VI SA/Wa 2034/05

VI SA/Wa 2034/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-01-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Wdowiak
Pamela Kuraś-Dębecka
Zdzisław Romanowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2006r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...]sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń palną bojową oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w C. z dnia
[...] czerwca 1997 r., wydaną na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych (Dz. U. Nr 6, poz. 43 ze zm.) J. D. uzyskał pozwolenie na broń palną bojową z tytułu zatrudnienia
w agencji ochrony mienia (k 41 akt adm.)
W dniu 20 marca 2001 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne
o cofnięcie J. D.w/w pozwolenia. W uzasadnieniu wszczęcia podniesiono, że zmieniły się okoliczności faktyczne (istotne w sprawach pozwoleń na broń) w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. Nr 114 poz. 740 ze zm.) oraz faktem, że ochrona może być wykonywana wyłącznie na podstawie przepisów w/w ustaw, w myśl których pracodawca powinien zapewnić broń tzw. "na okaziciela – obiektową" (k 57 akt adm.)
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. wydaną na podstawie art. 18 ust. 2 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. Nr 52, poz. 525 ze zm.) i art. 104 kpa Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w R. cofnął J. D. w/w pozwolenie na broń palną bojową. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ Policji, który wydał pozwolenie na broń może w każdym czasie je cofnąć, jeżeli ustały okoliczności faktyczne, stanowiące podstawę do udzielenia pozwolenia. W ocenie organu, w w/w sprawie okoliczności te ustały, albowiem w/w ustawa o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 r. stworzyła warunki przedsiębiorcom, którzy na podstawie odrębnych przepisów powołali wewnętrzne służby ochrony oraz przedsiębiorcom posiadającym koncesje na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia, do ubiegania się
o broń palną tzw. obiektową, którą mogą wykorzystywać do wykonywania swoich zadań licencjonowani pracownicy ochrony (k 60 akt adm.).
J. D. nie odwołał się od tej decyzji do organu wyższej instancji,
a posiadaną broń (2 egzemplarze) złożył do depozytu policyjnego (k 66-79 akt adm.).
W dniu 20 stycznia 2004 r. J. D. – działający przez pełnomocnika, powołując się na przepisy art. 157 § 1 i 2 kpa złożył do Komendanta Głównego Policji wniosek o stwierdzenie nieważności w/w decyzji z dnia [...] kwietnia 2001 r. cofającej mu pozwolenie na broń.
W uzasadnieniu wniosku podkreślił, że przesłanką wydania pozwolenia na broń było zatrudnienie go w koncesjonowanej agencji ochrony osób i mienia. Pomimo tego, iż nadal jest zatrudniony w w/w agencji, a zatem stan faktyczny nie uległ zmianie, organ wydał decyzję cofającą to pozwolenie, czym naruszył przepisy prawa procesowego oraz materialnego, a w szczególności art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 18 ust. 2 ustawy o broni i amunicji.
Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 157 § 1 i 3 kpa odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji. W motywach decyzji wskazano, że stwierdzenie nieważności w/w decyzji na podstawie art. 156 kpa może mieć miejsce jedynie
w przypadku ustalenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki określone w pkt
1-7 § 1 tego przepisu. Jednak w przedmiotowej sprawie żadna z nich nie zachodzi. Wprawdzie w sprawie tej zaistniało nieadekwatne zastosowanie przepisu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, lecz nie kwalifikuje się ono do przyjęcia, że
w tym przypadku wystąpiła przesłanka wskazana przez skarżącego we wniosku,
tj. wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa
(k 84 akt adm.)
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. D. zarzucił organowi Policji błędną wykładnię przepisów ustawy o broni i amunicji podkreślając, że decyzja z dnia [...] kwietnia 2001 r. o cofnięciu pozwolenia na broń została wydana
z rażącym naruszeniem prawa.
Decyzją z dnia [...] maja 2004 r. Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 158 § 1, art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 3 kpa, ponownie odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji z dnia [...] kwietnia 2001 r. Według organu, cofnięcie tą decyzją pozwolenia na broń nie stanowi rażącego naruszenia prawa.
O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1pkt 2 kpa decyduje ocena skutków społeczno–gospodarczych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga. Strona nie wykazała natomiast, żeby decyzja ta wywołała skutki społeczno-gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Cofnięcie pozwolenia na broń nie wpłynęło ujemnie na osobiste bezpieczeństwo strony przy realizacji zadań pracownika ochrony, czy też na samą możliwość wykonywania tego typu pracy. Wykonując te zadania J. D. nie pozostał bez możliwości korzystania z broni, gdyż na podstawie art. 29 w/w ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji jego pracodawca ma możliwość posiadania broni tzw. obiektowej, a on
z kolei – jako pracownik – możliwość dysponowania tą bronią na podstawie art. 30 tej ustawy. Brak zatem podstaw do stwierdzenia nieważności omawianej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
J. D. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie art. 7, 10, 77 oraz 156 § 1 pkt 2 kpa. Przywołał ponownie argumentację podaną we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podkreślił, że organ Policji błędnie przyjął, iż zmiana okoliczności prawnych stanowi zmianę okoliczności faktycznych. Dodatkowo organ pominął zasadę trwałości decyzji administracyjnych i zasadę praw nabytych.
W wyniku rozpatrzenia tej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2005 r. uchylił w/w decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2004 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia
[...] marca 2004 r., stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu oraz zasądził od organu na rzecz strony koszty postępowania w sprawie w kwocie 200 zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd wskazał art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152
i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a.
W uzasadnieniu Sąd podał m.in., że organ niezasadnie skoncentrował się
w decyzji na wskazanej przez skarżącego podstawie prawnej wniosku
o stwierdzenie nieważności decyzji. Wszczęcie postępowania w tym względzie nie zwalniało bowiem organu od przeprowadzenia w pełnym zakresie kontroli decyzji pod kątem wszystkich przesłanek nieważności określonych w art. 156 § 1 kpa. Uzasadnienie decyzji z dnia [...] marca 2004 r. zawiera lakoniczne stwierdzenie
o dokonaniu analizy przesłanek z tego przepisu (pkt 1-7) i ustaleniu niewystępowania żadnej z nich, jednak przy jednoczesnym wskazaniu na "nieadekwatne" zastosowanie przepisu art. 18 ust. 2 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Organ nie wyjaśnił co oznacza sformułowanie "nieadekwatne" oraz decydująca o rażącym naruszeniu "ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga". – w kontekście przedmiotowej sprawy. Niewyjaśniono w szczególności, jakie skutki społeczno-gospodarcze są możliwe,
a jakie niemożliwe do zaakceptowania z punktu wymagań praworządności.
Zdaniem Sądu organ niewyjaśniając wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie nie uzasadnił też decyzji we właściwy sposób, naruszając tym samym podstawowe zasady postępowania administracyjnego. Akcentując, że złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest uzależnione od uprzedniego skorzystania przez stronę ze zwykłego środka zaskarżenia, Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien szczegółowo rozważyć wszystkie przesłanki wymienione w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa – odnosząc je do decyzji z [...] kwietnia 2001 r. o cofnięciu pozwolenia na broń. Przed NSA, jak i tut. Sądem, toczyły się sprawy o podobnym stanie faktycznym i prawnym, w których Sąd stwierdzał, że posiadanie broni obiektowej przez firmy ochroniarskie nie wyklucza posiadania tej broni indywidualnie przez pracowników tych firm.
Komendant Główny Policji w następstwie powyższego wyroku rozpoznał sprawę na nowo. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. – działając na podstawie przepisów art. 156 § 1 i art. 157 kpa, odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. (dalej także KWP) z dnia [...] kwietnia 2001 r. cofającej skarżącemu pozwolenie na broń palną bojową. Nie uwzględnił też wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy i decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. w oparciu o przepisy art. 138 § 1 pkt 1, art. 156 § 1 i art. 157 § 1 i 3 kpa, decyzję tę utrzymał w mocy.
U podstaw podjętego przez organ rozstrzygnięcia tej sprawy legły następujące ustalenia i oceny:
Przede wszystkim organ stosując się do zaleceń Sądu ocenił w/w decyzję z dnia
[...] kwietnia 2001 r. w kontekście wszystkich przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, wymienionych w art. 156 § 1 kpa (por. pkt 1-7 tego przepisu). Stwierdził w tym zakresie, że:
- KWP był organem właściwym miejscowo i rzeczowo do wydania w/w decyzji cofającej skarżącemu pozwolenie na broń,
- decyzja nie została wydana bez podstawy prawnej ani z rażącym naruszeniem prawa; wprawdzie z orzecznictwa NSA wynika, że w przypadku pracowników ochrony dalej pracujących w takim charakterze nie ma podstaw do cofania pozwoleń na broń na podstawie w/w art. 18 ust. 2 ustawy o broni i amunicji (obecnie po nowelizacji art. 18 ust. 4), gdyż zmiana sytuacji prawnej co do posługiwania się bronią nie jest tożsama ze zmianą okoliczności faktycznych, od czego ustawodawca uzależnia takie cofnięcie, jednak w podobnych sprawach Sąd nie stwierdzał, że cofanie w takich sytuacjach pozwoleń na broń przez organy Policji nosiło znamiona rażącego naruszenia prawa, tym samym nie stwierdzał nieważności tych decyzji,
a jedynie je uchylał, wskazując, że błędna interpretacja prawa nie spełnia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Organ przyznał, że w tej sprawie dokonano nieprawidłowej interpretacji przepisów ustawy o broni i amunicji uznając, że umożliwienie przedsiębiorcom wykonującym usługi ochrony osób i mienia posiadania broni na świadectwo i wyposażania w broń służbową pracowników ochrony jest tożsame
z ustaniem okoliczności faktycznych, na podstawie których pracownicy ci uzyskiwali pozwolenia na prywatną broń palną do realizacji zadań ochrony.
W świetle argumentacji decyzji można to działanie oceniać jako naruszenie prawa, ale nie naruszenie rażące,
- skarżącemu w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń wydano jedną decyzję ostateczną; sprawa nie była rozpatrywana wcześniej i nie toczyło się inne, poza przedmiotowym, postępowanie administracyjne,
- decyzja ta została skierowana do strony, nie była niewykonalna, a jej wykonanie nie wywołało czynu zagrożonego karą,
- decyzja nie zawierała wady powodującej nieważność z mocy prawa.
W tej sytuacji stan faktyczny sprawy nie wyczerpuje - zdaniem organu - dyspozycji żadnej z przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa i brak podstaw do eliminacji przedmiotowej decyzji z obrotu. Organ podkreślił w uzasadnieniu decyzji
z [...] sierpnia 2005 r., że każda z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa została w sprawie dokładnie zbadana odnośnie do przedmiotu sprawy. Organ nie podzielił też zarzutu naruszenia zasad postępowania administracyjnego i innych przepisów, akcentując działanie organów Policji na podstawie przepisów prawa i prowadzenie postępowania zgodnie z art. 8 kpa. Cofając w/w pozwolenie organy Policji nie przekroczyły swoich uprawnień. Argumenty KGP z decyzji z dnia [...] maja 2004 r. nie mają znaczenia dla obecnego rozstrzygnięcia. Decyzja ta została bowiem uchylona przez Sąd, zatem KGP nie miał obowiązku w decyzji z [...] sierpnia 2005 r. odnosić się do wówczas powołanych przez ten organ argumentów.
W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, J. D. wniósł o jej uchylenie ze względna naruszenie art. 156 § 1 kpa. W obszernym uzasadnieniu skargi wskazał w szczególności, że organ na uzasadnienie swego stanowiska nie przytoczył "jakiejkolwiek zrozumiałej dla strony argumentacji". Nie wyjaśnił też wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie i nie uzasadnił decyzji we właściwy sposób. W sposób nienależyty
i niewyczerpujący poinformował stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi się kierował przy załatwianiu sprawy, naruszając art. 10 kpa. Zdaniem skarżącego, niedopuszczalne było przyjęcie przez organ, że sprawa jego skargi zostanie rozstrzygnięta w sposób tożsamy z dotychczasową praktyką sądową. Skarżący wskazał na obowiązki organu wynikające z art. 6 i 8 kpa (tj. obowiązek działania zgodnego z prawem i prowadzenia spraw w taki sposób, żeby pogłębić zaufanie obywatela do organów Państwa), jak również na to, że w świetle ustawy
o Policji, Policja służy społeczeństwu, a naruszeniem dyscypliny służbowej skutkującym odpowiedzialnością dyscyplinarną funkcjonariuszy Policji jest m.in. niedopełnienie obowiązków służbowych, nieprawidłowe wykonanie czynności służbowych lub przekroczenie uprawnień.
W konkluzji skarżący podał, że za rażące naruszenie prawa uznać należy takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania
z punktu widzenia wymagań praworządności. Nie jest do zaakceptowania sytuacja, gdy organ powołany do ochrony prawa sam to prawo narusza. Organ nie odniósł się też do wskazań Sądu objętych wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2005 r.
W szczególności nie wyjaśnił pojęcia "oceny skutków społeczno-gospodarczych jakie dane naruszenie za sobą pociąga", jako przesłanki rażącego naruszenia prawa. Podnosząc lakoniczność uzasadnienia zaskarżonej decyzji, skarżący zakwestionował argument, że niestwierdzanie nieważności tego typu decyzji przez NSA w innych sprawach, tylko ich uchlanie, należy traktować jako wskazówkę interpretacyjną dla Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym
w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie według przesłanek celowości czy słuszności.
Ponadto w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga analizowana stosownie do podanych kryteriów kontroli decyzji administracyjnych przez Sąd, podlega oddaleniu. Na bazie wyczerpujących ustaleń faktycznych organ podjął rozstrzygniecie, które prawa nie narusza. Wyjaśnił przy tym przesłanki swojego działania, zaś przytoczona na ten temat argumentacja nie nasuwa istotnych zastrzeżeń. Można jedynie wskazać na nieprawidłowe określenie w sentencji zaskarżonej decyzji podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia. Odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2001 r. o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń, organ wymienił bowiem przepisy art. 157 § 1 i 3 kpa, które regulują właściwość organu do stwierdzenia nieważności decyzji (§ 1) i odmowę wszczęcia postępowania w tym względzie (§ 3) – zamiast art. 158 § 1 kpa, w świetle którego de facto postępowanie w tej sprawie przeprowadził. Przepis ten stanowi bowiem, że rozstrzygnięcie w sprawie nieważności decyzji następuje
w drodze decyzji. Zatem, jeżeli organ – jak w tej sprawie – w następstwie wszczętego postępowania w sprawie nieważności decyzji, bada merytorycznie przesłanki nieważnościowe i podejmuje decyzję o stwierdzeniu bądź odmowie stwierdzenia nieważności decyzji, winien wymienić ten przepis jako prawną podstawę swego działania. Art. 157 § 3 kpa dotyczy innej kwestii – odmowy wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji z powodu jego niedopuszczalności z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych - co w tej sprawie nie miało miejsca i nie było przedmiotem jakichkolwiek rozważań i ocen. Dlatego wymienienie art. 157 § 3 kpa
w sentencji decyzji, w sytuacji gdy w swojej istocie sprawa została rozpoznana merytorycznie w ramach dyspozycji art. 158 § 1 w zw. z art. 157 § 1 kpa, jest błędem, który jednak nie miał żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Odnośnie meritum sprawy, w pierwszym rzędzie zauważyć wypada, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, w którym chodzi wyłącznie
o ustalenie czy decyzja dotknięta została jedną z wad wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 kpa – a nie o ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty, jak
w postępowaniu odwoławczym. Zatem zakres tego postępowania jest ograniczony do badania przesłanek nieważnościowych z tego przepisu, a więc do weryfikacji samej decyzji z wyłączeniem możliwości rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, której ta decyzja dotyczy. Działając w granicach tak sformalizowanego postępowania organ nie może wydawać innych rozstrzygnięć niż te, które wynikają z oceny legalności kontrolowanego aktu. Zważywszy natomiast, że stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją procesową stanowiącą wyjątek od wyrażonej
w art. 16 § 1 kpa ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, pozytywna decyzja w tym względzie może zapaść tylko w sytuacji jednoznacznego ustalenia wystąpienia jednej z przyczyn nieważności, wymienionych w art. 156 § 1 kpa,
w chwili wydawania weryfikowanej decyzji. Decyzja ta oceniana jest bowiem według przepisów z daty jej podjęcia.
Przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu nieważnościowym była decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. (dalej także KWP) z [...] kwietnia 2001 r. cofająca skarżącemu pozwolenie na broń palną bojową
z powodu ustania – według tego organu – okoliczności faktycznych stanowiących podstawę do udzielenia wcześniej tego pozwolenia. Ustanie tych okoliczności organ upatrywał w zmianie przepisów ustawy o broni i amunicji (w związku z przepisami ustawy o ochronie osób i mienia) i stworzeniu w ten sposób przedsiębiorcom warunków do ubiegania się o broń palną tzw. obiektową i wyposażania w nią pracowników ochrony dla potrzeb wykonywania zadań ochrony w ramach określonej firmy (chodzi tu w szczególności o przepisy art. 29 i 30 pierwszej
z wymienionych ustaw i art. 40 drugiej).
Odmawiając stwierdzenia nieważności tej decyzji Komendant Główny Policji (dalej także KGP) przyznał fakt nieprawidłowej interpretacji i stosowania
w analizowanym przypadku przepisów ustawy o broni i amunicji, a konkretnie stanowiącego materialnoprawną podstawę weryfikowanej decyzji KWP z [...] kwietnia 2001 r. art. 18 ust. 2 ustawy o broni i amunicji (w obecnej systematyce jej przepisów jest to art. 18 ust. 4). Uznał jednak, że działanie to, aczkolwiek stanowiło naruszenie prawa, nie miało cech naruszenia rażącego. Powołał się w tym zakresie na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej NSA), który w podobnych sprawach (analogiczny stan faktyczny i prawny) nie stwierdzał nieważności zaskarżonych decyzji tylko je uchylał – nie dopatrywał się tym samym rażącego naruszenia prawa.
Dla oceny zasadności postępowania organu w tej sprawie powyższa okoliczność nie jest obojętna. Istotnie w szeregu wyroków NSA konsekwentnie uchylał zaskarżone decyzje KGP, cofające stronom skarżącym pozwolenia na broń palną bojową tylko dlatego, że zmienił się stan prawny w zakresie ochrony osób
i mienia, a w szczególności zasady posiadania i posługiwania się bronią przez osoby wykonujące taką działalność (por. wyrok NSA z 13 czerwca 2003 r. III SA 2412/01). Według NSA wskazywanie przez organy Policji na zmianę sytuacji prawnej
w zakresie posługiwania się bronią przy wykonywaniu czynności ochrony nie można uznać za tożsame ze zmianą okoliczności faktycznych, od czego ustawodawca uzależnia cofnięcie pozwolenia na broń w trybie art. 18 ust. 2 (obecnie ust.4) ustawy o broni i amunicji. Przepisy ustawy o ochronie osób i mienia ani przepisy ustawy o broni i amunicji nie pozbawiają pracowników ochrony możliwości posiadania pozwoleń indywidualnych na broń; nie wyklucza tego też posiadanie przez firmy ochroniarskie tzw. broni obiektowej (por. wyrok NSA
z 3 grudnia 2003 r. III SA 196/02, jak również z 12 września 2003 r. III SA 2677/01). Posiadanie broni obiektowej nie wyklucza posiadania broni indywidualnie przez pracowników firmy. Z przepisów wynika jedynie, że przy wykonywaniu zadań pracownika ochrony należy posługiwać się bronią przydzieloną (por. wyrok NSA
z 5 listopada 2003 r. III SA 3184/01 oraz z 20 listopada 2003 r. III SA 3406/01).
Uchylając zaskarżone decyzje – oparte na odmiennych niż przytoczone ocenach organów Policji, NSA wskazywał na podjęcie ich z naruszeniem prawa materialnego (art. 18 ust. 2 ustawy o broni i amunicji), co miało wpływ na wynik sprawy. Nigdzie jednak NSA nie stwierdził, że naruszenie to miało charakter rażący – co obligowałoby ten Sąd do stwierdzenia nieważności decyzji, a nie uchylenia. Wyroki NSA oparte zostały na przepisach art. 22 ust. 2 pkt 1 ówcześnie obowiązującej ustawy z 11 maja 1995 r. o NSA ( Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Działo się tak dlatego, że naruszenie w/w przepisu art. 18 ust. 2 ustawy
o broni i amunicji upatrywano – jak można sądzić w świetle uzasadnień wymienionych przykładowo wyroków – w błędnej wykładni tego przepisu, nieprzekraczającej jednakże granicy rażącego naruszenia prawa. Inaczej Sąd stwierdzałby nieważność zaskarżonych decyzji. Jak stanowił bowiem powołany wyżej art. 22 ustawy o NSA w ust. 3 – Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa (...).
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie wiąże się z oceną zastosowania i interpretacji art. 18 ust. 2 (obecnie ust. 4) ustawy o broni i amunicji przez organ. Zgodnie z tym przepisem można cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do jego wydania. Poza dyskusją jest wydanie w/w decyzji z [...] kwietnia 2001 r. z naruszeniem tego przepisu. Przyznał to zarówno sam organ weryfikujący tę decyzję w postępowaniu nieważnościowym (KGP), jak i wynika to z w/w jednolitego orzecznictwa NSA, które wbrew zarzutom skargi może być wskazówką interpretacyjną co do sposobu orzekania w tej sprawie. Jednak źródłem tego naruszenia była nieprawidłowa – jak się okazało – wykładnia tego przepisu, a nie rażące naruszenie w rozumieniu
art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Cechą rażącego naruszenia prawa jest bowiem to, że treść decyzji pozostaje
w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny
i niedwuznaczny. Dochodzi do tego wówczas, gdy rozstrzygnięcie objęte decyzją wyraźnie kłóci się z normą prawa, na której jest oparte (od razu rzuca się w oczy na podstawie jej brzmienia), a skutki tej niezgodności (naruszenia) nie są możliwe do zaakceptowania punktu widzenia praworządności.
Wymieniony przepis art. 18 ust. 2 ustawy, w okolicznościach tej sprawy wymagał interpretacji, jak należy rozumieć sformułowanie "(...) jeżeli ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do jego wydania" (pozwolenia na broń). Wykładnia tego sformułowania znalazła wyraz w w/w orzecznictwie NSA,
a obecnie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który ją w pełni podziela. Jednak podkreślić należy, że tam gdzie zastosowanie przepisu wymaga jego interpretacji (wykładni) i subsumcji do konkretnego stanu faktycznego, nie może być mowy o rażącym naruszeniu, gdy dojdzie do błędów w tym względzie, tylko
o naruszeniu zwykłym. Nie jest przy tym dopuszczalne "podciąganie" wypadków zwykłego naruszenia prawa pod naruszenie kwalifikowane, jakim jest rażące naruszenie – a więc takie, gdy samo w sobie ma taki charakter, czyli jest tak niezgodne ze stosowaniem prawa obowiązującego, że zaprzecza samej istocie unormowania.
Zdaniem Sądu, między weryfikowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzją KWP z [...] kwietnia 2001 r., a normą art. 18 ust. 2 ustawy, na której została oparta, tego typu relacja nie zachodzi. Uprawnienie do posiadania broni indywidualnej (już posiadanej) przez pracownika ochrony, mimo zmiany sytuacji prawnej (a nie faktycznej, jak błędnie przyjmowano to we wstępnej fazie obowiązywania nowych przepisów, w tym w weryfikowanej tu decyzji KWP
z [...] kwietnia 2001 r.) zostało wyinterpretowane z tego przepisu w drodze wykładni. Mimo zatem tego, że decyzja ta nie jest prawidłowa i w zwykłym trybie zaskarżenia niewątpliwie zostałaby uchylona przez Sąd, należało przyznać rację organowi, który rozpoznając sprawę w trybie weryfikacji decyzji ostatecznej na skutek wadliwego stosowania prawa materialnego, zakwestionował istnienie przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji w postaci rażącego naruszenia prawa. Wstępnym warunkiem uznania wystąpienia tej przesłanki jest bowiem ustalenie, że w zakresie objętym decyzją obowiązywał jednoznacznie niewątpliwy stan prawny. W ten sposób oddziela się przypadki naruszenia prawa spowodowane (jak w tej sprawie) błędną wykładnią przepisu lub niewłaściwym zastosowaniem od rażącego naruszenia prawa, do którego dochodzi skutkiem ukształtowania rozstrzygnięcia sprzecznie z przesłankami wprost określonymi w przepisie i wywołującymi – jak już wzmiankowano – skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Odnośnie tego ostatniego elementu można odnotować, że skutkiem cofnięcia pozwolenia na broń indywidualną w/w decyzją z [...] kwietnia 2001 r. sytuacja skarżącego jako pracownika ochrony uległa niewątpliwie pogorszeniu, jednak nie został on pozbawiony możliwości wykonywania tego zawodu, a to z uwagi na możliwość korzystania z broni obiektowej.
W postępowaniu sądowoadministracyjnym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia (art. 153 p.p.s.a.) Zdaniem Sądu, organ ponownie rozpoznając sprawę w następstwie wcześniejszego wyroku Sądu z 4 kwietnia 2005 r. wywiązał się z obowiązku uwzględnienia ocen i wskazań, które legły u jego podstaw. W szczególności
w pełnym zakresie kontroli decyzji przeprowadził postępowanie pod kątem wszystkich przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, o których mowa w art.
156 § 1 kpa. Wyjaśnił też w niezbędnym zakresie dlaczego żadnej z nich nie można przypisać weryfikowanej decyzji. Aczkolwiek organ wykazał brak w sprawie wszystkich przesłanek stwierdzenia nieważności z tego przepisu, jednak większej uwagi wymagała przesłanka rażącego naruszenia prawa, albowiem przede wszystkim w jej kontekście należało ocenić decyzję organu z dnia [...] kwietnia 2001 r. i wokół niej też oscylowała argumentacja strony skarżącej. Brak wystąpienia powstałych przesłanek wydaje się tu być okolicznością oczywistą.
Na marginesie powyższego można jedynie dodać, że rzeczą strony skarżącej jest skorzystanie z innych możliwości weryfikacji przedmiotowej decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń, skoro poza sporem jest jej nieprawidłowość, jednakże bez cechy rażącego naruszenia prawa – co uniemożliwiło stwierdzenie nieważności decyzji. Należy w tym kontekście wskazać na wyrok tut. Sądu z 2 lipca 2004 r. 6 III SA 208/03 uchylający decyzję KGP odmawiającą uchylenia w trybie art. 154 kpa decyzji cofającej stronie tego postępowania pozwolenie na broń – w analogicznych jak
w niniejszej sprawie okolicznościach faktycznoprawnych. W świetle tego przepisu (art. 154 kpa) decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes trony. W takich przypadkach organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji (por. § 1 i 2 art. 154 kpa). Sąd w uzasadnieniu wspomnianego wyroku z dnia 2 lipca 2004 r. wyraził pogląd o istnieniu przesłanek do zastosowania tego przepisu, podnosząc m.in., że ocena co do zmiany lub uchylenia decyzji w tym trybie należy do właściwego organu administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak
w sentencji wyroku.