VI SA/WA 2032/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-10-28
NSAinneWysokawsa
prawo geologiczne i górniczeroboty geologicznewstrzymanie wykonania decyzjiwznowienie postępowanialegitymacja procesowanabycie pierwotnepostępowanie administracyjnewody leczniczeochrona środowiska

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska odmawiające wstrzymania wykonania decyzji zatwierdzającej projekt robót geologicznych, uznając brak prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.

Skarżąca spółka B. Sp. z o.o. wniosła skargę na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska, które uchyliło postanowienie Marszałka o wstrzymaniu wykonania decyzji zatwierdzającej projekt robót geologicznych i odmówiło wstrzymania wykonania tej decyzji. Spółka zarzucała Ministrowi naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, kwestionując ocenę braku prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że Minister prawidłowo ocenił brak podstaw do wstrzymania wykonania decyzji, wskazując na wątpliwości co do legitymacji spółki do żądania wznowienia postępowania.

Przedmiotem sprawy była skarga B. Sp. z o.o. na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska, które uchyliło postanowienie Marszałka o wstrzymaniu wykonania decyzji zatwierdzającej projekt robót geologicznych i odmówiło wstrzymania wykonania tej decyzji. Spółka zarzucała Ministrowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, argumentując, że Minister nieprawidłowo ocenił prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Sąd administracyjny uznał skargę za niezasadną. Kluczowym elementem sprawy były wątpliwości co do legitymacji spółki B. Sp. z o.o. do żądania wznowienia postępowania zakończonego decyzją zatwierdzającą projekt robót geologicznych. Spółka nabyła nieruchomość, na której znajdowały się odwierty, w drodze postępowania egzekucyjnego (nabycie pierwotne) już po wydaniu decyzji zatwierdzającej projekt. Sąd podzielił stanowisko Ministra, że nabycie pierwotne po zakończeniu postępowania zwykłego nie stanowi podstawy do uznania następstwa prawnego w rozumieniu art. 30 § 4 k.p.a. i budzi wątpliwości co do legitymacji do wznowienia postępowania. W związku z tym, brak było podstaw do wstrzymania wykonania decyzji, gdyż nie istniało prawdopodobieństwo jej uchylenia w wyniku wznowienia postępowania. Sąd podkreślił, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji jest postępowaniem wpadkowym i nie rozstrzyga merytorycznie sprawy wznowienia postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nabycie pierwotne nieruchomości w drodze postępowania egzekucyjnego po zakończeniu postępowania zwykłego budzi wątpliwości co do legitymacji do żądania wznowienia postępowania, co wpływa na ocenę prawdopodobieństwa uchylenia decyzji.

Uzasadnienie

Sąd podzielił wątpliwości Ministra co do legitymacji spółki, która nabyła nieruchomość w drodze nabycia pierwotnego po zakończeniu postępowania zwykłego, do żądania wznowienia postępowania. Wskazano, że art. 30 § 4 k.p.a. nie ma zastosowania, a nabycie pierwotne nie jest równoznaczne z sukcesją prawną w rozumieniu tego przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (34)

Główne

k.p.a. art. 145 § par. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § par. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 152 § par. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.g.g. art. 80 § ust. 3

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

p.g.g. art. 41 § ust. 2

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 147

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 146 § par. 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 149 § par. 1-2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 142

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 150 § par. 1-2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § par. 1 pkt 1-2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 130

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 30 § par. 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 30

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.g.g. art. 80 § ust. 2

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

p.g.g. art. 80 § ust. 7

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

p.g.g. art. 11

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

Poś art. 125

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska

Poś art. 126

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska

k.p.c. art. 999 § § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 1000 § § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 971

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 972

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wątpliwości co do legitymacji spółki B. Sp. z o.o. do żądania wznowienia postępowania z uwagi na nabycie nieruchomości w drodze nabycia pierwotnego po zakończeniu postępowania zwykłego. Brak prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, co jest warunkiem wstrzymania jej wykonania.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez Ministra w zakresie niewyjaśnienia okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji. Zarzuty skarżącej dotyczące błędnej wykładni przepisów prawa materialnego w kontekście następstwa prawnego i legitymacji do wznowienia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Nabycie pierwotne polega zaś na tym, że nabywca nie wywodzi swego prawa od prawa poprzedniego właściciela, lecz nabywa je niezależnie od czyichkolwiek uprawnień, w przeciwieństwie do nabycia pochodnego, które polega na tym, że prawo własności przechodzi z dotychczasowego właściciela na nowego właściciela, czyli prawo pozostaje takie samo, a zmienia się jedynie jego podmiot. W piśmiennictwie budzi wątpliwości możliwość uznania następstwa prawnego w przypadku nabycia prawa własności nieruchomości w drodze zasiedzenia, które jest także nabyciem pierwotnym, z uwagi na zarzut niezgodności z zasadą ścisłej wykładni wyjątków. Samo wznowienie postępowania w sprawie zatwierdzenia Projektu nie jest wystarczające, aby przyjąć prawdopodobieństwo uchylenia Decyzji w wyniku wznowienia postępowania, zwłaszcza gdy - jak w przedmiotowej sprawie - zachodzą wątpliwości co do kwestii, czy [...] przysługuje status strony w postępowaniu wznowieniowym.

Skład orzekający

Aneta Lemiesz

przewodniczący

Dorota Dziedzic-Chojnacka

sprawozdawca

Agnieszka Łąpieś-Rosińska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego, legitymacji procesowej w przypadku nabycia pierwotnego nieruchomości, oraz przesłanek wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z nabyciem nieruchomości w drodze egzekucji i jego wpływu na możliwość wznowienia postępowania administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa porusza złożone kwestie prawne dotyczące następstwa prawnego w prawie administracyjnym, szczególnie w kontekście nabycia pierwotnego nieruchomości w drodze egzekucji, co ma znaczenie dla możliwości wznowienia postępowania i wstrzymania wykonania decyzji.

Nabycie nieruchomości w drodze licytacji a prawo do wznowienia postępowania administracyjnego – kluczowe wątpliwości sądu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 2032/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Aneta Lemiesz /przewodniczący/
Dorota Dziedzic-Chojnacka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6061 Projektowanie i wykonywanie prac geologicznych oraz zagospodarowywanie złoża
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GZ 490/22 - Postanowienie NSA z 2023-01-10
II GSK 490/22 - Postanowienie NSA z 2025-09-11
VI SA/Wa 1564/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-10-13
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 119 pkt 3, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 145 par. 1 pkt 4, art. 147, art. 146 par. 2, art. 149 par. 1-2, art. 142, art. 150 par. 1-2, art. 152 par. 1, art. 151 par. 1 pkt 1-2, art. 16, art. 130, art. 7, art. 75, art. 77, art. 80, art. 15, art. 144, art. 28, art. 30 par. 4, art. 30, art. 7a,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1064
art. 80 ust. 3, art. 41 ust. 2
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1575
art. 999, art. 971
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic - Chojnacka (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 października 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia [...] kwietnia 2021 roku, znak [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska (dalej: "Minister") z [...] kwietnia 2021 r. wydane na podstawie art. 123, art. 127 § 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 144, art. 152 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a."). Skarżonym postanowieniem Minister, po rozpoznaniu zażalenia [...] Sp. z o.o. w [...] (dalej: "[...]" lub "uczestnik") na postanowienie Marszałka Województwa [...] (dalej: "Marszałek") z [...] października 2020 r. postanowił
1. uchylić w całości zaskarżone postanowienie Marszałka z [...] października 2020 r., którym organ wstrzymał na żądanie [...] Sp. z o.o. w [...] (dalej: "[...]" lub "skarżąca") wykonanie decyzji Marszałka z [...] października 2019 r., zatwierdzającej Projekt robót geologicznych na wykonanie otworów poszukiwawczo-rozpoznawczych P-I bis i G-I bis za wodą leczniczą w [...], gm. [...] dla potrzeb [...] wraz z likwidacją otworów P-I i G-l, powiat [...], woj. [...], zwany dalej także "Projektem";
2. odmówić wstrzymania wykonania powyższej decyzji Marszałka z [...] października 2019 r., zatwierdzającej Projekt (dalej: "Decyzja").
W uzasadnieniu skarżonego postanowienia Minister podniósł, że postanowieniem z [...] października 2020 r. Marszałek wstrzymał na żądanie [...] wykonanie Decyzji.
Minister wskazał, że decyzją z [...] sierpnia 2017 r. Marszałek udzielił [...] koncesji na wydobywanie wód leczniczych m.in. odwiertami P-I, G-l ze złoża zlokalizowanego w miejscowości [...]. .
[...] 13 sierpnia 2019 r. przedłożyła do zatwierdzenia Marszałkowi Projekt. Do wniosku załączono kopię umowy dzierżawy z [...] sierpnia 2016 r., na podstawie której [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "[...]") wydzierżawiła [...] nieruchomość położoną w [...], składającą się z działek o nr ewidencyjnych [...] i [...], dla których Sąd Rejonowy w [...], Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w [...], prowadzi księgę wieczystą nr [...]. W umowie wskazano, że częściami składowymi ww. nieruchomości są odwierty P-I oraz G-l. W Projekcie określono natomiast, że zadaniem geologicznym jest wykonanie otworów poszukiwawczo-rozpoznawczych P-I bis i G-l bis za wodą leczniczą jako otworów zastępczych odpowiednio za otwory P-l i G-l oraz że konieczność wykonania otworów zastępczych wynika z faktu, iż [...] jako właściciel koncesji utraciła prawo własności nieruchomości gruntowych, na których znajdują się otwory P-I i G-l (s. 3 części tekstowej Projektu). W Projekcie przewidziano także likwidację otworów P-I i G-l w przypadku pozytywnego wyniku wiercenia otworów P-I bis i G-l bis.
Marszałek Decyzją zatwierdził Projekt. Decyzja zatwierdzająca Projekt stała się ostateczna [...] października 2019 r. Pismem z 17 marca 2020 r. [...] zgłosiła zamiar przystąpienia do wykonywania robót geologicznych w okresie od 31 marca 2020 r. do 30 czerwca 2020 r.
Pismem z 9 października 2020 r. [...] wniosła o wznowienie postępowania zakończonego Decyzją oraz o wstrzymanie wykonania Decyzji. Wniosek o wznowienie postępowania [...] umotywowała wyjściem na jaw nowych okoliczności faktycznych i dowodów istniejących w dniu wydania Decyzji, nieznanych Marszałkowi oraz niebraniem bez własnej winy udziału w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia Projektu przez właściciela nieruchomości oznaczonej nr działek [...] i [...] w obrębie [...], na których zlokalizowane są odwierty P-I i G-l. Zdaniem [...], istotnymi okolicznościami faktycznymi, które wyszły na jaw, a miałyby wpływ na wynik sprawy, są:
1) fakt, że wbrew twierdzeniu zawartemu w Projekcie, [...] nigdy nie legitymowała się prawem własności nieruchomości oznaczonej numerami działek [...] i [...], obręb [...];
2) [...] nabyła w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] wobec dłużnika [...] własność m.in. nieruchomości położonej w [...], stanowiącej działki [...] i [...], dla której Sąd Rejonowy w [...], Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w [...], prowadzi księgę wieczystą nr [...] ; Sąd Rejonowy w [...],[...] Zamiejscowy Wydział [...] z siedzibą w [...] w sprawie prowadzonej pod sygnaturą akt [...] dnia [...] czerwca 2019 r. wydał postanowienie o przysądzeniu [...] prawa własności ww. nieruchomości;
3) w toku postępowania egzekucyjnego komornik sporządził protokół opisu i oszacowania nieruchomości, w którym wskazał, że na szacowaną kwotę nieruchomości, dla której prowadzona jest ww. księga wieczysta o numerze [...] składają się prawo własności działki [...] i prawo własności działki [...] oraz odwierty, ujęcia wód mineralnych;
4) zawarcie umowy dzierżawy z [...] sierpnia 2016 r., na podstawie której [...] wydzierżawiła [...] nieruchomość położoną w [...], składającą się z działek o nr ewidencyjnych [...] i [...], nastąpiło po dniu zajęcia ww. nieruchomości w ramach postępowania egzekucyjnego, które miało miejsce w 2014 r., o czym świadczy wpis ostrzeżenia do działu III ww. księgi wieczystej o numerze [...], z czego [...] wywodzi nieważność przedmiotowej umowy dzierżawy.
W odniesieniu do okoliczności wskazanych przez [...] w uzasadnieniu wniosku o wznowienie postępowania Minister ustalił, że:
1) [...] nosiła do 1 lutego 2013 r. nazwę [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (informacja odpowiadająca odpisowi zupełnemu z KRS), która to spółka była właścicielem nieruchomości stanowiącej działki [...] i [...] obręb [...] (informacja z księgi wieczystej [...] załączona do wniosku o wznowienie postępowania z 9 października 2020 r);
2) postanowienie Sądu Rejonowego w [...],[...] Zamiejscowy Wydział [...] z siedzibą w [...] z [...] czerwca 2019 r., [...], stało się prawomocne z dniem [...] lutego 2020 r.
Minister podniósł, że przesłankę wznowienia postępowania wynikającą z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. [...] uzasadniła niebraniem udziału w postępowaniu o zatwierdzenie Projektu właściciela nieruchomości stanowiącej działki [...] i [...] obręb Powroźnik. [...] wskazała, że przed prawomocnym przysądzeniem prawa własności ww. nieruchomości na rzecz [...], właścicielem tej nieruchomości była [...], która jednakowoż w dacie składania wniosku o zatwierdzenie Projektu nie miała organu uprawnionego do reprezentacji i nie mogła brać udziału w tym postępowaniu. W ocenie [...] jej legitymacja do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zatwierdzenia Projektu wynika z nabycia przez nią prawa własności nieruchomości stanowiącej działki [...] i [...] obręb [...], na której znajdują się przeznaczone do likwidacji odwierty P-I i G-l. [...] wskazała przy tym, że jest następcą prawnym [...].
Jeżeli zaś chodzi o wniosek o wstrzymanie wykonalności Decyzji, [...] wskazała na prawdopodobieństwo uchylenia tej Decyzji w wyniku wznowienia postępowania, co nie oznacza konieczności oparcia tego prawdopodobieństwa na materiale dowodowym i jest niezależne od stopnia tego prawdopodobieństwa. Dodatkowo [...] w zasadzie powtórzyła argumenty wskazane w uzasadnieniu wniosku o wznowienie postępowania zakończonego Decyzją zatwierdzającą Projekt. [...] wskazała także na plany dotyczące podziału złoża wód mineralnych, które są ujęte m.in. odwiertami położonymi na działkach [...] i [...] obręb Powroźnik oraz konieczność racjonalnego gospodarowania zasobami złóż kopalin i prowadzenia eksploatacji złoża kopaliny w. sposób gospodarczo uzasadniony, przy zastosowaniu środków ograniczających szkody w środowisku i przy zapewnieniu racjonalnego wydobycia i zagospodarowania kopaliny.
W kolejnych pismach składanych do Marszałka [...] podnosiła, że jako nabywca nieruchomości oznaczonej nr działek [...] i [...] obręb [...], posiada własny interes prawny do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zatwierdzenia Projektu, z uwagi na fakt, że interes prawny należy badać na dzień składania wniosku o wznowienie postępowania. [...] wnioskowała przy tym o rozpatrzenie obydwu przesłanek wznowienia (t.j. przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 i przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) odrębnie. [...] złożyła także kolejne pismo z 20 października 2020 r. zawierające uzupełnienie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zatwierdzenia Projektu w kwestii legitymacji jako nabywcy nieruchomości oraz zawiadomienie organu o wystąpieniu przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. [...] wskazała, że [...] wskutek utraty prawa własności nieruchomości nie mogłaby złożyć wniosku o wznowienie postępowania zakończonego Decyzją w sprawie zatwierdzenia Projektu po dniu, w którym nastąpiła utrata prawa własności nieruchomości oznaczonej numerami działek [...] i [...] obręb [...].
Postanowieniem z [...] października 2020 r. Marszałek wznowił, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., na wniosek [...] postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną Decyzją zatwierdzającą Projekt. W uzasadnieniu powyższego postanowienia z [...] października 2020 r. Marszałek wskazał, że [...] bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a [...] (jako następca prawny [...]), mająca interes prawny we wznowieniu tego postępowania, powzięła informację o ostatecznej Decyzji zatwierdzającej Projekt [...] września 2020 r. Marszałek nie odniósł się do argumentów dotyczących wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Następnie postanowieniem z [...] października 2020 r. Marszałek wstrzymał na żądanie [...] wykonanie Decyzji. Marszałek, zdaniem Ministra, w uzasadnieniu tego postanowienia ogólnikowo wskazał na prawdopodobieństwo uchylenia Decyzji w wyniku wznowienia postępowania, gdyż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a jednocześnie nie występuje przesłanka przedawnienia określona w art. 146 § 1 k.p.a. W ocenie Ministra Marszałek nie uzasadnił szerzej przekonania o prawdopodobieństwie uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
13 listopada 2020 r. do Marszałka wpłynęło zawiadomienie [...] o wykonaniu Decyzji. Dnia 23 listopada 2020 r. wpłynęło do Marszałka pismo [...] o zamierzonym poborze prób z odwiertów P-l i G-l.
[...] pismem z 25 listopada 2020 r. zajęła stanowisko odnośnie twierdzenia [...] o wykonaniu Decyzji, wskazując, że:
1) Decyzja orzekała o zatwierdzeniu Projektu przedłożonego przez [...] jedynie w zakresie obejmującym wykonanie robót geologicznych określonych w pkt. I ppkt 1-11 Decyzji, Decyzja ta wyrażała zgodę na wiercenie otworów poszukiwawczych, której efektem miała być zgodnie z pkt I ppkt 9 Decyzji "dokumentacja hydrogeologiczna ustalająca zasoby eksploatacyjne otworów P-I bis G-l bis", którą to dokumentację należało przedłożyć Marszałkowi do zatwierdzenia;
2) Decyzji nie można uznać za wykonaną w całości, gdyż właściciel odwiertów P-I i G-l nie został dopuszczony do prac i pomiarów geologicznych i nie zostało zmierzone lustro wody w studniach P-l i G-l w czasie pompowania pomiarowego zgodnie z treścią Decyzji; dodatkowo nie została złożona wg wiedzy [...] dokumentacja otworów P-I i G-l i dokumentacja zgodnie z punktami 1 ppkt 9, 10, 11 Decyzji;
3) brak jest podstaw do zatwierdzenia zasobów, gdyż sama Decyzja w przedmiocie zgody na wiercenie poszukiwawcze była wadliwa, została wydana bez zgody i wiedzy właściciela odwiertów P-I i G-l;
4) organ winien dokonać kontroli prac wykonanych i wykonywanych przez [...] w ramach odwiertów P-I bis i G-l bis .oraz odwiertów P-I i G-l, gdyż [...] narusza bezpośrednio prawa właściciela nieruchomości gruntowej i właściciela odwiertów P-I i G-l oraz nie przestrzega wymagań określonych przepisami oraz treścią orzeczeń wydanych w toku niniejszego postępowania oraz koncesji z [...] sierpnia 2017 r.;
5) właściciel nieruchomości nie został poinformowany o działaniach podejmowanych w ramach pkt. 1 ppkt 1-11 Decyzji i nie została mu przedstawiona dokumentacja określona pkt I Decyzji;
6) postanowieniem z [...] października 2020 r. Marszałek wznowił postępowanie w sprawie Decyzji, a [...] października 2020 r. wstrzymał wykonanie przedmiotowej Decyzji; organ nie miał zatem w tej dacie wiedzy o wykonaniu przedmiotowej Decyzji przez [...], a co za tym idzie, istnieje podstawa do twierdzenia, że do daty wstrzymania wykonania Decyzji nie została wykonana dokumentacja z pkt I ppkt 9-11 Decyzji;
7) z treści pism [...] z 9 i 10 listopada 2020 r. (które wpłynęły do Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] 23 listopada 2020 r.) wynika, że [...] nadal prowadzi prace w zakresie Projektu pomimo wznowienia postępowania i postanowienia (ostatecznego) w przedmiocie wstrzymania wykonania Decyzji, co stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające podjęcie przez organ działań kontrolnych;
8) [...] powzięła również informacje, że odwierty P-I i G-l zostały zabetonowane; powyższe działanie stanowi naruszenie wydanych orzeczeń, jak również stanowi naruszenie zasad udzielonej [...] sierpnia 2017 r. koncesji na wydobywanie wód leczniczych odwiertami P-l i G-l.
Marszałek pismem z 27 listopada 2020 r. wezwał [...] do wyjaśnienia, jakie prace geologiczne zostały wykonane na podstawie Projektu do 19 listopada 2020 r., tj. do dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu wykonania Decyzji. W aktach sprawy brak odpowiedzi [...] na przedmiotowe wezwanie.
Dnia 30 listopada 2020 r. [...] złożyła wniosek o umorzenie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną Decyzją zatwierdzającą Projekt, z uwagi na wykonanie Decyzji.
Postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. Marszałek z urzędu sprostował postanowienie Marszałka z [...] października 2020 r. wznawiające postępowanie w sprawie zatwierdzenia Projektu, z uwagi na wpisanie omyłkowo nazwy "[...]Sp. z o.o." zamiast "[...] Sp. z o.o.". Postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. sprostowano z tego samego powodu postanowienie Marszałka z [...] października 2020 r. wstrzymujące wykonanie Decyzji.
Pismem z 23 listopada 2020 r. [...] złożyła zażalenie na postanowienie Marszalka z [...] października 2020 r. o wstrzymaniu wykonania Decyzji. [...] zarzuciła Marszałkowi naruszenie przepisów art. 999 § 1 i art. 1000 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1575 ze zm., zwanej dalej: "k.p.c.") oraz art. 30 § 4 k.p.a. Zdaniem [...],[...] nie wstąpiła w prawa [...] do nieruchomości oznaczonej numerami działek [...] i [...] obręb [...], z uwagi na pierwotny charakter nabycia nieruchomości w toku postępowania egzekucyjnego. [...] zakwestionowała legitymację [...] do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją zatwierdzającą Projekt. [...] zarzuciła Marszałkowi także naruszenie art. 152 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia Decyzji w wyniku postępowania. Zdaniem [...] Marszałek naruszył także art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych w odniesieniu do rzekomego prawa własności do nieruchomości składającej się z działek [...] i [...] obręb [...] przysługującego firmie [...].[...] podniosła także, że wątpliwości co do tytułu prawnego do ww. nieruchomości mogłyby uzasadniać co najwyżej wstrzymanie wykonalności Decyzji zatwierdzającej Projekt w części dotyczącej likwidacji otworów P-I i G-l, a nie w pozostałej części.
W odpowiedzi na zażalenie [...] z kolei podniosła, że pierwotne nabycie nieruchomości w toku postępowania egzekucyjnego nie ma znaczenia dla wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia Projektu, z uwagi na ścisłe związanie Decyzji zatwierdzającej Projekt z nieruchomością, a nadto z uwagi na fakt, że przepisy o pierwotnym nabyciu nieruchomości w toku postępowania egzekucyjnego dotyczą jedynie sfery prawa prywatnego. [...] ponowiła argumenty związane z naruszeniem przez [...] prawa własności nieruchomości, a także posiadaniem legitymacji do występowania w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania zakończonego Decyzją. [...] podniosła fakt sprostowania przez Marszałka postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji zatwierdzającej Projekt.
Jak wskazano powyżej, Minister uchylił skarżone postanowienie Marszałka i odmówił wstrzymania wykonania Decyzji.
Podsumowując ocenę stanu faktycznego ustalonego w sprawie, Minister wskazał, że:
1) nieruchomość oznaczona numerami działek [...] i [...], dla której Sąd Rejonowy w [...] , Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w [...], prowadzi księgę wieczystą nr [...], stanowiła w momencie wszczęcia i zakończenia postępowania w sprawie zatwierdzenia Projektu (2019 r.), własność [...] (informacja odpowiadająca treści księgi wieczystej nr [...]– bezsporne),
2) powyższa nieruchomość została zajęta w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec [...]w 2014 r. (informacja odpowiadająca treści księgi wieczystej nr [...]),
3) [...] zawarła umowę dzierżawy ww. nieruchomości z [...][...] sierpnia 2016 r. (umowa dzierżawy z [...] sierpnia 2016 r.);
4) właściciel tej nieruchomości ([...]) nie brał udziału w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia Projektu;
5) [...] nabyła własność ww. nieruchomości z dniem [...] lutego 2020 r. (postanowienie Sądu Rejonowego w [...],[...] Zamiejscowy Wydział [...] z siedzibą w [...] z [...] czerwca 2019 r., [...], o przysądzeniu własności wraz ze wzmianką o prawomocności);
6) roboty geologiczne przewidziane w Projekcie nie zostały wykonane w całości (zażalenie [...]).
Minister podkreślił, że aby możliwe było wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji ostatecznej kończącej postępowanie, co do którego złożono wniosek o wznowienie postępowania, musi wystąpić prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Aby z kolei ocenić, czy okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, należy przeanalizować argumenty przedstawione przez strony pod kątem wpływu na ocenę prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Zdaniem Ministra, Marszałek nie dokonał takiej oceny. Nie można bowiem uznać za spełnienie wymogów w tym zakresie lakonicznego stwierdzenia zawartego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia Decyzji w wyniku wznowienia postępowania (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu). Marszałek co prawda zaznaczył, że nie zachodzi przesłanka z art. 146 § 1 k.p.a., jednak nie wyjaśnił, na czym, w jego ocenie, miałoby polegać prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Jak zaś podkreślił Minister, sam fakt niebrania przez stronę udziału w postępowaniu bez własnej winy nie oznacza automatycznie wystąpienia prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Minister odniósł się do podniesionego przez [...] zarzutu braku legitymacji [...] do wystąpienia ż wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną Decyzją zatwierdzającą Projekt. Gdyby bowiem okazało się, że takiej legitymacji [...] nie posiada, wówczas nie zachodziłoby prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Minister podkreślił, że postępowanie w sprawie zatwierdzenia Projektu zostało wznowione z uwagi na uznanie przez organ legitymacji [...] do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie tego postępowania. Minister wskazał przy tym, że oczywiście postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji nie jest miejscem właściwym dla rozstrzygania w tym zakresie, jednak powzięcie przez organ wątpliwości co do legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania ma wpływ na ocenę prawdopodobieństwa uchylenia Decyzji zatwierdzającej Projekt w wyniku wznowienia postępowania.
Minister podniósł, że katalog stron postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu robót geologicznych jest określony przez art. 80 ust. 3 w zw. z art. 41 ust. 2 p.g.g., które stanowią lex specialis w stosunku do ogólnego przepisu wskazującego strony w postępowaniu administracyjnym, czyli art. 28 k.p.a. Stronami postępowania o zatwierdzenie projektu robót geologicznych są właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości gruntowych, w granicach których mają być wykonywane roboty geologiczne, czyli innymi słowy nieruchomości, w granicach których roboty geologiczne są projektowane do ich późniejszego wykonania. Dla oceny czy dana osoba jest stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie zatwierdzenia Projektu należy więc stwierdzić, czy na nieruchomości stanowiącej własność lub będącej w użytkowaniu wieczystym tej osoby zostały w Projekcie zaprojektowane jakieś roboty geologiczne. Zdaniem Ministra dla Marszałka znaczenie miał (i powinien mieć) zakres robót geologicznych wynikający z przedłożonego do zatwierdzenia Projektu. Po przeanalizowaniu akt postępowania w przedmiocie zatwierdzenia Projektu Minister stwierdził, że Projekt przewiduje m.in. wykonanie likwidacji otworów P-I i G-l, znajdujących się na nieruchomości oznaczonej nr działek [...] i [...] obręb [...], kw nr [...], której właścicielem w dniu wszczęcia i zakończenia postępowania w sprawie zatwierdzenia Projektu była [...], zaś w momencie składania wniosku o wznowienie postępowania - [...]. Zdaniem Ministra niewątpliwie [...]powinna zostać uznana za stronę postępowania w przedmiocie zatwierdzenia Projektu. W ocenie Ministra Marszałek posiadał wiedzę o przysługującym [...] prawie własności ww. nieruchomości choćby z załączonej do wniosku o zatwierdzenie Projektu przez [...] umowy dzierżawy tej nieruchomości.
Minister podkreślił jednak, że wniosek o wznowienie postępowania złożyła już jednak [...], która już po wydaniu Decyzji nabyła w toku postępowania egzekucyjnego własność tej nieruchomości. Marszałek przyjął, że [...] jest następcą prawnym [...] (jak wynika z postanowienia tegoż organu z [...] października 2020 r. o wznowieniu postępowania w sprawie zatwierdzenia Projektu, sprostowanego postanowieniem z [...] grudnia 2020 r.).
Marszałek w postanowieniu z [...] października 2020 r. o wstrzymaniu wykonania Decyzji powołuje się na art. 30 § 4 k.p.a., co nie znajduje, zdaniem Ministra, uzasadnienia z uwagi na fakt, że nabycie własności nieruchomości przez [...] na podstawie prawomocnego postanowienia o przysądzeniu własności nastąpiło dopiero po zakończeniu postępowania w sprawie zatwierdzenia Projektu ([...] lutego 2020 r. - bezsporne). Nadto przepis art. 30 § 4 k.p.a. dotyczy zupełnie innej kategorii przypadków. Nie ulega wątpliwości, że prawo własności nieruchomości jest prawem zbywalnym, jednak zastosowanie przepisu art. 30 § 4 k.p.a. jest możliwe wyłącznie wówczas, gdy nastąpiło zbycie tego prawa. W takim przypadku mamy bowiem do czynienia z sukcesją syngularną (następstwem prawnym). Minister podkreślił jednak, że nie dochodzi do następstwa prawnego w rozumieniu art. 30 § 4 k.p.a. w okresie pomiędzy wydaniem w sprawie decyzji ostatecznej kończącej postępowanie w trybie zwykłym a wszczęciem postępowania w jednym z trybów nadzwyczajnym. Wówczas bowiem nie toczy się postępowanie, zaś wystąpienie w tym czasie zdarzeń w postaci śmierci strony postępowania zwykłego lub zbycia prawa, którego to postępowanie dotyczyło, powoduje jedynie, że własny interes prawny nabywają następcy prawni, którzy od momentu wszczęcia postępowania w jednym z trybów nadzwyczajnych stają się jego samodzielnymi stronami".
Minister wskazał ponadto, że w przedmiotowej sprawie do zbycia własności nieruchomości nie doszło, gdyż działki nr [...] i [...] zostały nabyte na podstawie prawomocnego postanowienia o przysądzeniu własności nieruchomości, a zatem było to nabycie pierwotne (por. komentarz do art. 971 k.p.c. (w:) Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, prof. dr hab. Andrzej Zieliński, dr hab. Kinga Flaga- Gieruszyńska, Wyd. 10, Warszawa 2019, Nb 1). Ponadto miało to miejsce już po zakończeniu postępowania w sprawie zatwierdzenia Projektu, błędnie zatem, zdaniem Ministra, Marszałek zastosował art. 30 § 4 k.p.a.
Następnie Minister rozważył, czy nabycie przez [...] ww. nieruchomości w toku postępowania egzekucyjnego, na podstawie prawomocnego postanowienia o przysądzeniu własności, które jest nabyciem pierwotnym, a nie pochodnym, stanowi legitymację do złożenia przez [...] wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją zatwierdzającą Projekt. Zdaniem Ministra jest to wątpliwe. O ile art. 30 § 4 k.p.a. nie może być zastosowany na gruncie przedmiotowej sprawy, o tyle poglądy wyrażone na tle jego stosowania mogą być przydatne w celu oceny następstwa prawnego w przedmiotowej sprawie. Następca prawny strony postępowania zwykłego może bowiem, powołując się na własny interes prawny, żądać wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją. W piśmiennictwie budzi wątpliwości możliwość uznania następstwa prawnego w przypadku nabycia prawa własności nieruchomości w drodze zasiedzenia, które jest także nabyciem pierwotnym, z uwagi na zarzut niezgodności z zasadą ścisłej wykładni wyjątków.
Minister podkreślił jednak, że niniejsze postanowienie nie jest jednakże miejscem na rozstrzygnięcie tej wątpliwości, będzie musiał zrobić to Marszałek w decyzji kończącej postępowanie wznowieniowe - gdyż jest to ocena wystąpienia przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Niewątpliwie jednak brak pewności co do przysługiwania [...] przymiotu strony w postępowaniu wznowieniowym wpływa negatywnie na ocenę prawdopodobieństwa uchylenia decyzji zatwierdzającej Projekt w wyniku wznowienia postępowania.
Dlatego Minister nie mógł przyjąć, że z materiału dowodowego sprawy wynika prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku postępowania. Samo wznowienie postępowania w sprawie zatwierdzenia Projektu nie jest wystarczające, aby przyjąć prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, zwłaszcza gdy - jak w przedmiotowej sprawie - zachodzą wątpliwości co do przesłanki wznowienia postępowania wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Z uwagi na powyższe Minister uznał, że nie jest konieczne odniesienie się do pozostałych argumentów zgłoszonych przez strony, zwłaszcza że większość z nich powinna być rozpoznana w postępowaniu wznowieniowym, a nie w niniejszym postępowaniu.
Skargę na powyższe postanowienie Ministra złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...].
Zaskarżonemu postanowieniu Ministra zarzuciła:
1) naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 75, 77, 80 w zw. z art. 15 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie przez Ministra w sposób wszechstronny i pełny okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, tj. okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia Decyzji w wyniku wznowienia postępowania, poprzestając wyłącznie na wątpliwościach co do posiadanego przez skarżącą statusu strony w ww. postępowaniu i oparcie na powyższych wątpliwościach rozstrzygnięcia o odmowie wstrzymania wykonalności Decyzji;
2) naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 roku Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz.U.2020.1064 ze zm., dalej jako: "p.g.g.") w zw. z art. 999 § 1 k.p.c. w zw. z art. 7a oraz art. 10 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, iż istnieją wątpliwości co do następstwa prawnego skarżącej z uwagi na nabycie przez nią prawa własności nieruchomości (w granicach której mają być wykonywane roboty geologiczne) w wyniku postępowania egzekucyjnego (tzw. nabycie pierwotne), a nie czynności prawnej (tzw. nabycie pochodne), podczas gdy z prawidłowej wykładni ww. przepisów winno wynikać, że okoliczność ta nie ma znaczenia dla oceny legitymacji skarżącej jako następcy prawnego w kontekście żądania wznowienia postępowania.
Wskazując na powyższe, [...] wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra w całości oraz na podstawie art. 145a § 1 P.p.s.a. o zobowiązanie Ministra przez Sąd do wydania w określonym terminie postanowienia w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia Marszałka z [...] października 2020 r. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej od Ministra zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw w niniejszym postępowaniu według norm przepisanych.
Skarżąca podkreśliła, że pismem z 9 października 2020 r. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego Decyzją, wskazując jako podstawę prawną art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. Jednocześnie wniosła na podstawie art. 151 § 1 k.p.a. o wstrzymanie wykonania Decyzji.
Wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. [...] uzasadniła tym, że poprzedni właściciel nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta [...] , składającej się z działek nr [...] i [...]położonych w obrębie [...] tj. [...], nie brał bez własnej winy udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem Decyzji, podczas gdy bezspornie status strony winien mu w ww. postępowaniu przysługiwać z uwagi na fakt, że na tej nieruchomości zlokalizowane były odwierty P-I i G-l.
Skarżąca wyjaśniła, że prawo własności nieruchomości zabudowanej odwiertami wody mineralnej - leczniczej - wysoko zmineralizowanej wraz z infrastrukturą towarzyszącą nabyła w drodze egzekucji. Postanowienie o przysądzeniu prawa własności wydał Sąd Rejonowy w [...][...] Zamiejscowy Wydział [...] z siedzibą w [...] w dniu [...] czerwca 2019 roku w sprawie o sygn. akt [...] (w aktach sprawy). Postanowienie to stało się prawomocne w dniu [...] lutego 2020 roku. O Decyzji skarżąca dowiedziała się w dniu 25 września 2020 roku. Z uwagi na to, że do przeniesienia własności nieruchomości doszło już po dacie wydania Decyzji, to skarżąca jako następca prawny w zakresie nieruchomości jest uprawniona, zdaniem [...], do wystąpienia z żądaniem o wznowienie postępowania.
Według skarżącej istotnymi okolicznościami faktycznymi i dowodami, które wyszły na jaw, a miałyby wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) jest m. in. okoliczność, że w postępowaniu zakończonym Decyzją uczestnik postępowania - [...] jako uzasadnienie wniosku o zatwierdzenie projektu robót geologicznych wskazała, że utraciła tytuł w postaci prawa własności do nieruchomości (s. 3 i 19 Projektu) i w związku z powyższym konieczna jest rozbiórka otworów zlokalizowanych na nieruchomości, a następnie ich zacementowanie (vide s. 16-17 Projektu).
Na powyższych twierdzeniach uczestnika postępowania oparł swoje rozstrzygnięcie organ wydający Decyzję, który w jej uzasadnieniu wskazał, że konieczność wykonania otworów zastępczych wynika z faktu, iż [...] jako właściciel koncesji, utraciła prawo do własności nieruchomości gruntowych, na których znajdują się otwory P-l i G-I. Projekt robót geologicznych obejmuje wykonanie 2 otworów poszukiwawczo - rozpoznawczych P-l bis i G-1 bis do głębokości 150 m (+-10%), zafiltrowanie, przeprowadzenie pompowania próbnego, celem ustalenia zasobów eksploatacyjnych wody leczniczej. Projekt robót geologicznych będzie realizowany w obrębie działek ewidencyjnych nr [...] (P-l bis) oraz [...] (G-I bis), których właścicielem jest Inwestor.
Skarżąca wskazała, że nową okolicznością i dowodem jest to, że:
a) uczestnik nie utracił prawa własności nieruchomości po dacie uzyskania koncesji, tj. po wydaniu przez Marszałka decyzji z [...] sierpnia 2017 r., jako że w ww. okresie statusu właściciela w ogóle nie posiadał (z wydruku zupełnego treści księgi wieczystej nr [...] wynika, że uczestnik prawo własności utracił w 2013 roku);
b) w dniu [...] czerwca 2019 roku Sąd Rejonowy w [...],[...] Zamiejscowy Wydział [...] z siedzibą w [...] w sprawie prowadzonej pod sygnaturą akt [...] dnia [...] czerwca 2019 roku, tj. przed złożeniem przez uczestnika wniosku o zatwierdzenie projektu, wydał nieprawomocne postanowienie o przysądzeniu skarżącej prawa własności nieruchomości wraz z odwiertami P-l i G-l, które wskutek zażaleń spółek [...], ale i uczestnika ([...]), uprawomocniło się w dniu [...] lutego 2020 roku.
Marszałek nie posiadał wiedzy o tych okolicznościach i dowodach istniejących w dacie wydania Decyzji.
W zakresie wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji skarżąca wskazała nie tylko na okoliczności związane z brakiem udziału przez jego poprzednika prawnego w postępowaniu zakończonym Decyzją, ale również na okoliczności, z których wynika prawdopodobieństwo uchylenia Decyzji w wyniku wznowienia postępowania, w tym w szczególności związane z brakiem tytułu prawnego uczestnika ([...]) do nieruchomości, a co za tym idzie niemożnością w myśl art. 80 ust. 2 p.g.g. prowadzenia na jej terenie robót geologicznych w postaci likwidacji odwiertów P-l i G-l, a w konsekwencji brakiem możliwości wykonania odwiertów zastępczych P-I bis i G-l bis. Skarżąca wskazała również na okoliczności uzasadniające wydanie decyzji odmownej w sprawie zatwierdzenia Projektu, o których mowa w art. 80 ust. 7 p.g.g.
Skarżąca podniosła, że wobec nabycia prawa do istotnej części nieruchomości, pod którą znajduje się kopalina objęta prawem własności Skarbu Państwa, [...] prowadzi działania w celu rozgraniczenia złoża (zgodnie z art. 11 p.g.g.). W momencie zakończenia postępowania rozgraniczającego i dokonania skutecznego podziału, istniejące odwierty P-I i G-l będą wykorzystywane do prowadzenia eksploatacji złoża.
Dodatkowo skarżąca podniosła, że umiejscowienie w bliskiej odległości szybów bisowych może spowodować nieodwracalne zmiany hydrogeologiczne w części złoża [...] planowanego do wydzielenia (poprzez przepływ kopaliny pomiędzy nieruchomościami}. Sama kwestia utraty tytułu prawnego do nieruchomości powierzchniowej nad złożem nie powinna determinować likwidacji odwiertów, jeśli możliwe jest ich wykorzystanie zgodnie z przepisami. Nie bez znaczenia jest także to, że ich pierwotna lokalizacja wynika z analizy profilu i badań hydrogeologicznych. Standardowo jest to lokalizacja, która jest optymalna do prowadzenia racjonalnej eksploatacji. Jest to uzasadnione nie tylko przepisami prawa górniczego (sensu largo), ale również normami ochrony środowiska. Jak przewidują przepisy "złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących" (art. 125 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska, dalej: "Poś").
W kolejnym artykule cytowanej ustawy zwraca się uwagę na ograniczenie szkód w środowisku w związku z prowadzoną eksploatacją. Wywiercenie dwóch bliźniaczych odwiertów w sposób oczywisty istotnie zwiększy szkody środowiskowe związane z działalnością wydobywczą. Tymczasem: "eksploatację złoża kopaliny prowadzi się w sposób gospodarczo uzasadniony, przy zastosowaniu środków ograniczających szkody w środowisku i przy zapewnieniu racjonalnego wydobycia i zagospodarowania kopaliny. Podejmujący eksploatację złóż kopaliny lub prowadzący tę eksploatację jest obowiązany przedsiębrać środki niezbędne do ochrony zasobów złoża, jak również do ochrony powierzchni ziemi oraz wód powierzchniowych i podziemnych, sukcesywnie prowadzić rekultywację terenów poeksploatacyjnych oraz przywracać do właściwego stanu inne elementy przyrodnicze (por. art. 126 in fine Poś).
Nie bez znaczenia w kontekście powyższego pozostaje także fakt, że organ w postępowaniu zakończonym wydaniem Decyzji winien zgodnie z art. 7 k.p.a. wydać ją, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W doktrynie przyjmuje się, że art. 7 in fine kodeksu postępowania administracyjnego wskazuje na konieczność stosowania zawartej w nim zasady nie tylko na etapie załatwienia sprawy administracyjnej. Interes społeczny i słuszny interes obywateli powinien zostać uwzględniony przez organ przede wszystkim przy wyjaśnianiu stanu faktycznego sprawy, jak też w całym ciągu czynności procesowych, które są podejmowane od chwili wszczęcia postępowania do momentu jego zakończenia.
Powyższe okoliczności stanowiące w myśl art 80 ust. 7 p.g.g. podstawę do odmowy wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu robót geologicznych, w szczególności w zakresie przesłanki naruszenia wymagań ochrony środowiska, uprawdopodabniają, zdaniem [...], uchylenie Decyzji w wyniku wznowionego postępowania i jako takie w ocenie skarżącej stanowią wystarczającą podstawę do wstrzymania wykonalności Decyzji.
[...] podniosła, że jako uzasadnienie rozstrzygnięcia odmawiającego wstrzymania wykonania Decyzji Minister wskazał, że w jego ocenie istnieją wątpliwości (które winny zostać rozstrzygnięte przez organ I instancji), czy skarżąca wobec nabycia prawa własności Nieruchomości w drodze egzekucji (nabycia pierwotnego), a nie na podstawie czynności prawnej (nabycia pochodnego), posiada legitymację do inicjowania postępowania wznowieniowego.
Zdaniem [...], w sytuacji pominięcia w postępowaniu administracyjnym zwykłym strony, która następnie (przed wszczęciem postępowania wznowieniowego, a nawet przed samym złożeniem wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), zbyła prawo, jej następcy prawnemu (nabywcy) przysługuje uprawnienie domagania się wznowienia postępowania z jego udziałem na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (innymi słowy prawo do żądania wszczęcia postępowania w trybie wznowienia).
Złożenie takiego wniosku przez następcę rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do prowadzonego w trybie zwykłym, aczkolwiek w ramach sukcesji prawa, tożsamości przedmiotu sprawy oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia .
Zdaniem [...], nie ma żadnych powodów, aby następstwo prawne, które uprawnia do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, nie mogło wynikać z tytułu nabycia prawa własności w drodze egzekucji, której elementem jest m. in. sprzedaż licytacyjna (art. 972 i nast. k.p.c.). Nadto, na mocy art. 999 k.p.c. prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów.
[...] podkreśliła, że w prawie administracyjnym materialnym brak jest ogólnej regulacji następstwa prawnego. W k.p.a. regulację następstwa prawnego zawiera art. 30 § 4 k.p.a., z tym że przepis ten ma charakter wyłącznie procesowy. Z treści tego przepisu wynika bowiem, że w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa, lub śmierci strony "w toku postępowania" na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Nie ma on zatem zastosowania w niniejszej sprawie, jako że skutek przeniesienia prawa własności nieruchomości na rzecz [...] nastąpił już po wydaniu Decyzji. Niezależnie od powyższego, zważyć należy, że wykładnia pojęcia "zbycie", o którym mowa w ww. przepisie, polegająca na przyjęciu, że dotyczy ono wyłącznie zbycia w drodze czynności prawnej, jest niezgodna naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego, tj. w szczególności z zasadą czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.), czy też zasady rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony (art. 7a k.p.a.) i jako taka jest niedopuszczalna.
Zdaniem [...], Minister, wydając zaskarżone postanowienie i odmawiając wstrzymania wykonalności Decyzji w oparciu wyłącznie o wątpliwości co do następstwa prawnego skarżącej, naruszył także art. 7, 75, 77, 80 w zw. z art. 15 oraz 144 k.p.a. Organ, poprzestając na ww. wątpliwościach, w żaden sposób nie dokonał analizy okoliczności podnoszonych przez skarżącej jako okoliczności, które uprawdopodobniają uchylenie Decyzji, a do czego w myśl zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) oraz prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) był zobowiązany. Zważyć należy nadto, że w myśl art. 144 k.p.a. do zażaleń odpowiednie zastosowanie mają przepisy dotyczące odwołań, z kolei zaś do w sprawach nieuregulowanych w art. 136-139 k.p.a. w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji (art. 140 k.p.a.).
Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej.
Uczestnik postępowania nie zajął stanowiska w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Wskazać też należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17).
Skarga jest niezasadna.
Istotą przedmiotowej sprawy jest rozstrzygnięcie, czy Minister prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania Decyzji.
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, przy czym wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony (art. 147 k.p.a.).
Stosownie do art. 146 § 1 k.p.a., uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 k.p.a.).
Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). Na postanowienie o wznowieniu postępowania zażalenie nie przysługuje, można je zaskarżyć jedynie w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie w sprawie (art. 142 k.p.a.).
Stosownie do art. 150 § 1 k.p.a., organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 k.p.a. jest organ, który wydal w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w § 1, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art. 149 § 2 (art. 150 § 2 k.p.a.).
Organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania (art. 152 § 1 k.p.a.). Na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji służy stronie zażalenie, chyba że postanowienie wydał minister lub samorządowe kolegium odwoławcze.
A zatem, aby możliwe było wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji ostatecznej kończącej postępowanie, co do którego złożono wniosek o wznowienie postępowania, musi wystąpić prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Jak wynika z uzasadnienia wyroku NSA z 16 września 2016 r., II OSK 3060/14: "Zawarta w art. 152 § 1 KPA regulacja uzależnia wstrzymanie wykonania decyzji od tego, czy zachodzi prawdopodobieństwo, iż decyzja jest dotknięta jedną z wad i to dających podstawę do uchylenia decyzji w wyniku wznowienia. Określenie "prawdopodobieństwa", o jakim mówi przepis art. 152 § 1 KPA, powinno polegać na podaniu tej przesłanki wznowieniowej, która w ocenie organu ma w danej sprawie zastosowanie, z jednoczesnym przytoczeniem okoliczności, które wskazują na tą konkretną przesłankę oraz omówieniu względów, dla jakich zdaniem organu możliwe jest uchylenie konkretnej decyzji. Taka interpretacja terminu "prawdopodobieństwo" wynika nie tylko z konieczności indywidualizacji każdej sprawy, ale i z treści samej normy. Samo wszczęcie postępowania nie jest tożsame z prawdopodobieństwem uchylenia decyzji wydanej w wyniku wznowienia postępowania". Pogląd ten Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w całości popiera i przyjmuje za swój.
W tym samym uzasadnieniu czytamy również: "(...) w uzasadnieniu postanowienia wstrzymującego wykonanie decyzji muszą zostać przedstawione okoliczności sprawy uprawdopodobniające uchylenie decyzji w wyniku wznowienia postępowania, a więc organ musi być wstępnie przekonany o tym, że nastąpi uchylenie decyzji. Norma ta, winna być również oceniana w zestawieniu z art. 151 § 1 pkt 2 KPA, bowiem dla wydania postanowienia w oparciu o art. 152 § 1 KPA nie będzie podstaw w przypadku zaistnienia sytuacji przewidzianej w art. 151 § 1 pkt 1 KPA, czy też w przypadku, o jakim mowa w art. 151 § 2 KPA Samo stwierdzenie przez organ, że w odniesieniu do konkretnej decyzji możliwe jest wystąpienie jednej z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 KPA, trzeba uznać za niewystarczające i nie spełniające wymagań art. 152 § 1 KPA".
Sąd wskazuje, że w prawie administracyjnym obowiązuje zarówno zasada trwałości decyzji administracyjnych (wynikająca z art. 16 k.p.a.), jak i reguła wykonalności ostatecznej decyzji administracyjnej (a contrario art. 130 k.p.a.). Wyjątki od tych reguł powinny być interpretowane ściśle, wręcz zawężająco. Potwierdza to orzecznictwo sądów administracyjnych. NSA w wyroku z 10 lutego 2011 r., II OSK 295/10 stwierdził, że: "Interpretacja przesłanek z art. 152 § 1 KPA - z uwagi na zasadę trwałości decyzji administracyjnych - powinna mieć jednak charakter ścieśniający, a użyte w tym przepisie sformułowanie "prawdopodobieństwo" powinno być traktowane nie jako luźna poszlaka, ale jako wniosek ściśle wynikający ze zbadanych rzetelnie okoliczności sprawy (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia (...) stycznia 2009 r., sygn. IISA/KR 961/08). Zbyt szybkie i nie poparte dostatecznie udokumentowanymi dowodami na istnienie przesłanek wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej, skorzystanie z instytucji wstrzymania wykonania decyzji, stanowić może naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych (zob. wyrok NSA z dnia 2 września 1998 r., sygn. IV SA 2311/96)".
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Minister szczegółowo wyjaśnił powody, dla których uchylił postanowienie Marszałka i odmówił wstrzymania wykonania Decyzji.
Sąd te powody w całości podziela i uznaje za prawidłowe.
Sąd wskazuje, że organ administracji publicznej, wstrzymując wykonanie decyzji ostatecznej, winien wyjaśnić szczegółowo powody takiego rozstrzygnięcia, czego zabrakło w uzasadnieniu postanowienia Marszałka i stąd zasadnie Minister orzekł w tej sprawie reformatoryjnie. W ocenie Sądu, dokumenty zgromadzone w aktach sprawy nie uzasadniały wstrzymania wykonania Decyzji, biorąc pod uwagę wyjątkowość takiego trybu i konieczność stosowania go z ostrożnością.
Trzeba przy tym wyraźnie zaznaczyć, że postanowienie o wstrzymaniu bądź odmowie wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej jest postępowaniem wpadkowym, a nie miejscem właściwym do tego, aby rozstrzygać merytorycznie sprawę wznowienia postępowania. Organ administracji publicznej nie musi zatem przed wydaniem takiego postanowienia merytorycznie rozstrzygnąć na potrzeby wydania tego postanowienia sprawy wznowienia postępowania, a więc nie musi (a nawet nie powinien) przesądzać o wystąpieniu przyczyn wznowienia. W rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organ administracji publicznej nie przesądza o tym, że decyzja będzie uchylona lub nie, a ocenia prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, używając wskazanej powyżej regulacji jako wyjątku od reguły wykonalności decyzji ostatecznych, a zatem w powołanej powyżej interpretacji ścieśniającej. Uchylając zaskarżone postanowienie i orzekając o odmowie wstrzymania wykonania Decyzji, Minister nie miał obowiązku dojść do wniosku, że decyzja na pewno nie zostanie uchylona; miał jedynie obowiązek jedynie rozważyć, co też uczynił, czy istnieje prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w przytoczonym wyżej, opartym na poglądach orzecznictwa, rozumieniu. Stąd nie mogą zostać uznane za uzasadnione zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 7, 75, 77, 80 w zw. z art. 15 w zw. z art. 144 k.p.a.
Niezasadny jest przede wszystkim zarzut naruszenia art. 7, 75, 77 i 80 k.p.a., tj. postępowania dowodowego i ustalenia stanu faktycznego sprawy. Postępowanie dowodowe było prowadzone przez Ministra – w zakresie odpowiadającym postępowaniu wpadkowemu, tj. dotyczącemu wstrzymania wykonania decyzji – prawidłowo. Minister prawidłowo zatem ustalił i jest to bezsporne między stronami, że:
1) nieruchomość oznaczona numerami działek [...] i [...], dla której Sąd Rejonowy w [...] , Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w [...], prowadzi księgę wieczystą nr [...], stanowiła w momencie wszczęcia i zakończenia postępowania w sprawie zatwierdzenia Projektu (2019 r.), własność [...] (informacja odpowiadająca treści księgi wieczystej nr [...]– bezsporne),
2) powyższa nieruchomość została zajęta w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec [...] w 2014 r. (informacja odpowiadająca treści księgi wieczystej nr [...]),
3) [...] zawarła umowę dzierżawy ww. nieruchomości z [...][...] sierpnia 2016 r. (umowa dzierżawy z [...] sierpnia 2016 r.);
4) właściciel tej nieruchomości ([...]) nie brał udziału w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia Projektu;
5) [...] nabyła własność ww. nieruchomości z dniem [...] lutego 2020 r. (postanowienie Sądu Rejonowego w [...],[...] Zamiejscowy Wydział [...] z siedzibą w [...] z [...] czerwca 2019 r., [...], o przysądzeniu własności wraz ze wzmianką o prawomocności);
6) roboty geologiczne przewidziane w Projekcie nie zostały wykonane w całości (zażalenie [...]).
Wniosek o wznowienie postępowania nie został jednak w niniejszej sprawie złożony przez [...], ale przez [...]. Skarżąca natomiast w dniu wydania Decyzji nie była właścicielem nieruchomości, a zatem nie mogła być stroną postępowania, które zakończyło się wydaniem Decyzji. Nie ma znaczenia w sprawie, że zażalenia od postanowienia Sądu Rejonowego w [...],[...] Zamiejscowy Wydział [...] z siedzibą w [...] wydanego w sprawie prowadzonej pod sygnaturą akt [...] dnia [...] czerwca 2019 r. o przysądzeniu [...] prawa własności nieruchomości złożyły zarówno [...], jak i [...]. Na mocy art. 999 k.p.c. dopiero prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów. Prawomocność zaś tego postanowienia nastąpiła niewątpliwie dopiero po wydaniu Decyzji.
W tych okolicznościach Minister w skarżonym postanowieniu zasadnie poddał badaniu legitymację [...] do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją zatwierdzającą Projekt. Gdyby bowiem okazało się, że takiej legitymacji [...] nie posiada, wówczas nie zachodziłoby prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Postępowanie w sprawie zatwierdzenia Projektu zostało wznowione z uwagi na uznanie przez Marszałka legitymacji [...] do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie tego postępowania. Zgodzić należy się z Ministrem, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji nie jest miejscem właściwym dla rozstrzygania w tym zakresie, jednak powzięcie przez organ wątpliwości co do legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania ma wpływ na ocenę prawdopodobieństwa uchylenia Decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Katalog stron postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu robót geologicznych jest określony przez art. 80 ust. 3 w zw. z art. 41 ust. 2 p.g.g., które stanowią lex specialis w stosunku do ogólnego przepisu wskazującego strony w postępowaniu administracyjnym, czyli art. 28 k.p.a. Stronami postępowania o zatwierdzenie projektu robót geologicznych są właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości gruntowych, w granicach których mają być wykonywane roboty geologiczne, czyli innymi słowy nieruchomości, w granicach których roboty geologiczne są projektowane do ich późniejszego wykonania. Dla oceny, czy dana osoba jest stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie zatwierdzenia Projektu, należy więc stwierdzić, czy na nieruchomości stanowiącej własność lub będącej w użytkowaniu wieczystym tej osoby zostały w Projekcie zaprojektowane jakieś roboty geologiczne. Należy zatem poddać analizie zakres robót geologicznych wynikający z przedłożonego do zatwierdzenia Projektu. W postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia Projektu, przedłożony Projekt przewidywał m.in. wykonanie likwidacji otworów P-I i G-l, znajdujących się na nieruchomości oznaczonej nr działek [...] i [...] obręb [...], kw nr [...], której właścicielem w dniu wszczęcia i zakończenia postępowania w sprawie zatwierdzenia Projektu była [...], zaś w momencie składania wniosku o wznowienie postępowania - [...]. Zgodnie z treścią powyżej przytoczonych przepisów p.g.g. [...] powinna zostać uznana za stronę postępowania w przedmiocie zatwierdzenia Projektu. Marszałek posiadał z akt postępowania wiedzę o przysługującym [...] prawie własności nieruchomości, choćby z załączonej do wniosku o zatwierdzenie Projektu przez [...] umowy dzierżawy tej nieruchomości.
Jak wskazano powyżej, wniosek o wznowienie postępowania złożyła już jednak [...], która dopiero po wydaniu Decyzji nabyła w toku postępowania egzekucyjnego własność powyższej nieruchomości. W tych okolicznościach sprawy, zdaniem Sądu, Marszałek niezasadnie przyjął, że [...] jest następcą prawnym [...] (jak wynika z postanowienia Marszałka z [...] października 2020 r. o wznowieniu postępowania w sprawie zatwierdzenia Projektu, sprostowanego następnie postanowieniem z [...] grudnia 2020 r.).
Marszałek w postanowieniu z [...] października 2020 r. o wstrzymaniu wykonania Decyzji powołał się na art. 30 § 4 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Przepis ten nie mógł zatem znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie z uwagi na fakt, że nabycie własności nieruchomości przez [...] na podstawie prawomocnego postanowienia o przysądzeniu własności nastąpiło dopiero po zakończeniu postępowania w sprawie zatwierdzenia Projektu ([...] lutego 2020 r. - bezsporne). Nadto przepis art. 30 § 4 k.p.a. dotyczy zupełnie innej kategorii przypadków. Nie ulega wątpliwości, że prawo własności nieruchomości jest prawem zbywalnym, jednak zastosowanie przepisu art. 30 § 4 k.p.a. jest możliwe wyłącznie wówczas, gdy nastąpiło zbycie tego prawa. W takim przypadku mamy bowiem do czynienia z sukcesją syngularną (następstwem prawnym). W piśmiennictwie przyjmuje się, że przepis art. 30 § 4 k.p.a. w części dotyczącej praw zbywalnych dotyczy zbycia w drodze czynności prawnej prawa, którego dotyczy postępowanie administracyjne (por. komentarz do art. 30 k.p.a. (w:): Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, dr Robert Kędziora, Legalis 2017, Nb 5, a także Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, prof. dr hab. Barbara Adamiak, prof. dr hab. Janusz Borkowski, Legalis 2021, Nb 21). "Poza sporem jest natomiast, że nie dochodzi do następstwa prawnego w rozumieniu art. 30 § 4 KPA w okresie pomiędzy wydaniem w sprawie decyzji ostatecznej kończącej postępowanie w trybie zwykłym a wszczęciem postępowania w jednym z trybów nadzwyczajnych. Wówczas bowiem nie toczy się postępowanie, zaś wystąpienie w tym czasie zdarzeń w postaci śmierci strony postępowania zwykłego lub zbycia prawa, którego to postępowanie dotyczyło, powoduje jedynie, że własny interes prawny nabywają następcy prawni, którzy od momentu wszczęcia postępowania w jednym z trybów nadzwyczajnych stają się jego samodzielnymi stronami." {Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. prof. zw. dr hab. Roman Hauser, prof. zw. dr hab. Marek Wierzbowski, Legalis 2020, Nb 4).
W przedmiotowej sprawie do zbycia własności nieruchomości nie doszło, gdyż działki nr [...] i [...] zostały nabyte na podstawie prawomocnego postanowienia o przysądzeniu własności nieruchomości, a zatem było to nabycie pierwotne (por. komentarz do art. 971 k.p.c. (w:) Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, prof. dr hab. Andrzej Zieliński, dr hab. Kinga Flaga- Gieruszyńska, Wyd. 10, Warszawa 2019, Nb 1). Ponadto miało to miejsce już po zakończeniu postępowania w sprawie zatwierdzenia Projektu, błędnie zatem Marszałek zastosował art. 30 § 4 k.p.a., co słusznie zauważył i skorygował Minister.
Zasadnie także Minister rozważył, czy nabycie przez [...] ww. nieruchomości w toku postępowania egzekucyjnego, na podstawie prawomocnego postanowienia o przysądzeniu własności, które jest nabyciem pierwotnym, a nie pochodnym, stanowi legitymację do złożenia przez [...] wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną Decyzją zatwierdzającą Projekt. Sąd podziela w tym zakresie wątpliwości Ministra. O ile art. 30 § 4 k.p.a. nie może być zastosowany na gruncie przedmiotowej sprawy, o tyle poglądy wyrażone na tle jego stosowania mogą być przydatne w celu oceny następstwa prawnego w przedmiotowej sprawie. Następca prawny strony postępowania zwykłego może bowiem, powołując się na własny interes prawny, żądać wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją. Natomiast w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z [...] jako następcą prawnym [...], ale z nabyciem pierwotnym. Nabycie pierwotne polega zaś na tym, że nabywca nie wywodzi swego prawa od prawa poprzedniego właściciela, lecz nabywa je niezależnie od czyichkolwiek uprawnień, w przeciwieństwie do nabycia pochodnego, które polega na tym, że prawo własności przechodzi z dotychczasowego właściciela na nowego właściciela, czyli prawo pozostaje takie samo, a zmienia się jedynie jego podmiot (umowa sprzedaży, darowizny, zamiany).
W piśmiennictwie budzi wątpliwości możliwość uznania następstwa prawnego w przypadku nabycia prawa własności nieruchomości w drodze zasiedzenia, które jest także nabyciem pierwotnym, z uwagi na zarzut niezgodności z zasadą ścisłej wykładni wyjątków (por. komentarz do art. 30 k.p.a.: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. prof. zw. dr hab. Roman Hauser, prof. zw. dr hab. Marek Wierzbowski, Legalis 2020, Nb 6). Ty bardziej, że "nieprzenaszalność" uprawnień i obowiązków administracyjnych - jako niezwykle istotna ich cecha – jest regułą w prawie administracyjnym.
Jak słusznie zauważył jednak Minister, niniejsze postanowienie nie jest jednakże miejscem na rozstrzygnięcie tej wątpliwości, gdyż będzie musiał zrobić to Marszałek w decyzji kończącej postępowanie wznowieniowe. Niewątpliwie jednak brak pewności co do przysługiwania [...] przymiotu strony w postępowaniu wznowieniowym, a wręcz istnienie zasadniczych wątpliwości odnośnie posiadania przez nią tego przymiotu wpływa negatywnie na ocenę prawdopodobieństwa uchylenia decyzji zatwierdzającej Projekt w wyniku wznowienia postępowania.
Zdaniem Sądu powyższe oznacza zatem, że nie można przyjąć, że z materiału dowodowego sprawy wynika prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku postępowania. Samo wznowienie postępowania w sprawie zatwierdzenia Projektu nie jest wystarczające, aby przyjąć prawdopodobieństwo uchylenia Decyzji w wyniku wznowienia postępowania, zwłaszcza gdy - jak w przedmiotowej sprawie - zachodzą wątpliwości co do kwestii, czy [...] przysługuje status strony w postępowaniu wznowieniowym. Sąd podziela w tym zakresie pogląd Ministra.
Podkreślić przy tym należy, że wydając postanowienie o wznowieniu postępowania, organ nie bada, czy rzeczywiście po stronie podmiotu wnioskującego interes prawny występuje, o ile "w sposób oczywisty" nie wynika brak tego interesu ("Na etapie wstępnego badania wniosku organ administracji nie powinien prowadzić postępowania wyjaśniającego bez możliwości zagwarantowania wnioskodawcy udziału w czynnościach procesowych. Organ nie ma uprawnienia na etapie wstępnym do weryfikowania legitymacji procesowej wnioskodawcy w oparciu o zebrane w sprawie dowody oraz analizę stanu prawnego w sytuacji, gdy jednocześnie wnioskodawca nie ma procesowo zapewnionego dostępu do materiału dowodowego i nie ma możliwości wypowiedzenia się co do okoliczności istotnych dla ustalenia jego interesu prawnego (wyrok NSA z 9.09.2014 r., II GSK 998/13, ONSAiWSA 2016/3, poz. 48)" w: Knysiak-Sudyka H. (red.), "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", wyd. II, opublikowano: WKP 2019). Następuje to dopiero w postępowaniu co do przyczyn wznowienia, kończącym się wydaniem decyzji. Z tego punktu widzenia samo wznowienie postępowania nie oznacza automatycznie, że decyzja ostateczna zostanie uchylona - bowiem może okazać się, że podmiot żądający wznowienia postępowania nie ma w rzeczywistości interesu prawnego w sprawie.
Analogiczna sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Postępowanie w sprawie zatwierdzenia Projektu zostało wznowione, jednak ocena, czy [...] może skutecznie kwestionować decyzję zatwierdzającą Projekt, powinna zostać dokonana w decyzji wydanej w wyniku wznowienia postępowania. Uchylając postanowienie o wstrzymaniu wykonania Decyzji i odmawiając jej wstrzymania, Minister nie był zobowiązany do przesądzenia, że na pewno nie dojdzie do uchylenia tej Decyzji, miał jedynie obowiązek stwierdzić (co też uczynił), czy zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia Decyzji w przytoczonym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia rozumieniu. Stąd też nie można mówić o naruszeniu przez Ministra przepisów art. 80 ust. 3 P.g.g. w zw. z art. 999 § 1 k.p.c. w zw. z art. 7a oraz art. 10 k.p.a. Należy przy tym podkreślić, że art. 7a k.p.a. w ogóle nie może znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie z uwagi na występowanie spornych interesów stron ([...]i i [...]).
Podkreślić także należy, że w wyroku z 18 maja 2016 r., II OSK 2178/14, NSA wskazał, że: "(...) podkreślić należy, że okoliczność, że skarżący nie uczestniczył w postępowaniu, w którym wydana została decyzja o pozwoleniu na budowę, nie przesądza o tym, że decyzja ta zostanie uchylona. Z art. 146 § 2 KPA wynika bowiem, że nie uchyla się decyzji jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej".
Z kolei powoływanie przez [...] nowych dowodów i faktów, których Marszałek przy wydawaniu Decyzji nie uwzględnił, powinno być także poprzedzone ustaleniem organu, czy skarżąca wobec pierwotnego nabycia nieruchomości (a zatem nie od [...], której niewątpliwie przysługiwał status strony w postępowaniu zakończonym wydaniem Decyzji) po dacie wydania Decyzji może w ogóle skutecznie żądać wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem Decyzji, skoro nie od pominiętej strony w tym postępowaniu (tj. [...] wywodzi swoje racje i następstwo prawne. Nie musiał zatem Minister merytorycznie oceniać tej przesłanki wobec poważnych wątpliwości co do statusu [...] jako strony postępowania wznowieniowego.
Z powodów wskazanych wyżej Sąd za niezasadne uznał zarzuty podniesione w skardze oraz nie doszukał się innych naruszeń przepisów prawa procesowego, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI