VI SA/Wa 2/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2014-10-31
NSAtransportoweŚredniawsa
kara pieniężnaopłata elektronicznadrogi publicznetransport drogowyWSAkontrolaurządzenie Viaboxpostępowanie administracyjneuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd bez opłaty, wskazując na błędy proceduralne i potrzebę wyjaśnienia kwestii technicznych urządzenia poboru opłat.

Sąd uchylił decyzję nakładającą karę 3000 zł za nieuiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd drogą ekspresową S3. Skarżący zarzucił błędy proceduralne i wadliwe działanie urządzenia Viabox. Sąd uznał, że organ nie wyjaśnił wystarczająco stanu faktycznego, w szczególności kwestii ewentualnego uiszczenia częściowej opłaty oraz sprawności urządzenia, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymującą w mocy karę pieniężną w wysokości 3000 zł za przejazd drogą ekspresową S3 bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Skarżący, C. H., podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym zasady czynnego udziału strony, oraz wskazał na wadliwe działanie urządzenia Viabox, które nie sygnalizowało braku środków na koncie. Sąd uznał, że organ administracji nie zebrał i nie ocenił w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. W szczególności, organ nie zbadał, czy skarżący uiścił opłatę w niepełnej wysokości (co skutkowałoby niższą karą 1500 zł), ani nie zweryfikował twierdzeń o wadliwości urządzenia Viabox. Sąd podkreślił, że naruszenie przepisów proceduralnych, takich jak art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd oddalił wniosek o skierowanie pytania do Trybunału Konstytucyjnego, uznając, że nie jest on niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie wyjaśnił wystarczająco stanu faktycznego, w szczególności nie zbadał, czy opłata została uiszczona w niepełnej wysokości, ani nie odniósł się do zarzutów dotyczących wadliwości urządzenia Viabox.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ naruszył przepisy k.p.a. (art. 7, 77 § 1, 80) poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co mogło mieć wpływ na wynik postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (27)

Główne

u.d.p. art. 13 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 13ha § ust. 1 i 2

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 13i

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 13hc § ust. 1

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 13k § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 13k § ust. 4

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 131 § ust. 1

Ustawa o drogach publicznych

Pomocnicze

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

u.t.d. art. 50 § pkt 1 lit. j

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 51 § ust. 6 pkt 1 lit. b

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 51 § ust. 7

Ustawa o transporcie drogowym

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania... § § 3 ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania... § § 7 ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 193

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

ustawa o TK art. 3

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez organ administracji, w tym zasady czynnego udziału strony. Niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności kwestii częściowego uiszczenia opłaty oraz wadliwości urządzenia poboru opłat. Potencjalne naruszenie zasady proporcjonalności wynikające z przepisów ustawy.

Odrzucone argumenty

Argumenty organu o obiektywnym charakterze odpowiedzialności administracyjnej i braku możliwości odstąpienia od nałożenia kary. Argumenty organu o braku wpływu wadliwości urządzenia na odpowiedzialność kierującego.

Godne uwagi sformułowania

organy administracji publicznej winny podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym nie można uznać, aby sprawa w sposób dostateczny została wyjaśniona przez organy, bowiem nie wszystkie okoliczności istotne przy jej rozpoznawaniu zostały wyjaśnione.

Skład orzekający

Grzegorz Nowecki

przewodniczący

Aneta Lemiesz

członek

Marzena Milewska-Karczewska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat elektronicznych za przejazdy drogami publicznymi, obowiązki organów w zakresie postępowania dowodowego, zasada czynnego udziału strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego systemu poboru opłat i kar pieniężnych w transporcie drogowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat drogowych i kar, a wyrok podkreśla znaczenie prawidłowego postępowania dowodowego przez organy administracji.

Sąd uchyla karę za brak opłaty drogowej. Czy organ administracji zbadał wszystkie dowody?

Dane finansowe

WPS: 3000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 2/14 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2014-10-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-01-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Lemiesz
Grzegorz Nowecki /przewodniczący/
Marzena Milewska-Karczewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 260
art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13ha ust. 1 i 2, art. 13i, art. 13hc ust. 1, art. 13k ust. 1 pkt 1 i 2, art. 131 ust. 1, art. 13k ust. 4
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
Dz.U. 2011 nr 91 poz 524
§ 3 ust. 1, § 7 ust. 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania  opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2014 r. sprawy ze skargi C. H. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego C. H. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2013r. znak: [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2012r. znak: [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000zł. (trzy tysiące złotych) z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd w dniu 16 listopada 2012r. o godz. 12:07 na drodze ekspresowej S3 na odcinku węzeł Sulechów – węzeł Nowa Sól.
Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 –dalej k.p.a.), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013r. poz.260- dalej u.d.p.) oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 433 ze zm.- dalej rozporządzenie), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b, art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1265 – dalej u.t.d.).
Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 19 listopada 2012r. w Zielonej Górze na drodze ekspresowej S3, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej zespół pojazdów składających się z pojazdu marki Scania o nr rej. [...] oraz naczepy marki Polkon o nr rej. [...]. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu przekraczała 3,5t. W pojeździe znajdowało się urządzenie Viabox o nr [...].
Podczas kontroli ustalono, że kierujący pojazdem nie uiścił opłaty za przejazd po płatnym odcinku drogi m. in. w dniu 16 listopada 2012r. o godz. 12:07 na drodze ekspresowej S3 na odcinku węzeł Sulechów - węzeł Nowa Sól, co zostało zarejestrowane przez bramownicę o nr S03_0291,9_PEF_0(1120) (zapis ewidencyjny ER2012321400260112061).
Na podstawie wykresówki czasu pracy okazanej podczas kontroli ustalono, że pojazdem w chwili stwierdzenia naruszenia kierował Pan C. H.
W oparciu o dokonane ustalenia decyzją z dnia [...] listopada 2012r. znak: [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył na kontrolowanego C. H. karę pieniężną w wys. 3000zł.
Od w/w decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył Pan C. H., który zarzucił organowi I instancji wydanie decyzji z rażącym naruszeniem przepisów postępowania. Wskazał On również, że naruszenie powstało niezależnie od kierującego, gdyż urządzenie Viabox nie działało poprawnie, bowiem nie sygnalizowało właściwe braku środków na koncie. Podniósł również, że wskazane urządzenie zostało już wymienione. Nadto podniósł, że rozwiązania przyjęte przez ustawodawcę w ustawie mogą naruszać zasady wynikające z ustawy zasadniczej m.in. zasadę proporcjonalności zawartą w art. 31 ust.3 Konstytucji RP.
Główny Inspektor Transportu Drogowego po zebraniu materiału uzupełniającego i po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] października 2013r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał obowiązujące w tym zakresie przepisy oraz podniósł, że wskazywane przez skarżącego przyczyny z powodu których opłata nie została uiszczona nie są okolicznościami istotnymi dla rozpoznania sprawy, gdyż ustawodawca nie przewidział okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń a wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. W uzasadnieniu decyzji odnosząc się do zarzutu naruszenia czynnego udziału strony w postępowaniu, organ uznał, że zarzut ten jest niezasadny, bowiem strona postępowania była jednocześnie osobą kontrolowaną. Zatem brała bezpośredni udział w przeprowadzonej kontroli i miała zapewnioną możliwość zgłoszenia uwag do protokołu kontroli. W zakresie uwagi skarżącego, że wpłat na rzecz systemu Viatoll dokonuje pracodawca, który monitoruje stan środków na koncie, organ wskazał, że zgodnie z ustawą regulującą odpowiedzialność administracyjną za nieuiszczenie opłaty elektronicznej, odpowiedzialność tę zawsze ponosi kierujący pojazdem samochodowym. Wskazał również, że przepisy ustawy o drogach publicznych nie przewidują wyłączenia odpowiedzialności administracyjnej, a zatem fakty wskazywane przez odwołującego się ze względu, na które nie została uiszczona stosowna opłata nie mają wpływu na treść decyzji administracyjnej, bowiem prawo nie wiąże z nimi żadnego skutku prawnego. Organ podkreślił także, że decyzje wydawane w tym zakresie są decyzjami związanymi i organ nie ma możliwości wydania decyzji o innej treści niż ta która została przewidziana w ustawie, o ile zaistniał określony w tych przepisach stan faktyczny. Organ wyjaśnił również, że z przeprowadzonego uzupełniającego postępowania wynika, że za przejazd w dniu 16 listopada 2012r. o godz. 12:07 opłata elektroniczna nie została uiszczona a saldo konta użytkownika wynosiło 0zł, co uniemożliwiło wniesienie należnej opłaty. Konto zostało doładowane dopiero w dniu 18 listopada 2012r. o godz. 13:02 kwotą 300zł.
Na w/w decyzję pismem z dnia 27 listopada 2013r. została wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga przez Pana C. H., który wniósł o:
• stwierdzenie, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa lub o uchylenie skarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji;
• wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem prejudycjalnym, w kwestiach wskazanych w uzasadnieniu skargi;
• zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz kwoty 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W skardze skarżący zarzucił, że decyzja organu II instancji została wydana z :
1/ naruszeniem prawa materialnego poprzez dokonanie niewłaściwej subsumpcji przepisu art. 13k ust.1 i 2 ustawy o drogach publicznych, gdy do stwierdzonego stanu faktycznego powinien mieć zastosowanie art. 13k ust.2 pkt 1 lit. b);
2/ naruszenie prawa proceduralnego, mogącego mieć wpływ na wynik postępowania poprzez:
• naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, gdyż decyzja organu I instancji została wydana na drodze, co uniemożliwiło stronie zapoznanie się z aktami sprawy oraz wypowiedzenie się co do zebranego w toku postępowania materiału dowodowego;
• naruszenie art. 138 par. 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji w sytuacji gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania a materiał dowodowy wymagał uzupełnienia.
W uzasadnieniu skargi podniesione zostały argumenty takie jak w odwołaniu a nadto skarżący podniósł, że organ nie wykazał czy w tym dniu kierujący pojazdem uiścił już jakąkolwiek opłatę za przejazd po drodze krajowej, bo jeśli to nastąpiło, to będziemy mieli do czynienia co najwyżej z uiszczeniem opłaty w niepełnej wysokości, za co ustawa przewiduje sankcję w wys. 1500zł.
Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że aktualne pozostaje stanowisko wyrażone w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a.").
Rozpoznając sprawę z punktu widzenia powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja GITD z dnia [...] października 2013r. oraz poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] listopada 2012r. zostały wydana z naruszeniem przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik tego postępowania.
Z przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. wynika dla korzystających z dróg publicznych obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej (opłaty elektronicznej). Opłata ta, w myśl art. 13ha ust. 1 u.d.p. jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6. Natomiast jej wysokość ustala się jako iloczyn liczby kilometrów przejazdu i stawki tej opłaty za kilometr dla danej kategorii pojazdu, według art. 13ha ust. 2 u.d.p.
Należy podkreślić, że przepisy u.d.p. przewidują możliwość uiszczenia opłaty elektronicznej jedynie w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i (art. 13hc ust. 1 u.d.p.).
Zasadą jest, że pobranie opłaty następuje poprzez urządzenie na potrzeby pobierania tych opłat instalowane w pojeździe samochodowym. Obowiązek oferowania takowego urządzenia spoczywa na podmiotach pobierających opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru, zgodnie z art. 13i ust. 3 u.d.p.
Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a u.d.p. jest obowiązany do: włączenia urządzenia podczas przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę (pkt 1); wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o rodzaju pojazdu (pkt 2); używania urządzenia zgodnie z przeznaczeniem (pkt 3).
Zasady wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania reguluje wydane na podstawie art. 40a ust. 5 u.d.p. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego (Dz. U. nr 91, poz. 524 - dalej jako "rozporządzenie z 30 kwietnia 2011 r."). Według § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia: przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną użytkownik: 1. zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną w formie pisemnej; 2. odbiera od pobierającego opłatę elektroniczną urządzenie; 3. instaluje urządzenie w pojeździe; 4. wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1 czyli w formie przedpłaty; 5. ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczną dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 2 czyli płatności okresowej za zabezpieczeniem.
Wniesienie opłaty elektronicznej w formie przedpłaty następuje przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości, w myśl § 7 ust. 1 rozporządzenia z 30 kwietnia 2011 r. Przez wniesienie opłaty elektronicznej w formie przedpłaty rozumie się wpływ środków na rachunek bankowy, na który wnoszona ma być opłata elektroniczna, określony w umowie między użytkownikiem a pobierającym opłatę, zgodnie z § 7 ust. 2 cytowanego rozporządzenia.
Zgodnie z treścią art. 13k ust. 1 pkt 1 i pkt 2u.d.p. za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3 000 złotych a za przejazd bez uiszczenia tej opłaty w pełnej wysokości – wymierza się karę w wysokości 1500 złotych. . Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 i 2, nakładają, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 131 ust. 1 (art. 13k ust. 4 u.d.p.). W myśl art. 131 ust. 1 pkt 2 u.d.p. - do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.
W rozpoznawanej sprawie organ administracji drogowej stwierdzając poruszanie się przez skarżącego po płatnym odcinku drogi krajowej S3, wyszczególnionej w załączniku nr 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r., bez uiszczenia opłaty elektronicznej - w dniu 16 listopada 2012r. o godz. 12:07, na zasadzie art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3 000 zł.
Zdaniem Sądu materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie przedstawia jednak pełnej sekwencji, składających się na sprawę uiszczenia opłaty elektronicznej czynności, które pozwoliłyby na jednoznaczne stwierdzenie, czy opłata elektroniczna za sporny przejazd została poniesiona, czy też do realizacji rzeczonego obowiązku nie doszło z przyczyn leżących po stronie kierowcy.
Podnieść należy, że zgodnie z unormowaną w art. 7 K.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej winny "podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy". Stosownie do tej zasady, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (np. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 45). W wyroku z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, nr 7, poz. 83 Sąd Najwyższy podkreślił, że: "jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.)". Przy czym z zasadą prawdy obiektywnej ściśle wiąże się zawarta w art. 8 k.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, która określa wyraźnie to, co implicite jest zawarte w zasadzie praworządności. Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika bowiem przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań (por. Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej, Komentarz do art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego /Dz.U.00.98.1071/, [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III).
Przenosząc te rozważania natury ogólnej na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ dokonując ustaleń, co do okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze w niniejszej sprawie nie sprostał stawianym wyżej wymogom.
Za niedostatecznie wyjaśnioną w niniejszej sprawie uznać należy, co słusznie podnosi również skarżący w skardze, kwestię czy w dniu 19 listopada 2012r. kierujący uiścił już jakąkolwiek opłatę za przejazd po drodze krajowej na odcinku węzeł Sulechów - węzeł Nowa Sól. Powyższe ma bowiem istotne znaczenie ze względu na prawidłowość zastosowanej przez organ kary. Podkreślić należy, że zgodnie z przepisem art. art.13k pkt 2 u.d.p., jeśli zostanie pobrana nawet niepełna opłata, to kara zgodnie ze wskazanym przepisem winna ewentualnie wynosić nie 3.000zł a 1500zł. Sąd w tym miejscu wskazuje, iż z dokumentu znajdującego się w aktach sprawy nadesłanego do organu w dniu 25 marca 2013r. (data na prezentacie) przez K. wynika, że w dniu 16 listopada 2012r. na odcinku drogi ekspresowej S3 klasy Głównej przyspieszonej tj. węzeł S3 Sulechów –węzeł Nowa Sól o godz. 6:32 została pobrana niepełna opłata za przejazd w wys. 1,74zł, co niewątpliwie było kwotą niewystarczającą. Z akt sprawy, ani tym bardziej skarżonej decyzji nie wynika jednak aby okoliczność ta była badana oraz ewentualnie uwzględniona przez organ. Z decyzji nie wynika również dlaczego organ okoliczności tej nie brał pod rozwagę przy rozpoznawaniu sprawy. Powyższe wskazuje zatem, że nie można uznać, aby sprawa w sposób dostateczny została wyjaśniona przez organy, bowiem nie wszystkie okoliczności istotne przy jej rozpoznawaniu zostały wyjaśnione.
Sąd uznał również, że organ w sposób niedostateczny wyjaśnił i nie odniósł się do podnoszonej przez stronę okoliczności wadliwości zamontowanego w pojeździe urządzenia – Viabox, mimo, że skarżący podczas postępowania zarówno przed organem I jak i II instancji podnosił i wskazywał, że urządzenie to nie sygnalizowało braku środków na koncie oraz że została dokonana wymiana tego urządzenia jako wadliwego. Organ w tym zakresie nie podjął żadnego postępowania wyjaśniającego ani sprawdzającego, celem ustalenia czy faktycznie wymienione urządzenie działało wadliwie. Tymczasem za istotną należy uznać kwestię sprawności tego urządzenia w dacie i godzinie spornego przejazdu.
W szczególności nie stanowi o dostatecznym wyjaśnieniu tej kwestii fakt powoływania się przez organ jedynie na oświadczenie operatora odpowiedzialnego za obsługę krajowego systemu poboru opłat o braku środków finansowych na koncie użytkownika w sytuacji gdy między datą kontroli, a datą spornego przejazdu upłynęło 3 dni a kontrolowany powołał się na wadliwość urządzenia oraz jego wymianę.
Reasumując stwierdzić należy, że wydając przedmiotowe decyzje organ administracji dopuścił się przede wszystkim - mogącej mieć zasadniczy wpływ na ostateczny wynik sprawy - obrazy przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. a przez to również art. 107 par. 3 k.p.a.- polegającej na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonaniu dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów skarżącego, np. w zakresie niesprawności urządzenia Viabox.
Naruszenie wspomnianych przepisów - w ocenie Sądu - mogło mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji organu II instancji.
Organ ponownie rozpoznając sprawę winien wyjaśnić kwestie sprawności urządzenia Viabox, który był zamontowany w pojeździe w dniu dokonania kontroli oraz przeanalizować i ustalić w oparciu o dostępne dokumenty czy pojazd w dniu 16 listopada 2012r. poruszał się po odcinku drogi ekspresowej S3 bez uiszczenia stosownej opłaty, czy może jedynie w niewystarczającej wysokości - ma to bowiem wpływ na wysokość kary, która ewentualnie winna być wymierzona.
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o skierowanie pytania do Trybunału Konstytucyjnego, Sąd oddalił niniejszy wniosek uznając, że zgłoszenie wskazywanych we wniosku wątpliwości konstytucyjnych, pozostaje bez znaczenia dla wyniku zawisłej przed nim sprawy. Wskazać bowiem wypada, że pytanie prawne Sąd może skierować do Trybunału Konstytucyjnego zgodnie z przepisem art. 193 Konstytucji oraz art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK), gdy od odpowiedzi na to pytanie zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. W niniejszej sprawie Sąd zaś ma możliwość wydania rozstrzygnięcia bez kierowania pytania prawnego.
Sąd nie dopatrzył się również w niniejszej sprawie rażącego naruszenia prawa, tym samym brak było podstaw do stwierdzenia jej nieważności przez Sąd.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w punkcie 1. sentencji wyroku uchylił zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności uchylonych decyzji, zawarte w punkcie 2 sentencji wyroku, podjęte zostało stosownie do art. 152 p.p.s.a. W zakresie kosztów mając na względzie złożony w tym przedmiocie wniosek skarżącego, Sąd w oparciu o przepis art. 200 w zw. z art. 205 par.1 p.p.s.a., orzekł w pkt 3 sentencji wyroku

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI