pan M. P. złożył odwołanie, zarzucając naruszenie art. 75i ustawy poprzez błędne obliczenie i wskazanie wyniku z egzaminu, w związku z nieprawidłowo sformułowanym pytaniem testu oznaczonym numerem nr 87. W związku z powyższym wniósł o zmianę przedmiotowej uchwały nr [...] poprzez stwierdzenie, iż uzyskał z egzaminu 100 punktów, a co za tym idzie, pozytywny wynik z egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką.
Nadto skarżący w odwołaniu wskazał, że w 2009 r. uzyskał na egzaminie wstępnym identyczny wynik - 99 punktów, jednakże dokonana wówczas analiza pytań i udzielonych odpowiedzi nie dała podstaw do odwołania. W uzasadnieniu odwołania podniósł w szczególności, że kwestionowane przez niego pytanie nr 87. z egzaminu na aplikację adwokacką, zostało sformułowane w sposób nieprawidłowy i wadliwy albowiem pytanie to brzmiało:
"Zgodnie z ustawą - Prawo upadłościowe i naprawcze, postępowanie uregulowane tą ustawą może być wszczęte:
A. na wniosek każdej osoby mającej w tym interes prawny, a w wypadkach określonych w ustawie również z urzędu,
B. z urzędu lub na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie,
C. tylko na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie".
Zdaniem odwołującego, mimo że z tzw. "klucza odpowiedzi" prawidłową odpowiedzią na powyższe pytanie jest odpowiedź "C", to również odpowiedź "B" jest prawidłowa, gdyż "wynika bezpośrednio z praw logiki". W odpowiedzi "B" użyto bowiem zwrotu "lub", który daje logicznie prawdziwą odpowiedź na zdanie zawarte w pytaniu, a tym samym jej prawidłowość. Ponadto wskazał, że odpowiedź "C" oznaczała jednocześnie poprawność odpowiedzi "B" - przy założeniu istnienia jednej poprawnej odpowiedzi – zaś, ich eliminacja (odpowiedzi "C" i "B") dała podstawy do udzielenia odpowiedzi "A" (którą zakreślił jako prawidłową). Przeprowadzając powyższy wywód uznał, że skoro konstrukcja pytania jest nielogiczna, gdyż prawidłowe są dwie odpowiedzi, pytanie powinno być wyeliminowane, bez względu na odpowiedź jakiej udzielił zdający. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2010 r. (sygn. Akt II GSK 57/10) podkreślił, że wyrażona w art. 75i ustawy reguła testu jednokrotnego wyboru wyklucza zamieszczanie w pytaniach propozycji odpowiedzi, z których więcej niż jedna jest prawidłowa. Pytania zawarte w teście muszą być sformułowane w sposób jasny, precyzyjny, jednoznaczny i niebudzący wątpliwości. W sytuacji wadliwie sformułowanego pytania konieczne jest przyjęcie rozwiązania najbardziej korzystnego dla strony, tj. uznania, że niezależnie od udzielonej odpowiedzi, kandydat winien uzyskać punkt za pytanie, a tym samym – w jego sytuacji – organ odwoławczy powinien zmienić niekorzystną dla niego uchwałę nr [...] poprzez stwierdzenie, iż uzyskał z egzaminu 100 pkt, a w konsekwencji, pozytywny wynik z egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką.
Rozpoznając przedmiotowe odwołanie Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lisopada2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę. W uzasadnieniu decyzji podniósł, że zgodnie z treścią art. 75i ust. 3 ustawy, pozytywny wynik z egzaminu wstępnego uzyskuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów, zaś bezspornym jest, że Pan M. P. uzyskał 99 punktów.
Oceniając ponownie merytorycznie sprawę, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 k.p.a. ustalił, że egzamin, którego skarżący był uczestnikiem, przeprowadzony został w trybie zgodnym z wymogami ustawy i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 czerwca 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz przeprowadzania egzaminu wstępnego.
Oceniając zarzuty skarżącego odnośnie pytania egzaminacyjnego nr 87 wskazał, że jedyną prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "C", której podstawę prawną stanowi art. 3 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361 ze. zm.), który to przepis ma następujące brzmienie: "Postępowanie uregulowane ustawą może być wszczęte tylko na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie".
Jednocześnie podkreślił, że art. 3 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze stanowi jeden z podstawowych przepisów wskazanej ustawy. W kontekście treści tego przepisu, zdanie złożone pochodzące z połączenia pytania nr 87 i odpowiedzi "B", jest oczywiście nieprawidłowe. Ponieważ postępowanie to wszczęte być może tylko na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie, tym samym nie może być wszczęte z urzędu i dlatego nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że odpowiedź "B" jest również prawidłowa.
Dodatkowo wskazał, że wszystkie pytania testowe zostały sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna poprawna odpowiedź, oparta na przepisach prawa obowiązujących w dniu przeprowadzenia egzaminu. Tym samym test egzaminacyjny odpowiadał kryteriom z art. 75i ustawy.
Odnosząc się z kolei do informacji skarżącego, że w kolejnym dla siebie egzaminie wstępnym na aplikację uzyskał tożsamy wynik – bo 99 punktów, wyjaśnił, iż decyzja dotycząca ustalenia wyniku egzaminu wstępnego nie jest decyzją uznaniową, w której Minister Sprawiedliwości ma możliwość wyboru i swobodnej oceny, jaki wynik kandydata może uznać za pozytywny, gdyż art. 75i ustawy jednoznacznie przesądza, że pozytywny wynik uzyskuje kandydat, który otrzymał z testu co najmniej 100 punktów, co w przypdaku skarżącego nie ma miejsca.
Od decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2010 r. skarżący wniósł skargę do WSA w Warszawie, zarzucając - podobnie jak w odwołaniu - naruszenie art. 75i ustawy, polegające na wadliwym i nieprawidłowym sformułowaniu pytania testu na aplikację adwokacką oznaczonego numerem 87. Dlatego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją uchwały z dnia [...] września 2010 r. Komisji Egzaminacyjnej nr [...] do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w W. w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką, a także o zasądzenie od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi, oprócz wadliwości konstrukcyjnej pytania nr 87, podniósł również, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Ministra Sprawiedliwości zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż z przedmiotowego pytania wprost wynikała intencja jego autorów, a podstawą prawidłowej odpowiedzi był wyłącznie art. 3 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze. W kwestionowanym pytaniu nie zostało bowiem zawarte polecenie w trybie rozkazującym "dokończ zdanie", czy też “podaj dosłowne brzmienie" art. 3 omawianej ustawy. Przedmiotowe pytanie zakreśla raczej jedynie podstawę do pewnego wyselekcjonowanego zbioru przepisów ustawy - będących zdaniami logicznymi o wartości prawdy, w świetle których odpowiadający dokonuje oceny poszczególnych odpowiedzi: A, B lub C.
Ponadto skarżący zarzucił, iż interpretacja Ministra Sprawiedliwości jako organu II instancji odnośnie przepisów art. 75 a ust. 3 oraz 75 b ust 6 ustawy, jakoby kandydat na aplikanta miał obowiązek znać wszystkie normy prawa, objęte zakresem wykazu tytułów aktów prawnych stanowiących podstawę opracowania pytań testowych jest błędna i zbyt rozszerzająca. Na poparcie swej argumentacji przywołał tezę z uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2009 r. (sygn. akt VI SA/Wa 914/09), zgodnie z którą "egzamin na aplikację radcowską jest egzaminem konkursowym i nie można oczekiwać, że pytania w teście będą wiernie przytaczać jeden, konkretny przepis prawa. Egzamin ma sprawdzić wiedzę kandydata na aplikanta a nie jego pamięć odnośnie dosłownego brzmienia wybranego przepisu prawnego z danej dziedziny."
Organ w odpowiedzi na skargę przywołał dotychczasową argumentację, wnosząc o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.
Egzamin przeprowadzony przez Komisję Egzaminacyjną ds. aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości w Warszawie w sprawie ustalania wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką został przeprowadzony z zachowaniem wymagań przepisów ustawy - Prawo o adwokaturze. Nabór na aplikację przeprowadzono w drodze egzaminu wstępnego zgodnie z art. 75 ustawy, który polegał na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta adwokackiego z zakresu: materialnego i procesowego prawa karnego, materialnego i procesowego prawa wykroczeń, prawa karnego skarbowego, materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego, prawa Unii Europejskiej, prawa konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu adwokackiego, radcowskiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej (art. 75a ust. 3 ustawy).
Zgodnie z art. 75b ust. 6 ustawy, nie później niż 90 dni przed terminem egzaminu wstępnego, przewodniczący zespołu do przygotowania pytań testowych, podał do publicznej wiadomości na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości oraz w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198, z późn. zm.), ustalony przez zespół do przygotowania pytań testowych i zatwierdzony przez Ministra Sprawiedliwości wykaz tytułów aktów prawnych, według stanu prawnego obowiązującego w dniu ogłoszenia, z których wybrane stanowią podstawę opracowania pytań testowych na egzamin wstępny
Minister Sprawiedliwości powołał Komisję Egzaminacyjną odpowiadającą wymaganiom z art. 75e ust. 1 ustawy (co nie było kwestionowane przez skarżącego), która to komisja składała się z siedmiu członków spełniających wymagania określone w art. 75e ust. 2, z zachowaniem warunku co do jej składu podanego w ust. 3. Minister Sprawiedliwości wyznaczył przewodniczącego Komisji i jego zastępców (art. 75e ust. 4). Zgodnie z art. 75i ust. 1 ustawy kandydat mógł wybrać tylko jedną odpowiedź, którą zaznaczał na karcie odpowiedzi stanowiącej integralną część testu. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskiwał 1 punkt. Prawidłowość odpowiedzi oceniana była według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu wstępnego (ust. 1a). Test sprawdziła Komisja Kwalifikacyjna w składzie, który przeprowadzał egzamin wstępny (ust. 2), ustalając pozytywny wynik z egzaminu wstępnego wówczas, gdy kandydat uzyskał z testu co najmniej 100 punktów (ust. 3).
Zgodnie z art. 75i ust. 4 ustawy z przebiegu egzaminu wstępnego sporządzono niezwłocznie protokół, który podpisali członkowie Komisji Kwalifikacyjnej uczestniczący w egzaminie wstępnym - nie zgłaszając uwag do protokółu. Po przeprowadzeniu egzaminu Komisja Kwalifikacyjna, zgodnie z art. 75j ust. 1 ustawy, w drodze uchwały nr [...], ustaliła wynik egzaminu M. P. jako negatywny i doręczyła odpis uchwały zdającemu, a Przewodniczący Komisji niezwłocznie ogłosił wyniki egzaminu (art. 75j ust. 2), od których M. P., z zachowaniem terminu wynikającego z art. 75j ust. 3 ustawy, wniósł odwołanie do Ministra Sprawiedliwości.
Należy zatem stwierdzić, że postępowanie od strony formalnej prowadzone przez Komisję Egzaminacyjną było zgodne z obowiązującymi przepisami ustawy - Prawo o adwokaturze.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pan M. P., jako najdalej idący zarzut, podniósł wadliwe i nieprawidłowe sformułowanie pytania nr 87 testu oraz - w konsekwencji - odmowę uznania za poprawną odpowiedzi, której udzielił na to pytania.
W tym miejscu, także w świetle dalszych wywodów, należy podkreślić, że zdający na zestawach pytań testowych w pkt 4, mieli informację o niedopuszczalności dokonywania dodatkowych założeń, wykraczających poza treść pytania (vide: k. 29 - akt administracyjnych sprawy).
Odnosząc się do zarzutu skarżącego odnośnie pytania egzaminacyjnego nr 87, zdaniem Sądu, pytanie to jest zgodne z kryteriami ustawowymi odpowiadającymi dyspozycji art. 75i ust. 1 ustawy. Wbrew twierdzeniom skarżącego, pytanie to zostało sformułowane w sposób jednoznaczny, wynika jasno z przepisu, który winien być zdającemu znany jako kandydatowi na aplikację adwokacką i ma tylko jedną prawidłową odpowiedź.
Sąd podziela stanowisko organu, że art. 3 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze należy do jednych z podstawowych przepisów przedmiotowej ustawy i każdy kandydat na aplikanta winien znać jego treść.
Zdaniem Sądu, bezspornym jest, że wobec sformułowanego pytania:
"Zgodnie z ustawą - Prawo upadłościowe i naprawcze, postępowanie uregulowane tą ustawą może być wszczęte:
A. na wniosek każdej osoby mającej w tym interes prawny, a w wypadkach określonych w ustawie również z urzędu,
B. z urzędu lub na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie,
C. tylko na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie.",
- jedyną prawidłową odpowiedzią na powyższe pytanie jest odpowiedź "C", której podstawę prawną stanowi art. 3 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361 ze. zm.)., a który to przepis brzmi: "Postępowanie uregulowane ustawą może być wszczęte tylko na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie". Tymczasem skarżący udzielił odpowiedzi "A".
Sąd nie może podzielić argumentacji skarżącego, że z konstrukcji tego pytania wynika, iż również odpowiedź "B" jest prawidłowa. Wbrew założeniom poczynionym przez skarżącego (jak już stwierdzono wcześniej - niedopuszczalnym w świetle pouczenia zawartego w pkt 4 testu), w pytaniu 87 nie było istotnym to, czy postępowanie będzie wszczęte, jeżeli wystąpią okoliczności pozostające w alternatywie zwykłej. Istotą tego pytania, co po raz kolejny należy podkreślić, nawiązującego wprost do treści przywołanego art. 3 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze, jest wskazanie odpowiedzi, że postępowanie uregulowane w prawie upadłościowym i naprawczym może być wszczęte tylko na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie. Tymczasem przyjęcie prawdziwości odpowiedzi "B" - wedle sposobu argumentowania skarżącego - oznaczałoby, że postępowanie może być wszczęte również z urzędu.
Posługując się "prawami logiki" według koncepcji przedstawionej w skardze skarżącego (w systemie "zero-jedynkowym" [prawda/fałsz]) uznać należałoby, że zdanie pochodzące z odpowiedzi "B" mogłoby być prawdziwe jedynie wówczas, gdyby prawdą było, że postępowanie może być wszczęte z urzędu. Tym samym argumenty odwołania oraz skargi prowadzą do nieusuwalnej sprzeczności, ponieważ postępowanie nie może być wszczęte z urzędu, zatem odpowiedź "B" jest oczywiście nieprawdziwa. Inaczej mówiąc - w pytaniu nr 87 istotnym jest, która z trzech konkurencyjnych reguł (wyznaczonych przez połączenie pytania z odpowiedziami "A", "B", "C") jest zgodna z treścią normatywną ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze. Ponieważ w pytaniu zawarta została fraza ("Zgodnie z ustawą....".) zmierzająca do ustalenia, który wariant odpowiedzi jest zgodny z konkretną ustawą to oczywistym jest, że tylko odpowiedź "C" jest prawidłową, bo zgodną z ustawą - Prawo upadłościowe i naprawcze.
Rekapitulując powyższe rozważania, zdaniem Sądu, omawiana konstrukcja pytania była prawidłowa i bez poczynienia dodatkowych założeń, które przyjął kandydat, naprowadzała w sposób jednoznaczny na odpowiedź wynikającą wprost z przepisu, który winien być zdającemu znany jako kandydatowi na aplikację adwokacką .
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, "pytania egzaminacyjne winny być wymagającym testem z dziedzin prawa i instytucji prawnych ukształtowanych przez prawo pozytywne (...). Należy je jednak konstruować w sposób jasny, precyzyjny, jednoznaczny i niewątpliwy. Nie mogą wprowadzać w błąd uczestników konkursu" (por. - np. wyrok z dnia 16.07.2009 – sygn. akt. VI SA/Wa 798/09 378/09; LEX nr 558726). Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę, kwestionowane przez skarżącego pytanie nr 87 testu na aplikację adwokacką, odpowiada powyższym standardom, gdyż na pytanie to jest jedna prawidłowa odpowiedź, nie budząca wątpliwości, wynikająca wprost z przepisu, na którym pytanie to bazuje.
Jako oczywiście bezzasadny Sąd uznał także zarzut skarżącego odnoszący się do - jego zdaniem - niewłaściwej interpretacji Ministra Sprawiedliwości jako organu II instancji w zakresie przepisów art. 75 a ust. 3 oraz 75 b ust. 6 ustawy.
Skarżący powołując się na fragment uzasadnienia z wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2009 r., a mianowicie, że "egzamin na aplikację radcowską jest egzaminem konkursowym i nie można oczekiwać, że pytania w teście będą wiernie przytaczać jeden, konkretny przepis prawa(...). Egzamin ma sprawdzić wiedzę kandydata na aplikanta a nie jego pamięć odnośnie dosłownego brzmienia wybranego przepisu prawnego z danej dziedziny" , wywodzi - w szczególności - że kandydat na aplikanta de fakcto nie ma obowiązku znać wszystkich przepisów objętych zakresem egzaminu, a przyjęcie takiego założenia przez Ministra jest "błędne i zbyt rozszerzające". Pogląd skarżącego jest oczywiście nieprawidłowy i może wynikać jedynie z niezrozumienia przywołanej tezy wyroku. Wręcz odwrotnie, przywołany przez skarżącego wyrok akcentuje, że celem egzaminu na aplikacje prawnicze jest sprawdzenie nie tylko znajomości przepisów z wybranych dziedzin prawa, ale również umiejętności kojarzenia i logicznego myślenia oraz ich subsumcji do określonych sytuacji i okoliczności faktycznych. Dlatego też kandydaci muszą być przygotowani także na takie pytania, które nie tylko będą odzwierciedlać in extenso brzmienie wybranego przepisu prawnego z danej dziedziny prawa, ale i udzielić poprawnej odpowiedzi do zawartego pytania, które obejmuje kilka dziedzin lub instytucji prawnych, z takim zastrzeżeniem, że pytania nie powinny wykraczać poza zakres, określony w art. 75a ust. 3 ustawy. Dokonując oceny tego pytania, Sąd uznał, że sporne pytanie testowe mieści się w ramach zakresu przedmiotowego egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką.
Rekapitulując dotychczasowe ustalenia oraz rozważania, Sąd uznał, że pytanie konkursowe zakwestionowane przez skarżącego oparte było na przepisach wchodzących w zakres egzaminu i zostało sformułowane w sposób poprawny, zgodnie z zaleceniem zawartym w dyspozycji art. 75i ust. 1 i 1a ustawy, zaś odpowiedź wskazana przez organ, jako właściwa, wynika z poprawnego w tym zakresie klucza odpowiedzi załączonego do testu i była to wyłącznie jedna poprawna odpowiedź.
Minister Sprawiedliwości w sposób wystarczający na potrzeby rozpoznawanej sprawy i nie budzący wątpliwości natury procesowej przedstawił swoje argumenty, wskazując konkretny przepis, z którego wynikała prawidłowa odpowiedź. Organowi nie można postawić zarzutu, że załatwił sprawę z naruszeniem norm procesowych. Minister swoje stanowisko szczegółowo uzasadnił, wyjaśnił przesłanki działania, a przytoczona w tym zakresie argumentacja nie nasuwa istotnych zastrzeżeń.
Dlatego też Sąd stanął na stanowisku, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.