VI SA/Wa 2059/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przedsiębiorców na karę pieniężną za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców, uznając, że odpowiedzialność spoczywa na przedsiębiorcy wykonującym transport drogowy, niezależnie od formy zatrudnienia kierowcy.
Skarżący, przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy, zostali ukarani karą pieniężną za nieokazanie wykresówek tachografu oraz dokumentu potwierdzającego nieprowadzenie pojazdu. Twierdzili, że odpowiedzialność spoczywa na kierowcy, który był niezależnym przedsiębiorcą świadczącym usługi. Sąd uznał jednak, że przedsiębiorca wykonujący transport drogowy jest odpowiedzialny za przestrzeganie przepisów, w tym prawa wspólnotowego dotyczącego czasu pracy kierowców, niezależnie od tego, czy kierowca jest pracownikiem, czy podwykonawcą.
Sprawa dotyczyła skargi J. J. i A. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy karę pieniężną nałożoną za nieokazanie podczas kontroli drogowej wykresówek tachografu za określone dni oraz dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Skarżący argumentowali, że pojazd należał do spółki, a kierowca S. C. prowadził działalność gospodarczą i to on powinien ponosić odpowiedzialność. Podnosili zarzuty naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, ustawy o czasie pracy kierowców oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, twierdząc m.in. o braku podstawy prawnej do nałożenia kary za naruszenie prawa wspólnotowego i braku winy po ich stronie. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że przedsiębiorca wykonujący transport drogowy jest odpowiedzialny za przestrzeganie przepisów, w tym prawa wspólnotowego, które obowiązuje bezpośrednio w Polsce. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność przedsiębiorcy nie jest wyłączona przez fakt korzystania z usług niezależnego przedsiębiorcy jako kierowcy, a obowiązek organizacji pracy kierowców w sposób zgodny z przepisami spoczywa na przedsiębiorcy transportowym. Sąd uznał również, że naruszenie przepisów wspólnotowych stanowi pośrednie naruszenie wiążącej RP umowy międzynarodowej (Traktat Akcesyjny). Mimo wadliwości uzasadnienia decyzji organu, sąd uznał, że stwierdzone naruszenie nie miało wpływu na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, przedsiębiorca wykonujący transport drogowy ponosi odpowiedzialność za przestrzeganie przepisów, w tym prawa wspólnotowego dotyczącego czasu pracy kierowców, niezależnie od formy prawnej, w jakiej kierowca wykonuje swoje usługi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obowiązek organizacji pracy kierowców w sposób zgodny z przepisami spoczywa na przedsiębiorcy transportowym. Prawo wspólnotowe obowiązuje bezpośrednio i jego naruszenie stanowi pośrednie naruszenie wiążącej RP umowy międzynarodowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.t.d. art. 92 § 1
Ustawa o transporcie drogowym
Przepis stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne za naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych.
u.t.d. art. 93 § 1
Ustawa o transporcie drogowym
Kara pieniężna nakładana jest w drodze decyzji administracyjnej na przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy lub przedsiębiorcę wykonującego przewozy na potrzeby własne.
Pomocnicze
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 art. 15 § 7
Obowiązek posiadania i okazywania zapisów urządzenia rejestrującego oraz dokumentu potwierdzającego nieprowadzenie pojazdu.
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 art. 1 § 3
Definicja kierowcy i jego obowiązki.
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 art. 15 § 1 i 2
Obowiązki przedsiębiorcy w zakresie organizacji pracy kierowców i kontroli przestrzegania przepisów.
Konstytucja RP art. 91 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ratyfikowane umowy międzynarodowe stanowią część krajowego porządku prawnego.
TWE art. 249
Traktat o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej
Rozporządzenia Rady (EWG) mają ogólne zastosowanie i obowiązują bezpośrednio w każdym państwie członkowskim.
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów art. 92 i 93 ustawy o transporcie drogowym poprzez ich błędne zastosowanie. Naruszenie przepisu art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców poprzez jego błędne zastosowanie. Naruszenie art. 15 ust. 3 i 4 oraz ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. Naruszenie podstawowej zasady państwa prawnego poprzez nałożenie kary pomimo braku winy. Skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego stroną w sprawie. Błędne zastosowanie art. 92 ust. 1 pkt 6 u.t.d. i nałożenie kary za naruszenie przepisów wspólnotowych. Naruszenie art. 2 Konstytucji RP przez nałożenie kary pomimo braku winy. Naruszenie art. 107 § 1 i § 3 kpa. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie.
Godne uwagi sformułowania
Przedsiębiorca wykonujący transport drogowy jest adresatem decyzji administracyjnej o nałożeniu kary pieniężnej. Prawo wspólnotowe obowiązuje bezpośrednio i jego naruszenie stanowi pośrednie naruszenie wiążącej RP umowy międzynarodowej. Obowiązek organizacji pracy kierowców w sposób zgodny z przepisami spoczywa na przedsiębiorcy transportowym.
Skład orzekający
Maria Jagielska
przewodniczący sprawozdawca
Magdalena Bosakirska
sędzia
Danuta Szydłowska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności przedsiębiorcy transportowego za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, w tym prawa wspólnotowego, niezależnie od formy prawnej kierowcy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2005 roku, choć podstawowe zasady odpowiedzialności przedsiębiorcy pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność odpowiedzialności w transporcie drogowym i interpretację prawa wspólnotowego w polskim porządku prawnym, co jest istotne dla branży.
“Kto odpowiada za czas pracy kierowcy? Przedsiębiorca czy podwykonawca? WSA rozstrzyga.”
Dane finansowe
WPS: 800 PLN
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 2059/05 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2006-01-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-10-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Danuta Szydłowska Magdalena Bosakirska Maria Jagielska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Sygn. powiązane I OSK 697/06 - Wyrok NSA z 2007-03-27 Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Asesor WSA Danuta Szydłowska Protokolant Aleksandra Borowiec-Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2006r. sprawy ze skargi J. J. i A. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców oddala skargę Uzasadnienie Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2005r. nakładającą na "A." A. J. i J. J. karę pieniężną w wysokości 800zł za nieokazanie wykresówki z określonych decyzją dni lub dokumentu, który stwierdzałby fakt nieprowadzenia pojazdu w dniach od [...] marca 2005r. do [...] marca 2005r. Naruszenie, za które nałożono karę zostało stwierdzone dnia [...] marca 2005r. w trakcie kontroli drogowej samochodu m-ki [...] o nr rej. [...] należącego do J. J., z której to kontroli sporządzono protokół; dokument został podpisany przez kierującego pojazdem S. C. J. J. i J. A., zawiadomieni przez organ o wszczęciu postępowania w sprawie wykonywania przez nich transportu drogowego niezgodnie z ustawą o transporcie drogowym i ustawą o czasie pracy kierowców, nadesłali wyjaśnienia, w których poinformowali, że kierowca pojazdu kontrolowanego – S. C. prowadzi własną działalność gospodarczą tj. usługowe prowadzenie pojazdów i to przeciwko niemu, jako odpowiedzialnemu za przestrzeganie przepisów o czasie pracy kierowców, powinno toczyć się postępowanie. W decyzji z dnia [...] kwietnia 2005r. organ, nakładając karę 800zł za stwierdzone w trakcie kontroli drogowej naruszenie w postaci nieokazania wykresówek za określone dni i nieokazanie dokumentu stwierdzającego nieprowadzenie pojazdu, wskazał jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6, art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym oraz l.p. 1.11.11 ust. 1 lit. b załącznika do niej. Podkreślił w uzasadnieniu decyzji, że nieokazanie podczas kontroli drogowej wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, narusza przepis art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym ( Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985r. ). W złożonym odwołaniu od decyzji, skarżący – A. J. i J. J., działając przez swego pełnomocnika, domagali się uchylenia decyzji w całości i umorzenia postępowania. Podnieśli, że zatrzymany do kontroli drogowej dnia [...] marca 2005r. pojazd, stał się dnia [...] grudnia 2004r., w wyniku wniesienia go przez skarżących jako wkładu niepieniężnego, własnością "A." Sp. z o.o. w Z. W dniu [...] marca 2005r. na podstawie porozumienia zawartego między skarżącymi, a Spółką "A.", skarżący świadczyli usługi wykonywania transportu drogowego na rzecz tej Spółki. Kierującym pojazdem był S. C., który jako samodzielny przedsiębiorca prowadził pojazd na podstawie umowy o świadczenie usług kierowania pojazdem. Skarżący zarzucili organowi: - naruszenie przepisów art. 92 i 93 ustawy o transporcie drogowym poprzez ich błędne zastosowanie; wskazane przepisy nie mogą, zdaniem skarżących, stanowić podstawy nałożenia na nich kary. Przepis art. 92 ust. 1 u.t.d. zawiera wyczerpujący katalog aktów prawnych, a organ nie wskazał jako podstawy prawnej nałożenia kary zdania wstępnego u.t.d. która uprawnia organ do ukarania. Również załącznik do ustawy nie może być podstawą ukarania, bowiem jest wyłącznie katalogiem kar, - naruszenie przepisu art. 31 ustawy z 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców poprzez jego błędne zastosowanie; ustawa o czasie pracy kierowców ma zastosowanie wyłącznie do kierowców zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, a obowiązek wystawienia zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu ciąży na pracodawcy. Skarżący nie są dla kierowcy S. C. pracodawcami w rozumieniu ustawy o czasie pracy kierowców. Zgodnie z art. 31 ust. 3 ustawy o czasie pracy kierowców obowiązek przedłożenia oświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu ciążył wyłącznie na przedsiębiorcy kierującym pojazdem S. C., - naruszenie art. 15 ust. 3 i 4 oraz ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym; przepis art. 92 ust. 1 u.t.d. zawiera enumeratywną listę aktów prawnych, których naruszenie powoduje zastosowanie sankcji w postaci nałożenia kary i nie jest w nim wymienione rozporządzenie Rady (EWG), a więc brak jest podstawy do nałożenia kary za naruszenie przepisów tego rozporządzenia, - naruszenie podstawowej zasady państwa prawnego poprzez nałożenie kary pomimo braku winy po stronie ukaranego; skarżący zawarli z kierowcą pojazdu umowę, w której zobowiązał się on do dopełnienia wszelkich obowiązków wynikających z tytułu ponoszenia przez niego odpowiedzialności za przekroczenie norm czasu pracy kierowców oraz nieprawidłowe prowadzenie zapisów czasu pracy. Tak więc skarżący zrobili wszystko, aby zapobiec naruszaniu przez kierowcę obowiązującego prawa i nie mieli realnych możliwości i środków, które mogłyby zapobiec nieprzestrzeganiu przepisów o czasie pracy. Wszelkie konsekwencje z tego tytułu winien ponosić kierowca, który jako jedyny był odpowiedzialny za naruszenie norm czasu pracy, - skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego stroną w sprawie; kierowca był równocześnie przedsiębiorcą, a więc to on winien był być adresatem decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji, twierdząc że argumenty skarżących nie znajdują uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym. Przepis art. 92 ust. 1 pkt 6 u.t.d. stanowi, że kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczypospolitą Polską umów międzynarodowych, podlega karze a katalog tych kar określony jest w załączniku do ustawy. Ratyfikowane umowy międzynarodowe stanowią część krajowego porządku prawnego jak stanowi art. 91 ust. 1 Konstytucji RP. 23 lipca 2003r. Prezydent RP ratyfikował Traktat o przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 2 Traktatu Akcesyjnego w części dotyczącego warunków przystąpienia określono, że "od dnia przystąpienia nowe Państwa Członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot (...) przed dniem przystąpienia; postanowienia te są stosowane w nowych Państwach członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych Traktatach i niniejszym akcie". W Polsce, z dniem 1 maja 2004r. zaczęło obowiązywać prawo Unii Europejskiej, na które składa się prawo pierwotne i wtórne uzupełnione orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Do prawa pierwotnego zalicza się m.in. Traktat o ustanowieniu Unii Europejskiej oraz Traktat o Unii Europejskiej, a także kolejne traktaty nowelizujące oraz traktaty o przystąpieniu nowych państw. Rozporządzenia Rady (EWG) jako akty prawa pochodnego na mocy art. 249 Traktatu o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej, zgodnie z art. 249 II TWE mają ogólne zastosowanie i obowiązują bezpośrednio w każdym państwie członkowskim. Stosownie do tego, należy uznać że skarżący nie przestrzegając przepisów cyt. rozporządzenia Rady ( EWG) naruszyli określone w art. 92 ust. 1 pkt 6 u.t.d. obowiązki i warunki wynikające z przepisów wiążących RP umów międzynarodowych. Organ nie podzielił też pozostałych zarzutów odwołania. Podkreślił, że ustawa o transporcie drogowym przewiduje nałożenie kar pieniężnych wyłącznie na podmioty wykonujące transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne. Świadczenie usług kierowania pojazdem nie stanowi o takiej działalności, lecz jeśli ukarany przedsiębiorca dysponuje dowodami obciążającymi kierowcę ma możliwość zastosowania środków wynikających z odpowiedzialności pracowniczej lub cywilnej. Organ przypomniał dodatkowo, że przepisy z chwili popełnienia naruszenia tj. obowiązujące w dniu [...] kwietnia 2004r. przewidywały obowiązek przedstawiania do kontroli zapisów urządzenia kontrolnego oraz kart drogowych za bieżący tydzień i ostatni dzień poprzedniego tygodnia, ewentualnie zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze skarżący, działając przez swego pełnomocnika, wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa oraz skierowanej do osoby nie będącej stroną w sprawie ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Powtarzając zarzuty i argumentację przedstawioną już w odwołaniu od decyzji I instancji, skarżący dodali, że decyzja narusza art. 2 Konstytucji RP przez nałożenie kary pomimo braku winy po stronie skarżących oraz narusza art. 107 § 1 i § 3 kpa. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie. Nadto, skarżący obszernie uzasadnili podnoszony w odwołaniu zarzut naruszenia art. 92 ust. 1 pkt 6 u.t.d. poprzez jego błędne zastosowanie i nałożenie na jego podstawie kary pieniężnej za naruszenie art. 14 ust. 1 i art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Zdaniem skarżących, organ nie uzasadnił dlaczego wskazane naruszenie utożsamił z naruszeniem przepisów wiążących RP umów międzynarodowych; powołane już rozporządzenie Rady (EWG) nie jest wiążącą umową międzynarodową, a zgodnie z poglądami wyrażonymi w piśmiennictwie, prawo wspólnotowe jest samodzielnym systemem prawa i jest uznawane za różne od prawa międzynarodowego. Jako argument skarżący podali, iż dnia 29 lipca 2005r. Sejm RP uchwalił zmianę ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie niektórych ustaw, w której przewidziano w art. 92 ust. 1 nowy punkt 8) w brzmieniu: "przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów międzynarodowych". Skoro w dacie ukarania przepis taki nie obowiązywał, nie można nałożyć kary za naruszenie przepisów wspólnotowych, a takim jest cyt. już rozporządzenie Rady (EWG). Wadliwe jest stanowisko organu, że naruszenie rozporządzenia Rady (EWG) stanowi naruszenie Traktatu o Wspólnocie Europejskiej ( która jest umową międzynarodową ) tylko dlatego, że cyt. rozporządzenie czerpie swoja moc obowiązującą z Traktatu. Skarżący dodatkowo podnieśli, że nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 92 ust. 1 u.t.d. nie znajduje uzasadnienia również przy zastosowaniu innej, niż podana wyżej interpretacja tego przepisu. Nie można zastosować kary za naruszenie aktów prawnych innych, niż podane we wskazanym przepisie, bowiem naruszałoby to fundamentalna zasadę nullum crimen sine lege, a tym samym oznaczałoby rażące naruszenie prawa. Ponieważ przepis art. 92 ust. 1 u.t.d. ma charakter penalizacyjny nie może być w żadnym razie interpretowany rozszerzająco. Podkreślono, ze skarżący nie naruszyli żadnych obowiązków lub warunków nałożonych na nich w przepisach wskazanych w art. 92 ust. 1 u.t.d. a naruszeń dopuściła się osoba trzecia – kierowca pojazdu jako niezależny przedsiębiorca i to on winien być stroną postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją. Jako argument, iż za naruszenie zasad dotyczących czasu pracy kierowców, winien odpowiadać kierowca, skarżący wskazali na art. 92a zmienionej ustawy o transporcie drogowym ( ustawa z dnia 29 lipca 2005r. ), który przewiduje możliwość nałożenia na kierowcę pojazdu samochodowego grzywny za m.in. naruszenie zasad określonych w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 3821/85. Jak dodatkowo wskazali skarżący, organ naruszył art. 107 § 1 i § 3 Kpa. przez pominięcie wyjaśnienia na czym polega naruszenie art. 5 ust. 1 u.t.d. podanego w sentencji decyzji zaskarżonej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, iż wywody skargi są błędne i zmierzają do uniknięcia odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia. Co do zarzutu naruszenia art. 92 ust. 1 u.t.d. organ podniósł, iż wspólnotowe prawo wtórne ma swoje źródło w umowie międzynarodowej – Traktat o przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, gdyby było inaczej żaden akt takiego prawa nie mógł by być uznany za zgodny z Konstytucją RP i tym samym nie mógłby obowiązywać ( w art. 87 ust. 1 Konstytucji nie wskazano w ogóle wtórnego prawa wspólnotowego jako źródła prawa powszechnego w Polsce ). Sam skarżący również nie twierdzi, że prawo wtórne wspólnotowe nie obowiązuje na terenie Polski od 1 maja 2004r. Nadto, decyzje znajdują swój byt w ustawie o transporcie drogowym, nie zaś w prawie wspólnotowym. Co do zarzutów proceduralnych skarżący nie wskazał w jako sposób te hipotetyczne zarzuty miały wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne powołane są do badania legalności zaskarżonych decyzji, to jest ich zgodności z prawem tak materialnym, jak też procesowym. Badając skargę w tym zakresie, Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca odpowiadają prawu, a zatem skarga podlega oddaleniu. Rozpatrzeniu podlega decyzja z [...] sierpnia 2005r. o utrzymaniu w mocy decyzji nakładającej na skarżących karę pieniężną 800zł za nieokazanie wykresówek z określonych czterech dni oraz za nieposiadanie dokumentu stwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w tych dniach. W pierwszym rzędzie należy stwierdzić, że ustalenie organu co do stwierdzonych naruszeń nie jest przez skarżących kwestionowane, a zarzuty skargi koncentrują się wokół podstawy prawnej nałożenia kary pieniężnej oraz podmiotu, który winien tej karze podlegać. Kara pieniężna, o której mowa w art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym ( Dz. U. z 2004r. Nr 204, poz. 2088 ), nakładana jest, jak stanowi art. 93 ust.1 tej ustawy, w drodze decyzji administracyjnej na przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy lub przedsiębiorcę wykonującego przewozy na potrzeby własne. Przez określenie transport drogowy należy rozumieć krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy, które to określenie obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w art. 4 pkt 4 u.t.d. ( art. 4 pkt 3 u.t.d. ). Krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium RP ( art. 4 pkt 1 u.t.d. ). Warunkiem podjęcia i wykonywania transportu drogowego jest uzyskanie licencji – art. 5 ust. 1 u.t.d. W rozpatrywanej sprawie skarżący, jako przedsiębiorca w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym, a więc licencjonowany podmiot wykonujący transport drogowy ( str. 159 akt administracyjnych – licencja dla "A." J. J. i J. A. oraz str. 175 akt administracyjnych – wypis z licencji dla "A." J. J. i J. A. ) wykonywali w dniu kontroli tj. w dniu [...] marca 2005r. przewóz rzeczy, który na podstawie wskazanych wyżej przepisów mieścił się w definicji krajowego transportu drogowego. Okoliczność ta jest niesporna i potwierdza ją protokół kontroli ( str. 168 akt adm. ) oraz twierdzenia skarżących zawarte w odwołaniu od decyzji I instancji ( str. 132 akt adm. wers 8 i 9 od góry ). Mając więc na uwadze, że w dacie kontroli skarżący wykonywali pojazdem poddanym tej kontroli transport drogowy, są oni przedsiębiorcą w rozumieniu art. 93 ust. 1 u.t.d. i adresatem decyzji administracyjnej o nałożeniu kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia prawa. Bez znaczenia pozostaje, iż przewóz realizowany był w ten sposób, że do kierowania pojazdem zatrudniono ( str. 146 akt adm. – kserokopia niepodpisanej przez skarżących umowy nr [...] o świadczenie usług kierowania pojazdem ) osobę prowadzącą działalność gospodarczą w tym zakresie. Za chybione należy uznać twierdzenie skargi, że ustawa o transporcie drogowym nie pozwala nałożyć kary pieniężnej za nieprzestrzeganie przepisów o czasie pracy kierowców na podmiot korzystający z usług kierowcy - niezależnego przedsiębiorcy z powodu luki prawnej, która została wypełniona dopiero przez uchwaloną w dniu 29 lipca 2005r. zmianę ustawy o transporcie drogowym. W dodanym art. 92a przewiduje się możliwość nałożenia kary grzywny na kierowcę pojazdu samochodowego za określone w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 3821/85 naruszenia m.in. zasad dotyczących użytkowania analogowych urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku. Należy zauważyć, że przepis powyższy, który nie obowiązywał w dacie wydania zaskarżonej decyzji, przewidując w określonych, stwierdzonych podczas kontroli drogowej przypadkach, grzywnę dla kierowcy pojazdu samochodowego realizującego przewóz drogowy, nie wyklucza wszczęcia postępowania administracyjnego także wobec przedsiębiorcy realizującego przewóz drogowy ( ust. 3 art. 92a ). Cytowany przepis nie podważa też możliwości nakładania, niezależnie od nałożenia kary grzywny na kierowcę pojazdu samochodowego realizującego przewóz drogowy, kar pieniężnych na wykonujących przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem, a więc nie wyklucza nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę, o którym stanowi ustawa o transporcie drogowym. Jednak, ocena prawna zaskarżonej decyzji dokonać się musi w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie jej wydania, a te w sposób jednoznaczny wiążą odpowiedzialność za ewentualnie stwierdzone naruszenia, o których mowa w art. 92 ust. 1 u.t.d. z podmiotem wykonującym działalność transportową. Z powyższych względów zarzut skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie należy uznać za niezasadny. Za chybiony należy również uznać zarzut naruszenia art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym przez błędne zastosowanie i nałożenie na jego podstawie kary pieniężnej za naruszenie art. 14 ust. 1 i art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zarzut naruszenia art. 92 ust. 1 pkt 2 u.t.d. prze błędne zastosowanie i nałożenie kary pieniężnej za naruszenie art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców ( Dz. U. Nr 92, poz. 879 ). Jak stanowi art. 87 ust. 1 u.t.d. podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku. Przepis ten znajduje swój odpowiednik w art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym znajdującym od dnia 1 maja 2004r. jako część krajowego porządku prawnego, bezpośrednie zastosowanie i wiążącym w całości. Wykonujący przewóz drogowy zobowiązani są przestrzegać zarówno przepisów ustawy o transporcie drogowym, jak też od dnia 1 maja 2004r. tj. od dnia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, przepisów prawa Wspólnoty. W rozpatrywanej sprawie kontrola drogowa wykazała, że prowadzący pojazd nie zadośćuczynił obowiązkowi określonemu w powołanych przepisach, ponieważ nie okazał wykresówek ( zapisów tachografu ) za cztery dni i nie posiadał dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej przewidzianej w l.p. 1.11.11 ust. 1 lit. b) załącznika do ustawy. Bezpośrednia podstawa nałożenia kary znajdowała swe źródło w przepisie art. 92 ust. 1 i nieprzestrzeganiu przepisów ustawy o transporcie drogowym. Organ, wskazując w zaskarżonej decyzji jako podstawę prawną nałożenia kary art. 92 ust. 1 pkt 6 u.t.d., uzasadnił swoje stanowisko obowiązkiem przestrzegania przepisów wiążących Rzeczypospolitą Polską umów międzynarodowych, a taką umową jest Traktat podpisany w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003r. ( Dz. U. z 2004r. Nr 90, poz. 864 ), z którego art. 2 wynika związanie państw członkowskich od dnia przystąpienia, w tym Polski, postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot przed dniem przystąpienia. Nie może być żadnej wątpliwości, że wspomniany Traktat jest umową międzynarodową w rozumieniu art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i stanowi źródło powszechnie obowiązującego prawa w RP. Nieprzestrzeganie obowiązków nałożonych aktem Wspólnoty jakim jest rozporządzenie Rady (EWG), które obowiązuje bezpośrednio bez potrzeby jego inkorporowania do systemu prawnego kraju członkowskiego, stanowi w związku z brzmieniem art. 2 Traktatu, pośrednie naruszenie wiążącej RP umowy międzynarodowej. W sytuacji, gdy naruszony zostaje obowiązek przewidziany ustawą o transporcie drogowym, a także obowiązek znajdujący swój odpowiednik w bezpośrednio obowiązującym prawie wspólnotowym nie ma żadnej wątpliwości co do podstawy prawnej nałożenia kary za naruszenie tego obowiązku. Należy również stwierdzić, że brak jest podstaw do przyjęcia, że kierowca prowadzący pojazd w dniu kontroli z uwagi na fakt, iż nie był pracownikiem skarżących, zwolniony był z obowiązku przestrzegania zasad dotyczących okresów prowadzenia pojazdu oraz przerw i okresów wypoczynku uregulowanych rozporządzeniem Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985r. Zgodnie z art. 1 ust. 3 cyt. rozporządzenia Rady (EWG) "kierowca" oznacza każdą osobę, która kieruje pojazdem nawet przez krótki okres oraz każdą osobę, która jest przewożona w pojeździe w tym celu, aby kierować nim w razie potrzeby. Jak widać bez znaczenia pozostaje formuła prawna w jakiej kierowca wykonuje na rzecz przedsiębiorcy usługi kierowania pojazdem samochodowym; w każdym przypadku wykonywania tej czynności przez kierowców ich pracę organizuje przedsiębiorca transportowy w taki sposób, aby kierowcy mogli spełnić wymagania odnośnych przepisów zarówno rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, a w tym celu przedsiębiorca ma obowiązek dokonywać kontroli zapewniających wykonywanie tych rozporządzeń – art. 15 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85. Zatem z cyt. przepisów prawa wspólnotowego wynika, iż obowiązki w zakresie przestrzegania unormowań dot. czasu pracy kierowców spoczywają przede wszystkim na przedsiębiorcy transportowym i to on zobowiązany jest tak zorganizować prowadzone przez siebie przedsiębiorstwo, aby organ kontroli nie mógł zarzucić mu naruszania prawa. Organ wadliwie wskazał w zaskarżonej decyzji jako naruszony przepis art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców ( Dz. U. Nr 92, poz. 879 ) z uwagi na fakt, iż unormowania tej ustawy odnoszą się do kierowców zatrudnionych na podstawie stosunku pracy, a w rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Błąd ten nie mógł mieć wszakże wpływu na wynik sprawy, wobec ustalonego i niekwestionowanego przez skarżących stanu faktycznego oraz wskazanych, obowiązujących przepisów prawa wspólnotowego określających obowiązki przedsiębiorców i kierowców. Jak trafnie zauważyli skarżący, zaskarżona decyzja nie została poprawnie uzasadniona. Nie tylko z uwagi na niewyjaśnienie zamieszczenia w osnowie decyzji przepisu art. 5 ust. 1 u.t.d. lecz również z powodu niespójnego i niewynikającego ze stanu sprawy powiązania stwierdzonego naruszenia ze stanem prawnym wynikającym z nieobowiązującej ustawy z dnia 24 sierpnia 2001r. o czasie pracy kierowców ( Dz. U. Nr 123, poz. 1354 ze zm. ). Jednakże, mimo popełnionych przez organ błędów w zakresie uzasadnienia zaskarżonej decyzji, skarga nie może jednak zostać uwzględniona przez Sąd z uwagi na to, iż stwierdzone naruszenie nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI