VI SA/Wa 2044/12

VI SA/Wa 2044/12 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-12-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-10-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Królikowska-Przewłoka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
art. 132 ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 107 par. 3.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Anna Błażejczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi P. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy LUKSJA rituals 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej P. z siedzibą w W. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Urząd Patentowy RP działający w trybie postępowania spornego unieważnił prawo ochronne na znak towarowy LUKSJA rituals [...] udzielone na rzecz P. S.A. z siedzibą w W., skarżącej w niniejszej sprawie i orzekł o kosztach postępowania.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia [...] września 2008 r. Urząd Patentowy udzielił na rzecz skarżącej prawa ochronnego na zgłoszony [...] grudnia 2007 r. znak towarowy słowno- graficzny LUKSJA rituals. Znak został przeznaczony do oznaczania towarów i usług z klasy 3 i 5 oraz 35 klasyfikacji nicejskiej. [...] października 2009 r. wpłynął do Urzędu sprzeciw R. B.V. z siedzibą w A. wobec ww. decyzji, w którym jako jego podstawę prawną wskazano art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Sprzeciwiający podniósł, że jest uprawnionym do słownego międzynarodowego znaku towarowego RITUALS nr [...] i do naruszenia prawa doszło z uwagi na jego użycie w spornym znaku.
Znak RITUALS został przeznaczony do oznaczania towarów zawartych w kl. 3 klasyfikacji nicejskiej. W kontekście podobieństwa towarów wnioskodawca podniósł, że wymienione w kl. 5 spornego znaku produkty kosmetyczne o właściwościach leczniczych są towarami podobnymi do kosmetyków z klasy 3 pomimo ich zakwalifikowania do klasy 5. Towary te to tzw. dermo kosmetyki, dostępne w aptekach i drogeriach, które również mają na celu pielęgnację i poprawę kondycji i wyglądu skóry, ciała i włosów wykorzystując w tym celu substancje i komponenty o działaniu leczniczym. Kosmetyki i dermokosmetyki są zatem towarami podobnymi, wzajemnie się uzupełniającymi w zakresie przeznaczenia i zastosowania. Podobieństwo towarów oraz inkorporacja w całości oznaczenia wcześniejszego powoduje, zdaniem wnioskodawcy, ryzyko konfuzji znaków i sugeruje, że sporny znak to kontynuacja produktów producenta oznaczonych znakiem RITUALS albo, że produkt wytworzony jest przez przedsiębiorstwo z nim powiązane.
Uprawniony do spornego znaku, nie zgodził się z zarzutami i uznał sprzeciw za bezzasadny. Podniósł, w szczególności, że sporny znak jest znakiem słowno graficznym, zawierającym człon LUKSJA oraz rituals nawiązującym do całej serii produktów LUKSJA, których znaki zostały zgłoszone lub zarejestrowane na jego rzecz, a określenie rituals nie ma mocnych cech i jest podporządkowane elementowi słowno-graficznemu LUKSJA i tym samym słowo i grafika tego elementu są elementem dominującym i stanowią jednoznaczne wskazanie na pochodzenie produktu, co eliminuje ryzyko skojarzenia obu porównywanych znaków.
Decyzją z dnia [...] listopada nr [...] Urząd Patentowy RP działający w trybie postępowania spornego na podstawie art. 246, art. 247 ust. 2 i art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U.
2003 r. Nr 119, poz. 1117) oraz art. 98 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. unieważnił prawo ochronne na znak towarowy LUKSJA rituals (pkt 1) i orzekł o kosztach postępowania (pkt 2).
Urząd Patentowy RP uznał bowiem, że zarzut naruszenia art. 132 ust 2 pkt 2 p.w.p. jest uzasadniony i winien skutkować unieważnieniem prawa ochronnego na sporny znak towarowy.
Dokonując oceny podobieństwa samych towarów Urząd uznał, iż towary spornego znaku są identyczne w zakresie "kosmetyków, środków perfumeryjnych, wód toaletowych i kolońskich, mydeł, mydeł w płynie, mydeł dezynfekujących, mydeł dezodorujących, mydeł leczniczych, mydeł przeciwpotowych, mydeł toaletowych, mydeł zawierających składniki pilingujące i/lub masujące, mydeł przeciwpotowych do stóp, preparatów do pielęgnacji i ochrony włosów, dezodorantów, środki i preparaty do pielęgnacji zębów i jamy ustnej" gdyż zostały bezpośrednio wymienione (lub wymienione przez szersze kategorie np. mydło) także w wykazie towarów znaku przeciwstawionego RITUALS (posiadającego wcześniejsze pierwszeństwo) tj. "mydła, środki perfumeryjne, kosmetyki, wody kolońskie, wody toaletowe, płyny do pielęgnacji włosów, środki do czyszczenia zębów, płyny do płukania jamy ustnej, dezodoranty osobiste".
W pozostałym zakresie towarów spornego znaku zachodzi, zdaniem Urzędu Patentowego ich podobieństwo do znaku przeciwstawionego, bo towary te podobnie, jak towary znaku przeciwstawionego, są środkami toaletowymi i higienicznymi, przeznaczonymi do utrzymywania czystości ciała ludzkiego i jego otoczenia. Uzupełnieniem powyższych towarów jest natomiast "sprzedaż towarów z klasy 03 i 05 za pośrednictwem Internetu", co sprawia, że usługi znaku spornego z kl. 35 stanowią usługi podobne w stosunku do usług znaku przeciwstawionego tj. "usług w zakresie handlu detalicznego".
Dokonując oceny podobieństwa oznaczeń Urząd Patentowy RP podniósł, że znak RITUALS jest znakiem słownym, natomiast sporny znak zawiera elementy własne i graficzne przy czym elementy graficzne pełnia rolę podrzędną. Sprowadzają się bowiem do zapisu obu wyrazów i fioletowo-popielatego tła (z kobiecą głową) dla słowa LUKSJA. Grafika służy jedynie wyeksponowaniu elementów słownych i sama w sobie ma niewielką zdolność utrwalenia się pamięci odbiorcy. Elementy słowne to LUKSJA i RITUALS - oba zapisywane w inny sposób, a każdy z nich charakterystyczny. Zatem przeciętny odbiorca dostrzeże i odczyta bez problemu elementy słowne, bo funkcja grafiki w spornym znaku jest przede wszystkim podkreśleniem dominującego znaczenia elementów słownych.
Bez większego znaczenia dla analizy porównawczej pozostaje, zdaniem Urzędu, to czy elementy znaku mogą sugerować, że chodzi o towar luksusowy (element LUKSJA) przeznaczony do codziennego użytku (element rituals), gdyż oba elementy mają charakter fantazyjny w zakresie towarów i usług, do oznaczania, których przeznaczono sporny znak towarowy. W całościowym wrażeniu, jakie wywierają znaki porównywane dominują zatem elementy słowne: RITUALS i LUKSJA rituals. Oznacza to, że porównywane znaki są do siebie podobne, bo sporny znak w całości inkorporował znak przeciwstawiony rituals, a zastosowanie drugiego elementu słownego (LUKSJA) nie przekreśla ich podobieństwa. W tym względzie Urząd Patentowy odniósł się do wyroku WSA w Warszawie z dnia 13 maja 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 41/11. Urząd podniósł przy tym, że do przyjęcia podobieństwa oznaczeń wystarczy zbieżność tylko na jednej płaszczyźnie, jednocześnie nie jest konieczne rzeczywiste pomylenie znaków odbiorców, wystarczy, że istnieje taka możliwość.
Porównywane znaki są nie tylko podobne do siebie ale zachodzi również ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd. Odwołując się do wyroku ETS z 6 października 2006 r. w sprawie C-120/04 Medion AG przeciwko Thompson multimedia Sales Germany & Austria GmbH. Urząd Patentowy stwierdził, że niezależną pozycję nadający charakter odróżniający zachowuje w spornym znaku element rituals będący jednocześnie przeciwstawionym znakiem. Wobec czego istnieje możliwość wprowadzania odbiorców w błąd nawet jeżeli przeciętnym odbiorcą jest osoba należycie i dobrze poinformowana, należycie uważna i ostrożna. Odbiorca ma bowiem rzadko możliwość porównywania znaków zestawionych obok siebie, a z psychologicznego punktu widzenia zachowuje jedynie ogólny obraz znaku towarowego przeciwstawionego. Dlatego też może uznać, że porównywane znaki należą do jednego podmiotu lub między wnioskodawcą i uprawnionym zachodzą powiązania.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, 8, 77, 80 i 107 k.p.a. przez dowolną, błędną i zawierającą braki analizę dowodów dotyczących podobieństwa znaków oraz ryzyka wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów oznaczonych przeciwstawionymi znakami, a nadto naruszenie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. przez jego niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie polegające na abstrakcyjnym wnioskowaniu, że skoro element identyczny ze znakiem wcześniejszym (rituals) zawarty w znaku późniejszym (Luksja rituals) posiada w tym znaku przymiot niezależnej pozycji nadającej mu charakter odróżniający można automatycznie wnioskować o istnieniu ryzyka wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów oznaczonych przeciwstawionymi towarami podczas, gdy niezależna pozycja stanowi jeden z elementów oceny tego ryzyka.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym ta kontrola, stosownie do § 2 powołanego artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zw. p.p.s.a. – Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja narusza bowiem obowiązujące prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
W podstawie prawnej sprzeciwu R. B.V. (uczestnik postępowania w niniejszej sprawie) wskazał art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. uznając, iż do naruszenia prawa doszło z uwagi na użycie przeciwstawionego znaku w znaku spornym, a podobieństwo towarów i inkorporacja w całości oznaczenia wcześniejszego powoduje ryzyko konfuzji znaków.
Urząd Patentowy RP winien zatem dokonać oceny z punktu widzenia powołanego przepisu przy czym związanie rygorami procedury administracyjnej obligowało organ do przeprowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia z uwzględnieniem zasad postępowania określonego w kodeksie postępowania administracyjnego, co oznacza, iż Urząd winien rozpatrzyć cały zgromadzony materiał dowodowy w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.) i stosownie do wymogu art. 107 § 3 k.p.a. swym ustaleniom i ocenie prawnej dać pełny wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Podkreślić przy tym należy, iż do organu, jako właściwego do rozstrzygnięcia w tej sprawie objętej sprzeciwem należy samodzielne poczynienie ustaleń faktycznych wymaganych ww. powołanym przepisem, a następnie dokonanie oceny prawnej z punktu widzenia tego przepisu. Odwołanie się do orzecznictwa, czy to krajowego czy wspólnotowego może jedynie wspierać stanowisko organu ale nie zwalnia organu od rozpoznania sprawy w powyższym zakresie ani też nie zwalnia od wyjaśnienia wszelkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia i od analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Wprawdzie Urząd Patentowy RP prawidłowo uwzględnił w ocenie wynikające z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. przesłanki jednakże treść uzasadnienia wskazuje na to, iż ocena pod względem podobieństwa oznaczeń jak i ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd została dokonana w sposób pobieżny bez wyjaśnienia stanowiska Urzędu w tym zakresie i poczynienia wszystkich istotnych z punktu widzenia powołanego przepisu ustaleń faktycznych i bez całościowej analizy zebranego materiału dowodowego w tym twierdzeń skarżącej, co do niezasadności zarzutów sprzeciwu o istnieniu podobieństwa ww. znaków i możliwości konfuzji.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w tym zakresie w znacznej mierze co trafnie, podnosi strona skarżąca ograniczone zostało do zacytowania wyroku WSA z dnia 13 maja 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 41/11 (i to w sposób wybiórczy) i wyroku ETS z 6 października 2006 r. w sprawie C-120/04 w celu wykazania okoliczności faktycznych, które jednak powinny być ustalone przez organ na podstawie materiału dowodowego.
Co do podobieństwa znaków organ uznał bowiem, iż dominują w nim słowne elementy RITUALS (w znaku przeciwstawionym) i LUKSJA rituals (w znaku spornym) i na tej podstawie stwierdził, że porównywane znaki są do siebie podobne, bo sporny znak w całości inkorporował znak przeciwstawiony, a drugi element słowny w znaku spornym (LUKSJA) nie przekreśla ich podobieństwa. Brak jest jednak pełnego uzasadnienia ze strony Urzędu roli, jaką przy ocenie podobieństwa znaków odkrywa ten element i wskazania przyczyn dla których Urząd uznał, iż ten element nie ma znaczenia dla tej oceny.
Odwołanie się do ww. wyroku WSA z pominięciem przy tym przesłanek, na których powyższe orzeczenie zostało oparte nie jest w tym względzie wystarczające, bo nie zastępuje ustaleń, które w powyższym zakresie powinny być poczynione. Uznać zatem należy, iż także w tym zakresie Urząd Patentowy nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 77 § 1 k.p.a. ani też nie zastosował się w pełni do wymogu art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd uzupełniających ustaleń czynić nie może ani też nie może dokonać pełnej kontroli rozstrzygnięcia w powyższym zakresie w sytuacji, gdy organ bez bliższego uzasadnienia stawia tezę, że element "Luksja" w spornym znaku nie przekreśla podobieństwa ww. znaków, a skarżąca nie godząc się z takim stanowiskiem Urzędu twierdzi, że z zebranego materiału dowodowego można jedynie wnosić o współwystępowaniu w obydwu znakach elementu słownego "rituals", który, co strona podkreśla, jest powszechnie używany przez wielu przedsiębiorców zarówno w rejestrowanych znakach jak i oznaczeniach niezarejestrowanych dla towarów z branży kosmetycznej i pielęgnacji ciała oraz o roli jaką odgrywa przy ocenie podobieństwa element "LUKSJA".
Podnieść przy tym należy, iż skarżąca na poparcie swoich twierdzeń przedstawiła w piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r. występujące na terytorium RP towary z branży kosmetycznej objęte klasą 3 wykorzystujące lub oparte na elemencie "ritual" bądź "rituals", a także dowody wskazujące w jej ocenie na to, że istnieje szereg międzynarodowych rejestracji (na terytorium RP) znaków towarowych opartych bądź zawierających ten element słowny, które to dowody zdaniem skarżącej, są istotne dla oceny znaczenia i faktycznej pozycji elementu rituals w spornym znaku. Urząd w żadnym jednak zakresie do nich się nie odniósł w sposób lakoniczny i arbitralny stwierdzając, iż skoro sporny znak inkorporował w całości znak przeciwstawiony to znaki są w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. podobne. Takiej też niepełnej oceny dokonał stwierdzając, iż zachodzi również przesłanka ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd i że "bez wątpienia niezależną pozycję zachowuje w znaku spornym element "rituals". Nie rozważył jednak wszystkich okoliczności w celu ustalenia: czy ten element rzeczywiście zachowuje niezależną pozycję nadającą mu charakter odróżniający. Samo tylko stwierdzenie, iż taką pozycję element "ritual" zachowuje nie jest spełnieniem w tym zakresie wymagań z art. 107 § 3 k.p.a.
Rzeczą Urzędu Patentowego RP będzie zatem ponowne rozpoznanie sprawy objętej sprzeciwem z uwzględnieniem obowiązujących reguł procedury administracyjnej w tym wnikliwym rozważeniem wszystkich okoliczności niezbędnych dla poczynienia ustaleń faktycznych wymaganych art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. w zakresie podobieństwa znaków i ryzyka wprowadzenia w błąd odbiorców i dania wyrazu tym ustaleniom oraz ocenie prawnej w uzasadnieniu decyzji w sposób spełniający wymogi art. 107 § 3 k.p.a.
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdzając, iż powyższe uchybienia o charakterze procesowym mogły mieć wpływ na wynik sprawy orzekł na podstawie art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji, w pkt 2 po myśli art. 151 p.p.s.a., zaś o kosztach uwzględniając art. 200 p.p.s.a.