VI SA/Wa 200/21

VI SA/Wa 200/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-05-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Kołodziejczak-Osetek /sprawozdawca/
Jakub Linkowski
Sławomir Kozik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6461 Wynalazki
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
II GSK 2475/21 - Wyrok NSA z 2025-06-12
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2167
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 3 par. 2, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205 par. 2, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2013 poz 1410
art. 27, art. 24, art. 33 ust. 1, art. 31, art. 63 ust. 2, art. 255 ust. 4, art. 89 ust. 1
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 107, art. 77 par. 1, art. 80, art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.) Sędzia WSA Jakub Linkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 maja 2021 r. sprawy ze skargi "(...)" Sp. z o.o. z siedzibą w "(...)" na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia "(...)" sierpnia 2020 r. nr "(...)" w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz "(...)"Sp. z o.o. z siedzibą w "(...)" kwotę 2217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej "organ" lub "Urząd Patentowy RP") decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr[...], po rozpatrzeniu sprawy z wniosku M. sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej "wnioskodawca" lub "uczestnik") o unieważnienie patentu na wynalazek pt.: "System mocowania, uszczelniania i izolacji termicznej okien, fasad i drzwi korzystnie w strefie ocieplenia oraz sposób mocowania, uszczelniania i izolacji termicznej okien, fasad i drzwi korzystnie w strefie ocieplenia" nr [...], udzielonego na rzecz E. sp. z o.o. z siedzibą w M. (dalej "skarżąca" lub "uprawniony"), na podstawie 89 ust. 1 oraz art. 24 i art. 27 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. 2013 poz. 1410 z późn. zm.), dalej "p.w.p." oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., orzekł o:
1. unieważnieniu w całości patent na wynalazek pt.: "System mocowania, uszczelniania i izolacji termicznej okien, fasad i drzwi korzystnie w strefie ocieplenia oraz sposób mocowania, uszczelniania i izolacji termicznej okien, fasad i drzwi korzystnie w strefie ocieplenia" nr [...],
2. przyznaniu wnioskodawcy od uprawnionego kwotę w wysokości 2.600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dnia 30 maja 2018 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek o unieważnienie patentu na wynalazek pt.: "System mocowania, uszczelnienia i izolacji termicznej okien, fasad i drzwi korzystnie w strefie ocieplenia oraz sposób mocowania, uszczelnienia i izolacji termicznej okien, fasad i drzwi korzystnie w strefie ocieplenia" nr [...], udzielonego na rzecz uprawnionego, z pierwszeństwem od dnia 17 marca 2014 r.
Jako podstawę swojego żądania wnioskodawca wskazał art. 89 ust. 1 w zw. z art. 24, art. 25, art. 26 oraz art. 27 w zw. z art. 33 ust 1 i 3 p.w.p., podnosząc brak nowości i poziomu wynalazczego spornego wynalazku oraz brak jednoznaczności zastrzeżeń patentowych wpływający na ocenę przesłanki przemysłowej stosowalności.
Wnioskodawca oświadczył, iż jego interes prawny w domaganiu się unieważnienia spornego patentu wynika z faktu, że strony są konkurentami w dziedzinie wytwarzania systemów termoizolacji. Istnienie interesu prawnego wnioskodawcy w domaganiu się unieważnienia spornego patentu wynika także z faktu wystąpienia do niego przez uprawnionego pismami z 12 marca 2018 r. i 2 maja 2018 r. wzywającymi do zaprzestania naruszania spornego patentu, które wnioskodawca przedłożył.
W uzasadnieniu zarzutu, iż w spornym patencie występuje brak jednoznaczności zastrzeżeń patentowych wpływający na ocenę przesłanki przemysłowej stosowalności, wnioskodawca wskazał, że w zastrzeżeniu 1 występuje sprzeczność pomiędzy stwierdzeniem, że dystansowy klocek stanowi integralną część belki i tym, że na górnej powierzchni belki znajduje się zewnętrzna taśma. Niejasne jest, co oznaczają określenia "powierzchnia dolna", "powierzchnia zewnętrzna" i "powierzchnia wewnętrzna" w sytuacji, gdy różne jest usytuowanie belek w odniesieniu do otworu okiennego. Wnioskodawca, podniósł także wątpliwości odnośnie do usytuowania zastrzeganych w zastrzeżeniu 1 dwóch rzędów kotew. Niejasne jest dla wnioskodawcy zastrzeżenie 2 uzależnione od siebie, tj. od zastrzeżenia 2. Niejasne jest również dla wnioskodawcy błędne wskazanie gęstości materiału jako kg/m2 zamiast kg/m3 w zastrzeżeniach 5 i 11, oraz wskazanie wyłącznie okna w części znamiennej zastrzeżenia 15. Ponadto, zdaniem wnioskodawcy, sposób montażu według zastrzeżenia 15 przewiduje zbyt małą szerokość szczeliny dylatacyjnej, co sprawia, że sposób ten jest niezgodny ze sztuką budowlaną, a przez to pozbawiony przemysłowego zastosowania.
Zarówno w odpowiedzi na wniosek z dnia 13 września 2018 r., w pismach z dnia 4 grudnia 2018 r. i z dnia 27 lutego 2019 r. oraz na rozprawie w dniu 31 października 2018 r., w dniu 19 grudnia 2018 r. i w dniu 27 lutego 2019 r. uprawniony argumentował, że żaden z przeciwstawionych materiałów nie podważa zdolności patentowej spornego wynalazku. W szczególności, system E. CZ, s.r.o. jest całkowicie odmienny od przedmiotowego wynalazku zarówno w zakresie konstrukcji jak i sposobu montażu, nie dotyczy bowiem prefabrykowanych belek do mocowania, lecz odrębnych klocków nośnych, połączonych kolcami z płytami nośnymi i uzupełnianych materiałem izolacyjnym w trakcie montażu. Natomiast opis [...] z dnia 10 stycznia 2013 r. dotyczy wyłącznie samego klocka nośnego, połączonego kolcami z płytą nośną. Poza tym materiały przedłożone przez wnioskodawcę także nie ukazują prefabrykowanych belek do mocowania. Także zarzut braku przemysłowego zastosowania jest, zdaniem uprawnionego, bezzasadny. Ponadto uprawniony stwierdził, że żadna z przytoczonych przez wnioskodawcę okoliczności w żaden sposób ani nie niweczy i ani nie przeszkadza przemysłowej stosowalności wynalazku i analogicznie nie narusza art. 33 ust. 1 i 3 p.w.p. oraz, że jest możliwe stosowanie przemysłowe zastrzeżenia 15 tj. docinanie belek z zachowaniem pomniejszenia o wskazane w nim wymiary.
Decyzją z dnia [...] marca 2019 r., [...], Urząd Patentowy RP, oddalił wniosek o unieważnienie przedmiotowego patentu, uznając za niezasadne zarzuty udzielenia patentu z naruszeniem art. 25, art. 26 i art. 27 p.w.p.
Wnioskodawca złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1243/19, uchylił decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2019 r. W wyroku tym, Sąd wskazał, że organ - dokonując interpretacji zastrzeżeń patentowych - powinien wskazać podstawy przyjętej interpretacji i wykazać, że jest ona uprawniona w świetle opisu. Stanowisko organu nie poddawało się bowiem kontroli, jako że zasadniczy wywód w tym zakresie (m.in., że w opisie przykładu wykonania, wskazano, że "Belka 1 z rozmieszczonymi w niej kotwami 2 - z odpowiednio wybranymi przegubami, w odpowiedniej ich konfiguracji powstaje w wyniku wypełnienia odpowiedniej formy spienionym tworzywem sztucznym", oraz że "Cała belka 1 wraz z dystansowym klockiem 17 oklejone są taśmą"), znajdowało się w odpowiedzi na skargę.
Odpowiedź na skargę nie mogła tak istotnie uzupełniać zaskarżonej decyzji, ani nie mogła być traktowana jako "aneks" do decyzji, gdyż należy już do postępowania sądowoadministracyjnego, a nie administracyjnego. Już tylko ta nieprawidłowość decyzji uzasadniała w ocenie Sądu jej uchylenie, jednakże organ dopuścił się także innych poważnych błędów, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Były one następujące.
Organ nie przedstawił pełnej analizy poziomu wynalazczego z zastosowaniem zalecanej metodyki problem-rozwiązanie. O ile bowiem kwestię nowości rozwiązania technicznego można stosunkowo łatwo sprawdzić na podstawie dowodów bezpośrednich, o tyle w odniesieniu do poziomu wynalazczego wynalazku (nieoczywistości rozwiązania) brak jest obiektywnych, a w szczególności ustawowych kryteriów. Stwarza to konieczność dokonywania ustaleń na okoliczność poziomu wynalazczego wynalazku w oparciu o kryteria w dużej mierze subiektywne. Za ugruntowany w orzecznictwie Sąd, uznał pogląd że to właśnie ten schemat badania nieoczywistości powinien być stosowany w postępowaniu przed Urzędem Patentowym, opisując zasady postępowania w metodzie problem-rozwiązanie.
W ocenie Sądu organ nie przeprowadził prawidłowo takiego rozumowania. Organ nie sformułował bowiem obiektywnego problemu technicznego, który sporny wynalazek rozwiązuje.
Sąd wyjaśnił, iż w praktyce problem techniczny jest określony przez samego uprawnionego w opisie patentowym. Następuje to poprzez określenie cech zastrzeganego wynalazku, które nie występują w najbliższym stanie techniki. Zabieg ten pozwala na ocenę postępu technicznego wnoszonego przez wynalazek. Tak więc obiektywny problem techniczny wynika bezpośrednio z efektów technicznych cech odróżniających wynalazek od najbliższego stanu techniki.
Natomiast w ocenie Sądu, w poprzednim postępowaniu, organ poprzestał na przywołaniu publikacji związanych z systemem E., a także uwzględnił opis [...] oraz artykuł "Ciepły montaż TRMCO illbruck 13. Montaż warstwowy", a następnie na ich podstawie dokonał identyfikacji różnic istniejących pomiędzy rozwiązaniami, których ww. dowody dotyczą, by na końcu - arbitralnie i w oderwaniu od efektów technicznych wynikających z wprowadzenia cech odróżniających do rozwiązań znanych ze stanu techniki - wskazać, że przeciętny fachowiec z dziedziny izolacji nie mógłby, w oparciu o ww. materiały, dojść do przedmiotowego rozwiązania bez wkładu myśli twórczej i w ocenie Sądu były to wnioski błędne.Organ - nie wskazując problemu technicznego - nie mógł przejść do ostatniego etapu zastosowania metody problem-rozwiązanie. Na tym zaś etapie rozstrzyga się, czy znawca - stojąc przed określonym problem technicznym i znając stan techniki - doszedłby do wynalazku, tj., czy modyfikując lub dostosowując ów stan techniki (bez twórczego jednak wkładu) zrealizowałby to, co realizuje wynalazek.
Sąd dostrzegł w stanowisku organu również brak stanowczej i wyczerpującej wypowiedzi co do zaistnienia w sprawie przesłanki przemysłowej stosowalności chronionego rozwiązania. Organ w decyzji nie wyjaśnił, jak rozumie ten warunek patentowalności konkretnego rozwiązania, i czy kwestie związane z niezbędną dylatacją chronionego spornym patentem sposobu montażu okien korzystanie w strefie ocieplenia podlegają ocenie w tym zakresie, a jeśli tak, to czy fakt, że - zdaniem skarżącej - chronione rozwiązanie nie spełnia warunków wynikających z przepisów prawa budowlanego, umożliwia utrzymanie tej ochrony.
W konsekwencji Sąd zobowiązał organ do ponownej oceny dowodów, które zostały przez wnioskodawcę zgłoszone na tę okoliczność, a które nie zostały w postępowaniu przed Urzędem uwzględnione z uwagi na daty ich powstania, tyle że w ponownym postępowaniu dowody te potraktuje jako zgłoszone na określony ogólny stan wiedzy i dopiero wtedy wypowie się, czy data ich powstania ma znaczenie w sprawie, czy też nie bo np. relacjonują stan wiedzy technicznej znany także w dacie zgłoszenia spornego wynalazku.
Za oczywiste naruszenie organu w ww. zakresie Sąd uznał pominięcie dowodu z dokumentu pochodzącego z 2011 r. pt. "Warunki Techniczne Wykonania i Odbioru Prac Montażu okien" i w tym zakresie Sąd zobowiązał organ do odniesienia się do argumentacji skarżącej, że określone tam normy mają zastosowanie także w analizowanej sprawie. Wywód zawarty w zaskarżonej decyzji nie odpowiadał na wszystkie zastrzeżenia strony skarżącej zgłaszane w tym zakresie, a ocena tego dowodu znajduje się poza zaskarżonym aktem. Sąd Podkreślił przy tym, że wskazanie w decyzji, że ewentualna zbyt mała szerokość szczeliny dylatacyjnej nie sprawia, że sporny wynalazek uniemożliwia uzyskanie zastrzeganego sytemu, to za mało z punktu widzenia istotnej z punktu widzenia art. 24 p.w.p. przesłanki przemysłowej stosowalności i stanowiska skarżącej, które zmusza do odpowiedzi na pytanie, czy rozwiązanie, które nie spełnia warunków wynikających z obowiązujących norm budowlanych, może zostać uznane za nadające się do użytku, która to okoliczność oceniana jest w ramach przesłanki przemysłowej stosowalności.
Z wymienionych wyżej powodów za zasadne Sąd uznał podniesione w skardze zarzuty naruszenia przez organ art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na rozprawie w dniu [...] sierpnia 2020 r. wnioskodawca podtrzymał wszystkie dotychczasowe argumenty i wnioski dotyczące braku spełnienia przez przedmiotowe rozwiązanie ustawowych warunków do uzyskania patentu.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., [...], organ orzekł o unieważnieniu w całości patent na wynalazek. W uzasadnieniu wskazał, że uchylając decyzję z dnia [...] marca 2019 r. Sąd zarzucił błędną ocenę poziomu wynalazczego spornego wynalazku, jak również zwrócił uwagę na brak stanowczej i wyczerpującej wypowiedzi co do zaistnienia w sprawie przesłanki przemysłowej stosowalności chronionego rozwiązania.
Mając powyższe na względzie Urząd Patentowy RP w pierwszej kolejności dokonał oceny przesłanki z art. 27 p.w.p. i w ocenie organu sporny wynalazek nie spełnia wymogów określonych w tym przepisie.
Organ wskazał, że zastrzeżenie patentowe niezależne powinno podawać ogół cech zgłaszanego wynalazku, tzn. wszystkie istotne cechy techniczne wynalazku niezbędne dla jego zrealizowania lub funkcjonowania w zastosowaniu przemysłowym. Część znamienna zastrzeżenia patentowego niezależnego w zestawieniu z cechami ujętymi w części nieznamiennej tego zastrzeżenia wyznacza zakres przedmiotowy żądanej ochrony określony tym zastrzeżeniem. Możliwe jest umieszczenie w zgłoszeniu większej liczby zastrzeżeń niezależnych przy zachowaniu wymagań dotyczących jednolitości wynalazku. W takim przypadku należy jednak mieć na uwadze, że umieszczenie w zgłoszeniu większej liczby zastrzeżeń niezależnych o zbliżonym zakresie ochrony może prowadzić (wbrew zamierzeniu) do postawienia zarzutu niejednoznaczności zakresu żądanej ochrony lub braku zwięzłości określenia wynalazku i zawartego w nim wkładu technicznego (art. 33 p.w.p.). Zastrzeżenia patentowe 1 i 15 spornego wynalazku określają przedmiot żądanej ochrony głównie przez cechy techniczne odnoszące się systemu mocowania uszczelnienia i izolacji termicznej okien, fasad i drzwi oraz sposobu mocowania uszczelnienia i izolacji termicznej okien, fasad i drzwi.
W ocenie organu treść zastrzeżenia 1 nie określa pierwszego przedmiotu wynalazku w sposób jednoznaczny, szczególnie dotyczy to niejasnego i niepełnego zdefiniowania cech dotyczących zastosowanych w spornym systemie taśm. Nie można jednoznacznie zinterpretować zakresu ochrony, tzn. nie ma pewności, czy sporny system ma zewnętrzną taśmę (18) i wewnętrzną taśmę (19) w pozostałych belkach, tzn. nadprożowa i bocznych, czy tylko w przedstawionej na rysunku belce progowej.
Ponadto Urząd Patentowy RP uznał, że stwierdzenie "korzystnie w strefie ocieplenia" nie określa jednoznacznie miejsca mocowania, natomiast określenie "mocowane wokół zabudowywanego otworu budynku" budzi wątpliwości co do sposobu montażu. Ponieważ w zastrzeżeniu raz jest mowa o belce a raz o belkach, można z tej redakcji wnioskować, że wszystkie belki są jednakowe, a jednakowe belki, na wzór przedstawionej w przykładzie wykonania na Fig. 1, nie są w stanie wypełnić całego obwodu wnęki okiennej. Zakładając, że belka stosowana na bocznych krawędziach okna byłaby dłuższa od tej stosowanej na dolnej, to przy takim rozmieszczeniu kotew montaż ich byłby niemożliwy. Prawdopodobnie belki te musiałyby zostać odpowiednio, w bliżej nieokreślony sposób, dostosowane przez osobę wykonującą montaż. Ponadto z rysunków od Fig. 2 do Fig. 5 wynika, że na górnej powierzchni belki znajduje się listwa (20) a nie jak wskazano w zastrzeżeniu zewnętrzna taśma (18). W związku z tym, zdaniem organu przedmiotowa redakcja zastrzeżenia jest niejasna. Budowa systemu mocowania, uszczelnienia i izolacji termicznej okien, fasad i drzwi wokół zabudowywanego otworu budynku nie wynika jednoznacznie i w sposób bezpośredni z przedstawionego zastrzeżeniu rozwiązania.
Organ wskazał także, że zastrzeżenie nr 15 jest niejasne. W ocenie organu precyzyjne złożenie według "ideowego" rysunku Fig. 18 i wzięcie pod uwagę montażu zgodnie z Fig. 17, wszystkich belek (od 1a do 1d) jest niemożliwe, ponieważ docinając konstrukcję według powyższego sposobu, otrzymamy zbyt długie belki (1b), (1c) i (1d). Co oznacza, że montaż okna zgodnie z przedstawionym na Fig. 17 przykładem ustawienia okna na belce jest niemożliwy do wykonania, gdyż nie będzie możliwości wstawienia ramy okna w tak wykonaną konstrukcję lub zakładając wsunięcie ramy przed zamontowaniem belki (1c) i (1d), co mógłby sugerować w sposób niejednoznaczny rysunek Fig. 18, nie będzie możliwe zapewnienie uszczelnienia i izolacji pomiędzy ramą okna a belką (1d), ze względu na zbyt długie belki (1b) i (1c).
W toku postępowania uprawniony podnosił, że taśma o której mowa w zgłoszeniu realizuje w sposób oczywisty odpowiednią szczelinę dylatacyjną. W tym zakresie należy stwierdzić, że w praktyce możliwe jest zastosowanie taśm do ciepłego montażu, jednak nie świadczy to o prawidłowym doborze luzu dylatacyjnego przy osadzaniu okna. Nieprawidłowości wynikające ze złego doboru luzu dylatacyjnego mogą prowadzić do powstania mostków termicznych, niekontrolowanej wymiany powietrza, niepełnego uszczelnienia i przesiąkania wód opadowych, czy też wadliwego połączenia.
Urząd Patentowy RP podkreślił, że przerwa dylatacyjna powinna być wykonana podczas prawidłowego montażu okna. Z redakcji zgłoszenia nie wynika wprost jak jest realizowany wymóg pozostawienia przerwy dylatacyjnej, zatem może budzić wątpliwości co do jasności montażu.
Natomiast fakt, że wynalazek dotyczący zarówno systemu jak sposobu, nie został jasno i jednoznacznie określony, zatem w całości nie spełnia wymogu stosowalności przemysłowej (art. 27 p.w.p.). Brak stosowalności przemysłowej stanowi wystarczającą, samodzielną podstawę do unieważnienia patentu na sporny wynalazek. Zgodnie bowiem z art. 24 p.w.p. wynalazek musi spełniać łącznie następujące wymogi: nowość, poziom wynalazczy oraz przemysłową stosowalność. Oznacza to, że na wynalazek, który nie spełnia chociażby jednego z tych wymogów nie może być udzielony patent, a w sytuacji gdy patent został udzielony podlega on unieważnieniu w całości, co czyni ocenę pozostałych zarzutów bezprzedmiotową.
Na decyzję organu uprawniony wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego:
1) art. 24 w zw. z art. 27 p.w.p. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wynalazek nie spełnia ustawowego warunku ochrony patentowej w postaci przemysłowej stosowalności,
2) art. 24 w zw. z art. 27 w zw. z art. 33 ust. 3 w zw. z art. 63 ust. 2 p.w.p. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na dokonaniu błędnej wykładni zakresu i treści patentu w sposób sprzeczny z jego rzeczywistym brzemieniem i w sposób nieznajdujący uzasadnienia w opisie i rysunkach wynalazku oraz przyjęciu, że wynalazek nie spełnia ustawowego warunku ochrony patentowej w postaci przemysłowej stosowalności,
3) art. 89 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 27 p.w.p. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wynalazek nie spełnia ustawowego warunku ochrony patentowej w postaci przemysłowej stosowalności i w związku z tym podlega unieważnieniu,
4) art. 89 ust. 1 w zw. z art. 33 w zw. z art. 27 p.w.p. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wynalazek nie został przedstawiony na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić oraz że zastrzeżenia patentowe nie określają przedmiotu żądanej ochrony w sposób jasny oraz zwięzły i w związku z tym podlega unieważnieniu,
5) art. 24 w zw. z art. 27 w zw. z art. 33 w zw. z art. 63 ust. 2 w zw. z art. 89 ust. 1 p.w.p. polegające na błędnej interpretacji zastrzeżeń patentowych nr 1 i 15 wynalazku polegającej na przyjęciu, że fragment jego zastrzeżenia nr 1, w którym mowa o wielu belkach (1) pozostaje w sprzeczności z fragmentem tego samego zastrzeżenia odnośnie stosowania taśm (18, 19), z którego zdaniem organu nie wynika, aby taśmy odnosiły się do każdej z belek (1) oraz że opis tego wynalazku "nie dostarcza żadnych informacji na temat taśm (18, 19) w pozostałych belkach tzn. nadprożowej i bocznej" i "me ma pewności, czy sporny system ma zewnętrzną taśmę (18) i wewnętrzną taśmę (19) w pozostałych belkach, tj. nadprożowej i bocznej" i w związku z tym wynalazek podlega unieważnieniu, podczas gdy prawidłowa wykładnia językowa i kontekstowa zastrzeżeń patentowych prowadzi do wniosku, że wszystkie belki (1) wymienione w zastrzeżeniu nr 1 składające się na wynalazek wyposażone są w taśmy (18,19), zaś z językowego i kontekstowa przeciwstawienia wyrażeń o "belkach" wokół zabudowywanego otworu budynku" oraz belki wyposażonej w taśmy wynika, że chodzi tu o każdą belkę, zaś sam organ w dalszej części decyzji przyjmuje, że belka jest stosowana także na bocznych krawędziach,
6) art. 24 w zw. z art. 27 w zw. z art. 33 w zw. z art. 63 ust. 2 w zw. z art. 89 ust. 1 p.w.p. polegające na błędnej interpretacji przez zastrzeżeń wynalazku polegającej na przyjęciu, że fragment jego zastrzeżenia nr 1, opisuje wyłącznie belkę progową i w związku z tym wynalazek podlega unieważnieniu, podczas gdy nie wynika to ani wprost z językowej treści patentu ani nie można takiego wniosku wyprowadzić z całokształtu opisu lub rysunków, a zastrzeżenie opisuje każdą belkę przewidzianą w opisie i zastrzeżeniach patentowych, w szczególności w sposobie montażu według Wynalazku wskazanym według zastrzeżenia nr 15,
7) art. 24 w zw. z art. 27 w zw. z art. 33 w zw. z art. 63 ust. 2 w zw. z art. 89 ust. 1 p.w.p. polegające na błędnej interpretacji zastrzeżeń wynalazku polegającej na przyjęciu, że z fragmentu jego zastrzeżenia nr 1 zestawionego z rysunkiem fig. 1 wynika, że "integralną część belki jeden stanowi twardy, niechłonący wody, wzdłużny dystansowy klocek (17)" oraz że klocek (17) "jest traktowany jako część belki (1). Natomiast zapis "zaś paro przepuszczalny i wodoszczelny materiał umieszczony na belce (1) stanowi umieszczona na górnej powierzchni, na zewnątrz oraz na dolnej powierzchni belki (1) zewnętrzna taśma (18)" nie jest zgodny z poprzednim zapisem, ponieważ na górnej powierzchni belki (1), tzn. na jej części, którą stanowi klocek (17) znajduje się listwa (20), a nie zewnętrzna taśma (18) [fig. 1]" i w związku z tym wynalazek podlega unieważnieniu, podczas gdy z zastrzeżenia patentowego nr 1 i z rysunku fig 1 wynika wprost, że taśma zewnętrzna (18) jest na dolnej powierzchni belki [fig. 1] i na jej powierzchni górnej, zaś taśma wewnętrzna (19) jest również dodatkowo na powierzchni górnej belki,
8) art. 24 w zw. z art. 27 w zw. z art. 33 ust. 3 w zw. z art. 63 ust. 2 w zw. z art. 89 ust. 1 p.w.p. polegające na błędnej interpretacji zastrzeżeń wynalazku polegającej na przyjęciu, że z występowanie na górnej powierzchni belki klocka (17) i listwy (20) wyklucza występowanie na niej również taśmy (18) i w związku z tym wynalazek podlega unieważnieniu, podczas gdy z zastrzeżenia patentowego nr 1 i fig 1 wynika wprost, że taśma zewnętrzna (18) jest na dolnej powierzchni [fig. 1] i na powierzchni górnej, zaś taśma wewnętrzna (19) jest również dodatkowo na powierzchni górnej belki zaś istnienie klocka (17) i listwy (20) nie wyklucza występowania na niej również taśmy (18), co w szczególności potwierdza istnienie na belce również taśmy wewnętrznej (19),
9) art. 24 w zw. z art. 27 w zw. z art. 33 w zw. z art. 63 ust. 2 w zw. z art. 89 ust. 1 p.w.p. polegające na błędnej interpretacji zastrzeżenia patentowego nr 1 wynalazku polegającej na ustaleniu, że "stwierdzenie korzystnie w strefie ociepleni" nie określa jednoznacznie miejsca mocowania, natomiast "mocowanie wokół zabudowywanego otworu budynku" budzi wątpliwości co do sposobu montażu i w związku z tym wynalazek podlega unieważnieniu, podczas gdy wyrażenia "strefa ocieplenia" jest dla fachowca z branży budowlanej (zorientowanego użytkownika) stwierdzeniem jednoznacznym i oznacza montaż poza murem budynku, na murze w warstwie, w której na murze instaluje się ocieplenie zaś stwierdzenie "korzystnie w strefie ocieplenia" oznacza, że możliwy jest montaż także w innych miejscach np. w samym otworze budynku,
10) art. 24 w zw. z art. 27 w zw. z art. 33 w zw. z art. 63 ust. 2 w zw. z art. 89 ust. 1 p.w.p. polegające na błędnej interpretacji zastrzeżenia patentowego nr 1 polegającej na ustaleniu, że zastosowanie belek według zastrzeżenia nr 1 wynalazku na bocznych krawędziach okna "byłoby niemożliwe" a "belki są jednakowe" i wobec tego "nie są w stanie wypełnić całego obwodu wnęki okiennej" i w związku z tym wynalazek podlega unieważnieniu, podczas gdy przedmiotem zastrzeżenia nr 1 nie jest parametr długości belki, ale jej konstrukcja wskazana w tym zastrzeżeniu i wobec tego, długość belki jest pomijana i nie uniemożliwia zastosowania jej także na bocznych lub nadprogowej powierzchni otworu okiennego, co potwierdza zastrzeżenie nr 15 wynalazku wskazujące na "odmierzanie belek" w tym na "wysokość okna",
11) art. 24 w zw. z art. 27 w zw. z art. 33 w zw. z art. 63 ust. 2 w zw. z art. 89 ust. 1 p.w.p. polegające na błędnej interpretacji zastrzeżenia patentowego wynalazku nr 15 polegającej na ustaleniu, że "precyzyjne złożenie według "ideowego" fig. 18 i wzięcie pod uwagę montażu zgodnie z fig. 17, wszystkich belek (1a), (1b), (1c) i (1d) jest niemożliwe, ponieważ docinając konstrukcję według powyższego sposobu potrzymamy zbyt długie belki (1b), (1c) i (1d)" i w związku z tym wynalazek podlega unieważnieniu, podczas gdy interpretacja i wniosek z treści zastrzeżenia patentowego nr 15 doprowadzić winien do wniosku, że przedstawiony w nim sposób jest możliwy do wykonania, zaś fig. 17, którą powołuje w interpretacji organ nie dotyczy w ogóle montażu belek (1a), (1b), (1c) i (1d), podczas gdy fig. 18 jest spójna z zastrzeżeniem nr 15 wynalazku a wynika z nich wprost, że sposób montażu belek wokół okna jest prawidłowo sformułowany i możliwy do wykonania,
12) art. 24 w zw. z art. 27 w zw. z art. 33 w zw. z art. 63 ust. 2 w zw. z art. 89 ust. 1 p.w.p. polegające na błędnej interpretacji zastrzeżenia patentowego nr 15 wynalazku polegającej na ustaleniu, że przy wykonaniu i zastosowaniu wynalazku według sposobu określonego w tym zastrzeżeniu "nie będzie możliwe zapewnienie uszczelnienia i izolacji pomiędzy ramą a belką (1d), ze względu na zbyt długie belki (1b) i (1c), i w związku z tym wynalazek podlega unieważnieniu, podczas gdy z zastrzeżenia patentowego nr 15 wynalazku oraz z fig. 18 wynika wprost, że zapewnienie uszczelnienia i izolacji pomiędzy ramą a belką (1d) jest możliwe z uwagi na zmniejszenie wymiarów belki najkorzystniej o 5 mm, także w świetle konstrukcji belek zaopatrzonej w taśmy (18,19), która wynika wprost z zastrzeżenia nr 1,
13) art. 24 w zw. z art. 27 w zw. z art. 33 w zw. z art. 63 ust. 2 w zw. z art. 89 ust. 1 p.w.p. skutkujące błędnym ustaleniem, że "z redakcji zgłoszenia nie wynika wprost, jak jest realizowany wymóg pozostawienia przerwy dylatacyjnej" i w związku z tym wynalazek podlega unieważnieniu, podczas gdy rozszerzalność cieplna belki według zastrzeżenia nr 1 jest na tyle niewielka, że błędne jest założenie o konieczności istnienia określonej szczeliny dylatacyjnej, zaś organ nie wziął pod uwagę rodzaju i właściwości materiału, z którego wykonany jest wynalazek, a nadto dodatkowo zastrzeżenia nr 1 i 15 wynalazku wskazują zarówno na konieczność wykonania szczelin montażowych (luzu pasowania) 5 mm i/lub 10 mm umożliwiających osadzenie wynalazku w otworze montażowym, które spełniałyby dodatkowo również funkcję dylatacji oraz na istnienie klocka amortyzującego (20) według zastrzeżenia nr 12 wraz z taśmami belki (18, 19) według zastrzeżenia nr 1,
14) art. 24 w zw. z art. 27 w zw. z art. 33 w zw. z art. 63 ust. 2 w zw. z art. 89 ust. 1 p.w.p. skutkujące błędnym przyjęciem, że szczelina dylatacyjna "powinna być wykonana podczas prawidłowego montażu okna" według wynalazku i w związku z tym wynalazek podlega unieważnieniu, podczas gdy istnienie szczeliny dylatacyjnej w ogóle nie ma wpływu na przemysłową stosowalność wynalazku, bowiem rozszerzalność cieplna belki według zastrzeżenia nr 1 jest na tyle niewielka, że błędne jest założenie o konieczności istnienia określonej szczeliny dylatacyjnej innych niż szczeliny powstające normalnie przy zwykłym technologicznym montażu,
15) art. 24 w zw. z art. 27 w zw. z art. 33 w zw. z art. 63 ust. 2 w zw. z art. 89 ust. 1 p.w.p. skutkujące błędnym przyjęciem, że rzekomy brak szczeliny dylatacyjnej montażu okna według wynalazku skutkuje brakiem przemysłowej stosowalności i w związku z tym wynalazek podlega unieważnieniu, podczas gdy istnienie szczeliny dylatacyjnej nie jest w ogóle konieczne dla zastosowania wynalazku, a tym samym spełniony jest wymóg nadawania się do użytku, wymóg powtarzalności rezultatu zastosowania wynalazku, wymóg należytego ujawnienia wynalazku w opisie i zastrzeżeniach patentowych oraz wymóg ich kompletności.
Skarżąca zarzuciła decyzji także naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie:
1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.), dalej "k.p.a.", poprzez ich niezastosowanie, niepełne zastosowanie lub błędne zastosowanie, które skutkowało naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i zaniechaniem podjęcia wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji oraz przez zaniechanie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozważenia całokształtu przedłożonego przez skarżącą materiału dowodowego w odpowiedzi z dnia 13 września 2018 r. na wniosek o unieważnienie patentu oraz w piśmie z dnia 4 grudnia 2018 r., skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego co do sposobu stosowania wynalazku, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, że nie spełnia on ustawowego warunku ochrony patentowej w postaci przemysłowej stosowalności z art. 27 p.w.p. i jako taki podlega unieważnieniu zgodnie z art. 89 ust. 1 p.w.p., a także skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego co do sposobu stosowania w zakresie istotności parametru rozszerzalności cieplnej i istotności dylatacji dla stosowalności wynalazku,
2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, niepełne zastosowanie lub błędne zastosowanie, które skutkowało naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i zaniechaniem podjęcia wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji oraz przez zaniechanie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozważenia całokształtu przedłożonego przez skarżącą materiału dowodowego poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu decyzji znajdującego się w aktach sprawy dokumentu pt. "Warunki Techniczne Wykonania i Odbioru Prac Montażu Okien" z 2011 r., podczas gdy dokument pt. "Warunki Techniczne Wykonania i Odbioru Prac Montażu Okien" z 2011 r. dotyczył wyłącznie montażu okien w otworach w murze, a zatem potwierdzał, że warunki montażu okien w strefie ocieplenia są odmienne i nie mogą być odnoszone do norm i zasad budowlanych montażu w otworach w murze, w tym w zakresie dylatacji,
3) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, które wyrażało się w zmianie stanowiska organu co do interpretacji zastrzeżeń niezależnych nr 1 i 15 wynalazku, przyjętej w poprzedniej decyzji z dnia [...] marca 2019 r., [...], podczas gdy z zasady art. 8 k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. wynika, że organ nie mógł w rozpoznawanej sprawie - przy braku zmiany stanu faktycznego i prawnego - przyjąć odmiennej interpretacji zastrzeżeń patentowych niezależnych nr 1 i 15 wynalazku, a w świetle wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. akt. VI/SA/Wa 1243/19, Urząd Patentowy powinien jedynie "wskazać podstawy przyjętej interpretacji i wykazać, że jest ona uprawniona w świetle opisu", nie zmieniając uprzedniej wykładni i rezultatu wykładni zastrzeżeń nr 1 i 15 wynalazku,
4) art. 153 p.p.s.a. polegające na braku zastosowania się przez organ co do oceny prawnej i wskazania wyrażonego w wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zakresie:
a) braku wskazania podstaw przyjętej interpretacji zakresu ochrony spornego patentu i braku wykazania, że jest ona uprawniona w świetle opisu wynalazku i braku wskazania, że jest ona uprawniona w świetle opisu,
b) braku przedstawienia analizy "problem-rozwiązanie" w zakresie poziomu wynalazczego wynalazku,
c) braku sformułowania obiektywnego problemu technicznego, który rozwiązuje wynalazek,
d) braku wyjaśnienia, czy kwestie związane z niezbędną dylatacją chronionego spornym patentem sposobu montażu okien podlegają w ogóle ocenie w świetle ustawowego warunku uzyskania patentu w postaci przemysłowej stosowalności,
e) braku powołania i oceny dowodu pt. "Warunki Techniczne Wykonania i Odbioru Prac Montażu Okien" z 2011 r., a w szczególności odniesienia się do argumentacji i, że określone tam normy miały zastosowanie także w rozstrzyganej sprawie,
5) ) art. 107 § 3 k.p.a. przez wadliwe uzasadnienie decyzji polegające na braku wyjaśnienia, dlaczego organ nie uwzględnił lub odmówił wiarygodności następującym dowodom skarżącej na przemysłową stosowalność wynalazku w rozumieniu art. 27 p.w.p., w tym rzeczywiste stosowanie wynalazku na budowach, przedłożonym w odpowiedzi skarżącej z dnia 13 września 2018 r. na wniosek o unieważnienie patentu oraz w piśmie z dnia 4 grudnia 2018 r.; braku odniesienia się do znajdującego się w aktach sprawy dokumentu pt. "Warunki Techniczne Wykonania i Odbioru Prac Montażu Okien" z 2011 r.; brak dokładnego wyjaśnienia, dlaczego organ stwierdził, że treść zastrzeżenia 1 nie określa pierwszego przedmiot wynalazku w sposób jednoznaczny i jednocześnie podanie tylko jednego przykładu rzekomej niejednoznaczności, tj. "niejasnego i niepełnego zdefiniowania cech dotyczących zastosowanych w spornym systemie taśm (18,19)", przy pominięciu wszystkich rzekomych niejednoznaczności, które zdaniem organ występują. W ocenie skarżącej naruszenia te skutkują tym, że treść uzasadnienia decyzji jest sformułowana w sposób niejasny, wybiórczy uniemożliwiający ustalenie, jakimi motywami kierował się organ wydając decyzję i w sposób nieprzekonywujący, co z kolei doprowadziło do tego, że uzasadnienie nie wypełnia warunków art. 107 § 3 k.p.a..
Mając na uwadze podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenia decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 5 maja 2021 r. uczestnik wniósł odpowiedź na skargę, wnosząc o oddalenie skargi w całości oraz zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania na rzecz uczestnika według norm przypisanych. Wskazał, że popiera stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji i w odpowiedzi na skargę. W ocenie uczestnika zarzuty naruszenia prawa materialnego, podniesione przez skarżącego, stanowią jedynie polemikę skarżącego z interpretacją zastrzeżeń patentowych dokonaną przez organ. Natomiast materiał dowodowy należy uznać za spóźniony, jako przedłożony dopiero na etapie skargi do sądu administracyjnego. Również zarzuty naruszenia prawa procesowego są zdaniem uczestnika chybione. Z zupełnie niezrozumiałych przyczyn przez uczestnika skarżący powołuje się na ustalenia organu ustalone w uchylonej przez sąd administracyjny decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Mając powyższe na względzie, w ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawa materialnego oraz przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Na wstępie rozważań przypomnieć należy, iż w spornej między stronami sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1243/19, uchylił decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2019 r. oddalającą wniosek Spółki z o.o. M. z siedzibą w B., o unieważnienie patentu nr [...], z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.
W niniejszym postępowaniu kontroli sądowej podlega decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...] sierpnia 2020 r., wydanej po powołanym wyżej wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1243/19, orzekająca o unieważnieniu w całości patentu na wynalazek pt.: "System mocowania, uszczelniania i izolacji termicznej okien, fasad i drzwi korzystnie w strefie ocieplenia oraz sposób mocowania, uszczelniania i izolacji termicznej okien, fasad i drzwi korzystnie w strefie ocieplenia" nr [...].
Przechodząc zatem do oceny legalności obecnie kontrolowanego orzeczenia Sąd orzekający w niniejszym składzie zauważa, że dla dokonania tej oceny zasadnicze znaczenie ma treść art. 153 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie.
Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzjiadministracyjnej. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie administracji publicznej i na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Obowiązek ten oznacza również brak możliwości formułowania nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym przez sąd poglądem. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 397 uw. 1, 2; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 544, Nb 1-3).
Podkreślić należy, że nieprzestrzeganie przepisu art. 153 p.p.s.a. podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Dlatego też w razie wnoszenia kolejnych skarg z powodu niewłaściwego wykonania zapadłego wyroku uwzględniającego skargę, sąd administracyjny jedynie weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika on natomiast w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen (wyrok NSA z 21 kwietnia 2010 r., II FSK 2129/08, Lex nr 596261).
Biorąc pod uwagę wiążący charakter prawomocnego wyroku z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1243/19, rolą Sądu w niniejszym postępowaniu konieczne, było przede wszystkim zweryfikowanie, czy organ zastosował się do oceny prawnej i wskazań w nim zawartych.
Analiza przeprowadzona w powyższym zakresie prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy podjął rozstrzygnięcie stosując się tylko częściowo, do ceny prawnej i wytycznych zawartych w omawianym wyżej wyroku, o czym będzie mowa niżej. Nie stanowi natomiast wbrew wywodom skargi, naruszenia art.153 p.p.s.a. zmiana stanowiska organu, prezentowanego w uchylonej przez Sąd decyzji, bowiem taki jest skutek wyroku uchylającego tę decyzję, z uwagi na popełnione przez organ uchybienia i zawierającego wytyczne co do dalszego postępowania, do których organ jest zobowiązany zastosować.
Jak należy wnioskować z uzasadnienia zaskarżonej decyzji zasadniczym powodem unieważnienia patentu na wynalazek jest wyłącznie brak spełnienia warunku z art. 27 p.w.p.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż organ nie zastosował się do wytycznych Sądu zawartych w wyroku VI SA/Wa 1243/18, które dotyczyły zastrzeżeń patentowych, zobowiązujących go do wskazania podstaw przyjętej interpretacji zakresu ochrony spornego patentu i wykazania, że jest ona uprawniona w świetle opisu wynalazku. UP nie uzasadnił też swojego stanowiska prezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż treść zastrzeżenia nr 1 nie określa przedmiotu wynalazku w sposób jednoznaczny" i jednocześnie podanie tylko jednego przykładu rzekomej niejednoznaczności, tj. "niejasnego i niepełnego zdefiniowania cech dotyczących zastosowanych w spornym systemie taśm (18,19)".
Zgodnie z art. 24 p.w.p. patenty są udzielane - bez względu na dziedzinę techniki - na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania. Artykuł 24 definiuje cztery podstawowe wymogi stawiane rozwiązaniom, którym może zostać przyznana ochrona patentowa, tj. techniczny charakter rozwiązania, nowość, poziom wynalazczy oraz przemysłowe stosowanie. Wszystkie spośród wskazanych w tym przepisie wymogów są odrębne i niezależne oraz muszą być spełnione łącznie, by dane rozwiązanie mogło uzyskać ochronę patentową. W teorii prawa patentowego przyjmuje się, że wynalazek to rozwiązanie o charakterze technicznym ukierunkowane na zaspokojenie praktycznych potrzeb za pomocą nowych sposobów oddziaływania na materię lub wykorzystania jej właściwości, podające w sposób zupełny i kompletny reguły postępowania, które gwarantują osiągnięcie zamierzonego rezultatu (S. Sołtysiński, w: J. Szwaja, A. Szajkowski (red.), System prawa własności intelektualnej, t. 3, s. 29-32). Rozwiązanie oznacza, że wynalazek jest swoistą receptą określającą poszczególne kroki, które muszą być zrealizowane w celu osiągnięcia danego efektu technicznego. Wynalazek nie jest zatem ideą, lecz instrukcją osiągnięcia określonego rezultatu. W związku z tym nie będzie wynalazkiem sama idea wynalazcza ani wskazanie jedynie efektu technicznego, bez określenia, jak ten efekt techniczny jest osiągany. Owo konkretne rozwiązanie musi mieć charakter techniczny.
Dostateczność ujawnienia wynalazku przywołana w art. 33 ust. 1 p.w.p, tj. jasne i wyczerpujące przedstawienie wynalazku w dokumentacji zgłoszenia, jest fundamentalną kwestią ochrony patentowej, ponieważ właśnie ujawnienie wynalazku uzasadnia system ochrony patentowej, w którym monopol na wykorzystanie rozwiązania technicznego jest przyznawany w zamian za podanie do wiadomości publicznej tego rozwiązania. Ponadto ze względu na fakt, że nieujawnione rozwiązanie lub rozwiązanie ujawnione nie w pełni nie będzie się nadawało do stosowania, dostateczność ujawnienia przekłada się bezpośrednio na jedną z przesłanek zdolności patentowej - przemysłową stosowalność. W wyroku z 21 września 2004 r. WSA w Warszawie (II SA 2896/03 Legalis) stwierdził, że wykazanie niedostateczności ujawnienia wynalazku dla znawcy w dziedzinie godzi w samą istotę procesu patentowalności wynalazku. Zdaniem sądu wynalazek patentuje się m.in. po to, aby w następstwie wskazania środków technicznych umożliwiających jego realizację przez znawcę, uzyskać ochronę na ten sposób. Przeciwieństwem zaś wynalazków patentowalnych są wynalazki nieujawnione (tzw. know-how), a więc celowo niezgłaszane do ochrony patentowej".
Kwestia dostateczności ujawnienia wynalazku okazała się na tyle kluczowa, że w nowelizacji ustawy p.w.p. brak wystarczającego ujawnienia został wskazany jako bezpośrednia podstawa odmowy udzielenia patentu oraz przesłanka do jego unieważnienia.
Konieczność dostatecznego ujawnienia wynalazku nie budzi wątpliwości i jest ugruntowana w orzecznictwie. Dokumentacja wynalazku ma ujawniać jego istotę, przez co należy rozumieć przedstawienie wszystkich potrzebnych danych, które pozwoliłyby znawcy dane rozwiązanie stosować (wyr. WSA w Warszawie z 25 marca 2004 r., II SA 3449/02 Legalis). Rozwiązanie jest odpowiednio ujawnione, kiedy nadaje się do stosowania, tj. kiedy jest rozwiązaniem zupełnym, tzn. pozwalającym na osiągnięcie rezultatu bez potrzeby dokonywania rozwiązań dodatkowych, przekraczających zwyczajne zabiegi adaptacyjne (zob. np. wyr. WSA w Warszawie z 20 kwietnia 2004 r.,II SA 393702 Legalis; wyr. WSA w Warszawie z 13 lutego 2008 r.,VI SA/Wa 2102/07, Legalis; wyr. WSA w Warszawie z 15 października 2008 r., VI SA/Wa 1112/08 Legalis i wyr. WSA w Warszawie z 20 października 2008 r.,VI SA/Wa 838/08 Legalis). Nie ma tutaj znaczenia fakt, czy niedostateczne ujawnienie wynika z niedopracowania samego wynalazku, czy też z wad w opracowaniu dokumentacji. Istotne jest natomiast to, że niedostateczność ujawnienia jest usterką, która nie może być usunięta w trakcie postępowania zgłoszeniowego (zob. np. wyrok WSA w Warszawie z 17 grudnia 2008 r., VI SA/Wa 2211/07 Legalis).
Mimo, że UP przy ocenie zdolności patentowej może wziąć pod uwagę dodatkowe materiały (np. przykłady i dane techniczne lub biologiczne) dostarczone przez zgłaszającego po dacie zgłoszenia (Poradnik wynalazcy, s. 77), to dane takie nie mogą zniwelować zarzutu braku dostatecznego ujawnienia (wyr. WSA w Warszawie z 4 lipca 2008 r.,VI SA/Wa 222/08 Legalis).
Należy przy tym pamiętać, że dostateczność ujawnienia ocenia się w odniesieniu do daty zgłoszenia patentowego, a nie w odniesieniu do momentu, w którym zgłoszenie jest poddawane badaniu merytorycznemu przez UP. Ponadto dostateczność ujawnienia jest oceniana w odniesieniu do znawcy, który ma urzeczywistnić rozwiązanie według wynalazku. Określenie "znawca" pozostaje niezdefiniowane, jednak nie ulega wątpliwości, że opis patentowy nie jest kierowany do dowolnego odbiorcy nieznającego danej dziedziny, ale do specjalisty w danej dziedzinie (wyr. WSA w Warszawie z 30 marca 2009 r., VI SA/Wa 1837/08, Legalis). Dostateczność ujawnienia powinna być oceniana na podstawie całego zgłoszenia, obejmującego opis wynalazku, zastrzeżenia i rysunki (Poradnik wynalazcy, s. 102). Niedostateczne ujawnienie w zasadzie uniemożliwia ocenę przesłanek zdolności patentowej, takich jak nowość i poziom wynalazczy, czy też ustalenie zakresu żądanej ochrony patentowej (wyr. WSA w Warszawie z 17 grudnia 2008 r., VI SA/Wa 2211/07 Legalis). W opisie wynalazku konieczne jest ujawnienie przedmiotu wynalazku, wynalazek powinien być ujawniony zgodnie z zastrzeżeniami patentowymi. Ponadto zarówno istota wynalazku, jak i całe rozwiązanie powinny być zrozumiałe w stopniu potrzebnym do zrealizowania wynalazku, konieczne jest także wskazanie zespołu środków technicznych warunkujących uzyskanie zamierzonego rezultatu (Poradnik wynalazcy, s. 26-27). Ponadto kolejność ujawnionych cech wynalazku powinna być taka sama, jak w zastrzeżeniach patentowych. Przedstawienie istoty wynalazku w opisie nie tylko powinno odwzorowywać treść zastrzeżeń patentowych, ale również powinno zawierać dodatkowe informacje, przydatne do zrozumienia wynalazku. Jak już wyżej wspomniano, zgłoszenie patentowe jest rozpatrywane kilka lat po dacie zgłoszenia, a przesłanki zdolności patentowej są rozpatrywane w odniesieniu do daty zgłoszenia lub pierwszeństwa. Ponadto dodatkowe informacje mogą być przydatne podczas procedury zgłoszeniowej, kiedy niezbędne jest przeredagowanie zastrzeżeń patentowych w celu uwzględnienia dodatkowego stanu techniki, który nie był znany zgłaszającemu w chwili redagowania opisu.
Przedstawiając istotę wynalazku, należy uwzględnić również informacje wskazujące na konkretny problem techniczny, rozwiązywany przez zgłoszony wynalazek (wyr. WSA w Warszawie z 18 kwietnia 2005 r.,VI SA/Wa 1474/04, Legalis). W przypadku gdy rozwiązanie według wynalazku jest zilustrowane za pomocą rysunku, niezbędne jest wyjaśnienie, co one przedstawiają. Konieczne jest odniesienie się do każdej figury osobno. Opis patentowy powinien zawierać co najmniej jeden przykład realizacji wynalazku z powołaniem się na rysunki, jeżeli zgłoszenie wynalazku zawiera rysunki. Przykłady realizacji są istotnym elementem opisu, ponieważ to one stanowią poparcie dla żądanego zakresu ochrony. W opisie wynalazku należy też wskazać zastosowanie wynalazku, jeżeli nie wynika ono z innych części. Konieczne jest określenie, czy i jak wynalazek może być wykorzystywany (stosowany) w działalności przemysłowej, a więc jakie określone potrzeby ludzkie ma zaspokajać. Sfera użyteczności należy do istoty wynalazku, a więc informacje dotyczące użyteczności wynalazku muszą być podane w dacie zgłoszenia wynalazku (wyr. NSA z 4 czerwca 2014 r.,II GSK 405/13, Legalis). Zastrzeżenia patentowe stanowią najważniejszą część dokumentacji patentowej, nie tylko dlatego, że po udzieleniu patentu determinują one przysługujący uprawnionemu zakres ochrony, ale również dlatego, że stanowią podstawę do oceny zdolności patentowej przedmiotu zgłoszenia. Zatem istotne jest to, aby zapewnić ich jasne i jednoznaczne sformułowanie.
Zgodnie z art. 31 ustawy p.w.p. zgłoszenie wynalazku w celu uzyskania patentu powinno obejmować: podanie zawierające co najmniej oznaczenie zgłaszającego, określenie przedmiotu zgłoszenia oraz wniosek o udzielenie patentu lub patentu dodatkowego; opis wynalazku ujawniający jego istotę; zastrzeżenie lub zastrzeżenia patentowe; skrót opisu.
Niezwykle istotna jest redakcja określonych w art. 31 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy zastrzeżeń patentowych, a to ze względu na to, że funkcją zastrzeżenia patentowego jest wyznaczenie zakresu ochrony przez podanie zasadniczych (znamiennych) cech wynalazku, które to cechy mają odróżnić wynalazek od wcześniejszego stanu techniki, jak również powinny odpowiadać technicznemu wkładowi zgłoszonego wynalazku do istniejącego stanu techniki.
Z kolei przepis art. 63 ust. 2 omawianej ustawy stanowi, iż zakres przedmiotowy patentu określają zastrzeżenia patentowe, zawarte w opisie patentowym. Opis wynalazku i rysunki mogą służyć do wykładni zastrzeżeń patentowych.
Zastrzeżenia patentowe są najważniejszymi cechami opisu patentowego, określają bowiem zakres przedmiotowy ochrony patentowej i wskazują, jakie środki techniczne konstytuują wynalazek (wyr. WSA w Warszawie z 17 grudnia 2008 r. VI SA/Wa 2211/07 Legalis).
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem rzeczą zgłaszającego jest, aby na podstawie uprzednio przeprowadzonych prac badawczych w określonej dziedzinie techniki tak sprecyzować sposób realizacji wynalazku, m.in. poprzez wskazanie konkretnych środków technicznych, które pozwolą na jednoznaczne i powtarzalne osiągnięcie rezultatu wynalazku w pełnym chronionym rozmiarze, jaki zakreślają zastrzeżenia patentowe (wyr. WSA w Warszawie: z 18 czerwca 2007 r.,VI SA/Wa 2215/06 Legalis i VI SA/Wa 2216/06 Legalis; z 9 maja 2008 r., VI SA/Wa 112/08, Legalis i z 10 maja 2012 r.,VI SA/Wa 313/12, Legalis). Niezbędnym warunkiem uzyskania patentu jest takie określenie zastrzeżeń patentowych, aby stanowiły precyzyjną instrukcję wskazującą na konkretne środki techniczne, niezbędne do osiągnięcia założonego powtarzalnego rezultatu w dowolnych (nie zaś wyjątkowych) warunkach. Urząd Patentowy może udzielać ochrony jedynie na rozwiązania opatrzone precyzyjnym zastrzeżeniem, pozwalającym następnie na urzeczywistnienie wynalazku w działalności przemysłowej w sposób powtarzalny z jednakowym rezultatem (wyr. NSA z 12 marca 2008 r., II GSK 411/07 Legalis).
Zasadniczo w zastrzeżeniach patentowych nie jest dozwolone określenie wynalazku wyłącznie przez efekt, jaki ma być osiągnięty. Wynika to z faktu, że opis wynalazku ma być swego rodzaju instrukcją osiągnięcia efektu technicznego, zaś określenie samego efektu technicznego wymaga, aby tak określone rozwiązanie odtworzyć, wymagana byłaby dodatkowa praca twórcza i eksperymenty. Niemniej cechy funkcjonalne, określające efekt techniczny, mogą być wykorzystywane w zastrzeżeniach patentowych jako cechy uzupełniające, pod warunkiem że nie wpłyną one negatywnie na jasność i jednoznaczność zastrzeżenia.
Do określenia przedmiotu wynalazku stosuje się dwa rodzaje zastrzeżeń - zastrzeżenia niezależne i zastrzeżenia zależne. Opis wynalazku ma ujawniać jego istotę, a więc w toku badania merytorycznego następuje sprawdzenie, czy złożony opis spełnia m.in. warunek dostatecznego ujawnienia wynalazku, a cześć wyglądająca zewnętrznie na zastrzeżenia patentowe odpowiada rzeczywiście funkcji przewidzianej dla zastrzeżeń. Zakres przedmiotowy patentu może być określony przez kilka zastrzeżeń patentowych, wtedy tworzą one układ zastrzeżeń. Przy czym w układzie zastrzeżeń pierwsze zastrzeżenie jest zastrzeżeniem niezależnym, a pozostałe zastrzeżeniami zależnymi.
Zastrzeżenie niezależne określa główny zespół cech wynalazku (określony w art. 33 ust. 4 p.w.p. jako "ogół cech zgłaszanego wynalazku"), stanowiąc tym samym rozwiązanie podstawowe. W zastrzeżeniu niezależnym powinny być wszystkie istotne cechy konieczne do zdefiniowania wynalazku w sposób jasny i jednoznaczny. (Wytyczne EUP, rozdział F-IV, 4.5.4). Zastrzeżenie niezależne powinno zawierać część nieznamienną, rozpoczynającą się od określenia przedmiotu wynalazku oraz podającą zespół cech technicznych niezbędnych do określenia przedmiotu wynalazku, w całości traktowany jako stan techniki oraz część znamienną, poprzedzoną wyrazami "znamienny tym, że", podającą zwięźle te cechy techniczne (cechy znamienne) zastrzeganego wynalazku, które mają go wyróżniać spośród innych rozwiązań technicznych mających zespół cech określonych w części nieznamiennej; w przypadku związku chemicznego powinna przedstawiać ona strukturę związku łącznie z określeniem podstawników.
Natomiast zastrzeżenia zależne, zawierając wszystkie cechy zastrzeżenia niezależnego i dodatkowo cechy dodane, jedynie doprecyzowują cechy rozwiązania podstawowego lub służą do chronienia wariantów wynalazku będących dla rozwiązania podstawowego rozwiązaniami dodatkowymi.
Niewątpliwie wynalazek powinien być przedstawiony w sposób umożliwiający zrozumienie zarówno postawionego przez twórcę problemu technicznego, jak i rozwiązanie tego problemu. Opis wynalazku powinien przedstawiać (ujawniać) wynalazek na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić, jak również dokonać rzeczowej analizy porównawczej z dotychczasowym stanem techniki. Niezmiernie ważnym zagadnieniem jest jednoznaczne zdefiniowanie wynalazku poprzez cechy techniczne, stosowane dla kategorii zastrzeganego rozwiązania tak, aby wynalazek był dostatecznie zrozumiały (tak m.in. A. Pyrża (w:) Poradnik wynalazcy. Procedury zgłoszeniowe w systemie krajowym, europejskim i międzynarodowym, wyd. Urząd Patentowy RP, Warszawa 2008, s. 23).
W świetle obowiązujących przepisów prawa stwierdzić zatem należy, iż celem opisu jest przedstawienie przedmiotu wynalazku na tle stanu techniki w dziedzinie, której wynalazek dotyczy, w sposób na tyle jasny i wyczerpujący, aby możliwe było ustalenie, na czym polega istota wynalazku, warunkująca osiągnięcie zamierzonego rezultatu. W opisie wynalazku należy ujawnić istotę rozwiązania technicznego, stanowiącego przedmiot zgłoszenia wynalazku, tzn. należy wskazać zespół środków technicznych, warunkujący uzyskanie rezultatu, który zamierzył sobie twórca rozwiązania zgłoszonego do Urzędu Patentowego RP.
Z kolei zastrzeżenia patentowe określające zakres przedmiotowy ochrony wynalazku pełnią rolę instrumentu identyfikującego zgłoszony wynalazek, gdyż opisują rozwiązanie, takie jakie zostało zgłoszone do opatentowania. Jak już wyżej wskazano stosownie do art. 63 ust. 2 służą także do ustalenia zakresu przedmiotowego patentu.
W rozpoznawanej sprawie Urząd Patentowy nie zastosował się do powyższych zasad i nie wykazał, że przedmiot zgłoszenia nie został przedstawiony w sposób ujawniający wszystkie istotne dane do jego zrealizowania. Wbrew wywodom organu deklarowane rozwiązanie w zastrzeganym zakresie ochrony zawiera cechy techniczne określające jego istotę. Zarówno zastrzeżenia patentowe jak i opis zgłoszeniowy przedstawiają koncepcję rozwiązania, jego założenie i skutki. Nie zostały one jednak przeanalizowane przez organ w pełnym zakresie, z uwzględnieniem wszystkich zastrzeżeń patentowych, opisu wynalazku i pomocniczo rysunków służących łącznie do wykładni zastrzeżeń patentowych. Ponadto interpretując zastrzeżenia patentowe, organ powinien mieć na względzie, że mają być zrozumiałe dla znawcy, który wynalazek, mógłby urzeczywistnić, a więc podstawowe pojęcia w danej dziedzinie, których znaczenie jest ogólnie dostępne w internecie, nie może stanowić argumentu o niejasności zastrzeżeń, tylko dlatego, że ktoś nie posiada fachowej wiedzy w tym zakresie.
Podkreślić jeszcze raz należy, że zastrzeżenie nr 1 jako niezależne, określa główny zespół cech wynalazku jako "ogół cech zgłaszanego wynalazku", stanowiąc tym samym rozwiązanie podstawowe. W zastrzeżeniu niezależnym powinny być wszystkie istotne cechy konieczne do zdefiniowania wynalazku w sposób jasny i jednoznaczny, ale nie wszystkie szczegóły i wyjaśnienia dotyczące wynalazku. Organ w ocenie Sądu arbitralnie przyjął, że zastrzeżenia patentowe są niejasne, nie wskazując nawet, jakie przyjął zasady wykładni, skupiając się na niezrozumiałych dla siebie sformułowaniach czy też sposobie zredagowania zastrzeżeń. Ponadto zauważenia wymaga, iż co prawda niespełnienie przez zgłaszającego wynalazek, choćby jednego z warunków uzyskania patentu, nie wymaga dowodzenia istnienia pozostałych, to jednak aby dokonać prawidłowej wykładni zastrzeżeń patentowych, konieczne, jest najpierw ustalenie istoty problemu technicznego i rozwiązania, (zgodnie z wytycznymi Sądu zawartymi w wyroku z 6 listopada 2019 r., VI SA/Wa 1243/19), które patent obejmuje, a nie skupianie się, na wyrwanych z kontekstu sformułowaniach, nie oddających istoty sprawy. Organ powinien dokonać kompleksowej wykładni zastrzeżeń patentowych, opisu patentowego i rysunków, czego nie uczynił.
Sąd podziela stanowisko Strony prezentowane w skardze, iż rzeczywiście w zastrzeżeniu nr 1 mowa jest najpierw o "belkach" składających się na realizację wynalazku a następnie mowa jest o konstrukcji (budowie) pojedynczej "belki", jednakże w ocenie Sądu jest sposób zredagowania zastrzeżeń, według którego w opisie najpierw wskazano, na zbiór jednorodnych elementów, a następnie na wchodzący w jego skład jeden reprezentacyjny element tego zbioru. Dodatkowo na fig. 18 wyraźnie przedstawiono wszystkie belki w ten sam sposób, a żaden z innych elementów opisu, rysunków lub innych zastrzeżeń patentowych nie wskazuje, że belki są różne. Stąd nie sposób przyjąć za zasadną interpretację organu zastrzeżeń patentowych nr 1 i 15 wynalazku, który uznał, że fragment zastrzeżenia nr 1, w którym mowa o wielu belkach (1) pozostaje w sprzeczności z fragmentem tego samego zastrzeżenia odnośnie stosowania taśm (18, 19), z którego zdaniem UP nie wynika, aby taśmy te odnosiły się do każdej z belek (1).
W ocenie Sądu, organ nie uzasadnił w sposób wyczerpujący, w oparciu o materiał dowodowy sprawy, że opis spornego wynalazku "nie dostarcza żadnych informacji na temat taśm (18, 19) w pozostałych belkach tzn. nadprożowej i bocznej" i "nie ma pewności, czy sporny system ma zewnętrzną taśmę (18) i wewnętrzną taśmę (19) w pozostałych belkach, tj. nadprożowej i bocznej".
Ponadto za bezzasadne Sąd uznał stanowisko organu, że w związku z treścią zastrzeżenia nr 15 przy wykonaniu i zastosowaniu wynalazku według sposobu określonego w tym zastrzeżeniu "nie będzie możliwe zapewnienie uszczelnienia i izolacji pomiędzy ramą a belką (1d), ze względu na zbyt długie belki (ab) i (1c). W ocenie Sądu treść zastrzeżenia patentowego nr 15 wynalazku jak i z fig. 18 wynika w sposób jednoznaczny, że zapewnienie uszczelnienia i izolacji pomiędzy ramą a belką (1 d) jest możliwe z uwagi na zmniejszenie wymiarów belki najkorzystniej o 5 mm, także w świetle konstrukcji belek zaopatrzonej w taśmy (18, 19), która wynika wprost z zastrzeżenia nr 1. Sposób realizowania podcięć belek prezentuje fig. 17 i nie pozostawia w tym zakresie wątpliwości. Dodatkowo, każda belka wyposażona jest w taśmę, a otwory 5 mm-10 mm są węższe niż stosowane taśmy. W konsekwencji opis patentowy daje podstawy do przyjęcia, iż wszystkie belki (1) wymienione w zastrzeżeniu nr 1 składające się na wynalazek wyposażone są w taśmy (18,19), zaś z językowego przeciwstawienia wyrażeń o "belkach" wokół zabudowywanego otworu budynku oraz belki wyposażonej w taśmy wynika, że chodzi tu o każdą pojedynczą belkę.
W ocenie Sądu podzielić też należy stanowisko Strony, iż z zastrzeżenia patentowego nr 1 i z fig 1 wynika wprost, że taśma zewnętrzna (18) jest na dolnej powierzchni [fig. 1] i na powierzchni górnej, zaś taśma wewnętrzna (19) jest taśmą umiejscowioną na wewnętrznej powierzchni belki. Wobec różnicy pomiędzy zastrzeżeniem nr 1 i fig. 1 Urząd Patentowy nadał wyższe znaczenie rysunkowi 1, zamiast zastrzeżeniu patentowemu stwierdzając, że skoro nie ma w nim na górnej powierzchni taśmy zewnętrznej (18), to występuje niespójność patentu. Jednakże z art. 63 ust. 2 p.w.p. wynika, że rysunki stanowią pomoc w interpretacji zastrzeżeń, a nie odwrotnie. Organ nie rozważył również, że sam fakt, że na górnej powierzchni belki znajduje się listwa (20) nie przeszkadza umieszczeniu tam taśmy (18), bowiem w ten sam sposób, tyle że od strony wewnętrznej a nie zewnętrznej znajduje się tam taśma (19).
Odnosząc się do argumentacji Organu, iż z zastrzeżenia patentowego nr 1wynika, że "stwierdzenie korzystnie w strefie ocieplenia" nie określa jednoznacznie miejsca mocowania, natomiast "mocowanie wokół zabudowywanego otworu budynku" budzi wątpliwości co do sposobu montażu", wskazać należy, iż trafnie argumentuje Strona w tym zakresie, że wyrażenie "strefa ocieplenia" w zestawieniu z montażem okien (lub drzwi) pozwala w jasny sposób na wskazanie, że montaż (okna, drzwi) następuje w obszarze, w którym znajduje się ocieplenie, a więc poza murem. Strona podnosi również, że jest oczywiste, że okna i drzwi montuje się na powierzchniach (pionowych) budynku, zatem strefa ciepła musi być do nich odnoszona. Podobnie, z samego opisu i zastrzeżeń patentowych oraz rysunków wynika, że system mocowania okna (drzwi) jest łączony z murem.
W ocenie Sądu, rolą organu, nie jest jedynie kwestionowanie pojęć użytych w opisie i zastrzeżeniach patentowych, które gdyby nie odnosić ich do tego konkretnego rozwiązania i sposobu montażu, można rozumieć różnie. Jednakże jak już Sąd wskazywał wyżej, należy uwzględnić, iż zastrzeżenia patentowe mają być jasne dla znawcy, który opatentowany wynalazek będzie realizował. Dlatego też, organ powinien w tym kontekście wskazanych zastrzeżeń patentowych oraz całego opisu patentowego ocenić, czy dla znawcy z branży budowlanej, a taki wzorzec należy w tym zakresie przyjąć, określenie to nie budzi żadnych wątpliwości, jest jednoznaczne i precyzyjne.
Ponadto Sąd podziela stanowisko Strony, iż z załączonego do akt opisu patentowego nie wynika, iż przedmiotem zastrzeżenia nr 1 jest parametr długości belki. Przedmiotem zastrzeżenia jest konstrukcja belki, wskazana w tym zastrzeżeniu, wobec tego, długość belki nie ma znaczenia i nie uniemożliwia zastosowania jej także na bocznych lub nadprogowej powierzchni otworu okiennego. Potwierdza to także zastrzeżenie nr 15 wskazujące na "odmierzanie belek" w tym na "wysokość okna".
Organ nie wykazał również w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, iż z zastrzeżenia patentowego nr 1 wynika, że zastosowanie belek według zastrzeżenia nr 1 wynalazku na bocznych krawędziach okna "byłoby niemożliwe" a "belki są jednakowe" i wobec tego "nie są w stanie wypełnić całego obwodu wnęki okiennej". W opisie patentowym, konkretny rozmiar belki, nie jest podany i jest zależny wyłącznie od wymiarów okna lub drzwi, w których jest stosowany. Żaden element dokumentu patentowego nie wskazuje, że belki muszą być zawsze równej długości, czyli nie wskazuje, że wynalazek nadaje się do stosowania tylko w otworach drzwiowych i okiennych prostokątnych (do drzwi i okien tego samego kształtu).
Odnosząc się do stanowiska organu, że w związku z treścią zastrzeżenia nr 15 przy wykonaniu i zastosowaniu spornego rozwiązania, według sposobu określonego w tym zastrzeżeniu "nie będzie możliwe zapewnienie uszczelnienia i izolacji pomiędzy ramą a belką (1d), ze względu na zbyt długie belki (ab) i (1c), wskazać należy, iż organ nie zważył, że z samej treści zastrzeżenia patentowego nr 15 jak i z fig. 18 wynika wprost, że zapewnienie uszczelnienia i izolacji pomiędzy ramą a belką (1 d) jest możliwe z uwagi na zmniejszenie wymiarów belki najkorzystniej o 5 mm, także w świetle konstrukcji belek zaopatrzonej w taśmy (18, 19), która wynika wprost z zastrzeżenia nr 1. Sposób realizowania podcięć belek prezentuje fig. 17 i w ocenie Sądu , nie budzi wątpliwości podnoszonych przez organ.
Organ nie wykazał i nie uzasadnił w sposób wyczerpujący, iż zgodnie z zastrzeżeniem patentowym nr 15 "precyzyjne złożenie według rysunku fig.18 i wzięcie pod uwagę montażu zgodnie z fig 17, wszystkich belek (od 1a do 1d) jest niemożliwe, ponieważ docinając konstrukcję według powyższego sposobu otrzymamy zbyt długie belki (1b), (1c) i (1d)".
Co do stanowiska organu, że fig. 17, dotyczy montażu belek od (1a), (1b), (1c) i (1d), i argumentacji skargi, iż montażu belek dotyczy wyłącznie fig. 18, zauważenia wymaga, iż stanowisko organu opiera się na opisie patentowym (str.5 akapit 9) znajdującym się w aktach sprawy, z którego wynika, iż fig.17 przedstawia przykład montażu profilu z PCV na belce dolnej, natomiast na fig.18 – zawiera ideowy rysunek przedstawiający kolejność i sposób montaż systemu według wynalazku. Z powyższego wynika, iż fig.17 zawiera tylko przykładowy montaż na belce dolnej, nie wskazuje na sposób montażu systemu. Fig.18 zawiera kolejność i sposób montażu systemu według wynalazku, co powinien uwzględnić organ w swoich rozważaniach i ponownie szczegółowo, przeanalizować materiał dowodowy, znajdujący się w aktach sprawy.
Co do przerwy dylatacyjnej, stanowiącej kwestię sporną między stronami, organ na stronie 10 decyzji wskazał jedynie, że "przerwa dylatacyjna powinna być wykonana podczas prawidłowego montażu okna. Z redakcji zgłoszenia nie wynika wprost jak jest realizowany wymóg pozostawienia przerwy dylatacyjnej, zatem może budzić wątpliwości co do jasności montażu". Organ nie odpowiedział Więc na pytanie, do którego był zobowiązany przez Sąd w wyroku z 6 listopada 2019 r. VI SA/Wa 1243/19, w szczególności wyjaśnienia, jak rozumie przesłankę przemysłowej stosowalności chronionego rozwiązania i czy kwestie związane z niezbędną dylatacją chronionego spornym patentem sposobu montażu okien korzystanie w strefie ocieplenia podlegają ocenie w tym zakresie. Organ nie wskazał też na konkretne przepisy i normy prawa budowlanego dotyczące "przerwy dylatacyjnej" oraz jakie przepisy i normy prawa budowlanego, zostały naruszone w przyjętym rozwiązaniu technicznym, stanowiącym przedmiot zgłoszenia patentowego. Nie odniesiono się też do argumentacji Strony w tym zakresie.
Reasumując, opis patentowy wraz z zastrzeżeniami znajdującymi się w aktach sprawy, nie daje podstaw do przyjęcia, iż wynalazek, nie został dostatecznie ujawniony i tym samym nie spełnia przesłanki przemysłowej stosowalności.
Ponadto co do przemysłowej stosowalności, organ wbrew wytycznym wynikającym z wyroku WSA w Warszawie z 6 listopada 2019 r., nie odniósł się do dowodu z dokumentu pochodzącego z 2011 r. pt. "Warunki Techniczne Wykonania i Odbioru Prac Montażu okien" .
W zaskarżonej decyzji organ jak wynika z jej uzasadnienia również nie uwzględnił i nie odniósł się do dowodów złożonych przez Skarżącą, na przemysłową stosowalność wynalazku w rozumieniu art. 27 p.w.p., w tym rzeczywiste stosowanie wynalazku na budowach, przedłożonym przez Skarżącą w odpowiedzi Skarżącej z dnia 13 września 2018 r. na wniosek o unieważnienie patentu na Wynalazek:
— film instruktażowy Uprawnionej prezentujący schemat przebiegu montażu okna metodą opisaną w Wynalazku w wariancie montażu w oparciu o belki "L", plik "Załącznik 3 - złożenie - belki L.avi" (płyta CD),
— film instruktażowy Uprawnionej prezentujący schemat przebiegu montażu okna metodą opisaną w Wynalazku w wariancie montażu pojedynczej belki, plik "Załącznik 4 - złożenie - pojedyncze belki.avi" (płyta CD),
— film instruktażowy Uprawnionej prezentujący schemat przebiegu montażu okna
— poświadczone za zgodność z oryginałem obrazy ekranu (klatki) z filmu instruktażowego Uprawnionej prezentującego schemat przebiegu montażu okna metodą opisaną w Wynalazku w wariancie montażu w oparciu o belki "L", plik "Załącznik 3 - złożenie - belki L.avi",
- poświadczone za zgodność z oryginałem obrazy ekranu (klatki) z filmu instruktażowego Uprawnionej prezentującego schemat przebiegu montażu okna metodą opisaną w Wynalazku w wariancie montażu pojedynczej belki, plik "Załącznik 4 - złożenie - pojedyncze belki.avi",
— poświadczone za zgodność z oryginałem obrazy ekranu (klatki) z filmu instruktażowego Uprawnionej prezentującego schemat przebiegu montażu okna metodą opisaną w Wynalazku w wariancie montażu przygotowanego kompletnego modułu belki-okno (prefabrykatu), plik "Załącznik 5 - złożenie - okno całe.avi",
— poświadczone za zgodność z oryginałem fotografie przedstawiające proces rzeczywistego montażu okien przy pomocy Wynalazku na budynku,
UP nie odniósł się również do dowodów przedstawionych przez Skarżącą na przemysłową stosowalność wynalazku w rozumieniu art. 27 p.w.p., w tym rzeczywiste stosowanie wynalazku na budowach, przedłożonym przez Skarżącą w piśmie z dnia 4 grudnia 2018 r. tj. dokumentów:
— poświadczony za zgodność z oryginałem wydruk fotografii przemysłowego zastosowania Wynalazku - realizacja montażu okien na budowie w B. (1),
— poświadczony za zgodność z oryginałem wydruk fotografii przemysłowego zastosowania Wynalazku — realizacja montażu okien na budowie w B. (2),
— poświadczony za zgodność z oryginałem wydruk fotografii przemysłowego zastosowania Wynalazku - realizacja montażu okien na budowie w D.,
— poświadczony za zgodność z oryginałem wydruk fotografii przemysłowego zastosowania Wynalazku - realizacja montażu okien na budowie w R. (1),
— poświadczony za zgodność z oryginałem wydruk fotografii przemysłowego zastosowania Wynalazku — realizacja montażu okien na budowie w R.
— poświadczony za zgodność z oryginałem wydruk fotografii przemysłowego zastosowania Wynalazku - realizacja montażu okien na budowie w R. (3),
— poświadczony za zgodność z oryginałem wydruk fotografii przemysłowego zastosowania Wynalazku — realizacja montażu okien na budowie w R.
— poświadczony za zgodność z oryginałem wydruk fotografii przemysłowego zastosowania Wynalazku — realizacja montażu okien na budowie w R.
— poświadczony za zgodność z oryginałem wydruk fotografii przemysłowego zastosowania Wynalazku - realizacja montażu okien na budowie w R. (1),
— poświadczony za zgodność z oryginałem wydruk fotografii przemysłowego zastosowania Wynalazku - realizacja montażu okien na budowie w R. (2),
— poświadczony za zgodność z oryginałem wydruk fotografii przemysłowego zastosowania Wynalazku - realizacja montażu okien na budowie w R. (3),
— poświadczony za zgodność z oryginałem wydruk fotografii przemysłowego zastosowania Wynalazku — realizacja montażu okien na budowie w R. (4),
— poświadczony za zgodność z oryginałem wydruk fotografii przemysłowego zastosowania Wynalazku - realizacja montażu okien na budowie w R. (5),
— poświadczony za zgodność z oryginałem wydruk pliku "Aluplast ideał 8000 1 (20,70) skala rzeczywista" - wykresu rozszerzalności cieplnej profilu okiennego w warunkach nagrzania od słońca (temperatura zewnętrzna 70oC),
— poświadczony za zgodność z oryginałem wydruk pliku "Aluplast ideał 8000 1 (20,70) skala rzeczywista" — wykresu rozszerzalności cieplnej profilu okiennego w warunkach znacznego oziębienia (temperatura zewnętrzna -50°C),
Wskazane uchybienia procesowe organu tj. podniesione w skardze naruszenie art.77 § 1 k.p.a., art.80 k.p.a. oraz art.107 § 3 k.p.a.,mogły mieć w ocenie Sądu istotny wpływ na wynik sprawy. Organ wydał bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie, nie oceniając rzetelnie dowodów zgromadzonych w sprawie, pomijając w rozważaniach ich znaczną część, przez co ocenę tę należało uznać za dowolną naruszającą art.80 k.p.a. Organ nie rozpatrzył też w sposób wnikliwy i wyczerpujący argumentacji stron zgodnie z art.77 k.p.a.
Art.7 k.p.a., nie znajduje zastosowania w postępowaniu spornym przed Urzędem Patentowym, na podstawie art.255 ust.4 p.w.p., zgodnie z którym Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Postępowanie sporne oznacza, że ma ono charakter kontradyktoryjny, a związanie Urzędu Patentowego żądaniem wnioskodawcy oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek stanowiących podstawę do unieważnienia, w tym przypadku spornego patentu. Organ nie jest zobowiązany do samodzielnego zbierania i poszukiwania materiału dowodowego, a jedynie do oceny dowodów złożonych przez uczestników postępowania.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jak słusznie podniesiono w skardze nie spełnia wymogów określonych w art.107 § 3 k.p.a, bowiem nie wyjaśnia, które dowody organ uwzględnił a którym dowodom odmówił wiarygodności, czyli jaka jest faktyczna podstawa rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, nie wyjaśnia tez podstawy prawnej rozstrzygnięcia w sposób wyczerpujący. Ograniczając się w zasadzie jedynie do powołania treści przepisów prawa materialnego. Na podstawę materialnoprawną decyzji zgodnie z art.107 § 1 pkt 4 k.p.a. składają się wszystkie przepisy prawa materialnego znajdujące zastosowanie w sprawie, które wymagają pełnego powołania ich treści, a nie tylko niektórych fragmentów. Obowiązkiem organu, jest bowiem pełne wyjaśnienie Stronie, które przepis p.w.p. organ stosował i jak go interpretuje. Przepisy prawa materialnego, wyznaczają zakres postępowania dowodowego, dlatego istotne jest w pierwszej kolejności, w każdym postępowaniu ustalenie prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w sprawie.
Podkreślić należy, iż celem uzasadnienia jest przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących, dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna pozwolić - zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi kontrolującemu następnie tę decyzję - odczytać kierunek rozważań oraz tok rozumowania organu. Uzasadnienie aktu administracyjnego, stanowiąc jego integralną część, wpływa bowiem na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia jest więc nie tylko wymogiem formalnym, wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne.
Rozpoznając sprawę ponownie, organ zobowiązany będzie, uwzględnić ocenę prawną wyrażona przez Sąd i jednocześnie oceni pozostałe przesłanki udzielania patentu –nowości i poziomu wynalazczego określonych w art. 24 p.w.p., według wytycznych Sądu zawartych w wyroku z 6 listopada 2019 r., VI SA/Wa 1243/19, które w tym postępowaniu pominął.
Z tych wszystkich względów wydanie przez Sąd na tym etapie postępowania, wiążącego rozstrzygnięcia w sprawie nie jest możliwe.
Mając powyższe na uwadze Sąd zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na naruszenie podniesionych w skardze przepisów prawa materialnego art.89 ust.1 p.w.p., art.27 p.w.p., art.33 p.w.p., art.63 ust.2 p.w.p., mających istotny wpływ na wynik sprawy jak i przepisów postępowania, art.77 § 1 k.p.a., art.80 k.p.a , art.107 § 3 k.p.a mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art.200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a zasądzając na rzecz strony kwotę 1000 zł tytułem zwrotu uiszczonego w sprawie wpisu sądowego oraz na podstawie § 14 ust.1 pkt 1 lit.b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 pażdziernika 2005 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych( Dz.U. z 2018r., poz. 265 t.j.) kwoty 1200 zł, wynagrodzenia dla profesjonalnego pełnomocnika reprezentującego Stronę (radcy prawnego) oraz kwotę 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.