VI SA/WA 2019/24

VI SA/Wa 2019/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-03-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Nogal
Sławomir Kozik /przewodniczący sprawozdawca/
Urszula Wilk
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Nogal Sędzia WSA Urszula Wilk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 marca 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z 28 listopada 2023 r., nr [...], Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "Urząd", "UP", "organ"), działając na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 169 ust. 6 i art. 169 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 410, dalej: "P.w.p.") oraz art. 98 K.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 P.w.p., po rozpoznaniu wniosku [...] z siedzibą w M., Stany Zjednoczone Ameryki (dalej: "Wnioskodawca", "Uczestnik") o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "Harleyówka ranczo" o nr [...], udzielonego na rzecz K. P. zamieszkałego w W. (dalej: "Uprawniony", "Skarżący"), stwierdził
wygaśnięcie prawa ochronnego na ten znak towarowy z dniem 25 lipca 2022 r. oraz przyznał Wnioskodawcy od Uprawnionego kwotę w wysokości 2200 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że 7 września 2022 r. do UP wpłynął wniosek Wnioskodawcy o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "Harleyówka ranczo’' o nr [...], udzielonego na rzecz Uprawnionego,
z najwcześniejszą możliwą datą.
Organ wyjaśnił, że prawo ochronne na ww znak towarowy zostało udzielone 24 lipca 2017 r. Znak ten jest przeznaczony do sygnowania następujących usług: usługi związane z rozrywkami, organizowanie bali, organizowanie i prowadzenie: kongresów i konferencji, zjazdów, seminariów i sympozjów, organizowanie, prowadzenie imprez okolicznościowych, również z zapewnieniem oprawy muzycznej i występów artystycznych, w tym wesel, chrzcin, biesiad i bankietów, spotkań towarzyskich i klubowych, organizowanie obozów sportowych, obozów wakacyjnych organizowanie i prowadzenie zjazdów, wypożyczanie sprzętu sportowego, organizowanie rajdów i wycieczek konnych, motocyklowych, pieszych i samochodowych - z kl. 41 oraz usługi agroturystyczne, usługi hotelarskie, usługi gastronomiczne; restauracje, restauracje samoobsługowe, winiarnie, jadłodajnie, stołówki, pizzerie, kawiarnie, kafeterie, bary, bary szybkiej obsługi, fast foody, snack bary, bufety, puby, bistra, cukiernie; usługi kateringowe, obsługa gastronomiczna z własnym zapleczem, produktami i transportem (catering) - z kl. 43.
Jako podstawę prawną swojego żądania Wnioskodawca wskazał art. 169 ust.
1 pkt 1 oraz art. 169 ust. 2 i ust. 6 P.w.p. Organ dodał, że Wnioskodawca stwierdził,
że z posiadanych przez niego informacji wynika, iż sporny znak towarowy nie był przez Uprawnionego używany w sposób rzeczywisty do sygnowania usług wskazanych w wykazie.
W odpowiedzi z 13 października 2022 r. Uprawniony wniósł o oddalenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy jako bezpodstawnego oraz o zwrot kosztów postępowania na jego rzecz. Stwierdził, iż wbrew twierdzeniom wnioskodawcy sporny znak był używany w obrocie przed jak i po dacie udzielenia prawa w sposób rzeczywisty do oznaczania usług z ki 41 i 43.
UP dokładnie opisał przebieg postępowania przed organem oraz stanowiska i dokumenty przedstawione przez strony w toku postępowania.
Rozstrzygając sprawę UP stwierdził, że Uprawniony nie wykazał, iż kiedykolwiek używał w sposób poważny i rzeczywisty spornego znaku towarowego "Harleyówka ranczo" do sygnowania wymienionych usług. W ocenie UP podejmowanie przez Uprawnionego szeregu inwestycji mających na celu rozbudowę należącego do niego gospodarstwa agroturystycznego, np. wybudowanie obiektu do treningu koni, adaptacja budynku gospodarczego na wiejskie SPA, itp. nie stanowi używania spornego znaku towarowego do sygnowania usług z kl. 41 i 43 objętych zakresem jego ochrony.
UP podkreślił, iż świadczenie usług polega na wykonywaniu czynności służących zaspokajaniu potrzeb osób trzecich, dlatego podejmowanie jakichkolwiek czynności mających na celu wzniesienie różnego typu obiektów budowlanych na swoją rzecz nie jest w ogóle świadczeniem usług. W związku z powyższym przedłożona do akt niniejszej sprawy "Inwentaryzacja budowlana" oraz fotografie obiektów budowlanych (k. 19-21 akt sprawy) nie potwierdzają, iż Uprawniony świadczył lub świadczy jakiekolwiek usługi zawarte w wykazie spornego znaku. Ponadto, zdaniem organu, brak jest podstaw, by uznać, iż w ww. dokumentacja i zdjęcia odnosiły się do spornego znaku towarowego "Harleyówka ranczo", gdyż nazwa ta na nich nie występuje.
Organ stwierdził, że przedłożona do akt sprawy korespondencja elektroniczna, dotycząca organizowanych przez Uprawnionego spotkań wskazuje, iż Uprawniony posługiwał się jedynie oznaczeniem "harleyówka" - bez członu "ranczo" oraz grafiki - wobec wąskiego kręgu ludzi znanych mu osobiście, a działalność ta nie miała charakteru zarobkowego lub zawodowego lecz charakter kameralnych spotkań w gronie przyjaciół. W związku z powyższym trudno, zdaniem organu, uznać za zasadne twierdzenie Uprawnionego, iż świadczone przez niego usługi spełniają definicję usługi turystycznej czy obozu sportowego. Zdaniem UP organizowane przez Uprawnionego, bogate we wszelkiego rodzaju atrakcje imprezy, miały charakter przyjacielskich spotkań i nie były to usługi świadczone w działalności zarobkowej lub zawodowej, których sygnowanie określonym znakiem towarowym ma wywołać skutek komercyjny na rynku w postaci rozpoznawalności tego znaku przez klientów jako pochodzącego od określonego przedsiębiorcy.
UP stwierdził również, że wydruki prowadzonej przez Uprawnionego korespondencji z O. K., kopia umowy o dzieło dotyczące opracowania logotypu dla nazwy "Harleyówka", kopie korespondencji dotyczącej zakupu beczki dębowej, wyceny haftu na 12 ręcznikach i szlafrokach, wyceny grawerowania na tubie stalowej, oferty cenowej dotyczącej wykonania skrzyń drewnianych z logo wraz ze zdjęciem produktu (k. 53 akt sprawy) oraz oferty na wykonanie derki dla konia z haftem świadczą o podjęciu przez Uprawnionego czynności przygotowawczych do ewentualnego używania spornego znaku w obrocie, nie zaś o używaniu tego znaku w sposób poważny i rzeczywisty do sygnowania usług z kl. 41 i 43.
UP stwierdził także, iż z przedłożonej do akt sprawy korespondencji prowadzonej przez Uprawnionego z jego gośćmi wynika, że w dniach 26-29.05.2016 r. Uprawniony zorganizował na terenie "Harleyówki" imprezę o nazwie [...] na którą zaprosił imiennie pięć osób, zaś w dniach 11-13 listopada 2015 r. [...], na które zaprosił te same osoby. Dodatkowo w wiadomościach dotyczących [...] Uprawniony zaznaczył, iż spotkanie to ma charakter składkowy, zaś za dostarczenie wyżywienia rozliczenie nastąpi z restauracją [...]. Organ wskazał, iż ww. wydarzenia miały miejsce przed udzieleniem ochrony na sporny znak towarowy, a co za tym idzie nie dotyczą okresu istotnego dla rozstrzygnięcia przedmiotowej, w ciągu którego Uprawniony miał obowiązek używania słowno-graficznego znaku towarowego "Harleyówka ranczo" o nr [...] w obrocie gospodarczym, a który rozpoczął swój bieg 25 lipca 2017 r.
Z ww. korespondencji elektronicznej wynika także, zdaniem organu, iż Uprawniony w latach 2017-2020 zorganizował łącznie sześć imprez, w tym corocznie [...], na które (podobnie jak poprzednio) zapraszał mailowo kilka, konkretnych osób. Dodatkowo Uprawniony w dniach 10-12 sierpnia 2018 r. zaprosił do "Harleyówki" imiennie cztery osoby wraz z dziećmi oraz w dniach 17-19 lipca 2020 r. imiennie dwie osoby z dziećmi. Goście ci byli kwaterowani w "Harleyówce",
mieli zapewnione wyżywienie, m.in. w restauracji "[..]", jak również byli proszeni, np. o przywiezienie ze sobą ręczników, szlafroków lub półproduktów na wspólne pieczenie ciasta czy chleba oraz rozliczenie składki. Ponadto Uprawniony zwracał się do nich po imieniu. W ocenie UP powyższe potwierdza, że ww. spotkania miały charakter spotkań towarzyskich i nie stanowiły świadczenia usług w prowadzeniu działalności gospodarczej Uprawnionego, skierowanych na zewnątrz i mających wywołać komercyjny skutek na rynku usług z kl. 41 i 43.
UP za nieprzekonujący uznało argument Uprawnionego, iż niewielka skala jego działalności wynika z faktu kierowania oferty do ograniczonej grupy konsumentów, obejmującej osoby kochające konie, wolność i motocykle. W ocenie UP, zaproszenie kilku konkretnych osób na spotkanie nie stanowi oferty handlowej kierowanej na zewnątrz, do grupy potencjalnych odbiorców usług z kl. 41 i 43 wskazanych w wykazie znaku spornego, nawet w przypadku zawężenia jej do miłośników koni, motocykli i wolności. Organ uznał, że do akt sprawy nie zostały przedłożone żadne materiały dowodowe potwierdzające handlowy charakter oferty Uprawnionego, z którą mogłoby zapoznać się grono miłośników koni, motocykli i wolności.
Organ uznał za nieprzekonującą także argumentację Uprawnionego, iż ograniczenie posługiwania się spornym znakiem w obrocie było skutkiem skierowania do Uprawnionego, na przełomie lat 2016-2017, przez Wnioskodawcę wezwania do zaniechania używania tego znaku. Z przedłożonych bowiem do akt sprawy materiałów dowodowych nie wynika, aby Uprawniony kiedykolwiek świadczył usługi wskazane w wykazie i posługiwał się znakiem spornym w większym zakresie, a następnie, po wezwaniu Wnioskodawcy, tę działalność ograniczył.
W ocenie UP, zgromadzone w sprawie materiały dowodowe wskazują, że sporny znak towarowy był umieszczony jedynie na kilku przedmiotach i to prawdopodobnie znajdujących się na terenie gospodarstwa agroturystycznego Uprawnionego, a tym samym możliwość zapoznania się z nim miała ewentualnie wyłącznie kilkuosobowa grupa znajomych Uprawnionego, nie zaś zdecydowanie większe grono potencjalnych konsumentów usług z kl. 41 i 43 będących jednocześnie miłośnikami koni, motorów i wolności.
Zdaniem UP, brak jest podstaw, aby uznać, że zorganizowanie 6 imprez na przestrzeni 4 lat oraz umieszczenie oznaczenia "Harleyówka ranczo" na kilku przedmiotach znajdujących się na terenie posiadłości Uprawnionego mogło spowodować skutek komercyjny na rynku usług objętych zakresem ochrony spornego znaku w postaci utrwalenia w świadomości odbiorców, że usługi te pochodzą od Uprawnionego lub podmiotu z nim powiązanego.
Organ uznał, że na zmianę oceny stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie nie mogą wpłynąć zeznania Strony, mające charakter posiłkowy, w których Uprawniony twierdził, iż w 2017 r. zorganizował także bal oraz szkolenie na temat sportów jeździeckich, na który zostało zaproszonych indywidualnie odpowiednio około 10 i 12 osób. Organizacja bowiem 8 imprez na przestrzeni 4 lat to, zdaniem UP, wciąż zbyt mało, aby wywołać komercyjny skutek na rynku.
UP dodał, że twierdzenia Strony o tym, iż sporny znak towarowy jest umieszczany na strojach zawodników biorących udział w wyścigach konnych na torach S., P. i S., niezależnie od tego, iż okoliczności te nie zostały potwierdzone żadnymi dodatkowymi materiałami dowodowymi, nie mogą potwierdzać używania spornego znaku towarowego w obrocie, bowiem to nie Uprawniony był organizatorem wyścigów - czyli podmiotem świadczącym usługi organizacji tego typu imprez, lecz brał w nich udział.
UP stwierdził także, iż Uprawniony nie wykazał również ważnych powodów nieużywania spornego znaku towarowego w obrocie. W związku z powyższym UP uznał za słuszne sformułowane przez Wnioskodawcę żądnie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy z dniem 25 lipca 2022 r.
Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję UP z 28 listopada 2023 r. zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości, a także o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1) art. 169 ust. 1 pkt 1 P.w.p., poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż świadczone przez Uprawnionego usługi w postaci organizowaniu imprez, spotkań towarzyskich, obozów sportowych, zjazdów, rajdów, wycieczek konnych i motocyklowych; wypożyczania sprzętu sportowego; prowadzeniu usług hotelarskich, agroturystycznych, gastronomicznych; wybudowaniu obiektu dla treningu koni; adaptacji budynku gospodarczego na wiejskie SPA; sygnowaniu opracowanym logotypem "Harleyówka ranczo" odzieży, ręczników, tablic, identyfikatorów, skrzyń, statku pływającego po stawie; nie stanowią poważnego i rzeczywistego używania przez Uprawnionego znaku towarowego "Harleyówka ranczo", a to z uwagi na wąski krąg osób zainteresowanych ofertą Uprawnionego, w sytuacji gdy wszystkie podejmowane przez Uprawnionego działania prowadzą do kreowania rynku zbytu dla określonego kręgu podmiotów zainteresowanych usługami świadczonymi przez Uprawnionego w celach zarobkowych;
2) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 P.w.p., poprzez nienależyte rozpatrzenie materiału dowodowego i dowolną, a nie swobodną jego ocenę i w konsekwencji niezgodne z logiką, doświadczeniem życiowym i wiedzą przyjęcie, że:
a) podejmowanie przez Uprawnionego czynności mające na celu wzniesienie różnego typu obiektów budowlanych nie jest świadczeniem usług, w sytuacji gdy rozbudowa infrastruktury jest niczym innym jak rozbudową miejsc umożliwiających korzystanie ze świadczonych usług, poszerzaniem oferty dla potencjalnych odbiorców, co ma doprowadzić do zwiększenia atrakcyjności oferowanych usług i tym samym uzyskiwanych przez niego większych zarobków,
b) organizowane przez Uprawnionego przyjęcia nie miały charakteru zarobkowego lub zawodowego, a jedynie miały charakter przyjacielskich spotkań, w sytuacji gdy trudno sobie wyobrazić, aby Uprawniony organizował spotkania o wysokim poziomie zaangażowania finansowego wyłącznie w celu ugoszczenia znajomych,
c) sygnowanie opracowanym logotypem "Harleyówka ranczo" na odzieży, ręcznikach, tablicach, identyfikatorach, skrzyniach, statku pływającym po stawie nie stanowiło celu Uprawnionego do wywołania skutku na rynku w postaci rozpoznawalności przez klientów, w sytuacji gdy mało prawdopodobnym jest, aby Skarżący wyłącznie dla radości swoich najbliższych przyjaciół zainwestował w opracowanie logotypu, a następnie zakup ww. przedmiotów z logiem "Harleyówka ranczo", nie chcąc wywołać w ten sposób żadnego skutku komercyjnego,
d) niedokończenie nieruchomości, na której znajduje się "Harleyówka ranczo" świadczy wyłącznie o podjęciu przez Uprawnionego czynności przygotowawczych i świadczyć ma to wyłącznie o zamiarze używania znaku w przyszłości, w sytuacji gdy Uprawniony na skutek dużego zainteresowania rozbudowuje nieruchomość, aby przystosować ją do wymagań klientów, co z oczywistych względów wymaga odpowiedniego zaplecza finansowego i czasowego, a ponadto faktyczne korzystanie
z sygnowanych opracowanym logotypem "Harleyówka ranczo" przedmiotów świadczy o używaniu znaku, a nie zamiarze jego używania w przyszłości,
e) Uprawniony nie kieruje swojej oferty handlowej na zewnątrz, w sytuacji gdy podejmowana przez niego reklama, a chociażby udział w wyścigach konnych na torach w S., P. i S. świadczy o kierowaniu swojej oferty do skonkretyzowanej grupy odbiorców.
W uzasadnieniu skargi Wnioskodawca rozwinął wskazane zarzuty, przedstawiając argumentację na ich poparcie. Skarżący podniósł, że znaku towarowego "Harleyówka ranczo" używa przede wszystkim jako oznaczenie prowadzonego przedsiębiorstwa - Gospodarstwa [...], którego działalność opiera się na oferowaniu m.in. usług agroturystycznych, gastronomicznych, rozrywkowych, organizacji i prowadzenia imptez okolicznościowych, spotkań towarzyskich, przejażdżek konnych, motocyklowych i pieszych dla określonej grupy usługobiorców.
Zdaniem Skarżącego, UP błędnie stwierdził, iż żadne z jedenastu zorganizowanych przez Uprawnionego wydarzeń w latach 2016-2022 na terenie H. nie spełniło definicji świadczenia usługi turystycznej czy obozu sportowego, a za argument przemawiający na korzyść tego stanowiska UP wskazał na kameralność tychże wydarzeń, ograniczony krąg odbiorców, brak charakteru zarobkowego lub zawodowego. Skarżący podniósł, że wielokrotnie wskazywał, iż ograniczenie kręgu odbiorców, jak i kameralność tych wydarzeń jest w pełni uzasadniona ze względu na specyfikę prowadzonej przez niego działalności, której usługi adresowane są do miłośników koni i motocykli. Działalność, jaką prowadzi Uprawniony należy określić mianem klubu o charakterze: ekskluzywnym (w znaczeniu: dostępne dla określonych osób), elitarnym, zamkniętym, dostępnym na zaproszenie, a świadczone usługi celowo mają charakter niemasowy.
Skarżący dodał, że badanie rzeczywistego używania znaku towarowego powinno uwzględniać to, do kogo kierowana jest oferta danego przedsiębiorcy oraz jak wygląda faktyczny rynek, na którym działa przedsiębiorca.
Powołując się na wyrok TSUE w sprawie Minimax (11/03/2003, C- 40/01, Minimax, EU:C:2003:145) Skarżący wskazał, że TSUE ustanowił zasady kwalifikowania używania jako rzeczywiste, a m.in. wskazał, iż znak towarowy nie zawsze musi być używany na dużą skalę, aby można było stwierdzić rzeczywiste używanie, ponieważ zależy to zwykle od właściwości danych towarów lub usług na danym rynku.
Zdaniem Skarżącego, bez znaczenia jest zarówno, wbrew temu na co wskazał UP, w jakich stosunkach pozostają konsumenci z Uprawnionym.
Skarżący stwierdził, że przedmiotowy znak towarowy ma ogromne znaczenie dla odróżniania usług oferowanych przez Uprawnionego od usług innych przedsiębiorców. Rzeczywiste używanie przez Uprawnionego znaku bezsprzecznie potęguje odróżniający charakter świadczonych usług. Usługobiorcy pozostając na terenie H.korzystają ze szlafroków i ręczników z wyhaftowanym znakiem towarowym, a otaczają ich liczne przedmioty, na których również umieszczone jest tożsame logo (np. tuby, skrzyniopalety, derki stajenne, dębowe beczki). Zdaniem Skarżącego UP nieprawidłowo przyjął, iż dokumenty dowodzące używania w ten sposób znaku towarowego tak naprawdę dowodzą jedynie przygotowania, zamiaru do używania znaku w przyszłości. Oczywistym jest, iż powyżej wymienione przedmioty są stale używane w Skarżący podniósł, że przedstawił dowody m.in. w postaci dokumentu złożenia zamówień, gdyż nie sposób jest zakładać możliwość przedłożenia dowodu z momentu, gdy przedmiotowe szlafroki są w trakcie używania przez usługobiorców. Zauważyć należy, iż od momentu, gdy Uprawniony nabył opatrzone znakiem towarowym szlafroki i ręczniki - usługobiorcy przestali być proszeni o zabranie ze sobą własnych ręczników i szlafroków (dowodem na to są zaproszenia kierowane do usługobiorców) — co świadczy o tym, iż usługobiorcy używali tych opatrzonych spornym znakiem.
Zdaniem Skarżącego, nieuzasadnionym jest ustalenie poczynione przez UP zakładające, że rozbudowa H.(rekultywacja stawu, rozbudowa wiejskiego SPA z sauną i jacuzzi, adaptacja miejsca rekreacyjnego "saloon", budowa infrastruktury jeździeckiej) dowodzi jedynie tego, iż Uprawniony dopiero podjął czynności przygotowawcze do ewentualnego używania spornego znaku. Nie są to czynności przygotowawcze - trwają one od 2016 r. i są powtarzalne, gdyż to właśnie na tym polega rozwój działalności. H. funkcjonuje i się rozwija, w efekcie — ośrodek będzie gotowy na przyjęcie większej ilości członków, usługobiorców. Takie używanie przez Uprawnionego znaku towarowego przez wiele lat wpływało na utrwalenie w pamięci usługobiorców przedmiotowego słowno-graficznego znaku towarowego. Konsumenci rozpoznają usługi świadczone przez Uprawnionego po grafice/logo, jak i po słownym oznaczeniu.
Skarżący odniósł się również do posługiwania się znakiem towarowym Harleyówka ranczo w celach reklamowych samego gospodarstwa, w tym reklamy oferowanych usług m.in. w zaproszeniach na organizowane w opisywanym miejscu wydarzenia kulturalne ([...], [...] etc.) — co bezsprzecznie ma charakter zewnętrzny. Znak towarowy umieszczany jest zarówno na strojach zawodników biorących udział w wyścigach konnych S., P. i S., co czyni znak towarowy zauważalny przez konsumentów, jak i innych przedsiębiorców. Na państwowych torach wyścigowych została zarówno zarejestrowana stajnia o nazwie "Harleyówka ranczo" - co bezsprzecznie wywołuje skutek komercyjny na rynku miłośników koni. Powyższe przeczy, zdaniem Skarżącego, ustaleniom poczynionym przez UP, jakoby "sporny znak towarowy był umieszczony jedynie na kilku przedmiotach i to prawdopodobnie znajdujących się na terenie gospodarstwa agroturystycznego Uprawnionego, a tym samym możliwość zapoznania się z nim miała ewentualnie wyłącznie kilkuosobowa grupa znajomych Uprawnionego, nie zaś zdecydowanie większe grono potencjalnych konsumentów usług z kl. 41 i 43 będących jednocześnie miłośnikami koni, motorów i wolności."
W odpowiedzi na skargę UP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja organu nie narusza prawa.
W myśl art. 255 ust. 4 P.w.p. Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Jak wynika natomiast z art. 256 ust. 1 P.w.p., do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym zasada działania Urzędu Patentowego w postępowaniu spornym w kwestiach ustalania stanu faktycznego sprawy i jej wszechstronnego wyjaśnienia, zawarta w art. 7, art. 75, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a., podlega odpowiedniej modyfikacji, stosownie do istoty i specyfiki tego postępowania. Organ nie może bowiem wykraczać poza granice wniosku i wskazaną przez wnioskodawcę podstawę prawną, określające na tym etapie sprawę administracyjną. Przy takim unormowaniu w postępowaniu spornym przed Urzędem Patentowym realizacja zasady zmierzającej na mocy art. 77 § 1 K.p.a., do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i następnie jego rozpatrzenia dokonuje się więc przez ustalenie stanu faktycznego na podstawie wszystkich istotnych dowodów przedstawionych przez strony, a zwłaszcza przez wnioskodawcę, który zobowiązany jest do wykazania zasadności zgłoszonych podstaw swojego żądania (por. w drodze analogi wyrok NSA z 18 kwietnia 2019 r. II GSK 1306/17), i wyjaśnienie podniesionych w sprawie zarzutów. W konsekwencji powyższego, na mocy art. 80 K.p.a., na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona. Z tej przyczyny w art. 256 ust. 1 P.w.p., przyjęta została w odniesieniu do postępowania spornego zasada odpowiedniego stosowania przepisów K.p.a., nie zaś zasada stosowania tychże przepisów wprost (tak: A. Szewc/J. Sieńczyło-Chlabicz [w:] Prawo własności przemysłowej. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2020, s. 1237 oraz wskazana tam literatura i orzecznictwo). Oznacza to, że postępowanie sporne jest oparte na zasadzie kontradyktoryjności, uwzględniającej w znacznym stopniu zasadę dyspozycyjności stron oraz ograniczającej możliwości prowadzenia przez ten organ postępowania dowodowego z własnej inicjatywy.
W postępowaniu o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy, w przypadkach określonych w art. 169 P.w.p., zasada ta została doprecyzowana treścią art. 169 ust. 6 P.w.p., stosownie do którego w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o wygaśnięcie prawa ochronnego, obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego. Zatem w postępowaniu dotyczącym wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy – to uprawniony z tegoż znaku ma obowiązek wykazać za pomocą nie budzących wątpliwości dowodów, że używał swojego znaku w funkcji znaku towarowego dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego. Art. 169 ust. 6 P.w.p., jednoznacznie wskazuje bowiem na uprawnionego do znaku towarowego jako stronę, na której w razie sporu o wypełnienie obowiązku używania znaku towarowego spoczywa ciężar dowodu w tej kwestii. Dowód ten ma dotyczyć rzeczywistego używania albo ważnych powodów braku takiego używania. Rozwiązanie takie stanowi odwrócenie ogólnej zasady dowodowej, według której dowód obciąża stronę dochodzącą określonych roszczeń (art. 6 Kodeksu cywilnego/K.c.). Jest ono uzasadnione przede wszystkim funkcją obowiązku używania znaku. Ułatwia więc usunięcie z rejestru nieużywanych znaków. Stwarza bowiem sytuację procesową, w której w razie wniosku lub zarzutu przeciwko danemu znakowi z powodu jego nieużywania przyjmuje się domniemanie nieużywania. Dowody realizacji obowiązku używania znaku powinny być niewątpliwe, wolne od domysłów, a wszelkie wątpliwości w tej kwestii muszą przemawiać na niekorzyść uprawnionego. Należy również zawęzić zakres środków dowodowych. Nie może być w ogóle takim dowodem domniemanie faktyczne. Nie zasługuje też na zaliczenie do tych dowodów, przynajmniej jako dowód samodzielny, ustne lub pisemne oświadczenie określonych osób, zwłaszcza władz i pracowników uprawnionego lub jego kooperantów. Niezależnie nawet od wątpliwości co do wiarygodności takich oświadczeń, nie są one obiektywne (por. wyrok NSA z 18 maja 2021 r. II GSK 894/18 i przytoczoną w nim literaturę przedmiotu).
W tych uwarunkowaniach prawnych rola UP w postępowaniu spornym (tu w postępowaniu dotyczącym wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy – art. 255 ust. 1 pkt 3 P.w.p.) jest zasadniczo odmienna, aniżeli w klasycznym postępowaniu toczącym się na podstawie przepisów K.p.a. Organ nie dokonuje bowiem samodzielnie rekonstrukcji całości stanu sprawy, a jedynie zajmuje stanowisko dotyczące argumentacji prezentowanej przez spierające się strony (por. wyroki NSA z: 8 maja 2013 r. II GSK 2326/11, 21 listopada 2012 r. II GSK 1551/11).
Podkreślenia wymaga, że celem instytucji wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy jest eliminowanie praw ochronnych na te oznaczenia, które nie są używane w sposób rzeczywisty w obrocie gospodarczym przez dłuższy określony w ustawie czas. W świetle bowiem art. 169 ust. 1 pkt 1 P.w.p. prawo ochronne na znak towarowy wygasa wskutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym (rejestracją) w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania.
Utrata prawa wyłącznego wskutek wygaśnięcia jest przy tym dla uprawnionego najdotkliwszą spośród sankcji prawnych wiązanych z niewykonywaniem obowiązku używania znaku towarowego w sposób rzeczywisty, natomiast kluczowe znaczenie w interpretacji wskazanego przepisu (art. 169 ust. 1 pkt 1 P.w.p.), przypisać należy pojęciu "rzeczywistego używania" znaku towarowego. Pojęcie to implikuje taką eksploatację znaku towarowego przez uprawnionego, która ma charakter autentyczny, istotny, niedwuznaczny (tj. niebudzący wątpliwości co do użycia oznaczenia w charakterze znaku towarowego) i prowadzi do uzyskania przez znak – w danych warunkach – liczącej się pozycji rynkowej bądź jej wzmocnienia (por. Wojcieszko-Głuszko w: System prawa handlowego, tom 3 Prawo własności przemysłowej, C.H. BECK Warszawa 2015, str. 827). Przez rzeczywiste używanie znaku towarowego należy rozumieć nakładanie oznaczenia na towar i wprowadzanie tak oznaczonych towarów do obrotu lub oznaczanie świadczonych na rynku usług. Nie chodzi przy tym o jednorazowe, sporadyczne czy też okazjonalne używanie znaku towarowego, jak również pozorne używanie znaku towarowego, podejmowane w celu uniknięcia zarzutu nieużywania znaku, lecz o używanie w celu prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej, zgodne z podstawową funkcją znaku towarowego, którą jest zapewnienie konsumentowi i końcowemu użytkownikowi możliwości identyfikacji pochodzenia towarów lub usług, przez umożliwienie mu, bez żadnych możliwości pomyłki, odróżnienie towarów lub usług od innych mających odmienne źródło pochodzenia (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 11 marca 2003 r. C-40/01 w sprawie Ansul BV przeciwko Ajax Brandbeveiliging BV, pkt 36, 37; wyrok NSA z 12 marca 2009 r. II GSK 762/08). Niewątpliwie również sposób i forma rzeczywistego używania znaku towarowego są determinowane charakterem towarów lub usług, których to używanie dotyczy.
W świetle powyższych rozważań Uprawniony, aby zachować swoje prawo ochronne do spornego, słowno-graficznego znaku towarowego "Harleyówka ranczo" dla wszystkich usług objętych tym prawem, winien był na etapie postępowania spornego przedłożyć niezbędne w tym zakresie dowody. To na nim ciążył w tym zakresie ciężar dowodowy, stosownie do wyżej cytowanego art. 169 ust. 6 P.w.p.
Sąd doszedł do wniosku, że UP prawidłowo uznał, że Skarżący nie wykazał, iż kiedykolwiek używał w sposób poważny i rzeczywisty spornego znaku towarowego "Harleyówka ranczo" do sygnowania usług z kl. 41 i 43 objętych zakresem jego ochrony.
W niniejszej sprawie Uprawniony przedstawił na okoliczność używania spornego znaku szereg materiałów dowodowych w postaci szeregu wydruków korespondencji e-mailowej z 5 grudnia 2014 r., 28 listopada 2014 r. i 26 listopada 2014 r., 8 grudnia 2014 r., 10 kwietnia 2016 r., 6 września 2016 r., 13 września 2016 r., 14 listopada 2016 r., 20 października 2016 r., 12 września 2017 r., 11 kwietnia 2018 r., 8 czerwca 2018 r., 29 maja 2018 r., 6 czerwca 2018 r., 17 września 2019 r., 3 czerwca 2020 r., 14 lipca 2020 r., 4 września 2020 r., 6 i 3 sierpnia 2021 r., 13 sierpnia 2021 r., 6 września 2021 r. i 13 października 2022 r., dokument Inwentaryzacji budowlanej gospodarstwa agroturystycznego położonego we wsi L., [...] T., dokumentację fotograficzną Gospodarstwa [...]" położonego we wsi L. , [...] T. wykonaną przez K. P. dnia 10 października 2022 r. oraz dokumentację fotograficzną wykonaną przez K. P. 28 września 2019 r. o godz. 9:00 na terenie Gospodarstwa [...] położonego we wsi L., [...] T..
W orzecznictwie przyjmuje się, że rzeczywiste używanie powinno cechować się pewnością i stałością, a w celu osiągnięcia tych cech obecność znaku na rynku powinna wskazywać na poważne rozmiary (w ten sposób w wyroku NSA z 24 maja 2006 r. II GSK 70/06 oraz z 12 marca 2009 r. II GSK 762/08). Z tego względu w postępowaniu o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy podstawowe znaczenie dowodowe mają takie dokumenty jak: faktury sprzedaży VAT, rachunki, zamówienia, potwierdzenia dostawy lub sprzedaży, ponieważ tylko tego rodzaju dokumenty świadczą o rzeczywistym występowaniu towarów lub usług w obrocie. Faktury czy rachunki, świadczące o konkretnych transakcjach sprzedaży z udziałem konsumentów, są więc samodzielnymi i zarazem najważniejszymi dowodami na rzeczywiste używanie znaku. Uzupełniające znaczenie mają druki zamówień, papier firmowy i dokumenty handlowe, w tym umowy, a także opakowania, etykiety, katalogi i materiały reklamowe. Dowody te liczą się jednak tylko o tyle, o ile mają bezpośredni związek z wymienionymi transakcjami. Decydujące znaczenie mają zaś faktury i rachunki, świadczące o konkretnych transakcjach sprzedaży z udziałem konsumentów/kontrahentów, ponieważ potwierdzają one jednoznacznie, że wskazane w nich towary (w niniejszej sprawie usługi) zostały sprzedane. Bez faktur same materiały reklamowe mogą odgrywać jedynie rolę pomocniczą (por. M. Trzebiatowski w: Obowiązek używania znaku towarowego, Studium z prawa polskiego na tle prawno-porównawczym, C.H. Beck Warszawa 2007, s. 470 i nast., cytowany też w ww. wyroku NSA z 18 maja 2021 r. II GSK 894/18).
Sąd całkowicie zgadza się ze stanowiskiem UP, że podejmowanie przez Uprawnionego szeregu inwestycji mających na celu rozbudowę należącego do niego gospodarstwa agroturystycznego, jak np. wybudowanie obiektu do treningu koni, adaptacja budynku gospodarczego na wiejskie SPA, itp. nie stanowi używania spornego znaku towarowego do sygnowania usług z kl. 41 i 43 objętych zakresem jego ochrony. Podkreślenia wymaga, że UP nie zakwestionował celu podjętych przez Skarżącego działań inwestycyjnych związanych z prowadzonym przez Skarżącego gospodarstwem agroturystycznym, same jednak te działania niewątpliwie nie świadczą o używaniu przez Skarżącego spornego znaku towarowego do sygnowania usług z kl. 41 i 43 objętych zakresem ochrony tego znaku. Skarżący powinien wykazać innymi, pewnymi dowodami sposób używania spornego znaku towarowego zgodnie z jego przeznaczeniem, czego jednak nie zrobił.
Dowodami takimi nie jest korespondencja mailowa przedłożona przez Skarżącego znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy. W ocenie Sądu, UP poddał ją szczegółowej analizie, która znalazła swój wyraz w prawidłowych wnioskach przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z korespondencji tej istotnie wynika, że dotyczy ona organizowanych przez Skarżącego spotkań kameralnych w wąskim gronie znajomych oraz, że Skarżący posługiwał się jedynie oznaczeniem "harleyówka", bez drugiego członu słownego "ranczo" oraz bez grafiki spornego znaku towarowego. W ocenie Sądu, UP słusznie ocenił, że dokumentacja ta nie potwierdza świadczenia przez Skarżącego objętych ochroną spornego znaku towarowego usług świadczonych w działalności zarobkowej lub zawodowej, których sygnowanie określonym znakiem towarowym ma wywołać skutek komercyjny na rynku w postaci rozpoznawalności tego znaku przez klientów jako pochodzącego od określonego przedsiębiorcy. Materiał dowodowy potwierdza, że Skarżący na przestrzeni lat 2015 – 2020, zorganizował ok. dziesięciu imprez w wąskim gronie znajomych w tym dwa spotkania w latach 2015 – 2016 odbyły się w okresie nie objętym jeszcze ochroną spornego znaku towarowego. Na powyższe spotkania zapraszane były imiennie osoby znane Skarżącemu. Zdaniem Sądu, organ doszedł do słusznego wniosku, że kameralny charakter powyższych spotkań w gronie znajomych świadczy o tym, że te spotkania miały charakter spotkań towarzyskich i nie stanowiły świadczenia usług w prowadzeniu działalności gospodarczej Skarżącego, skierowanych na zewnątrz i mających wywołać komercyjny skutek na rynku usług z kl. 41 i 43.
Skarżący podniósł w skardze, podobnie jak w postępowaniu przed organem, że ograniczenie kręgu odbiorców, jak i kameralność powyższych wydarzeń jest w pełni uzasadniona ze względu na specyfikę prowadzonej przez Skarżącego działalności, której usługi adresowane są do miłośników koni i motocykli i którą to działalność należy określić mianem klubu o charakterze ekskluzywnym, elitarnym, zamkniętym, dostępnym na zaproszenie, w związku z czym świadczone usługi celowo mają charakter niemasowy. W ocenie Sądu jednak, trudno skalę działalności Skarżącego wyłaniającą się z przedłożonego przez niego materiału dowodowego uznać za działalność komercyjną o charakterze niemasowym. Sąd zgadza się ze stanowiskiem UP, że zaproszenie kilku konkretnych osób na spotkanie nie stanowi oferty handlowej kierowanej na zewnątrz, do grupy potencjalnych odbiorców usług z kl. 41 i 43 wskazanych w wykazie znaku spornego, nawet w przypadku zawężenia jej do miłośników koni, motocykli i wolności.
W ocenie Sądu, UP prawidłowo również uznał, że wydruki prowadzonej przez Skarżącego korespondencji z O. K., kopia umowy o dzieło dotyczące opracowania logotypu dla nazwy "H.", kopie korespondencji dotyczącej zakupu beczki dębowej, wyceny haftu na 12 ręcznikach i szlafrokach, wyceny grawerowania na tubie stalowej, oferty cenowej dotyczącej wykonania skrzyń drewnianych z logo wraz ze zdjęciem produktu oraz oferty na wykonanie derki dla konia z haftem, nie świadczą o używaniu spornego znaku w sposób poważny i rzeczywisty do sygnowania usług z kl. 41 i 43 lecz o podjęciu przez Skarżącego czynności przygotowawczych do ewentualnego używania w ten sposób spornego znaku w obrocie. W świetle art. 169 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 6 P.w.p. Skarżący miał natomiast obowiązek wykazania używania spornego znaku towarowego do oznaczania usług objętych ochrona tego znaku a nie przygotowania do takiego używania znaku.
Organ doszedł do słusznego wniosku, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że sporny znak towarowy był umieszczony jedynie na kilku przedmiotach znajdujących się na terenie gospodarstwa agroturystycznego Skarżącego co oznacza, że możliwość zapoznania się z nim miała wyłącznie kilkuosobowa grupa znajomych Skarżącego, nie zaś grono potencjalnych konsumentów usług z kl. 41 i 43 będących jednocześnie miłośnikami koni, motorów i wolności.
Słusznie również uznał UP, że podnoszone przez Skarżącego umieszczanie spornego znaku towarowego na strojach zawodników biorących udział w wyścigach konnych na torach S., P. i S., nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym przedłożonym przez Skarżącego w postępowaniu administracyjnym, a ponadto nie może potwierdzać używania spornego znaku towarowego w obrocie, ponieważ to nie Skarżący był organizatorem wyścigów - czyli podmiotem świadczącym usługi organizacji tego typu imprez, lecz brał w nich udział.
Biorąc pod uwagę całą analizę materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy dokonaną przez UP, Sąd podziela stanowisko organu, że Skarżący nie wykazał używania spornego znaku towarowego w sposób poważny i rzeczywisty do sygnowania usług z kl. 41 i 43 objętych zakresem jego ochrony, jak również ważnych powodów nieużywania spornego znaku towarowego w obrocie. Z tych względów za niezasadne należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów postępowania w tym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 P.w.p., poprzez nienależyte rozpatrzenie materiału dowodowego i dowolną, a nie swobodną jego ocenę. Skarżący nie zgadzając się ze stanowiskiem organu polemizuje z oceną materiału dowodowego dokonaną przez UP nie wykazując jednak, zdaniem Sądu, nieprawidłowości tej oceny oraz wnioskowania organu. W ocenie Sądu, UP przeprowadził wyczerpującą ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz trafnie uznał, że dokumenty przedstawione przez Uprawnionego nie potwierdzają okoliczność używania spornego znaku w sposób rzeczywisty do oznaczania objętych jego ochroną usług w analizowanym okresie. Zaskarżona decyzja zawiera szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne wyjaśniające stanowisko organu.
W konsekwencji za niezasadny również należy uznać zarzut Skarżącego dotyczący naruszenia przez organ art. 169 ust. 1 pkt 1 P.w.p., poprzez jego błędną wykładnię. Zarzut naruszenia tego przepisu ściśle wiąże się z oceną materiału dowodowego dokonaną przez organ, do której Sąd odniósł się powyżej. Skarżący natomiast nie wykazał błędnej interpretacji powyższego przepisu jak również jego niewłaściwego zastosowania w niniejszej sprawie. Sąd nie stwierdził takiego naruszenia tego przepisu.
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 P.p.s.a. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935).