VI SA/Wa 205/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-05-28
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowykara pieniężnaczas pracy kierowcyrozporządzenie 561/2006kontrola drogowazarządzający transportempostępowanie administracyjneprotokół kontroliWSAuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za 2-minutowe przekroczenie czasu pracy kierowcy, wskazując na błędy proceduralne organów i potrzebę oceny skali naruszenia.

Skarżący D.F. wniósł skargę na decyzję GITD nakładającą karę pieniężną za nieprawidłową organizację pracy kierowcy, która umożliwiła przekroczenie czasu jazdy o 2 minuty. Sąd uchylił decyzję obu instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania przez organy. Kluczowym problemem była sprzeczność w dokumentacji kontrolnej oraz brak należytej oceny skali i incydentalnego charakteru naruszenia przez organy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę D.F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), która utrzymała w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (WITD) nakładającą karę pieniężną w wysokości 1500 zł. Kara została nałożona za nieprawidłową organizację pracy kierowcy, skutkującą przekroczeniem maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu o 2 minuty w dniu 2 maja 2022 r. Skarżący zarzucił organom naruszenie zasad postępowania administracyjnego, błędną wykładnię przepisów oraz niewyczerpujące uzasadnienie decyzji. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania przez organy obu instancji, w szczególności art. 7, 15, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. Głównym powodem uchylenia decyzji była sprzeczność w dokumentacji kontrolnej – treść załącznika nr 2 do protokołu kontroli, opisującego naruszenie przez zarządzającego transportem, nie odpowiadała ustalonemu stanowi faktycznemu i była sprzeczna z treścią protokołu oraz załącznika nr 1. Sąd podkreślił, że protokół kontroli, mimo swojej szczególnej mocy dowodowej, nie jest niepodważalny, a w przypadku wątpliwości konieczne jest postępowanie wyjaśniające. Ponadto, sąd wskazał, że przypisanie odpowiedzialności zarządzającemu transportem za naruszenie przepisów dotyczących czasu pracy kierowców wymaga oceny skali, częstotliwości i wymiaru przekroczenia, a nie automatycznego kwalifikowania każdego, nawet niewielkiego naruszenia jako podstawy do nałożenia kary. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję WITD oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, samo niewielkie, 2-minutowe przekroczenie czasu pracy kierowcy nie może automatycznie stanowić podstawy do nałożenia kary na zarządzającego transportem, jeśli nie zostanie wykazane, że stanowiło ono wynik systemowego zaniedbania w organizacji pracy lub nadzorze.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nieprawidłowo oceniły naruszenie, nie badając skali i incydentalnego charakteru przekroczenia czasu pracy kierowcy. Kluczowe było również stwierdzenie sprzeczności w dokumentacji kontrolnej, co podważyło prawidłowość ustaleń faktycznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (38)

Główne

u.t.d. art. 92a § ust. 2

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92c § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. § załącznik nr 4 lp. 19

Ustawa o transporcie drogowym

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.t.d. art. 4 § pkt 22 lit. b

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § ust. 4

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § ust. 8

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 7c

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 74 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 74 § ust. 2

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 74 § ust. 3

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 74 § ust. 4

Ustawa o transporcie drogowym

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189a § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 73 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81a

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie nr 561/2006 art. 10 § ust. 2

Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady

Rozporządzenie nr 3821/85

Rozporządzenie (EWG) nr 3821/85

Rozporządzenie nr 3820/85

Rozporządzenie (EWG) nr 3820/85

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprzeczność treści załącznika nr 2 do protokołu kontroli z treścią protokołu i załącznika nr 1. Niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy przez organy administracji. Automatyczne kwalifikowanie niewielkiego, 2-minutowego przekroczenia czasu pracy kierowcy jako naruszenia obowiązków zarządzającego transportem, bez oceny skali i częstotliwości.

Godne uwagi sformułowania

Sąd oczywiście w pełni podziela powyższe stanowisko Organu co do charakteru i wagi dowodu w postaci protokołu kontroli w postępowaniu administracyjnym, jednakże w realiach niniejszej sprawy umknęło zarówno GITD, jak i organowi I instancji, że zapisy protokołu kontroli sporządzonego w dniu 9 maja 2022 roku, nie pozwalają bynajmniej na poczynienie niespornych ustaleń odnośnie zarzucanego Skarżącemu naruszenia. Tymczasem zgodnie z art. 74 u.t.d. z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół kontroli (...). Protokół podpisują inspektor i kontrolowany. Odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego kontrolujący odnotowuje w protokole kontroli i podaje jej przyczynę (...). Oryginał protokołu kontroli zatrzymuje kontrolujący, a kopię doręcza się kontrolowanemu kierowcy, przedsiębiorcy lub podmiotowi wykonującemu przewóz drogowy (...). Do protokołu kontroli kontrolowany może wnieść zastrzeżenia (...). Sąd uznał zatem, że z uwagi na wyżej opisane niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy przedwczesne było wydanie zaskarżonej decyzji. Dopiero prawidłowe, niebudzące wątpliwości ustalenie stanu faktycznego sprawy daje podstawę do zastosowania przepisów prawa materialnego. Za błędną należy tym samym uznać zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji wykładnię przepisu Ip. 19 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, w myśl której odpowiedzialność po stronie osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie aktualizuje się automatycznie w przypadku stwierdzenia jakiegokolwiek naruszenia po stronie samego przedsiębiorcy przepisów regulujących czas pracy kierowców.

Skład orzekający

Dorota Pawłowska

przewodniczący

Tomasz Sałek

sprawozdawca

Urszula Wilk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących odpowiedzialności zarządzającego transportem za naruszenia czasu pracy kierowców, znaczenie protokołu kontroli i konieczność prawidłowego ustalenia stanu faktycznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niewielkiego przekroczenia czasu pracy kierowcy i błędów proceduralnych organów. Może być mniej istotne w przypadkach rażących naruszeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak drobne błędy proceduralne organów mogą doprowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli doszło do pewnego naruszenia przepisów. Podkreśla znaczenie dokładności w dokumentacji i ocenie skali przewinienia.

2 minuty spóźnienia kierowcy kosztowały inspektorat uchylenie kary. Sąd wskazuje na błędy w procedurze.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 205/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-05-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Pawłowska /przewodniczący/
Tomasz Sałek /sprawozdawca/
Urszula Wilk
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 728
art. 4 pkt 22 lit. b, art. 92a ust. 2, art. 92c ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135, art. 200, art. 205 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pawłowska Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wilk Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 maja 2024 r. sprawy ze skargi D. F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 7 listopada 2023 r. nr BP.501.1907.2022.0993.WA7.477443 w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 24 sierpnia 2022 r.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego D. F. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
D. F. (dalej też jako "Skarżący" lub "Strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej też w skrócie jako "organ II instancji", "organ odwoławczy" lub "GITD") z dnia 7 listopada 2023 r., nr BP.501.1907.2022.0993.WA7.477443. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej także jako "k.p.a."), art. 4 pkt 22 lit. b art. 92 a ust. 2, art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r. poz. 728 ze zm., dalej też w skrócie jako "u.t.d."), Ip. 19 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, art. 10 ust. 2 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85(Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006. Zaskarżoną decyzją GITD, po rozpoznaniu odwołania Skarżącego, utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej też w skrócie jako "organ I instancji" lub "WITD") z dnia 24 sierpnia 2022 r. nr WI.8140.8.217.2022, nakładającą na Stronę karę pieniężną w wysokości tysiąca pięciuset złotych za brak organizacji pracy kierowcy lub nieprawidłową organizację, brak poleceń lub niewłaściwe polecenia dla kierowcy - w zakresie umożliwienia kierowcom przestrzegania przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Zdaniem organu odwoławczego, Skarżący, jako zarządzający transportem w firmie U. z siedzibą na Litwie, nieprawidłowo organizował pracę, co z kolei uniemożliwiło kierowcy przestrzeganie przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Powyższe naruszenie zostało stwierdzone przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w dniu 9 maja 2022 r. podczas kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki Volvo o nr rej. [...] oraz naczepy marki Schmitz Cargobull o nr rej. [...]. Kontrolowanym zespołem pojazdów kierowca V. B. wykonywał międzynarodowy transport drogowy rzeczy w imieniu przedsiębiorcy U. z siedzibą na Litwie. Analiza danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy wykazała, że przekroczył on w dniu 2 maja 2022 r. maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 2 minuty. Kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 32 minuty od godziny 9:04 do godziny 13:42. Ponadto podczas kontroli kierowca nie okazał dokumentu, który uzasadniałby przekroczenie dopuszczalnego czasu prowadzenia pojazdu i tym samym stanowił powód do nie przestrzegania norm prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 7 listopada 2023 r., Strona zarzuciła naruszenie:
1. zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynikających z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 k.p.a. tj. zasady praworządności i działania na podstawie przepisów prawa, zasady dążenia do prawdy obiektywnej i zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej,
2. przepisu Ip. 19 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, poprzez jego niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy, przejawiające się nałożeniem kary administracyjnej za stan faktyczny niewypełniający przesłanek określonych we wskazanych przepisach,
3. zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., realizowanej na mocy art. 9 i 107 § 3 k.p.a., poprzez niewystarczające w ustalonym stanie faktycznym wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek i środków dowodowych, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy i w konsekwencji wydanie decyzji bez wyczerpującego umotywowania i oceny wszystkich okoliczności sprawy,
4. art. 6, art. 7 w zw. z art. 75 art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niezbadanie wszystkich okoliczności sprawy, dokonywanie ustaleń faktycznych oraz zignorowaniem wyjaśnień i wniosków złożonych w toku prowadzonego postępowania,
5. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i niewydanie decyzji w oparciu o całokształt okoliczności sprawy a także przez orzekanie na podstawie nieprecyzyjnych faktów, bez kierowania się zasadą słuszności interesu strony oraz przepisami art. 92c i 92b u.t.d. oraz art. 189a § 2 i przepisów art. 73 § 1 i art. 81a k.p.a., które nakazują rozstrzygać wątpliwości, co do stanu faktycznego lub wątpliwości prawnych na korzyść strony postępowania.
Mając na uwadze powyższe zarzuty Strona wniosła o stwierdzenie uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 24 sierpnia 2022 r. a także zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
Zdaniem Skarżącego przekroczenie czasu pracy kierowcy o 2 minuty mieści się w błędach granicznych tachografu i najczęściej nie jest oszczędnością czasową w celu np. dojazdu na czas. Najczęściej dzieje się tak, gdy zgodnie z normą kierowca dojedzie na zaplanowany parking, na którym nie ma miejsca postojowego i musi szukać innego lub dojedzie o wymaganym czasie, gdzie znalezienie odpowiedniego miejsca i sama czynność parkowania zajmuje kilka lub kilkanaście minut. Z tego powodu nie można, w ocenie Skarżącego, uznać, iż powyższe przekroczenie należy kwalifikować, jako zaniedbanie obowiązków przez przewoźnika lub zarządzającego transportem. Skarżący podkreślił, że przekroczenia jazdy o 2 minuty, która zaistniała w trakcie przewozu nie można przewidzieć i sam kierujący pojazdem także nie mógł mieć na to żadnego wpływu. Kluczowym dowodem w tej sprawie jest natomiast, w ocenie Skarżącego, bez wątpliwości wynik analizy 30 dni aktywności kierowcy, która nie wykazała żadnego innego naruszenia przez kierowcę norm czasu pracy.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2022, poz. 2492 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej zwana "p.p.s.a."), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, Główny Inspektor Transportu Drogowego, jak i uprzednio, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, dopuścili się bowiem, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. - polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 7 listopada 2023 r., utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 24 sierpnia 2022 r. nr WI.8140.8.217.2022, nakładającą na Skarżącego, jako osobę zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie, karę pieniężną w wysokości 1 500 zł za brak organizacji pracy kierowcy lub nieprawidłową organizację, brak poleceń lub niewłaściwe polecenia dla kierowcy - w zakresie umożliwienia kierowcom przestrzegania przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Zgodnie bowiem z art. 92a ust. 1 u.t.d. zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. W myśl art. 92a ust. 4 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3 000 złotych. Natomiast stosownie do art. 92a ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku 1 do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy. Z kolei zgodnie z art. 10 ust. 2 rozporządzenia nr 561/2006, przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, o których mowa w ust. 1 w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. W myśl natomiast Ip. 19 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowy, brak organizacji pracy kierowcy lub nieprawidłowa organizacja, brak poleceń lub niewłaściwe polecenia dla kierowcy - w zakresie umożliwienia kierowcom przestrzegania przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006, sankcjonowane są karą pieniężną w wysokości 1 500 złotych.
Otóż w niniejszej sprawie GITD stwierdził, że dyspozycję powyższego przepisu wypełnia naruszenie stwierdzone przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w dniu 9 maja 2022 r. podczas kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki Volvo o nr rej. [...] oraz naczepy marki Schmitz Cargobull o nr rej. [...], polegające na przekroczeniu przez kierowcę w dniu 2 maja 2022 r. maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o 2 minuty. Organ podkreślił zarazem, że przebieg kontroli został opisany w protokole kontroli nr [...] z dnia 9 maja 2022 r. GITD zwrócił przy tym uwagę, iż protokół kontroli drogowej stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zatem sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Podpisanie protokołu kontroli drogowej bez zastrzeżeń, co miało miejsce w niniejszej sprawie, stanowi dowód na okoliczności w nim stwierdzone i wyznacza granice postępowania administracyjnego co do faktów i stanu prawnego. Co do zasady, znaczenia dowodowego protokołu z kontroli drogowej nie sposób przecenić. Obrazuje on bowiem stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Strona chcąc obalić wiarygodność tego dokumentu jest zobowiązana do wskazania dowodu przeciwnego.
Sąd oczywiście w pełni podziela powyższe stanowisko Organu co do charakteru i wagi dowodu w postaci protokołu kontroli w postępowaniu administracyjnym, jednakże w realiach niniejszej sprawy umknęło zarówno GITD, jak i organowi I instancji, że zapisy protokołu kontroli sporządzonego w dniu 9 maja 2022 roku, nie pozwalają bynajmniej na poczynienie niespornych ustaleń odnośnie zarzucanego Skarżącemu naruszenia. Otóż zauważyć należy, że do wspomnianego protokołu dołączono dwa załączniki. I tak w "Załączniku nr 1 do protokołu kontroli nr [...] z dnia 2022-05-09", jako naruszony przepis wskazano: "przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o 0 godz. 2 min. – o czas do mniej niż 30 minut – 100 zł, na podstawie art. 92a ust. 1,7, 11 u.t.d. zał. nr 3 lp. 5.11.1." a z opisu stwierdzonego naruszenia wynika, że: "w dniu 9 maja 2022 r. o godz. 15:17 w miejscowości P. na drodze krajowej nr S8 zatrzymany został do kontroli pojazd marki Volvo o nr rej. [...] wraz z naczepą marki Schmitz Cargobull o nr rej. [...] a dalej, że "strona pojazdem tym wykonywała przewóz drogowy z Litwy do Holandii" a nadto, że: "Kierowca w dniu 2.05.2022 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 minuty. Kierowca w dniu 2 maja 2022 roku prowadził pojazd przez 4 godziny i 32 minuty od godziny 09:04 do godziny 13:42".
Z kolei w kluczowym w niniejszej sprawie "Załączniku nr 2 do protokołu kontroli nr [...] z dnia 2022-05-09", gdzie jako naruszony przepis ujęto: "brak organizacji pracy kierowcy lub nieprawidłową organizację, brak poleceń lub niewłaściwe polecenia dla kierowcy - w zakresie umożliwienia kierowcom przestrzegania przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006, na podstawie art. 92a ust. 2,8, u.t.d. zał. nr 4 lp. 19." w opisie stwierdzonego naruszenia wskazano, iż "w dniu 9 maja 2022 roku o godz. 14:50 na drodze krajowej nr 7 zatrzymany został do kontroli pojazd marki o nr rej. [...] wraz z przyczepą marki AGRICOM o nr rej. [...]" a dalej, że "strona pojazdem tym wykonywała przewóz drogowy z Portugalii do Estonii" a także, że: "Kierowca w dniu 2.05.2022 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 minuty. Kierowca w dniu 2 maja 2022 roku prowadził pojazd przez 4 godziny i 32 minuty od godziny 09:04 do godziny 13:42. W okresie tym kierowca odebrał tylko dwie przerwy".
Zatem treść załącznika nr 2, opisującego naruszenie przez Skarżącego art. 92a ust. 2,8, u.t.d. zał. nr 4 lp. 19, poprzez brak organizacji pracy kierowcy lub nieprawidłową organizację, brak poleceń lub niewłaściwe polecenia dla kierowcy - w zakresie umożliwienia kierowcom przestrzegania przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006, w zakresie stwierdzonych w nim faktów, nie odpowiada w istocie ustalonemu zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji WITD, stanowi faktycznemu a nadto jest sprzeczna z treścią samego protokołu kontroli, jak i załącznika nr 1 do niego.
Tymczasem zgodnie z art. 74 u.t.d. z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół kontroli (ust. 1). Protokół podpisują inspektor i kontrolowany. Odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego kontrolujący odnotowuje w protokole kontroli i podaje jej przyczynę (ust. 2). Oryginał protokołu kontroli zatrzymuje kontrolujący, a kopię doręcza się kontrolowanemu kierowcy, przedsiębiorcy lub podmiotowi wykonującemu przewóz drogowy (ust. 3). Do protokołu kontroli kontrolowany może wnieść zastrzeżenia (ust. 4). Z treści regulacji zawartej w cytowanym art. 74 ust. 1 wnioskuje się, że protokół kontroli stanowi dowód dokonanych w nim ustaleń i jest dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej. Zwraca się uwagę na szczególne dowodowe znaczenie takiego protokołu, który jest często podstawowym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej (p. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2021 r., sygn. akt II GSK 1157/18, wyrok NSA z 17 lutego 2010 r., II GSK 378/09 i z 8 września 2022 r., sygn. akt II GSK 531/19). Dodatkowo podkreślić należy, że w sprawach związanych z naruszeniem przepisów o transporcie drogowym protokół kontroli pojazdu ma szczególne znaczenie z dwóch powodów. Jest on potwierdzeniem faktów w konkretnej chwili, zasadniczo niemożliwych do powtórnego ustalenia oraz jest, zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a., dokumentem urzędowym przewidzianym przez ustawę. To powoduje, że korzysta on z "podwyższonej" mocy dowodowej w zakresie jego treści. Oczywiście fakty w nim ustalone mogą być obalone przez stronę, ale przez wykazanie sporządzenia tego dokumentu z naruszeniem prawa, a nie kwestionowanie zawartych w nim ustaleń bez przedstawienia dowodu ich nieprawidłowości. Jednakże z powyższego względu oczywiste jest, że protokół nie powinien budzić żadnych wątpliwości, do zasadniczych okoliczności faktycznych sprawy. Tymczasem, w ocenie Sądu, organy obu instancji, ustaliły stan fatyczny w sposób sprzeczny z zapisami załącznika nr 2 do protokołu kontroli, na który jednocześnie się powoływały, pomijając widoczne już prima facie rozbieżności pomiędzy protokołem kontroli, jego załącznikiem nr 1 (sankcjonującym odpowiedzialność przewoźnika) i załącznikiem nr 2 (dotyczącym odpowiedzialności Skarżącego, jako osoby zarządzającej transportem), pomimo, że były one istotne i wymagały przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Podkreślenia wymaga bowiem, że szczególna moc dowodowa protokołu z przeprowadzonej kontroli nie oznacza, że jest to jedyny dopuszczalny bądź niepodważalny dowód na okoliczność stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowym. W sytuacji, gdy powyższy dokument jest niewystarczający do wyjaśnienia wszystkich istotnych w sprawie okoliczności, konieczne jest przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego.
Wobec powyższego, Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie protokół kontroli z dnia 9 maja 2022 roku i jego załączniki nie zostały sporządzone prawidłowo. Należy podkreślić, na co, nota bene, jak wyżej zaznaczono, wskazuje w uzasadnieniu swojej decyzji również organ odwoławczy, że dowód z dokumentu urzędowego - jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli - ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli. Protokół ten podpisany przez osoby uczestniczące w kontroli, to jest funkcjonariuszy i kierowcę, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. W trakcie czynności kontrolnych opisanych w protokole ustala się wiarygodny stan faktyczny znajdujący odzwierciedlenie w protokole, a w przypadku stwierdzenia naruszeń, stanowi on podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej (por. wyrok NSA z 10 marca 2023 r. sygn. II GSK 95/20 Lex nr 3575959). Skoro protokół jest dokumentem urzędowym, to informacje w nim zawarte nie powinny budzić wątpliwości. W rozpoznawanej sprawie, jak już powyżej wykazano, protokół kontroli nie został sporządzony zgodnie z wymogami wynikającymi z przepisów u.t.d. Utrwalone protokołem czynności kontrolne mają charakter materialno-techniczny i odzwierciedlają ich przebieg oraz poczynione w ten sposób ustalenia. Dodatkowo protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny, a zasadniczo niemożliwy do odtworzenia. Z tego powodu uznaje się go za dokument mający szczególną moc dowodową. Jeżeli jednak treść takiego dokumentu nie jest oczywista, to istnieje możliwość przeprowadzenia dowodu "przeciwko treści dokumentu" (art. 76 § 3 k.p.a.). Sąd zaznacza w tym miejscu, że podpisanie przez kierowcę protokołu kontroli bez zastrzeżeń nie powoduje, że automatycznie wyłączona jest możliwość zakwestionowania ustaleń w nim zawartych. Sąd uznał zatem, że z uwagi na wyżej opisane niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy przedwczesne było wydanie zaskarżonej decyzji. Dopiero prawidłowe, niebudzące wątpliwości ustalenie stanu faktycznego sprawy daje podstawę do zastosowania przepisów prawa materialnego. Organ I instancji powinien zatem wyjaśnić wszystkie rozbieżności, ustalić prawidłowo i kompletnie stan faktyczny sprawy innymi środkami dowodowymi. Dopiero takie ustalenia, zgodne z wymogami wynikającymi z treści art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., mogą stanowić podstawę do wydania decyzji.
W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organy winny mieć także na względzie, że osoby wskazane w art. 92a ust. 2 u.t.d., ponoszą na jego podstawie odpowiedzialność administracyjną za to, że to one naruszyły obowiązki lub warunki przewozu drogowego. Jest to istotnie odmienna konstrukcja niż ta, jaka przyjęta została na gruncie art. 92a ust. 1 u.t.d., gdzie podmiot wykonujący przewóz drogowy odpowiada ogólnie za to, że przewóz ten jest wykonywany z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Nie sposób zresztą przyjąć, by odpowiedzialność przedsiębiorcy i zarządzającego transportem, o ile są to różne podmioty, mogła kształtować się tak samo, skoro to przedsiębiorca ma niewspółmiernie większy wpływ na to, jakie osoby znajdują zatrudnienie w jego przedsiębiorstwie transportowym i jak to przedsiębiorstwo funkcjonuje, ponosząc w konsekwencji za to przedsiębiorstwo pełną odpowiedzialność. W świetle powyższego, na gruncie art. 92a ust. 2 u.t.d., zarządzający transportem odpowiada więc za naruszenie swoich obowiązków.
Uwzględniając powyższe, w realiach niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, organy obu instancji, stwierdzając, że przekroczenie przez kierowcę w dniu 2 maja 2022 r. maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o 2 minuty, automatycznie kwalifikuje się, jako naruszenie statuowane w Ip. 19 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, polegające na braku organizacji pracy kierowcy lub nieprawidłowej organizacji, braku poleceń lub niewłaściwych poleceń dla kierowcy - w zakresie umożliwienia kierowcom przestrzegania przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006, pominęły podnoszone przez Skarżącego okoliczności związane z jednej strony z istotnie niewielkim wymiarem przekroczenia czasu pracy przez kierowcę w realiach ruchu drogowego a z drugiej jego incydentalnym charakterem w kontekście badanego w trakcie kontroli trzydziestodniowego okresu jego aktywności. Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku GITD, przy formułowaniu zarzutu braku właściwej organizacji pracy kierowcy w zakresie umożliwienia mu przestrzegania przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006, pod adresem osoby zarządzającej transportem, dla przypisania odpowiedzialności osobie zarządzającej transportem, znaczenie ma zarówno wymiar przekroczenia określonych przepisami norm czasu pracy kierowców, jak i jego skala oraz częstotliwość. Powyższe naruszenia winny być bowiem ocenione przez pryzmat prawidłowości wypełniania przez osobę zarządzającą transportem obowiązków w zakresie organizacji pracy kierowców oraz nadzoru nad jej przestrzeganiem, a oczywistym jest, że inaczej należy ocenić jednorazowe i niewielkie naruszenie czasu pracy przez jednego z kierowców a inaczej wielokrotne, wręcz o charakterze notoryjnym, świadczące o ewidentnym zaniedbaniu w tym obszarze ze strony osoby zarządzającej transportem. Podkreślić należy, że oczywiście także jednostkowe naruszenie, z uwagi na jego wagę, może świadczyć o niewłaściwej organizacji pracy kierowców w świetle dyspozycji Ip. 19 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym. Jednakże każdorazowo koniecznym jest uzasadnienie przez organy, dlaczego stwierdzone naruszenia w zakresie czasu pracy kierowców, oceniane całościowo, miałyby jednocześnie świadczyć o dopuszczeniu się przez osobę zarządzającą transportem naruszenia Ip. 19 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, polegającego na braku organizacji pracy kierowcy lub nieprawidłowej organizacji, braku poleceń lub niewłaściwych poleceń dla kierowcy - w zakresie umożliwienia kierowcom przestrzegania przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Za błędną należy tym samym uznać zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji wykładnię przepisu Ip. 19 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, w myśl której odpowiedzialność po stronie osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie aktualizuje się automatycznie w przypadku stwierdzenia jakiegokolwiek naruszenia po stronie samego przedsiębiorcy przepisów regulujących czas pracy kierowców. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i wynikające z niego wskazania, co do dalszego postępowania.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono, jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., rozstrzygnięto w punkcie 2 sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI