VI SA/WA 2/21

VI SA/Wa 2/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-06-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grażyna Śliwińska /sprawozdawca/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący/
Jakub Linkowski
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
II GSK 12/22 - Wyrok NSA z 2025-09-09
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 776
art. 169 ust. 1 pkt 1, art. 169 ust. 2 i art. 169 ust. 6
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M. z siedzibą w B., Węgry na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia na terytorium RP ochrony międzynarodowego znaku towarowego oddala skargę
Uzasadnienie
[...] z siedzibą w B. (dalej też jako "skarżący", "uprawniony") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lipca 2020 r., w sprawie nr [...] o stwierdzeniu wygaśnięcia z dniem [...] marca 2011 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego znaku towarowego "MOL DYNAMIC" o numerze [...] udzielonego na rzecz skarżącej.
Jako podstawę prawną organ wskazał art. 169 ust. 1 pkt 1, art. 169 ust. 2 i art. 169 ust. 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r" poz. 776) – zwanej "p.w.p." oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p.
Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia:
W dniu [...] września 2018 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek [...] S.A. z siedzibą w G. o stwierdzenie wygaśnięcia uznania na terytorium Polski ochrony znaku towarowego "MOL Dynamie" o numerze [...], udzielonego na [...] z siedzibą w B., [...], przeznaczonego do oznaczania towarów z klasy 4, tj.: oleje i tłuszcze przemysłowe, smary, mieszaniny pochłaniające kurz, nawilżające i wiążące, paliwa (łącznie z benzynami silnikowymi) i materiały oświetlające, świece i knoty do oświetlenia.
Jako podstawę prawną swojego żądania wnioskodawca wskazał art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Wniósł o wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie prawa ochronnego na sporny znak towarowy z dniem [...] lutego 2011 r. podnosząc, że uprawniony nigdy nie używał spornego znaku towarowego w sposób rzeczywisty w odniesieniu do jakiegokolwiek towaru.
W odpowiedzi na wniosek, uprawniony w piśmie z [...] kwietnia 2019 r. wniósł o oddalenie wniosku. Zaprzeczył twierdzeniom wnioskodawcy i przedłożył materiały mające stanowić dowody na okoliczność używania spornego prawa.
Na rozprawie [...] lipca 2019 r. wnioskodawca złożył wniosek alternatywny o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa z dniem [...] marca 2015 r.
Uprawniony podtrzymał swoje stanowisko wskazując, że do akt sprawy zostały złożone wystarczające dowody potwierdzające używanie spornego znaku towarowego.
W piśmie z [...] września 2019 r. uprawniony m.in. podnosił, że przedłożone dowody jednoznacznie przesądzają o rzeczywistym używaniu znaku i nie można uznać, by jego działania miały charakter incydentalny. Oferowanie produktów było całkowicie skorelowane z faktycznym zamiarem i działaniami podjętymi przez uprawnionego w celu wprowadzenia towarów do obrotu na rynku co, w jego ocenie, wynika z przedstawionych dowodów. Należy także uwzględnić specyfikę rynku, na którym oferowany jest olej samochodowy pod znakiem [...] oraz stosowaną na tym rynku praktykę obrotu.
Na rozprawie [...] lipca 2020 r. wnioskodawca zażądał stwierdzenia wygaśnięcia spornego prawa z dniem [...] marca 2011 r.
Kolegium Orzekające powołało się na art. 169 ust 1 pkt 1 p.w.p. Stanowi on, że prawo ochronne na znak towarowy wygasa w sytuacji nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych rejestracją w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, chyba, że istnieją ważne powody jego nieużywania. W myśl art. 15215 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia, termin, w którym rozpoczyna się ten pięcioletni okres, biegnie od dnia ogłoszenia w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" o uznaniu ochrony znaku międzynarodowego. W niniejszej sprawie ogłoszenie nastąpiło [...] lutego 2006 roku.
Organ ocenił, że używanie znaku musi mieć miejsce na terytorium Polski, powinno mieć jednoznaczny charakter, konieczne jest również by było rzeczywiste i poważne oraz dotyczyć towarów objętych ochroną. Niespełnienie jednego z tych warunków w określonym przedziale czasowym może prowadzić do utraty prawa ochronnego poprzez stwierdzenie jego wygaśnięcia. Co więcej, w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego obowiązek wykazania używania znaku lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego (art. 169 ust. 6 p.w.p.).
Oceniając przedłożony materiał dowodowy stwierdził, że uprawniony na okoliczność używania spornego znaku przedłożył następujące materiały: przegląd historii transakcji magazynowych za okres 2009-2011 (zakup) (karta 84), przegląd historii transakcji magazynowych za okres 2009-2011 (sprzedaż) (karta 83), cennik olejów [...] w magazynie K. z [...].01.2010 (karta 77-82), faktura VAT [...] do [...] z [...].03.2010 (karta 76), kopia dokumentu odbioru [...] do [...] z [...].03.2010 r. (karta 75), archiwum strony internetowej z [...] maja 2009 r. wraz z informacją z [...] marca 2009 r. o treści [...] S.A. od początku roku 2009 rozpoczęła dystrybucję na terenie Polski olejów smarowych oraz chemii samochodowej produkowanych przez [...] Poniżej informacji znajduje się link z katalogiem produktów w języku angielskim, w którym po kliknięciu, następuje przekierowanie bezpośrednio na stronę internetową [...], gdzie w zakładce "[...] " znajduje się lista produktów [...] (karta 74), karta produktu [...] (data aktualizacji [...].04.2009 r.) (karta 73), karta charakterystyki oleju [...] (data aktualizacji [...].02.2008 r.) (karta 72-68), zdjęcie olejów samochodowych [...] (karta 67), przegląd historii transakcji magazynowych w okresie od [...].05.2018 r. do [...].12.2018 r. (Zakup) (karta 66-64), przegląd historii transakcji magazynowych w okresie od [...].05.2018 r. do [...].12.2018 r. (Sprzedaż) (karta 63-62), faktura [...] z [...].05.2018 r. (karta 61-58), ulotki reklamowe produktów [...] (karta 57 i 54), broszura informacyjna o [...], jako członka [...] (karta 56), katalog produktów z 2008 r. (karta 55).
Kolegium Orzekające oceniło, że powyższe dowody nie potwierdzają rzeczywistego i poważnego używania spornego znaku przed dniem, z którym wnioskodawca domaga się stwierdzenia jego wygaśnięcia, tj.: przed dniem [...] marca 2011 r. oraz wznowienia używania tego znaku w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia w odniesieniu do towarów do oznaczenia których jest on przeznaczony. Sporny znak towarowy przeznaczony jest do oznaczania szeregu towarów w klasie 4, tj.: olejów i tłuszczów przemysłowych, smarów, mieszanin pochłaniających kurz, nawilżających i wiążących, paliw (łącznie z benzynami silnikowymi) materiałów oświetlających, świec i knotów do oświetlenia. Materiały złożone przez uprawnionego dotyczą zaś tylko olejów (silnikowych) i nie odnoszą się do żadnych innych towarów do oznaczania których przeznaczony jest sporny znak towarowy. Sam uprawniony, w odpowiedzi na wniosek stwierdził, że znak towarowy MOL DYNAMIC był używany na terytorium RP na sprzedawanych przez [...] olejach, tym samym przyznając, że znak ten nie był używany w odniesieniu do żadnych innych towarów z klasy 4 do oznaczania których jest przeznaczony.
Kolegium Orzekające oceniło, że również materiały przedłożone przez uprawnionego na okoliczność używania spornego znaku przez [...] S.A. za zgodą uprawnionego w odniesieniu do olejów nie potwierdzają w sposób jednoznaczny i nie budzący jakichkolwiek wątpliwości, by oleje oznaczone spornym znakiem docierały do odbiorców zewnętrznych na terytorium Polski, co jest niezbędne do uznania, że znak ten był rzeczywiście używany.
Powołało się na stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 maja 2006r. w sprawie II GSK 70/06, który stwierdził, iż za rzeczywiste może być uznane tylko takie używanie, które ma miejsce w obrocie gospodarczym, to jest takie, które jest zauważalne dla odbiorców. W orzeczeniu tym NSA powołał się na stanowisko Sądu Najwyższego z 17 lutego 2005 r. w sprawie I CK 626/04. Zgodnie z którym: "w świetle wskazanego art. 154 p.w.p. tylko rzeczywiste używanie znaku w obrocie gospodarczym, czyli poza siedzibą przedsiębiorstwa, co związane jest z rozpoznawaniem znaku przez konsumentów, spełnia wymagania używania w rozumieniu tego przepisu i art. 296 ust. 2 p.w.p. Nie spełniają wymagania przewidzianego w art. 154 p.w.p. czynności o charakterze jednorazowym czy sporadyczne oderwane od siebie."
Oceniając dowody, organ stwierdził, że przedłożone przez uprawnionego do akt sprawy dwie faktury z [...] marca 2010 r. i z [...] maja 2018 r., nie posiadają danych nabywcy. Uznał zatem, że nie ma pewności, czy nabywcą był podmiot zewnętrzny na terytorium Polski, czy jednak dokumentują one obrót wewnętrzny. Dokument odbioru z [...] marca 2010 r. jest powiązany z fakturą z [...] marca 2010 r. i również na tym dokumencie nie widnieje nabywca. Ocenił, że dokumenty te nie dowodzą wprowadzenia towarów oznaczanych spornym znakiem do obrotu na terytorium Polski. Uznał, że: przegląd historii transakcji magazynowych za okres 2009-2011 (zakup) (karta 84), przegląd historii transakcji magazynowych za okres 2009-2011 (sprzedaż) (karta 83), przegląd historii transakcji magazynowych w okresie od [...].05.2018 r. do [...].12.2018 r. (Zakup) (karta 66-64) oraz przegląd historii transakcji magazynowych w okresie od [...].05.2018 r. do [...].12.2018 r. (Sprzedaż) (karta 63-62) są dokumentami wewnętrznymi, z których również nie wynika aby towary opatrywane spornym znakiem trafiły do odbiorców zewnętrznych na terytorium Polski. Stwierdził, że brak jest jakichkolwiek dowodów, które potwierdzałyby, że zostały udostępnione odbiorcom zewnętrznym na terytorium Polski: załączony do akt sprawy cennik olejów [...] w magazynie K. z [...].01.2010 (karta 77-82), karta produktu [...] (data aktualizacji 23.04.2009 r.) (karta 73), karta charakterystyki oleju [...] (data aktualizacji [...].02.2008 r.) (karta 72-68), ulotki reklamowe produktów [...] (karta 57 i 54), broszura informacyjna o [...], jako członka [...] (karta 56), czy katalog produktów z 2008 r. (karta 55). Zdaniem organu, materiały te świadczą co najwyżej o podjętych czynnościach przygotowawczych do wprowadzenia olejów oznaczanych spornym znakiem do obrotu. Nie można zatem na ich podstawie stwierdzić, iż doszło do dystrybucji towarów.
Ocenił, że archiwum strony internetowej z [...] maja 2009 r. wraz z informacją z [...] marca 2009 r. o treści "[...] S.A., że od początku roku 2009 rozpoczęła dystrybucję na terenie Polski olejów smarowych oraz chemii samochodowej produkowanych przez [...] " (karta 74) również może wskazywać jedynie, iż uprawniony czynił dopiero przygotowania do wprowadzenia olejów smarownych na terenie Polski. Ponadto znajdujący się na tej stronie link miał prowadzić do katalogu produktów w języku angielskim (karta 74), co oznacza, że nie był przygotowany dla odbiorców polskojęzycznych.
Organ ocenił, że zdjęcie olejów samochodowych [...] (karta 67) nie jest opatrzone datą oraz nie wiadomo czy zostało zrobione na terenie Polski. Nie może dowodzić, iż produkty te trafiły do odbiorców na terenie Polski w okresie pięciu lat poprzedzających złożenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa.
Oceniając zatem zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy zarówno globalnie, jak i każdy z osobna Kolegium Orzekające stwierdziło, że uprawniony nie dowiódł, iż olej samochodowy oznaczony spornym znakiem kiedykolwiek trafił do obrotu na polskim rynku. Jedyne dowody dokumentujące sprzedaż to dwie faktury, które dzieli okres ośmiu lat i są pozbawione danych odbiorcy. Uprawniony, anonimizując te dokumenty - z uwagi na ochronę tajemnicy handlowej spowodował, że na ich podstawie nie można ustalić odbiorców towarów, o których mowa w tych fakturach, tj. czy towary te trafiły na polski rynek do podmiotu zewnętrznego.
Odnosząc się do stanowiska uprawnionego, że bezcelowe było przedstawienie oryginałów dokumentów zawierających dane kontaktowe współpracujących z nim kontrahentów, gdyż Urząd Patentowy nie zobowiązał go do tego, wskazał na art. 169 ust. 6 p.w.p., który - w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego - na uprawnionego nakłada obowiązek wykazania używania znaku lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku.
Urząd Patentowy stwierdził, że jego zadaniem była ocena zgromadzonego materiału dowodowego przedstawionego przez strony postępowania i wyrażenia stanowiska w decyzji. Organ w tym postępowaniu nie jest bowiem uprawniony do poszukiwania nowych dowodów mogących mieć wpływ na przedmiotowe rozstrzygnięcie w sprawie (patrz wyrok WSA z 7 stycznia 2005 r., sygn. akt 6 II SA 2427/03). Powołał się również na wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 października 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 63/09 wskazujący, że "z uwagi na kontradyktoryjność tego postępowania na jego stronach (na wnioskodawcy i na uprawnionym) spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności, z których każda z nich wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne (tak również: Naczelny Sąd Administracyjny m.in. /w:/ wyroku z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 364/06, LEX nr 321293)." Także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA 3103/01, stwierdził, iż "w orzecznictwie wielokrotnie podkreśla się, że ciężar dowodu w postępowaniu administracyjnym spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne (por. wyroki NSA z dnia: 15 listopada 2000 r. III SA 2431/99 - Przegląd Podatkowy 2001 nr 4 str. 60, 16 lutego 1999 r. III SA 2322/98 i 22 października 1997 r. III SA 634/96 - nie publ.).
Kolegium Orzekające przyznało, iż w świetle orzecznictwa zgoda na używanie znaku towarowego przez osobę trzecią może być wyrażona w dowolnej formie, nie tylko na piśmie. O takiej zgodzie może świadczyć samo złożenie dowodów używania znaku przez osobę trzecią - przez [...] S.A. Oceniło jednak, że złożone przez uprawnionego na tę okoliczność dowody, nie potwierdzają używania tego znaku na zewnątrz, a nie tylko w działalności wewnętrznej, tj.: w ramach spółek z grupy kapitałowej [...].
Kolegium Orzekające zgodziło się z uprawnionym, iż "wielkość sprzedaży nie może być kwalifikowana w kategoriach sukcesu komercyjnego towarów czy znaku jako takiego. Nie może być też traktowana w sensie weryfikacji prawidłowości strategii uprawnionego w odniesieniu do wspomnianych towarów, a tym bardziej w sensie sankcji za jej niepowodzenie w tym zakresie."
Uznało jednakże, że uprawniony nie dowiódł, iż jakakolwiek ilość oleju samochodowego została wprowadzona na rynek Polski. Stąd nie stwierdziło przerwania biegu okresu pięciu lat nieużywania znaku, bowiem uprawniony nie dowiódł, iż miało miejsce zdarzenie, czy czynność uprawnionego, która przerwałaby ten bieg.
W niniejszej sprawie Kolegium oceniło, że skoro przedmiotowy znak nie był używany w okresie pięciu lat na rynku polskim od dnia ogłoszenia w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" o uznaniu ochrony znaku międzynarodowego, bowiem uprawniony nie dowiódł jego używania w analizowanym okresie i nie wskazał przyczyn usprawiedliwiających nieużywanie znaku na terenie Polski, to wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa z powodu nieużywania znaku, uznało za uzasadniony.
Jego zdaniem, najwcześniejszą możliwą datą wygaśnięcia spornego prawa w świetle art. 169 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 15215 p.w.p jest dzień [...] lutego 2011 r. Wnioskodawca wystąpił o stwierdzenie wygaśnięcia przedmiotowego prawa z dniem [...] marca 2011 r. W tej sytuacji wobec ustalenia, że sporny znak nie był używany w obrocie 5 lat poprzedzających tę datę i nie istniały ważne powody usprawiedliwiające nieużywanie znaku, Urząd stwierdził wygaśnięcie ochrony międzynarodowego znaku towarowego MOL DYNAMIC o numerze [...], zgodnie z żądaniem wnioskodawcy.
Wysokość zwrotu niezbędnych kosztów postępowania w kwocie 1900 zł Kolegium Orzekające ustaliło w oparciu o przepisy art. 98 § 1 k.p.c. i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 kwietnia 2017 roku w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 881). Powyższa kwota obejmuje zwrot opłaty za wniosek w wysokości 1000 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika - rzecznika patentowego w wysokości 900 zł, która stanowi równowartość minimalnej stawki określonej w § 7 pkt 3 ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.
W skardze na powyższą decyzję, skarżący zarzucił:
Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:
a. wadliwą ocenę ustaleń faktycznych poczynionych przez organ z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zakresie rzeczywistego używania znaku spornego, na skutek bezpodstawnego pominięcia szeregu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i oparcia rozstrzygnięcia tylko na części zebranego w sprawie materiału dowodowego przy jednoczesnym zaniechaniu podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o błędnie, dowolnie poczynione ustalenia faktyczne i prawne.
Naruszenie prawa materialnego, tj.
art. 169 ust. 1 pkt 1) w zw. z art. 154 pkt 1) i 3) p.w.p. poprzez błędną wykładnię dokonaną przez organ polegającą na przyjęciu, że wyprodukowanie i umieszczenie - w okresie objętym badaniem - znaku spornego na towarach objętych prawem ochronnym w celu wprowadzania tych towarów do obrotu nie stanowi rzeczywistego używania znaku w rozumieniu przepisów p.w.p.;
art. 169 ust. 1 pkt 1) p.w.p. poprzez błąd organu, polegający na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu i w konsekwencji stwierdzeniu wygaśnięcia prawa ochronnego na znak sporny, pomimo że znak ten był rzeczywiście używany w obrocie, co zostało wykazane dowodami złożonymi do akt sprawy;
art. 170 ust. 1 p.w.p. poprzez błąd organu, polegający na niezastosowaniu tego przepisu i w konsekwencji stwierdzeniu wygaśnięcia prawa ochronnego na znak sporny, pomimo że rzeczywiste używanie tego znaku zostało wznowione 3 miesiące przed datą złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak;
art. 171 p.w.p. poprzez błąd organu polegający na niezastosowaniu tego przepisu i błędnym przyjęciu, że brak rzeczywistego używania spornego znaku towarowego przez skarżącą w stosunku do wszystkich produktów z klasy 4 klasyfikacji nicejskiej, powoduje całkowite wygaśnięcie prawa ochronnego na towary objęte tą klasą.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniósł::
na podstawie art. 145 § 1 lit. a) i c) p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego co miało wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z następujących dokumentów:
1. faktury VAT nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r.;
2. faktury VAT [...] [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. wraz z dokumentem wydania nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., zamówieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. oraz dokumentem dostawy z dnia [...] czerwca 2009 r.;
3. faktury VAT nr [...] z dnia [...] września 2009 r.;
4. faktury VAT [...] z dnia [...] września 2009 r. wraz z dokumentem odbioru [...] dnia [...] września 2009 r., potwierdzeniem zamówienia nr [...] z dnia [...] września 2009 r. oraz dokumentem wydania nr [...] z dnia [...] września 2009 r.;
5. faktury VAT [...] z dnia [...] lutego 2010 r. wraz z zamówieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. oraz dokumentem dostawy z dnia [...] stycznia 2010 r.;
6. faktury VAT [...] z dnia [...] marca 2010 r. wraz z dokumentem odbioru [...] z dnia [...] marca 2010 r., potwierdzeniem zamówienia nr [...] z dnia[...] marca 2010 r. oraz dokumentem wydania nr [...] z dnia [...] marca 2010 r.;
7. faktury VAT [...] z dnia [...] listopada 2010 r. wraz z dokumentem odbioru [...] z dnia [...] listopada 2010 r., potwierdzeniem zamówienia nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. oraz dokumentem wydania nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r.;
8. faktury VAT [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. wraz z dokumentem odbioru [...] z dnia [...] maja 2011 r., potwierdzeniem zamówienia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. oraz dokumentem wydania nr [...] z dnia [...] maja 2011 r.;
9. faktury VAT[...] z dnia [...] czerwca 2011 r. wraz z dokumentem odbioru [...] z dnia [...] lipca 2011 r., potwierdzeniem zamówienia nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz dokumentem wydania nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r.;
10. faktury VAT nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r;
11. faktury VAT [...] [...] z dnia [...] października 2011 r. wraz z dokumentem wydania nr [...] z dnia [...] października 2011 r. oraz fakturą pro forma nr [...] z dnia [...] października 2011 r.;
12. wydruku listu intencyjnego od [...] S.A. z dnia [...] maja 2009 r. wraz z załącznikiem cenowym dla [...] S.A. na 2009 r.;
13. wydruku wiadomości e-mail z dnia [...] sierpnia 2009 r. przesłana do potencjalnego klienta [...] S.A. wraz z załączonym do niej cennikiem olejów z wymienionymi w nim olejami oznaczonymi spornym znakiem;
14. wydruku wiadomości e-mail z dnia [...] listopada 2010 r. wraz z ofertą na dostawy olejów [...] oraz współpracę z firmą [...] z dnia [...] listopada 2010 r. oraz załącznikiem cenowym do oferty z wymienionymi w nim olejami oznaczonymi spornym znakiem;
15. wydruku wiadomości e-mail z dnia [...] listopada 2010 r. wraz z ofertą na dostawy olejów [...] oraz współpracę z firmą [...] z dnia [...] listopada 2010 r. oraz załącznikiem cenowym do oferty z wymienionymi w nim olejami oznaczonymi spornym znakiem;
16. wydruku wiadomości e-mail z dnia [...] listopada 2010 r. wraz z ofertą na dostawy olejów [...] oraz współpracę z firmą [...] z dnia [...] listopada 2010 r. oraz załącznikiem cenowym do oferty z wymienionymi w nim olejami oznaczonymi spornym znakiem;
17. wydruku wiadomości e-mail z dnia [...] listopada 2010 r. wraz z ofertą na dostawy olejów [...] oraz współpracę z firmą [...] z dnia [...] listopada 2010 r. oraz załącznikiem cenowym do oferty z wymienionymi w nim olejami oznaczonymi spornym znakiem;
18. wydruku wiadomości e-mail z dnia [...] listopada 2010 r. wraz z ofertą na dostawy olejów [...] oraz współpracę z firmą [...] z dnia [...] listopada 2010 r. oraz załącznikiem cenowym do oferty z wymienionymi w nim olejami oznaczonymi spornym znakiem;
19. wydruku wiadomości e-mail z dnia [...] grudnia 2010 r. wraz z ofertą na dostawy olejów [...] oraz współpracę z firmą [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. oraz załącznikiem cenowym do oferty z wymienionymi w nim olejami oznaczonymi spornym znakiem;
20. wydruku wiadomości e-mail z dnia [...] lutego 2011 r. wraz z cennikiem zawierającym oleje oznaczone spornym znakiem;
21. wydruku korespondencji e-mail z dnia [...] kwietnia 2010 r. wraz z zapytaniem o oleje oznaczone spornym znakiem;
22. faktury VAT nr [...] z dnia [...] maja 2018 r.;
23.faktura VAT [...] z dnia [...] maja 2018 r.;
24.wydruku zamówienia nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. na łącznie 206 sztuk olejów oznaczonych spornym znakiem;
25. wydruku potwierdzenia zamówienia nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. na łącznie 272 sztuki olejów oznaczonych spornym znakiem;
26. wydruku potwierdzenia zamówienia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. na łącznie 56 sztuk olejów oznaczonych spornym znakiem;
27. wydruku wiadomości e-mail z dnia [...] stycznia 2018 r. wraz z załączonym do niej cennikiem olejów smarnych [...] I kwartał 2018 r. z wymienionymi 109 rodzajami olejów oznaczonych spornym znakiem;
28. wydruku wiadomości e-mail z dnia [...] kwietnia 2018 r. wraz zamówieniem na oleje oznaczone spornym znakiem;
29. wydruku wiadomości e-mail z dnia [...] maja 2018 r. wraz zamówieniem na oleje oznaczone spornym znakiem na łącznie 40 sztuk olejów oznaczonych spornym znakiem;
30. wydruku wiadomości e-mail z dnia [...] czerwca 2018 r. wraz z zamówieniem na oleje oznaczone spornym znakiem;
31. wydruku wiadomości e-mail z dnia [...] czerwca 2018 r. wraz zamówieniem na oleje oznaczone spornym znakiem;
32. wydruku wiadomości e-mail z dnia [...] czerwca 2018 r. wraz z zamówieniem na oleje oznaczone spornym znakiem.
Skarżący wniósł na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a., o zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji oddalającej w całości żądanie uczestnika; o przeprowadzenie rozprawy i o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podnosił m.in., że organ błędnie przeprowadził postępowanie dowodowe, czym doprowadził do naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. Wskazał, że w toku postępowania organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy i mają obowiązek uwzględniania tych zasad przy "załatwieniu sprawy". Według skarżącego, okoliczność, w której strona również ma prawo wykazywania inicjatywy dowodowej, nie zwalnia organu administracji publicznej z obowiązku podejmowania z urzędu czynności zmierzających do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego, ustalenia z urzędu, jakie okoliczności faktyczne mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy; ustalenia, jakie dowody powinny zostać przeprowadzone w celu ustalenia powyższych okoliczności; przeprowadzenia dowodów, które uznał za niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy; dokonania oceny przeprowadzonych dowodów zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.
W ocenie skarżącego, 15 przedstawionych przez niego dowodów w jednoznaczny sposób wskazuje, iż skarżąca rzeczywiście używała znaku towarowego. Przedstawił dokumenty księgowe w postaci faktur VAT z ukrytymi danymi nabywcy. Wielokrotnie wskazywał, iż strony postępowania są podmiotami uczestniczącymi na tym samym rynku właściwym, zatem informacje pozyskane w ramach tego postępowania mogłyby wpłynąć negatywnie na pozycję skarżącego na rynku. Jeśli organ uzna, że koniecznym jest przedstawienie oryginałów, jest do tego gotowy, jednak ze względu na wskazane okoliczności woli tego uniknąć. Zdaniem skarżącego, to organ jako gospodarz postępowania administracyjnego określa zakres postępowania wyjaśniającego oraz dobór środków dowodowych potrzebnych do należytego ustalenia stanu sprawy, przy czym aktywna rola organu w procesie poszukiwania i gromadzenia materiału dowodowego może przejawiać się zarówno podejmowaniem czynności dowodowych z urzędu, a także gromadzeniem w aktach sprawy dowodów wskazanych lub dostarczonych przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy.
Skarżący wskazał, że o ile w ocenie organu zakrycie danych jego kontrahenta było na tyle istotne, że zdecydowało o używaniu bądź nie znaku towarowego, to na organie ciążył obowiązek pozyskania informacji o tych danych i organ nie wykonał tego obowiązku, wyrażonego w zasadzie prawdy obiektywnej.
Skarżący zarzucił dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Biorąc pod uwagę zasadę doświadczenia życiowego oraz zasady logiki nie sposób wskazać, iż wykonanie strony internetowej, upublicznienie jej i umieszczenie na niej oferty produktów oznakowanych znakiem towarowym jest jedynie przygotowaniem do wprowadzenia olejów smarowych na terenie Polski. Zgodnie z przedstawionymi wydrukami z archiwum strony internetowej strona internetowa była dostępna publicznie i informowała o rozpoczęciu od 2009 r. dystrybucji przez [...] S.A. (podmiot z grupy kapitałowej skarżącej) na terenie Polski olejów smarownych oraz chemii samochodowej, w tym produktów objętych znakiem towarowym. Wyrażenie znaku towarowego w języku polskim oraz angielskim jest tożsame, nie dokonano żadnej modyfikacji znaku towarowego. Skarżący wskazał, że za pomocą podmiotu z grupy kapitałowej [...] S.A. oferowała do sprzedaży produkty oznakowanie znakiem towarowym. Jego zdaniem przedstawił szereg dowodów wskazujących użycie znaku towarowego w celu reklamy, a następnie produkty opatrzone tym znakiem towarowym były wprowadzane do obrotu. Zatem brak jest podstaw do stwierdzenia, że nie używał znaku towarowego w sposób rzeczywisty. Nie jest winą skarżącego, że przedstawione przez niego dowody organ uznał za niewystarczające. Zarzucił błędną wykładnię przepisów prawa materialnego oraz zastosowanie art. 169 ust. 1 pkt 1) p.w.p., w sytuacji, w której przepis ten nie powinien mieć zastosowania.
Skarżący, w celu wyjaśnienia istotnych wątpliwości co do rzeczywistego używania przez niego spornego oznaczenia, wniósł, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z wymienionych 21 dokumentów, na okoliczność, że: dowody przedstawione przez skarżącego w toku postępowania, jak i wnioskowane. dokumenty, w jednoznaczny sposób potwierdzają rzeczywiste używanie przez Skarżącą spornego oznaczenia.
Tylko z przedstawionego przez skarżącego "Przeglądu historii transakcji magazynowych w okresie od [...] maja do [...] grudnia 2018 r." wynika, że w okresie tym sprzedał ponad 3300 produktów oznaczonych spornym znakiem. W okresie trzech miesięcy przed złożeniem wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak liczba ta wynosiła 56 sztuk. W tym przypadku powinna liczyć się nie ilość sztuk sprzedanych produktów, ale przede wszystkim ich waga, ponieważ oleje oznaczone spornym znakiem były sprzedawane w opakowaniach od 10 I do 180 kg każdy, co w oczywisty sposób ogranicza krąg możliwych klientów.
W przypadku trzech miesięcy przed datą złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak, skarżący podnosił, że dysponował większą ilością dowodów potwierdzających rzeczywiste używanie znaku MOL Dynamie, których nie przedstawił ze względu na swoją strategię procesową - uczestnik jest podmiotem konkurencyjnym na rynku właściwym w stosunku do skarżącego, wobec czego nie chciał on przedstawiać dokumentów mogących w negatywny sposób wpłynąć na jej pozycję rynkową W celu wyjaśnienia istotnych wątpliwości w kwestii rzeczywistego używania przez skarżącego spornego oznaczenia w okresie trzech miesięcy przed datą złożenia przez uczestnika wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporne oznaczenie, skarżący na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wnosił o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z następujących dokumentów:
faktury VAT nr [...] z dnia [...] maja 2018 r.;
faktura VAT [...] z dnia [...] maja 2018 r.;
wydruku zamówienia nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. na łącznie 206 sztuk olejów oznaczonych spornym znakiem;
wydruku potwierdzenia zamówienia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. na łącznie 56 sztuk olejów oznaczonych spornym znakiem;
wydruku potwierdzenia zamówienia nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. na łącznie 272 sztuki olejów oznaczonych spornym znakiem;
wydruku wiadomości e-mail z dnia [...] stycznia 2018 r. wraz z załączonym do niej cennikiem olejów smarnych [...] I kwartał 2018 r. z wymienionymi 109 rodzajami olejów oznaczonych spornym znakiem;
wydruku wiadomości e-mail z dnia [...] kwietnia 2018 r. wraz zamówieniem na oleje oznaczone spornym znakiem;
wydruku wiadomości e-mail z dnia [...] maja 2018 r. wraz zamówieniem na oleje oznaczone spornym znakiem na łącznie 40 sztuk olejów oznaczonych spornym znakiem;
wydruku wiadomości e-mail z dnia [...] czerwca 2018 r. wraz z zamówieniem na oleje oznaczone spornym znakiem;
wydruku wiadomości e-mail z dnia [...] czerwca 2018 r. wraz zamówieniem na oleje oznaczone spornym znakiem;
wydruku wiadomości e-mail z dnia [...] czerwca 2018 r. wraz z zamówieniem na oleje oznaczone spornym znakiem.
Skarżący podniósł, że nie bez znaczenia pozostaje fakt, że uzyskał informacje o wniosku złożonym przez uczestnika dopiero w 2019 r., a do tego momentu sprzedaż olejów oznaczonych spornym znakiem, bez wątpienia wzrosła. Zarzucił, że organ naruszył przepisy prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 170 ust. 1 p.w.p., czego konsekwencją było błędne stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak, pomimo że rzeczywiste używanie tego znaku zostało wznowione 3 miesiące przed datą złożenia wniosku.
Z ostrożności procesowej, skarżący wskazał również, że w przypadku wydania decyzji na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1) p.w.p. organ powinien mieć również na uwadze brzmienie art. 171 p.w.p. Przepis przewiduje możliwość częściowego wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy, ograniczonego tylko do towarów, których dotyczy przyczyna wygaśnięcia prawa ochronnego.
W takim przypadku sytuacja nie ulega zmianie w odniesieniu do towarów, dla których znak towarowy był rzeczywiście używany. Jeżeli zatem sporny znak towarowy przeznaczony jest do oznaczania towarów z klasy 4 klasyfikacji nicejskiej tj. olejów i tłuszczy przemysłowych, smarów, mieszanin pochłaniających kurz, nawilżających i wiążących, paliw (łącznie z benzynami silnikowymi) i materiałami oświetlającymi, świec i knotów do oświetlenia, natomiast skarżący wykazał rzeczywiste używanie spornego oznaczenia wyłącznie do olejów i tłuszczy przemysłowych, to organ powinien stwierdzić wygaśnięcie prawa ochronnego w częściach nieodnoszących się do olejów i tłuszczy przemysłowych
.
Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w pełni argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie ma uzasadnionych podstaw do uwzględnienia.
Na wstępie wskazać należy, że aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 t.j.) – dalej jako "p.p.s.a.". Rozpoznając sprawy według powyższych kryteriów, Sąd nie stwierdził w zaskarżonej decyzji tego rodzaju naruszeń, które stanowiłyby podstawę jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Ponadto dodać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Z dniem 1 listopada 2007 r. w regulacji krajowej wprowadzono możliwość stwierdzenia wygaśnięcia skutków rejestracji na terytorium RP międzynarodowego znaku towarowego. Z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. zmieniającej Prawo własności przemysłowej (Dz.U. Nr 136, poz. 958) wynika, że w ten sposób ustawodawca "usunął lukę prawną dotyczącą możliwości stwierdzenia wygaśnięcia skutków rejestracji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej międzynarodowego znaku towarowego w trybie Porozumienia madryckiego o międzynarodowej rejestracji znaków lub Protokołu do tego Porozumienia".
Poza sporem jest, że [...] lutego 2005r. skarżący uzyskał na terytorium Polski uznanie rejestracji międzynarodowej znaku towarowego słownego Mol Dynamic o nr [...] w zakresie towarów z klasy 4: przemysłowe oleje i smary; smary; kompozycje do usuwania kurzu, zwilżania i wiązania; paliwa (w tym benzyny silnikowe) i materiały oświetleniowe, świece i knoty do oświetlenia, a ogłoszenie w Wiadomościach Urzędu 2/2006 miało miejsce 28 lutego 2006r.
Jak prawidłowo ustalił Urząd Patentowy, wniosek o wygaśnięcie znaku uprawnionego wpłynął [...] września 2018 r.
W dacie tej, wskazany jako podstawa prawna art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. (t.j. Dz.U. 2017.776) stanowił, że prawo ochronne na znak towarowy wygasa również na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania.
Używanie znaku towarowego co do zasady uregulowane jest w art. 154 p.w.p., który wskazuje, że polega w szczególności na:
- umieszczaniu tego znaku na towarach objętych prawem ochronnym lub ich opakowaniach, oferowaniu i wprowadzaniu tych towarów do obrotu, ich imporcie lub eksporcie oraz składowaniu w celu oferowania i wprowadzania do obrotu, a także oferowaniu lub świadczeniu usług pod tym znakiem (pkt 1);
- umieszczaniu znaku na dokumentach związanych z wprowadzaniem towarów do obrotu lub związanych ze świadczeniem usług (pkt 2);
- posługiwaniu się nim w celu reklamy (pkt 3).
W myśl art. 169 ust. 4 p.w.p., przez używanie znaku, w rozumieniu ust. 1, rozumie się również używanie znaku:
1) różniącego się od znaku, na który udzielono prawa ochronnego, w elementach, które nie zmieniają jego odróżniającego charakteru;
2) przez umieszczanie znaku na towarach lub ich opakowaniach wyłącznie dla celów eksportu;
3) przez osobę trzecią za zgodą uprawnionego;
4) przez osobę upoważnioną do używania znaku wspólnego albo znaku wspólnego gwarancyjnego.
Przy czym art. 169 ust. 5 stanowił, że nie uważa się za używanie znaku w sposób rzeczywisty używania znaku w reklamie towaru, który nie jest dostępny na rynku krajowym ani nie jest w kraju wytwarzany na potrzeby eksportu.
W art. 170 p.w.p. ustawodawca przewidział wznowienie rzeczywistego używania znaku. Ust. 1 stanowi bowiem, że Urząd Patentowy oddala, z zastrzeżeniem ust. 2, wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego w przypadku, o którym mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1, jeżeli przed złożeniem tego wniosku rozpoczęło się lub zostało wznowione rzeczywiste używanie znaku. Ust. 2 przewiduje, że rozpoczęcie lub wznowienie używania znaku towarowego, po upływie nieprzerwanego pięcioletniego okresu jego nieużywania i w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego, nie zostanie jednak uwzględnione, jeżeli przygotowania do rozpoczęcia lub wznowienia używania mają miejsce tuż po tym, jak uprawniony dowiedział się, że taki wniosek może być złożony.
Jeżeli przyczyna wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy dotyczy jedynie niektórych towarów, wygaśnięcie prawa odnosi się tylko do tych towarów (art. 171 p.w.p.).
Nadmienić należy, że do stwierdzenia wygaśnięcia na terytorium RP ochrony międzynarodowego znaku towarowego, zgodnie z art. 15215 p.w.p., przepisy art. 169-172 stosuje się odpowiednio, jednakże termin, o którym mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1, biegnie od dnia ogłoszenia w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" o uznaniu jego ochrony.
Istotną kwestią, szczególnie wobec zarzutów skargi, jest tryb procedowania w sprawie, jaka toczy się wskutek zainicjowania wniosku o wygaśnięcie prawa ochronnego. Ustawodawca bowiem przewidział w tym przypadku postępowanie sporne, czyli w istocie kontradyktoryjne.
Po pierwsze, wynika to wprost z art. 169 ust. 6 p.w.p., który przewiduje, że w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o wygaśnięcie prawa ochronnego, obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego.
Po drugie, art. 255 ust. 1 pkt 3 p.w.p. który stanowi, że Urząd Patentowy - w trybie postępowania spornego - rozstrzyga sprawy o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy, w przypadkach określonych w art. 169 - umieszczony został w rozdziale "TYTUŁ VII POSTĘPOWANIE SPORNE".
Po trzecie, art. 256 ust. 1 p.w.p. reguluje zasadę, że do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio.
Po czwarte, art. 256 ust. 4 p.w.p. stanowi, że Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę.
Stosownie do art. 2553 ust. 1 p.w.p. po upływie terminu wyznaczonego stronie do udzielenia odpowiedzi na wniosek Urząd Patentowy wyznacza termin rozprawy, o czym zawiadamia strony lub ich pełnomocników, doręczając im jednocześnie odpis odpowiedzi na wniosek, jeżeli została udzielona. Zestawiając te uregulowania z treścią przytoczonego już art.169 ust.6 p.w.p. przyjąć należy, że aby uprawniony mógł wypełnić obowiązek nałożony tym przepisem musi być powiadomiony o podejmowanych przez organ czynnościach w sprawie, w tym o wyznaczeniu rozprawy. W niniejszej sprawie taka rozprawa została wyznaczona na [...] lipca 2019r. Pełnomocnik uprawnionego oświadczył, że do akt sprawy zostały złożone wystarczające dowody potwierdzające używanie spornego znaku towarowego. Na kolejnej rozprawie [...] lipca 2020r. uprawniony także uznał, że potwierdzeniem używania znaku "zostały przedstawione stosowne dowody". Powyższe oznacza, że to owe dowody legły u podstaw oceny przez Kolegium Orzekające. Ramy postępowania spornego w sprawie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy wyznacza treść wniosku (tj. zgłoszone przez wnioskodawcę zarzuty i wskazane podstawy prawne).
Z uwagi na kontradyktoryjność tego postępowania na jego stronach (na wnioskodawcy i na uprawnionym) spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności, z których każda z nich wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne (tak również: Naczelny Sąd Administracyjny m.in. /w:/ wyrok z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 364/06, LEX nr 321293).
Powyższe kwestie mają zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, wobec faktu, że kluczowe zarzuty skargi koncentrują się na naruszeniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności dlatego, że skarżący twierdzi, że strona "również ma prawo wykazywania inicjatywy dowodowej", ale nie zwalnia to organu z "obowiązku podejmowania z urzędu czynności" zmierzających do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego, ustalenia z urzędu, jakie okoliczności faktyczne mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy; ustalenia, jakie dowody powinny zostać przeprowadzone w celu ustalenia powyższych okoliczności. Według skarżącego, to "organ jako gospodarz postępowania administracyjnego określa zakres postępowania wyjaśniającego oraz dobór środków dowodowych potrzebnych do należytego ustalenia stanu sprawy, przy czym aktywna rola organu w procesie poszukiwania i gromadzenia materiału dowodowego może przejawiać się zarówno podejmowaniem czynności dowodowych z urzędu, a także gromadzeniem w aktach sprawy dowodów wskazanych lub dostarczonych przez strony, jeśli maja one znaczenie dla sprawy". Pogląd ten skarżący wspiera tu wyrokiem WSA we Wrocławiu z 15.02.2012r. (IV SA/Wr 711/11, LEX nr 1139681) wydanym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich.
Tymczasem niniejsze postępowanie sporne, uregulowane w normach szczególnych Prawa własności przemysłowej, wyłączało działanie organu z urzędu, ponad ocenę materiału dowodowego złożonego przez strony, co wynika wprost z powołanych: art. 169 ust. 6 i art. 256 ust. 4 p.w.p. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p.
Oznacza to, że zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. – podnoszone szczegółowo przez skarżącego w uzasadnieniu skargi, nie znajdują podstawy prawnej w zakresie nie zebrania z urzędu przez Kolegium Orzekające UP, w sprawie rozstrzyganej w trybie postępowania spornego, innych dowodów niż złożone przez wnioskodawcę na okoliczności używania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty, dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, bądź wykazania istnienia ważnych powodów jego nieużywania.
Niewątpliwie bowiem obowiązkiem organu, który został wypełniony, była ocena dowodów złożonych przez uprawnionego, którego zadaniem było wykazanie używania znaku towarowego na terytorium Polski.
Sąd podziela ustalenia faktyczne i ocenę złożonego przez uprawnionego materiału dowodowego w postępowaniu przed Urzędem Patentowym na okoliczność używania spornego znaku. Wykaz tych materiałów został wskazany w zaskarżonej decyzji i pozostaje poza sporem. Sporna jest jego ocena.
Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skarżącego, Kolegium Orzekające prawidłowo uznało, że złożone w postępowaniu spornym dowody nie potwierdziły rzeczywistego i poważnego używania spornego znaku przed dniem, z którym wnioskodawca domaga się stwierdzenia jego wygaśnięcia, tj.: przed dniem [...] marca 2011 r. ani wznowienia używania tego znaku w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia w odniesieniu do towarów do oznaczenia których jest on przeznaczony.
Po pierwsze, sporny znak towarowy przeznaczony jest do oznaczania szeregu towarów w klasie 4, tj.: olejów i tłuszczów przemysłowych, smarów, mieszanin pochłaniających kurz, nawilżających i wiążących, paliw (łącznie z benzynami silnikowymi) materiałów oświetlających, świec i knotów do oświetlenia. Tymczasem skarżący podjął próbę dowodzenia używania przedmiotowego znaku wyłącznie dla olejów (silnikowych), w istocie nie kwestionując podstaw do wygaszenia ochrony przedmiotowego znaku dla pozostałych towarów. Skoro w odpowiedzi na wniosek stwierdził, że znak towarowy MOL DYNAMIC był używany na terytorium RP na sprzedawanych przez [...] olejach, tym samym przyznał, że znak ten nie był używany w odniesieniu do pozostałych towarów z klasy 4 do oznaczania których jest przeznaczony.
Po drugie, postępowanie sporne, w istocie ograniczone do oceny ww. materiałów na okoliczność używania znaku na terytorium RP dla olejów - za zgodą uprawnionego przez [...] S.A. w odniesieniu do olejów - nie potwierdziło w sposób jednoznaczny, by oleje oznaczone spornym znakiem docierały, w sposób poważny i rzeczywisty, do odbiorców zewnętrznych na terytorium Polski, a ta okoliczność była niezbędna do oceny rzeczywistego używania znaku w obrocie gospodarczym, czyli poza siedzibą przedsiębiorstwa. Takie używanie związane jest z rozpoznawaniem znaku towarowego przez odbiorców na terytorium Polski. Rzeczywistym i poważnym używaniem znaku w obrocie gospodarczym nie są czynności jednorazowe, sporadyczne, nie jest nim przygotowywanie się do wejścia na rynek.
Sąd podziela dokonaną przez organ ocenę przedłożonych dowodów, że w istocie jedyne dowody dokumentujące sprzedaż to dwie faktury, które dzieli okres ośmiu lat i są pozbawione danych odbiorcy. Faktury z [...] marca 2010 r. i [...] maja 2018 r., nie posiadały danych nabywcy, co nie pozwalało wykluczyć, że dokumentują one obrót wewnętrzny, a nie zewnętrzny na terytorium Polski. Podobnie dokument odbioru z [...] marca 2010 r. powiązany z fakturą z tej daty, gdzie nie widnieje nabywca. Złożenie dowodów na okoliczność wprowadzenia towarów oznaczanych spornym znakiem do obrotu na terytorium Polski obciążało skarżącego, który był w postępowaniu reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Dlatego twierdzenie o konieczności anonimizacji dowodów sprzedaży nie jest wiarygodne. Sąd podziela ocenę dowodów w postaci: przeglądu historii transakcji magazynowych za okres 2009-2011 (zakup karta 84), przeglądu historii transakcji magazynowych za okres 2009-2011 (sprzedaż karta 83), przeglądu historii transakcji magazynowych w okresie od [...].05.2018 r. do [...].12.2018 r. (Zakup karta 66-64) oraz przeglądu historii transakcji magazynowych w okresie od [...].05.2018 r. do [...].12.2018 r. (Sprzedaż karta 63-62), jako dokumentów wewnętrznych, np. w ramach spółek z grupy kapitałowej [...]. Nie stanowią o tym, by towary opatrywane spornym znakiem trafiły do odbiorców zewnętrznych na terytorium Polski.
Podobnie nie można stwierdzić, by doszło do dystrybucji towarów na podstawie takich materiałów jak: cennik olejów [...] w magazynie K. z [...].01.2010 (karta 77-82), karta produktu [...] (data aktualizacji 23.04.2009 r. - karta 73), karta charakterystyki oleju [...] (data aktualizacji [...].02.2008 r. - karta 72-68), ulotki reklamowe produktów [...] (karta 57 i 54), broszura informacyjna o [...], jako członka Grupy [...] (karta 56) oraz katalog produktów z 2008 r. (karta 55), które mogą jedynie przemawiać za tym, że podjęto czynności przygotowawcze do wprowadzenia olejów oznaczanych spornym znakiem do obrotu. O prowadzeniu przygotowań do dystrybucji olejów smarownych na terenie Polski stanowi archiwum strony internetowej z [...] maja 2009 r. wraz z informacją z [...] marca 2009 r. o treści "[...] S.A., że od początku roku 2009 rozpoczęła dystrybucję na terenie Polski olejów smarowych oraz chemii samochodowej produkowanych przez Grupę [...] " (karta 74). Ma rację organ, że przemawia za tym stanowiskiem znajdujący się na tej stronie link, prowadzący do katalogu produktów w języku angielskim (karta 74), skoro nie był przygotowany dla odbiorców polskojęzycznych. Pozostałe dowody to: zdjęcie olejów samochodowych [...] (karta 67), które z uwagi na brak daty, nie potwierdza jego wykonania na terytorium Polski, że produkty te w istocie trafiły do polskich odbiorców w okresie pięciu lat poprzedzających złożenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa.
Sąd podziela zatem ocenę, że uprawniony nie dowiódł, by olej samochodowy oznaczony spornym znakiem w analizowanym okresie trafił do obrotu na polskim rynku. Nie jest wiarygodne stanowisko skarżącego, że bezcelowe było przedstawienie oryginałów dokumentów zawierających dane kontaktowe współpracujących z nim kontrahentów, ponieważ Urząd Patentowy nie zobowiązał go do tego, skoro art. 169 ust. 6 p.w.p. jednoznacznie stanowi o nałożonym obowiązku uprawnionego do znaku, w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego - wykazania używania znaku lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku.
Prezentowane w skardze stanowisko jest niewiarygodne w świetle obowiązujących regulacji prawnych i posiadania profesjonalnej obsługi rzecznika patentowego. Uzyskanie prawa ochronnego na znak towarowy wiąże się nierozerwalnie z obowiązkiem jego używania w obrocie gospodarczym. Instytucja takiego obowiązku została wprowadzona do ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych, a obecnie obowiązek ten wynika z przepisów ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej. Przyczyną wprowadzenia takiego obowiązku jest zapobieżenie pozorowanemu wykonywaniu prawa do znaku towarowego. Odgrywa on zatem istotną rolę w systemie ochrony znaków towarowych, ponieważ przypomina uprawnionemu, że rejestracja znaku daje wyłączność korzystania z niego w obrocie gospodarczym dla wyróżnienia towarów lub usług, a nie w celu blokowania konkurencji. Jak zauważył Sąd Najwyższy, każda z form używania tego znaku na podstawie art. 154 p.w.p. dotyczy używania tego znaku w obrocie gospodarczym i wymaga podejmowania powtarzających się czynności w określonym zakresie i celu oraz wiąże się z koniecznością rozpoznawania znaku przez konsumentów (por. wyrok Sąd Najwyższego z dnia 17 lutego 2005 r., sygn. akt I CK 626/04, OSP 2005/12/148 - t.1). Jak podkreślono w doktrynie, tylko takie używanie oznaczenia jest uznawane za rzeczywiste, gdy charakteryzuje się pewnością i stałością. Zatem w celu osiągnięcia takich cech, obecność znaku na rynku powinna wykazywać poważne rozmiary. Obowiązkowi rzeczywistego używania oznaczenia czyni zadość tylko takie używanie, które pozostaje w związku z fizycznym lub pojęciowym z towarem lub usługą. Oznacza to konieczność nakładania zarejestrowanego oznaczenia na towar i wprowadzanie do obrotu.
Co więcej, samodzielne używanie znaku wyłącznie w korespondencji handlowej lub reklamie nie jest wystarczające do zachowania tego prawa. Towary, których wprowadzenie do obrotu zostało w jakiś sposób zapowiedziane w reklamie, muszą być następnie możliwe do nabycia przez klientów. Wynika to z art. 169 ust. 5 w związku z art. 154 ust. 3 p.w.p., który stanowi, że nie uważa się za używanie znaku w sposób rzeczywisty, używania znaku w reklamie towaru, który nie jest dostępny na rynku krajowym ani nie jest w kraju wytwarzany na potrzeby eksportu. Co więcej, w literaturze wskazuje się też, że znak towarowy powinien być zauważalny nie tylko przez konsumentów, ale także przez innych przedsiębiorców. Używanie znaku powinno być jednoznaczne, aby mogło spełnić swoją podstawową funkcję tj. odróżniania towarów lub usług nim sygnowanych od towarów czy usług konkurencyjnych.
Podobne stanowisko prezentuje orzecznictwo TS w wyroku C-149/11 z 19 grudnia 2012r. wypowiadając się w przedmiocie rzeczywistego używania znaku. W uzasadnieniu wskazał m.in., że 1. Wspólnotowy znak towarowy jest rzeczywiście używany w rozumieniu art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 207/2009 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego, gdy korzysta się z niego zgodnie z jego podstawową funkcją i w celu zachowania lub stworzenia udziałów w rynku we Wspólnocie dla oznaczonych wspomnianym znakiem towarowym towarów lub usług. Do sądu odsyłającego należy dokonanie oceny, czy warunki te zostały spełnione w sprawie rozpatrywanej w postępowaniu głównym, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności faktycznych mających znaczenie, takich jak w szczególności cechy rozpatrywanego rynku, charakter towarów lub usług chronionych znakiem towarowym, zakres terytorialny i ilościowy używania, jak również częstotliwość i regularność tego używania.
Wykładnia pojęcia rzeczywistego używania dokonana przez Trybunał w odniesieniu do znaków towarowych stosuje się analogicznie do wspólnotowych znaków towarowych w zakresie, w jakim dyrektywa 2008/95 mająca na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych i rozporządzenie nr 207/2009, stawiając wymóg, zgodnie z którym znak towarowy musi być rzeczywiście używany, realizują ten sam cel. Istotnie, zarówno z motywu 9 wspomnianej dyrektywy, jak i z motywu 10 wspomnianego rozporządzenia wynika, iż prawodawca Unii zmierzał do uzależnienia utrzymania praw związanych ze znakiem towarowym, odpowiednio, krajowym i wspólnotowym od warunku stanowiącego, że znak ten będzie rzeczywiście używany. Zatem wspólnotowy znak towarowy, który nie jest używany, mógłby utrudniać konkurencję, ograniczając zakres oznaczeń, które mogą być zarejestrowane przez inne podmioty jako znaki towarowe, i pozbawiając konkurentów możliwości korzystania z takiego lub podobnego znaku w toku wprowadzania na rynek wewnętrzny towarów lub usług identycznych z oznaczonymi danym znakiem lub do nich podobnych. W konsekwencji nieużywanie wspólnotowego znaku towarowego może również powodować ograniczenie swobody przepływu towarów i swobody świadczenia usług. (Leno Merken BV v. Hagelkruis Beheer BV (orzeczenie wstępne ZOTSiS 2012/12-/I)).
Reasumując, Sąd podziela ocenę Urzędu Patentowego, że w postępowaniu administracyjnym skarżący nie dowiódł rzeczywistego i poważnego używania spornego znaku także dla oleju samochodowego na rynku polskim i brak było podstaw do stwierdzenia przerwania biegu okresu pięciu lat nieużywania znaku. Skoro przedmiotowy znak nie był używany w okresie pięciu lat na rynku polskim od dnia ogłoszenia w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" to stwierdzenie wygaśnięcia znaku towarowego MOL DYNAMIC o numerze [...], zgodnie z żądaniem wnioskodawcy - z powodu nieużywania - nie narusza prawa.
W rozpatrywanej sprawie brak jest zatem uzasadnionych podstaw, aby skutecznie zarzucić Urzędowi Patentowemu, iż w sposób dowolny i nie poparty dowodami wydał zaskarżoną decyzję. Zdaniem Sądu, organ wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne i dokonał oceny przedłożonych w spornym postępowaniu administracyjnym dowodów pod kątem zastosowania normy prawa materialnego, tj.art. 169 ust. 1 pkt 1) p.w.p., którą był związany na mocy art. 256 ust. 4 p.w.p. Organ nie naruszył także norm prawa materialnego: art. 170 i 171 p.w.p., podniesionych z "ostrożności procesowej", ponieważ ustalenia faktyczne nie umożliwiały ich zastosowania. Sąd nie zgadza się z twierdzeniem skarżącego, że wykazał w postępowaniu administracyjnym rzeczywiste używanie spornego oznaczenia wyłącznie do olejów i tłuszczy przemysłowych.
Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o dopuszczenie kilkudziesięciu dowodów zawartych w skardze. Wskazać należy, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Jak wskazano na wstępie, zasady postepowania spornego przed organem są jednoznaczne. Organ jest związany granicami wniosku, zaś strona miała wystarczająco długi termin – chociażby rok pomiędzy rozprawami przed Urzędem Patentowym, na złożenie ww. dowodów. Wówczas ocenione zostałyby przez organ, a ta ocena poddana kontroli Sądu. Tymczasem złożenie 32 dokumentów i poddanie ich ocenie Sądu spowodowałoby, że w istocie to Sąd prowadziłby postępowanie: ustalał stan faktyczny i go oceniał, zastępując organ administracji. Jest to niedopuszczalne i przeczyłoby także zasadzie wskazanej w art. 106 § 3 p.p.s.a.: niezbędnych do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowodowania nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Skarżący nie twierdził, że dowodów tych nie mógł złożyć przed organem.
Stanowisko orzecznictwa i doktryny jest jednoznaczne: Celem postępowania uzupełniającego nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie, czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń (por. wyrok NSA z 6 października 2005r., sygn. akt II GSK 164/05; A. Hanusz Dowód z dokumentu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Państwo i Prawo 2009 z. 2, s. 49 - 51). W orzecznictwie przyjmuje się, że dopuszczenie nowego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem Sądu. Sąd bowiem nie ma obowiązku zbierania dalszych dowodów, jeśli materiał zgromadzony w sprawie jest wystarczający do jej rozstrzygnięcia (wyrok NSA z 5 maja 2011r., sygn. akt II OSK 782/10).
Z tych wszystkich względów Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekając w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.1842 t.j.).