VI SA/WA 2033/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-03-06
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo o notariaciepowołanie na notariuszarękojmia prawidłowego wykonywania zawodunieskazitelny charakterMinister SprawiedliwościRada Izby Notarialnejsamorząd notarialnyradca prawnykontrola sądowapostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Rady Izby Notarialnej na decyzję Ministra Sprawiedliwości o powołaniu B.R. na notariusza, uznając, że spełnia ona wymogi ustawy Prawo o notariacie.

Rada Izby Notarialnej w W. zaskarżyła decyzję Ministra Sprawiedliwości o powołaniu B.R. na stanowisko notariusza, argumentując, że kandydatka nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że Minister Sprawiedliwości prawidłowo ocenił spełnienie przez B.R. wymogów ustawowych, w tym rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu, opierając się na jej dotychczasowej pracy jako radcy prawnego i braku negatywnych opinii.

Sprawa dotyczyła skargi Rady Izby Notarialnej w Warszawie na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2006 r. utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję o powołaniu B.R. na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w G.. Rada Izby Notarialnej negatywnie zaopiniowała wniosek B.R. o powołanie na notariusza, wskazując na brak rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu, mimo że kandydatka posiadała wymagane kwalifikacje radcy prawnego. Po zażaleniu B.R. i utrzymaniu negatywnej opinii przez Krajową Radę Notarialną, Minister Sprawiedliwości wydał decyzję powołującą B.R. na notariusza, argumentując, że spełnia ona wymogi ustawy Prawo o notariacie, a przepisy nie przewidują weryfikacji przygotowania merytorycznego kandydata w formie rozmowy. Rada Izby Notarialnej wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że Minister Sprawiedliwości prawidłowo ocenił, iż B.R. spełnia wymogi ustawowe, w tym rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu, opierając się na jej dotychczasowej pracy jako radcy prawnego i braku negatywnych opinii. Sąd podkreślił, że ustawodawca zakłada, iż osoby z odpowiednim doświadczeniem w innych zawodach prawniczych dają rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, a samorząd notarialny nie jest uprawniony do weryfikowania wiedzy merytorycznej kandydatów w formie rozmów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, kandydat spełniający wymogi ustawowe, w tym posiadający wymagane doświadczenie w innym zawodzie prawniczym, daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, nawet jeśli nie posiada doświadczenia typowego dla notariusza.

Uzasadnienie

Ustawodawca zakłada, że osoby z odpowiednim doświadczeniem w innych zawodach prawniczych (np. radca prawny) posiadają niezbędną wiedzę i doświadczenie do wykonywania zawodu notariusza. Rękojmię należytego wykonywania zawodu ocenia się przez pryzmat dotychczas wykonywanego zawodu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

p.o.n. art. 10 § § 1

Ustawa Prawo o notariacie

Minister Sprawiedliwości powołuje notariusza i wyznacza siedzibę kancelarii na wniosek zainteresowanego, po zasięgnięciu opinii Rady właściwej izby notarialnej.

p.o.n. art. 11 § pkt 2

Ustawa Prawo o notariacie

Wymóg nieskazitelnego charakteru oraz rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

p.o.n. art. 12 § pkt 2

Ustawa Prawo o notariacie

Wymóg 3 lat pracy jako radca prawny jako podstawa do zwolnienia z aplikacji i egzaminu.

Pomocnicze

p.o.n. art. 10 § § 3

Ustawa Prawo o notariacie

Minister Sprawiedliwości może odmówić powołania, gdy kandydat nie spełnia wymogów z art. 11-13.

p.o.n. art. 12 § § 1

Ustawa Prawo o notariacie

Określa osoby zwolnione z obowiązku aplikacji i egzaminu notarialnego, w tym radców prawnych z odpowiednim stażem.

p.o.n. art. 35 § pkt 1

Ustawa Prawo o notariacie

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej, uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 106 § § 5

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 124

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymóg uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymóg uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.

Konstytucja RP art. 17 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Samorząd korporacyjny ma chronić interes publiczny w granicach ustawowego porządku prawnego.

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola sądu administracyjnego jest sprawowana pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd administracyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kandydatka spełnia wymogi ustawowe do powołania na notariusza, w tym rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu, na podstawie dotychczasowej pracy jako radca prawny. Samorząd notarialny nie jest uprawniony do weryfikowania wiedzy merytorycznej kandydatów w formie rozmów. Minister Sprawiedliwości prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie naruszył przepisów postępowania.

Odrzucone argumenty

Kandydatka nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza z uwagi na brak wystarczającego przygotowania merytorycznego. Minister Sprawiedliwości naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym zasady wyjaśniania sprawy i oceny dowodów. Decyzja Ministra Sprawiedliwości opiera się na dowolnych ustaleniach faktycznych.

Godne uwagi sformułowania

nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu nie posiada minimum wiadomości na temat pracy notariusza nie ma nawet wyobrażenia o tej pracy nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza przydatność kandydata do zawodu notariusza powinna być oceniona na podstawie jego dotychczasowego postępowania Rada nie jest uprawniona do weryfikowania wiedzy osób wskazanych w art. 12 pkt 1 – 3 w żadnej formule Ustawodawca zakłada, że wskazane cyt. przepisem osoby posiadają niezbędną wiedzę, w tym i doświadczenie, do wykonywania zawodu notariusza

Skład orzekający

Agnieszka Łąpieś-Rosińska

sprawozdawca

Olga Żurawska-Matusiak

członek

Stanisław Gronowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogu rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza dla kandydatów z innych zawodów prawniczych oraz zakresu uprawnień samorządu notarialnego w procesie powoływania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Prawem o notariacie i kwalifikacjami radcy prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje konflikt między samorządem zawodowym a organem administracji państwowej w kwestii oceny kwalifikacji kandydata na notariusza, co jest istotne dla zrozumienia mechanizmów dostępu do zawodów zaufania publicznego.

Czy radca prawny z doświadczeniem może zostać notariuszem bez dodatkowego egzaminu? Sąd rozstrzyga spór między samorządem a Ministrem.

Sektor

usługi prawne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 2033/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-03-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-11-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska /sprawozdawca/
Olga Żurawska-Matusiak
Stanisław Gronowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Sygn. powiązane
II GSK 277/07 - Wyrok NSA z 2008-01-08
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2007 r. sprawy ze skargi Rady Izby Notarialnej w W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie powołania na notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną przez B. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie decyzją z dnia [...] września 2006 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał
w mocy wcześniejszą decyzję o powołaniu na stanowisko notariusza B. R.
i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w G..
Wniosek o powołanie na stanowisko notariusza B. R. skierowała do Ministra Sprawiedliwości w dniu [...] listopada 2004 r.
Stosownie do dyspozycji art. 10 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawa
o notariacie (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 369) Minister Sprawiedliwości zwrócił się pismem z dnia [...] grudnia 2004 r. do Rady Notarialnej w W. o zaopiniowanie złożonego wniosku.
Uchwałą z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] Rada Izby Notarialnej w W. działając na podstawie art. 10 w zw. z art. 35 pkt 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie oraz art. 106 § 5 w zw. z art. 124 k. p. a. postanowiła negatywnie zaopiniować wniosek B. R. o powołanie na stanowisko notariusza, natomiast pozytywnie wniosek o wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w G..
W uzasadnieniu uchwały Rada stwierdziła, iż B. R. nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza o której mowa w art. 11 pkt 2 ustawy Prawo o notariacie. Do powyższego wniosku Rada doszła po przeprowadzeniu
z kandydatką na notariusza w dniach [...] lipca 2005 r. oraz [...] listopada 2005 r. dwóch rozmów informacyjno - zapoznawczych. Celem rozmów była ocena przygotowania merytorycznego kandydatki do wykonywania zawodu notariusza. Rozmowy te pozwoliły Radzie ustalić, że kandydat na notariusza B. R. nie gwarantuje poprawności działań podejmowanych na stanowisku notariusza oraz pewności dokonywanego obrotu prawnego. W ocenie Rady wnioskodawczyni nie tylko nie posiada minimum wiadomości na temat pracy notariusza, jakich należy oczekiwać od prawnika, ale wykazała się wręcz beztroską, ponieważ nie ma nawet wyobrażenia o tej pracy. Taka postawa nie przystoi osobie zaufania publicznego i dyskwalifikuje wnioskodawczynię.
Pismem z dna [...] listopada 2005 r. B. R. skierowała do Krajowej Rady Notarialnej zażalenie na powyższą uchwałę wnosząc o jej uchylenie w części negatywnie opiniującej wniosek o powołanie na notariusza i wydanie opinii pozytywnej. Zaskarżonej uchwale zarzuciła naruszenie art. 11 i 12 § 1 Prawa o notariacie przez poddanie jej egzaminowi do przeprowadzenia, której Rada nie jest upoważniona
w stosunku do osób mających kwalifikacje wymagane przez art. 11 i art. 12 § 1. Nie zgodziła się z zarzutem rady odnośnie nieposiadania przez nią minimum wiadomości
i wyobrażenia o tej pracy. Podkreśliła, iż wykonując zawód radcy prawnego stale pogłębia posiadaną wiedzę, a czynności zawodowe wykonuje zgodnie z obowiązującymi przepisami, uczciwie, rzeczowo i z należytą starannością i według tych zasad zamierza wykonywać zawód notariusza.
Po rozpoznaniu zażalenia Krajowa Rada Notarialna uchwałą z dnia [...] stycznia 2006 r. utrzymała w mocy uchwałę rady Izby Notarialnej w W.. Krajowa Rada podzieliła stanowisko Rady Izby Notarialnej, iż okoliczności sprawy nie pozwalają przyjąć, że wnioskodawczyni spełnia przesłankę powołania na notariusza zawartą
w art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie i statuującą po stronie kandydata na notariusza wymóg dawania rękojmi prawidłowo wykonywania zawodu notariusza
Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] Minister Sprawiedliwości powołał na stanowisko notariusza B. R. i wyznaczył siedzibę kancelarii notarialnej w G.. Decyzja została wydana na podstawie art. 10 i 11 ustawy
z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie ( Dz. U. z 2002. Nr 42 poz. 369 ze zm.) oraz art. 104 i 107 § 1, 2 i 3 k. p. a. W uzasadnieniu decyzji Minister Sprawiedliwości stwierdził, iż w jego ocenie B. R. spełnia wymogi określone w art. 11-13 powołanej ustawy Prawo o notariacie, ponieważ od 1989 r. pracuje na stanowisku radcy prawnego i do jej pracy nie było zastrzeżeń, a do akt załączono pozytywną opinię Izby Radców Prawnych w O.. Ponadto Minister Sprawiedliwości zwrócił uwagę na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wielokrotnie podkreślano, iż przepisy ustawy Prawo o notariacie nie przewidują możliwości weryfikowania
w jakiejkolwiek formie przygotowania merytorycznego do wykonywania zawodu notariusza, a zatem organ samorządu notarialnego nie może przeprowadzając rozmowy informacyjno - zapoznawczej sprawdzać przygotowania do zawodu notariusza kandydata, który spełnia wymogi ustawowe. Również lokal proponowany przez kandydatkę na siedzibę kancelarii notarialnej jest odpowiedni na ten cel.
Pismem z dnia [...] lipca 2005 r. Rada Izby Notarialnej w W. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania zwłaszcza art. 7, 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie sprawy
i przyjęcie dowolnych ustaleń opartych na niekompletnym materiale dowodowym oraz art. 17 ust.1 Konstytucji RP w zw. z art. 11 pkt 2 ustawy prawo o notariacie poprzez dopuszczenie do wykonywania "zawodu zaufania publicznego" osoby, która nie gwarantuje prawidłowości wykonywania tego zawodu. Rada zarzuciła również naruszenie art. 10 ustawy prawo o notariacie w zw. z art. 106 k.p.a. poprzez orzekanie przez Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej bez uwzględnienia ostatecznej opinii organów samorządu notarialnego.
Uznając za nieuzasadnione zarzuty postawione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ostateczną decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję z dnia [...] lipca 2006 r. W uzasadnieniu ponownie podkreślił, iż kandydatka spełnia wszystkie wymogi, o których mowa w art. 11 ustawy Prawo o notariacie, w tym również wymóg nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Wydając decyzję Minister Sprawiedliwości zgodnie z dyspozycją art. 7 k. p. a. miał na względzie zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes obywateli. Za niezasadny Minister uznał zarzut orzekania w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza
i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej bez uwzględnienia opinii organów samorządu notarialnego, a postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone było
w trybie i na zasadach określonych w k.p.a. Zdaniem organu również zarzut naruszenia art. 17 ust.1 Konstytucji RP jest nietrafny, bowiem zgodnie z tym przepisem samorząd korporacyjny ma chronić interes publiczny w granicach ustawowego porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, a nie sam tworzyć porządek prawny. Zdaniem Ministra zarzuty Rady zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy są powtórzeniem stanu faktycznego i zawierają powtórzenie krytycznych uwag pod adresem organu administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie.
W dniu [...] października 2006 r. Rada Izby Notarialnej w W. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na powyższą decyzję. W swojej skardze zarzuciła naruszenie prawa procesowego oraz materialnego tj.:
- art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie zasady działania przez organy administracji publicznej na podstawie przepisów prawa;
- art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie sprawy i przyjęcie dowolnych ustaleń opartych na niekompletnym materiale dowodowym;
- art. 10 § 1 k.p.a. i art. 81 k. p. a. poprzez zaniechanie przez organ zapewnienia Radzie czynnego udziału w postępowaniu, zwłaszcza poprzez brak umożliwienia Radzie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;
- art. 11 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia przesłanek jakimi kierował się Minister Sprawiedliwości przy powołaniu B. R.;
- art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanej decyzji;
- art. 127 § 3 k. p. a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a poprzez zaniechanie ponownego rozstrzygnięcia sprawy w zakresie lokalu przewidzianego na siedzibę kancelarii notarialnej;
- art. 11 pkt 2 ustawy Prawo o notariacie poprzez przyjęcie, iż wnioskodawczyni B. R. spełnia przesłanki powołania na notariusza jakimi są rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu notariusza i nieskazitelność charakteru w sytuacji gdy kandydat przesłanek tych nie spełnia oraz art. 17 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 11 pkt 2 ustawy Prawo o notariacie poprzez dopuszczenie do wykonywania zawodu zaufania publicznego osoby która nie gwarantuje prawidłowości wykonywania tego zawodu. warunkujących możliwość nabycia uprawnień do wykonywania tego zawodu.
W obszernym uzasadnieniu skargi Rada zauważyła, że decyzja w sprawie powołania na stanowisko notariusza winna wyodrębniać dwa elementy: "personalny" – dotyczący powołania określonej osoby na stanowisko notariusza i "przedmiotowy" – dotyczący siedziby kancelarii. W związku z tym decyzja dotyczy dwóch odrębnych spraw, dla oceny których należy kierować się innymi przesłankami. Minister w odniesieniu do obu tych aspektów naruszył dyrektywy procedury administracyjnej. Rada podziela stanowisko Ministra, że wnioskodawczyni spełnia warunki określone w art. 11 pkt 1, 3 i 7 w związku z art. 12 § 1 pkt 3 Prawa o notariacie, lecz nie może zgodzić się z organem, że spełniony jest również warunek dotyczący rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, a ponadto zachodzą wątpliwości co do nieskazitelności charakteru B. R. z uwagi na zaleganie z opłacaniem składek korporacyjnych. Organ przyjął pogląd o spełnianiu przez B. R. przesłanki rękojmiowej
w sytuacji, gdy istniały okoliczności świadczące o jej niedostatecznym przygotowaniu do zawodu. Działaniem takim organ naruszył art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. Brak w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienia dlaczego Minister odmówił uwzględnienia powołanych protokołów stanowi o naruszeniu art. 107 § 3 Kpa. Wskazane wyżej naruszenia świadczą o naruszeniu zasady prawdy obiektywnej przyjętej w art. 7 Kpa. Rada zakwestionowała też stanowisko organu co do braku możliwości badania merytorycznego przygotowania kandydata do wykonywania zawodu notariusza. Z przepisu art. 12 § 1 pkt 3 p.o.n. wynika wyłącznie, że osoby wymienione w tym przepisie są zwolnione od obowiązku odbycia aplikacji notarialnej, zdania egzaminu oraz pracy w charakterze asesora notarialnego. Z tego nie wynika natomiast automatyczny wniosek o merytorycznym przygotowaniu tych osób do zawodu notariusza. Powyższe stanowisko daje Ministrowi Sprawiedliwości prawo nie tyle do weryfikowania przygotowania osoby wnioskującej powołanie na stanowisko notariusza, lecz do uzyskiwania informacji umożliwiających jego ocenę pod kątem wymogów stawianych notariuszom, w szczególności w zakresie zdolności takich osób do zagwarantowania bezpieczeństwa obrotu prawnego. Nadto, Rada stwierdziła, że organ nie rozpatrzył ponownie sprawy w aspekcie "przedmiotowym" tj. lokalizacji kancelarii i w tym zakresie rozstrzygnięcie oparte zostało na całkowicie dowolnych i dorozumianych ustaleniach faktycznych, nie znajdujących oparcia w materiale dowodowym sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach.
W dniu [...] lutego 2007r. wpłynęło do Sądu pismo procesowe uczestnika postępowania B. R. zawierające odpowiedź na skargę Izby Rady Notarialnej w W. wnosząc o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Rozpoznając zatem sprawę pod tym kątem stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje nie naruszają prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 10 § 1 ustawy
z dnia 14 lutego 1991r. Prawo o notariacie ( Dz. U. z 2002. Nr 42 poz. 369 ze zm.), zgodnie z którym notariusza powołuje i wyznacza siedzibę jego kancelarii Minister Sprawiedliwości, na wniosek osoby zainteresowanej, po zasięgnięciu opinii Rady właściwej izby notarialnej. Ponadto stosownie do § 3 Minister Sprawiedliwości może odmówić powołania na stanowisko notariusza osoby, o której mowa w § 1, tylko wtedy, gdy kandydat ten nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11-13. Ministrowi Sprawiedliwości oraz organom samorządu notarialnego opiniującym kandydata na notariusza przysługuje prawo wglądu do akt osobowych i dyscyplinarnych osoby składającej wniosek. Skarżąca Rada nie jest kwestionowała spełnianie przez kandydatkę warunków, o których stanowi art. 12 i 13 Prawa o notariacie, a spór dotyczy przede wszystkim wymaganej przez art. 11 pkt 2 przesłanki nieskazitelnego charakteru oraz rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.
Pojęcie nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, o której stanowi art. 11 pkt 2 ustawy Prawo o notariacie nie są zdefiniowane, lecz należy przyjąć, iż rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu daje osoba posiadająca zweryfikowaną w przewidzianym prawem trybie wiedzę, której postępowanie odpowiada przyjętym w społeczeństwie normom etycznym, moralnym i której dotychczasowe zachowanie dotyczące tak sfery zawodowej, jak też prywatnej składa się na wizerunek osoby zaufania publicznego, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jej wiarygodność. O nieskazitelności charatekteru świadczy ocena postawy moralno – etycznej kandydata na notariusza.
W rozpatrywanej sprawie, wnioskująca o powołanie na stanowisko notariusza pani B. R. wykonywała zawód radcy prawnego przez wymagany przepisem art. 12 pkt 2 Prawa o notariacie okres 3 lat i w związku z tym, musiała spełniać wymagania określone art. 11 pkt 1 – 3 cyt. ustawy, w tym wymóg nieskazitelnego charakteru oraz rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.
Z powołanych przepisów wynika, że osoby, które wykonywały zawód radcy prawnego przez okres co najmniej 3 lat zwolnione zostały z obowiązku odbycia aplikacji notarialnej i złożenia egzaminu notarialnego. W świetle powyższego stwierdzić należy,
iż ustawodawca przyjął, że osoby które ukończyły inną aplikację prawniczą i pracowały przez określony czas w zawodzie dają rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza mimo, iż nie ukończyły aplikacji notarialnej. Ustawodawca założył niejako, że wskazane cyt. przepisem osoby posiadają niezbędną wiedzę, w tym i doświadczenie, do wykonywania zawodu notariusza i dlatego, przy spełnieniu pozostałych warunków określonych w art. 11 – 13 Prawa o notariacie , mogą ubiegać się o powołanie na to stanowisko. Rękojmię należytego wykonywania zawodu notariusza oceniać należy, więc przez pryzmat rękojmi dotychczas wykonywanego zawodu, w tym przypadku zawodu radcy prawnego.
Powyższe rozważania potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 14 lutego 2007r. sygn. akt II GK 294/06 ( nie publ.), w którym stwierdzono,
iż "przydatność kandydata do zawodu notariusza powinna być oceniona na podstawie jego dotychczasowego postępowania , mogącego świadczyć o poziomie umiejętności prawniczych, gwarantującego prawidłowe, rzetelne wykonywanie obowiązków zawodowych w ramach kancelarii notarialnej. Obiektywnie sprawdzone umiejętności zawodowe w powiązaniu z nienagannym przebiegiem dotychczasowej pracy, dają zdaniem Sądu, wystarczające podstawy do przyjęcia, że dana osoba gwarantuje prawidłowe wykonywanie zawodu także w ramach innej korporacji prawniczej." Jak wynika z opinii sporządzonej przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w O. -
w trakcie wykonywania przez wnioskodawczynię zawodu radcy prawnego nigdy nie wpłynęła na nią skarga co do sposobu wykonywania swoich czynności czy też naruszenia zasad etyki radcy prawnego, nie było też wszczęte przeciwko niej postępowanie dyscyplinarne. Z opinii wynika, iż Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych nie dysponuje żadnymi informacjami świadczącymi o nieprawidłowym wykonywaniu zawodu radcy prawnego przez B. R.. Tym samym w ocenie Sądu wnioskodawczyni nie można było postawić skutecznie zarzutu niespełnienia przesłanek określonych w art. 11 pkt 2 powołanej ustawy. O cenie Sądu o braku nieskazitelności charakteru przez panią B. R. nie może również świadczyć ujawniony przez stronę skarżącą fakt ubiegania się przez kandydatkę o umorzenie zaległych składek członkowskich. Kwestia ewentualnych zaległości wyjaśniona została przez Ministra Sprawiedliwości, który pismem z dnia [...] kwietnia 2006r. zwrócił się do Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. z pytaniem czy pani B. R. zaniedbała obowiązek opłacania składek członkowskich. W odpowiedzi Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. poinformował o braku zaległości z tytułu należnych składek członkowskich.
Wobec powyższego Sąd nie podzielił przekonania skarżącej, iż organ dokonał oceny przesłanki rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu przez wnioskodawczynię na podstawie niekompletnego materiału dowodowego. Warto w tym miejscu zauważyć, że Rada nie jest uprawniona do weryfikowania wiedzy osób wskazanych w art. 12 pkt 1 – 3 w żadnej formule – choćby były to, jak w rozpoznawanej sprawie, rozmowy informacyjno-zapoznawcza. Uzurpowanie sobie przez radę właściwej izby notarialnej prawa do weryfikowania wiedzy i przygotowania zawodowego osób wymienionych
w art. 12 ustawy, nie znajduje więc żadnej podstawy prawnej. Rada jest za to uprawniona na podstawie art. 10 § 3 Prawa o notariacie do wglądu do akt osobowych
i dyscyplinarnych osoby składającej wniosek i do ewentualnego formułowania wniosków na tle spostrzeżeń poczynionych w wyniku lektury tych akt.
Niewątpliwie uczestniczka postępowania pani B. R. nie posiada doświadczenia zawodowego związanego z wykonywaniem zawodu notariusza, nie oznacza to jednak że nie spełnia warunku rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu
z uwagi na brak doświadczenia zawodowego właściwego dla notariusza, ponieważ doświadczenie zawodowe tych osób wynika z dotychczasowej pracy wysokokwalifikowanych prawników i mimo, że jest różne od doświadczenia zawodowego notariuszy, to przy stwierdzonym wymaganymi dokumentami posiadaniu szerokiej wiedzy prawniczej, nie stanowi przeszkody do jego wykorzystania w pracy notariusza.
Odnosząc się do zarzutów skargi związanych z celowością ustanowienia
w G. kolejnej kancelarii notarialnej, przypomnieć należy, iż strona skarżącą pozytywnie zaopiniował utworzenie w tym mieście kancelarii notarialnej, pozytywnie oceniła również lokal przeznaczony na kancelarię, a Minister Sprawiedliwości uznał, iż lokal proponowany przez kandydatkę na siedzibę kancelarii notarialnej jest odpowiedni na ten cel.
Wobec powyższego Sąd doszedł do przekonania, iż w rozpatrywanej sprawie brak jest uzasadnionych podstaw, aby skutecznie zarzucić Ministrowi Sprawiedliwości, że w sposób dowolny i nie poparty dowodami rozstrzygnął o powołaniu Pani B. R. na stanowisko notariusza wyznaczając siedzibę kancelarii notarialnej w R., w sytuacji gdy wnioskodawczyni spełniła przesłanki określone w art. 11 pkt 1 – 3 i art.12 pkt 2 Prawa o notariacie. Organ, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów określoną w art. 80 kpa. ocenił czy wnioskodawczyni spełnia warunki przewidziane ustawą - Prawo o notariacie, w szczególności czy jest nieskazitelnego charakteru i czy daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, na tle całokształtu materiału dowodowego. W zaskarżonej decyzji, w sposób jednoznaczny stwierdził, że brak jest w sprawie dowodów dla przyjęcia, że takiej rękojmi kandydatka nie daje, a załączone do sprawy protokoły wyników rozmów nie mogą, w ocenie organu, dawać podstawy do takiego wniosku.
W ocenie Sądu w sprawie tej nie doszło więc do naruszenia przez Ministra Sprawiedliwości przepisów postępowania w takim stopniu, aby miało to wpływ na prawidłowość dokonanego przez ten organ rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.