VI SA/Wa 1997/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-02-13
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowylicencjatachograflegalizacjakara pieniężnaczas pracy kierowcówwykresówkarozporządzeniekontrolaprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił karę pieniężną za brak ważnej legalizacji tachografu z powodu wadliwej podstawy prawnej rozporządzenia, ale utrzymał karę za brak licencji na transport drogowy.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję nakładającą kary pieniężne za wykonywanie transportu drogowego bez licencji, brak ważnej legalizacji tachografu oraz nieokazanie wykresówki. Sąd uchylił karę za brak legalizacji tachografu, uznając przepis rozporządzenia za niezgodny z ustawowym upoważnieniem i stosując art. 112 k.c. do określenia terminu ważności. Utrzymał natomiast karę za brak licencji, stwierdzając, że przewóz wykonywany przez osobę niebędącą pracownikiem skarżącego nie był transportem na potrzeby własne. Kara za nieokazanie wykresówki również została utrzymana.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę P. F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kar pieniężnych. Kary obejmowały 8.000 zł za transport drogowy bez licencji, 2.000 zł za brak ważnej legalizacji tachografu oraz 200 zł za nieokazanie wykresówki. Sąd uchylił decyzję w części dotyczącej kary 2.000 zł za brak legalizacji tachografu. Uzasadnieniem było stwierdzenie, że przepis § 30 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, określający sposób liczenia terminu ważności legalizacji, wykraczał poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w art. 9 pkt 4 ustawy Prawo o miarach i naruszał Konstytucję RP. Sąd odmówił zastosowania tego przepisu, stosując art. 112 k.c., co skutkowało uznaniem, że tachograf był legalny w dniu kontroli. Natomiast w pozostałym zakresie sąd oddalił skargę. Utrzymano karę 8.000 zł za brak licencji, ponieważ przewóz wykonywany przez osobę niebędącą pracownikiem skarżącego nie spełniał definicji przewozu na potrzeby własne. Sąd podkreślił ścisłą interpretację wymogu pracownika w art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym. Utrzymano również karę 200 zł za nieokazanie wykresówki, wskazując na bezpośrednie obowiązywanie unijnych rozporządzeń dotyczących czasu pracy kierowców i urządzeń rejestrujących, a także na obowiązek przedsiębiorcy do organizowania pracy kierowców i zapewnienia przestrzegania przepisów, w tym poprzez wydawanie zaświadczeń o przyczynach braku wykresówek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten wykraczał poza zakres upoważnienia ustawowego i naruszał Konstytucję RP.

Uzasadnienie

Art. 9 pkt 4 ustawy Prawo o miarach upoważniał ministra do określenia okresów ważności legalizacji, ale nie sposobu liczenia terminu początkowego. Brak delegacji ustawowej dla regulowania tej kwestii w rozporządzeniu, co skutkowało odmową zastosowania przepisu i zastosowaniem art. 112 k.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

u.t.d. art. 5 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

u.t.d. art. 92 § ust. 4

Ustawa o transporcie drogowym

Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokości kar pieniężnych określa załącznik do ustawy.

k.c. art. 112

Kodeks cywilny

Zasady liczenia terminów oznaczonych w tygodniach, miesiącach lub latach. Zastosowane przez sąd w miejsce niezgodnego z prawem przepisu rozporządzenia.

rozp. 3821/85 art. 15 § ust. 7

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85

Obowiązek okazywania wykresówek lub zaświadczenia o przyczynach ich braku.

rozp. 3820/85 art. 15

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85

Obowiązki przedsiębiorstwa transportowego w zakresie organizacji pracy kierowców i kontroli przestrzegania przepisów.

Pomocnicze

u.t.d. art. 4 § pkt 4

Ustawa o transporcie drogowym

Definicja niezarobkowego przewozu drogowego (na potrzeby własne).

u.t.d. art. 4 § pkt 3

Ustawa o transporcie drogowym

Definicja transportu drogowego.

rozp. MGPiPS art. 30 § ust. 2 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych

Określenie początku terminu, od którego liczy się 24-miesięczny okres ważności dowodu legalizacji tachografu. Sąd uznał przepis za niezgodny z prawem.

u.p.o.m. art. 9 § pkt 4

Ustawa Prawo o miarach

Upoważnienie dla ministra do określenia okresów ważności legalizacji przyrządów pomiarowych.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek stosowania przepisów rozporządzeń przez organy administracji.

k.p.a. art. 57 § ust. 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Analogiczne zasady liczenia terminów procesowych.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 ust. 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 206

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.

rozp. 3820/85 art. 1 § ust. 3

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85

Definicja kierowcy.

u.c.p.k. art. 31

Ustawa o czasie pracy kierowców

Treść i sposób wystawiania zaświadczenia o przyczynach nieposiadania wykresówek.

Konstytucja RP art. 92 § ust. 1 zd. pierwsze

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wymogi dotyczące wydawania rozporządzeń.

Konstytucja RP art. 178 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Niezawisłość sędziowska i podleganie tylko Konstytucji i ustawom.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis § 30 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MGPiPS w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych jest niezgodny z ustawowym upoważnieniem (art. 9 pkt 4 Prawa o miarach) i Konstytucją RP, co skutkuje odmową jego zastosowania i zastosowaniem art. 112 k.c. do liczenia terminu ważności legalizacji tachografu.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące uznania przewozu za niezarobkowy (na potrzeby własne) w sytuacji, gdy pojazdem kierowała osoba niebędąca pracownikiem skarżącego. Argumenty dotyczące braku obowiązku okazywania wykresówki lub zaświadczenia w sytuacji, gdy kierowca nie jest pracownikiem przedsiębiorcy.

Godne uwagi sformułowania

przepis § 30 ust. 2 pkt 1 powołanego rozporządzenia, wykraczającego poza ustawową delegację, nie mającego precedensu w regulacji zagadnienia sposobu liczenia terminów, naruszającego zasady racjonalności prawodawcy i w rezultacie wprowadzającego w błąd przedsiębiorców Sąd odmówił zastosowania przepisu § 30 ust. 2 pkt 1 cytowanego rozporządzenia [...] uznając, iż sporna kwestia, dotycząca daty początkowej, od której liczy się okres ważności dowodu legalizacji, podlega ocenie art. 112 k.c. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Głównego Inspektora Transportu Drogowego w kwestii niespełnienia przez skarżącego warunków dla uznania, iż w okolicznościach faktycznych sprawy miał miejsce przewóz niezarobkowy (przewóz na potrzeby własne) w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym Definicja kierowcy, zawarta w art. 1 ust. 3 powołanego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820, [...] akcentuje jedynie czysto faktyczny charakter działalności danej osoby, jako wykonującej czynność kierowania pojazdem.

Skład orzekający

Andrzej Wieczorek

przewodniczący

Stanisław Gronowski

sprawozdawca

Ewa Marcinkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących legalizacji urządzeń pomiarowych (tachografów), zasady liczenia terminów w prawie administracyjnym, definicja transportu drogowego i przewozu na potrzeby własne, odpowiedzialność przedsiębiorcy za kierowcę niebędącego pracownikiem."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, ale zasady dotyczące liczenia terminów i interpretacji definicji są uniwersalne. Kwestia zgodności rozporządzeń z ustawami jest zawsze istotna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może odmówić zastosowania przepisu rozporządzenia, uznając go za niezgodny z prawem, co ma bezpośrednie przełożenie na praktykę przedsiębiorców. Wyjaśnia również kluczowe różnice między transportem drogowym a przewozem na potrzeby własne.

Sąd odrzucił przepis rozporządzenia! Jak liczyć ważność legalizacji tachografu?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1997/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-02-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek /przewodniczący/
Ewa Marcinkowska
Stanisław Gronowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Sygn. powiązane
I OSK 671/06 - Wyrok NSA z 2007-03-14
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie: Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Asesor WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Aleksandra Borowiec-Krawczyk po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2006 r. sprawy ze skargi P. F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. w części do- tyczącej kary pieniężnej w kwocie 2.000 zł z tytułu zainstalo- wania w pojeździe przyrządu kontrolnego bez posiadania waż- nej legalizacji 2. oddala skargę w pozostałym zakresie 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego P. F. kwotę 100 zł (sto złotych) ty- tułem zwrotu kosztów postepowania
Uzasadnienie
W dniu [...] lutego 2005 r. funkcjonariusz Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w [...] skontrolował pojazd samochodowy marki [...] nr rejestracyjny [...] należący do P. F., zwanego dalej "skarżącym". W świetle protokołu kontroli pojazdem kierował P. P., niebędący pracownikiem skarżącego. Kierowca nie okazał licencji na wykonywanie transportu drogowego. Ponadto według ustaleń kontrolującego w dacie kontroli upłynął termin ważności legalizacji tachografu. Ostatnia legalizacja tego urządzenia miała miejsce [...] lutego 2003 r., co nakładało na skarżącego obowiązek dokonania ponownej legalizacji w terminie do dnia 31 stycznia 2005 r. W trakcie kontroli kierowca nie okazał wykresówki za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, jak również dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia w tym dniu pojazdu.
Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. nałożono na skarżącego karę pieniężną w łącznej kwocie 10.200 zł.
Powyższa kwota obejmowała następujące kary pieniężne:
• W kwocie 8.000 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji. Jako podstawę prawną do nałożenia tej kary wskazano m.in. art. 5 ust. 1, art. 92 ust. 4 oraz lp. 1.1.1 zał. do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.). W myśl art. 5 ust. 1 cytowanej ustawy podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Stosownie zaś do art. 92 ust. 4 tej ustawy wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. W świetle lp. 1.1.1. załącznika do omawianej ustawy wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych zagrożone jest karą pieniężną w kwocie 8.000 zł.
• W kwocie 2.000 zł z tytułu nie posiadania przez skarżącego ważnej legalizacji tachografu. Podstawę prawną do nałożenia tej kary, chociaż nie zostało to wyraźnie wyartykułowane w decyzji, stanowił przepis § 30 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 77, poz. 730). W myśl tego przepisu okres ważności dowodu legalizacji wyrażony w miesiącach liczy się od pierwszego dnia tego miesiąca, w którym legalizacja została dokonana. Skoro dla tachografów okres ważności legalizacji wynosi 24 miesiące a ostatnia legalizacja miała miejsce w dniu 19 lutego 2003 r., kolejna legalizacja powinna być dokonana w terminie do dnia 31 stycznia 2005 r., a więc przed dniem kontroli drogowej. W kwestii wysokości kary powołano przepis lp. 1.11.7 ust. 2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, w myśl którego stosowna kara pieniężna wynosi 2.000 zł.
• W kwocie 200 zł z tytułu nieokazania wykresówki i dokumentu potwierdzającego nieprowadzenie w tym dniu pojazdu przez kierowcę. Podstawę prawną dla nałożenia tej kary stanowiły m.in. powołany art. 94 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370), art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879) oraz lp. 1.11.11 ust. 1 lit. b zał. do ustawy o transporcie drogowym. Stosownie do art. 15 ust. 7 powołanego rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 na żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych kierowca zobowiązany jest okazać wykresówki za bieżący tydzień i w każdym przypadku za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierował pojazdem. Natomiast zgodnie z art. 31 cytowanej ustawy o czasie pracy kierowców kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85/EWG, miejsce i data wystawienia, podpis pracodawcy (ust. 1). Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. W przypadku gdy kierowca w określonych dniach nie prowadził pojazdu w trakcie wykonywania danego zadania przewozowego, pracodawca niezwłocznie wystawia i przekazuje zaświadczenie na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli (ust. 2). Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy osobiście wykonującego przewozy drogowe, z tym że przedsiębiorca przedkłada stosowne oświadczenie (ust. 3). W świetle lp. 1.11.11 ust. 1 lit. b zał. do ustawy o transporcie drogowym kara pieniężna za nieokazanie wykresówek wynosi 200 zł za każdą wykresówkę.
Ostateczną decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] utrzymano w mocy. Odnośnie kary pieniężnej w kwocie 8.000 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji organ wziął pod uwagę niespełnienie przesłanek dla uznania spornego przewozu za wykonanego w ramach przewozu niezarobkowego (przewóz na potrzeby własne) w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. W myśl tego przepisu niezarobkowy przewóz drogowy (przewóz na potrzeby własne) oznacza każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników (a), przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi (b), w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin (c), nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych (d). Decydującą okolicznością dla uznania przez organ administracji publicznej, iż nie miał miejsca przewóz na potrzeby własne, lecz transport drogowy, było prowadzenie pojazdu przez osobę niebędącą pracownikiem skarżącego. Uzasadnia to zatem zakwalifikowanie spornego przewozu jako wykonywanego w ramach transportu drogowego, w rozumieniu art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, co wiąże się z obowiązkiem posiadania licencji, której skarżący nie miał.
Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał pogląd organu I instancji w przedmiocie upływu okresu legalizacji tachografu. Jak podkreślił zgodnie z działem VI pkt 3a załącznika do powołanego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 kontrole okresowe urządzeń zamontowanych w pojazdach są przeprowadzane co dwa lata, przy czym w świetle załącznika I rozdział III pkt 3 lit. f każde Państwo Członkowskie może ustalić krótszy odstęp między kontrolami urządzeń rejestrujących. Te uprawnienie realizuje powołane rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych.
Główny Inspektor Transportu Drogowego nie znalazł również podstaw dla uwzględnienia odwołania w części dotyczącej kary pieniężnej za nieokazanie przez kierowcę pojazdu wykresówki, podzielając w tej mierze stanowisko organu I instancji.
W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zarzucił naruszenie w zaskarżonej decyzji przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7-10, art. 79 i 81 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów skarga, w części dotyczącej kary pieniężnej w kwocie 2.000 zł z tytułu zainstalowania w pojeździe przyrządu kontrolnego bez posiadania ważnej legalizacji, zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja w tym zakresie narusza prawo materialne w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa).
Istota sprawy w powyższej kwestii sprowadza się do rozstrzygnięcia zagadnienia, czy przepis § 7 ust. 1 powołanego rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej stanowi podstawę prawną w zakresie określenia początku terminu od którego liczy się 24-miesięczny okres ważności dowodu legalizacji tachografu. Odpowiedź na tę kwestię wymaga uprzedniego rozważenia zakresu upoważnienia ustawowego będącego podstawą dla wydania kwestionowanego przez skarżąca przepisu § 30 ust. 2 pkt 1 wspomnianego rozporządzenia. Rozporządzenie to wydane zostało na podstawie art. 9 pkt 1, 2, 4 i 5 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach (Dz. U. Nr 63, poz. 636 ze zm.). W świetle art. 9 pkt 1, 2, 4 i 5 ustawy Prawo o miarach minister właściwy do spraw gospodarki określi, w drodze rozporządzenia: tryb zgłaszania przyrządów pomiarowych do prawnej kontroli metrologicznej, a w szczególności dane, jakie powinien zawierać wniosek o jej przeprowadzenie, oraz rodzaje dokumentów dołączanych do wniosku, w tym zakres dokumentacji techniczno-konstrukcyjnej, a także przypadki, kiedy do wniosku o zatwierdzenie typu powinna być dołączona większa liczba egzemplarzy reprezentujących typ przyrządu pomiarowego (pkt 1); szczegółowy sposób przeprowadzania prawnej kontroli metrologicznej, w tym przypadki, kiedy legalizacja pierwotna może być dokonywana za pomocą metody statystycznej i sposób jej dokonywania (pkt 2); okresy ważności legalizacji określonych rodzajów przyrządów pomiarowych, uwzględniając w szczególności warunki użytkowania tych przyrządów i przewidywane obszary ich zastosowań (pkt 4); wzory decyzji zatwierdzenia typu i świadectw legalizacji, mając na względzie konieczność zamieszczenia niezbędnych informacji w tych dokumentach oraz decyzji znaków zatwierdzenia typu, cech legalizacji i cech zabezpieczających, ustalając ich kształt i wymiary (pkt 5). W świetle powołanych przepisów § 30 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych podlega, z punktu widzenia jego legalności, ocenie art. 9 pkt 4 ustawy Prawo o miarach. Przepis ten, jak to już wyżej wskazano, upoważniał ministra właściwego do spraw gospodarki do określenia w drodze rozporządzenia okresów ważności legalizacji określonych rodzajów przyrządów pomiarowych, uwzględniając w szczególności warunki użytkowania tych przyrządów i przewidywane obszary ich zastosowań. Przepis art. 9 pkt 4 ustawy Prawo o miarach, co nie powinno podlegać wątpliwości, stanowi podstawę prawną dla określenia m.in. w miesiącach okresów ważności dowodów legalizacji dla poszczególnych rodzajów przyrządów pomiarowych (por. zał. nr 35 do rozporządzenia w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych). Innymi słowy, wykonując delegację zawartą w art. 9 pkt 4 minister właściwy do spraw gospodarki upoważniony był jedynie do określenia okresów ważności legalizacji poszczególnych urządzeń pomiarowych (np. 24 miesiące, jak to ma miejsce w odniesieniu do tachografów; por. lp. 30 zał. nr 35 cytowanego rozporządzenia). Natomiast art. 9 pkt 4 nie zawierał delegacji dla uregulowania w omawianym rozporządzeniu kwestii sposobu liczenia terminu początkowego, od którego biegnie, a co za tym idzie, i kończy się okres ważności danej legalizacji, a tym bardziej w sposób odmienny od zasad ustalonych w art. 112 k.c. W myśl tego przepisu, termin oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było – w ostatnim dniu tego miesiąca. Zważywszy na brak w odrębnych ustawach przepisu normującego kwestię początku i końca terminu oznaczonego w tygodniach, miesiącach i latach art. 112 k.c. ma więc tutaj odpowiednie zastosowania dla stosunków prawnych kształtowanych innymi ustawami, w tym także regulującymi dziedziny prawa administracyjnego. Analogiczne zasady, jednakże dla terminów procesowych, wynikają z przepisu art. 57 § 3 k.p.a.
Główny Inspektor Transportu Drogowego ma wprawdzie rację akcentując w zaskarżonej decyzji uprawnienia każdego Państwa Członkowskiego do ustalenia krótszych odstępów między kontrolami urządzeń rejestrujących. Jednakże realizacja tego uprawnienia może przebiegać poprzez ustalenie mniejszej niż 24 liczby miesięcy na kolejne legalizacje urządzenia pomiarowego. Natomiast realizacja wspomnianego wyżej celu nie może nastąpić w sposób wskazany w przepisie § 30 ust. 2 pkt 1 powołanego rozporządzenia, wykraczającego poza ustawową delegację, nie mającego precedensu w regulacji zagadnienia sposobu liczenia terminów, naruszającego zasady racjonalności prawodawcy i w rezultacie wprowadzającego w błąd przedsiębiorców jako adresatów powołanego przepisu.
Stosownie do art. 92 ust. 1 zd. pierwsze Konstytucji RP rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Przepis § 30 cytowanego rozporządzenia, jako wykraczający poza zakres ustawowego upoważnienia wynikającego z art. 9 pkt 4 ustawy Prawo o miarach, narusza art. 92 ust. 1 zd. pierwsze Konstytucji RP. Pomimo to, organy administracji publicznej przy wydawaniu decyzji administracyjnych mają obowiązek stosowania § 30 rozporządzenia, o którym mowa, a to stosownie do przepisu art. 6 k.p.a.
Zgodnie bowiem z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Podległość ta nie dotyczy zatem rozporządzeń. Stanowisko to zgodne jest z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. akt I OPS 4/05. Z powyższych względów, kontrolując zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem, Sąd odmówił zastosowania przepisu § 30 ust. 2 pkt 1 cytowanego rozporządzenia w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych, na podstawie którego wydana została zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji, uznając, iż sporna kwestia, dotycząca daty początkowej, od której liczy się okres ważności dowodu legalizacji, podlega ocenie art. 112 k.c. W świetle art. 112 k.c., który normuje kwestię liczenia terminów, okres ważności tachografu upływał z dniem 28 marca 2005 r. Tak więc, w dacie kontroli w dniu 2 marca 2005 r. skarżąca legitymowała się ważnym dowodem legalizacji tachografu. W tej sytuacji brak było podstaw do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za używanie tachografu nieodpowiadającego przepisom szczególnym.
Natomiast Sąd podziela stanowisko organów administracji publicznej obu instancji w przedmiocie istnienia podstaw do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 8.000 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji, podtrzymując argumentację prawną i faktyczną zawartą w zaskarżonej decyzji. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Głównego Inspektora Transportu Drogowego w kwestii niespełnienia przez skarżącego warunków dla uznania, iż w okolicznościach faktycznych sprawy miał miejsce przewóz niezarobkowy (przewóz na potrzeby własne) w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, na który skarżący miał stosowne zezwolenie. Nie zostały bowiem spełnione wszystkie przesłanki, o których mowa w powołanym przepisie. Dotyczy to w szczególności osoby kierowcy, który nie był pracownikiem skarżącego, jak tego wymaga przepis art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym. Sąd przychyla się do stanowiska obu organów, iż cytowany wyżej przepis, odwołujący się do osoby kierującej pojazdem jako pracownika przedsiębiorcy, należy interpretować ściśle, a więc taki sposób jak to rozumieją przepisy Kodeksu pracy. W myśl art.2 Kodeksu pracy pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. W świetle okoliczności sprawy, co jest niesporne, skarżącego nie wiązał stosunek pracy z osobą prowadzącą pojazd. Zatem, stanowiący przedmiot kontroli pojazd, który poruszał się po drodze krajowej wykonywał transport drogowy, na co wymagana jest licencja (art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym). Takiej zaś licencji skarżący nie posiadał, co uzasadniało należenie kary pieniężnej w kwocie 8.000 zl.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia prawa w nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 200 zł z tytułu nieokazania wykresówki za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, co stanowiło naruszenie rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Rozporządzenia te, a tym samym i wynikające z nich dla przedsiębiorstwa transportowego obowiązki, obowiązują na terytorium Polski bezpośrednio od momentu wstąpienia Polski w struktury Unii Europejskiej. Przewidziane w powołanych rozporządzeniach obowiązki przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy odnoszą się również do sytuacji, gdy tę działalność przedsiębiorca wykonuje za pośrednictwem kierowcy niebędącego jego pracownikiem. Przemawiają za tym nie tylko względy wykładni funkcjonalnej powołanych wyżej aktów normatywnych, które mają na celu przeciwdziałanie kolizjom drogowym powodowanym przez kierowców nieprzestrzegających maksymalnych norm czasu pracy, ale także treść przepisów art. 1 ust. 3 i art. 15 powołanego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85. I tak, definicja kierowcy, zawarta w art. 1 ust. 3 powołanego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820, w myśl którego kierowcą jest każda osoba, która kieruje pojazdem nawet przez krótki okres, a także która jest przewożona w pojeździe w tym celu, aby kierować nim w razie potrzeby, akcentuje jedynie czysto faktyczny charakter działalności danej osoby, jako wykonującej czynność kierowania pojazdem. W świetle tego przepisu obojętne jest, czy kierowca jest właścicielem danego pojazdu. Również dla bytu prawnego kierowcy, w rozumieniu powołanego wyżej przepisu, nie będącego właścicielem pojazdu, nie ma znaczenia kwestia na podstawie jakiej umowy lub stosunku prawnego wykonuje on wspomniane czynności. Innymi słowy, dla bycia kierowcą, w rozumieniu przepisów cytowanego rozporządzenia, nie ma znaczenia charakter prawny relacji wiążących go z właścicielem pojazdu, wykonującym transport drogowy. Ponadto, istotne powinności nakłada na przedsiębiorcę transportowego art. 15 cytowanego wyżej rozporządzenia. Stosownie do tego artykułu przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób, aby kierowcy mogli spełnić wymagania odnośnych przepisów tego rozporządzenia oraz rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 (ust. 1). Przedsiębiorstwo będzie dokonywało okresowych kontroli, które zapewnią, że przepisy obu tych rozporządzeń są wykonywane. Jeśli stwierdzone zostanie ich naruszenie, przedsiębiorstwo podejmie stosowne kroki, aby zapobiec powtórnym naruszeniom (ust. 2).
Z art. 15 powołanego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 należy wywieść obowiązek przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy w zakresie okazania służbom kontrolnym przez osobę kierującą pojazdem stanowiącym własność tego przedsiębiorcy wykresówek za bieżący tydzień i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym osoba ta kierowała pojazdem. Taki obowiązek wynika z przepisu art. 15 ust. 7 powołanego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. Jeżeli zatem przedsiębiorca wykonujący transport drogowy powierza obowiązki kierowania pojazdem osobie, która nie jest jego pracownikiem, i zarazem nie dysponuje wykresówkami tej osoby za okres, o którym wyżej mowa, powinien wówczas wydać kierowcy odpowiednie zaświadczenie o przyczynach nieposiadania wykresówek, aby w razie kontroli drogowej kierowca mógł okazać takie zaświadczenie służbom kontrolnym. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący nie wydał kierowcy wspomnianego zaświadczenia, a tym samym w trakcie kontroli drogowej nie można było stwierdzić, czy nie zostały naruszone przepisy o czasie pracy kierowców. Niedopełnienie przez skarżącego obowiązków wynikających z art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 sankcjonowane jest karą pieniężną, stosownie do przepisu art. 92 ust. 1 i ust. 4 oraz lp. 1.11.11 ust. 1 lit. b zał. do ustawy o transporcie drogowym.
W tym stanie sprawy orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 206 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI