VI SA/Wa 1997/04

VI SA/Wa 1997/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-08-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-11-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Halina Emilia Święcicka /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Jagielska
Piotr Borowiecki
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Maria Jagielska Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Maciej Kliszcz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi P. T.B. z siedzibą w C., Ukraina na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia oraz bez wymaganego świadectwa ATP 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego P. T.B. z siedzibą w C., Ukraina kwotę 1535 zł (jeden tysiąc pięćset trzydzieści pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 28 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.), lp. 1.2.1, lp. 1.8.1 załącznika do tej ustawy oraz art. 1 i art. 4 załącznika nr 1 – dodatek nr 1 Umowy o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), sporządzonej w Genewie dnia 1 września 1970 r. (Dz. U. z 1984 r. Nr 49, poz. 254), po rozpatrzeniu odwołania w zakresie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł wniesionego przez pełnomocnika firmy P. T.B. z Ukrainy od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2003 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8.800 zł utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w zakresie 6.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia międzynarodowego oraz w zakresie 2.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego świadectwa ATP.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż z zebranych w toku postępowania dokumentów wynikało, iż skontrolowany w dniu [...] października 2003 r. pojazd przedsiębiorcy marki [...] z przyczepą wykonywał transport drogowy bez zezwolenia oraz przewoził szybko psujące się artykuły spożywcze bez wymaganego zezwolenia.
Charakter wykonywanego przewozu ustalono na podstawie:
- faktury exportowej nr [...] z dnia [...] października 2003 r., z której wynika, iż przewożony był towar "[...]" Sp. z o.o. na rzecz U., z siedzibą na Białorusi. Z treści tego dokumentu wynika, iż ostatecznym odbiorcą jest miejsce położone na terytorium Białorusi. Dokument został ostemplowany przez Urząd Celny w [...] w dniu [...] października 2003 r.,
- dokumentu SAD, z którego wynika, iż eksporterem jest "[...]" Sp. z o.o., zaś odbiorcą U., z siedzibą na Białorusi, w rubryce nr 17 jako kraj przeznaczenia wskazano Ukrainę,
- listu przewozowego CMR, z którego wynika, iż nadawcą jest "[...]" Sp. z o.o., zaś odbiorcą U., z siedzibą na Białorusi. Jako miejsce przeznaczenia wskazano [...], Białoruś, zaś załączonym do listu dokumentem byłą faktura nr [...],
- zezwolenia nr [...] wydanego przez Ministra Infrastruktury na międzynarodowy przewóz drogowy między Polską a Ukrainą oraz w transporcie przez Polskę. Zostało ono wystawione na pojazd o nr rej. [...] wraz z numerem rejestracyjnym naczepy – [...],
- zezwolenia nr [...] wydanego przez Ministra Infrastruktury na międzynarodowy przewóz drogowy w tranzycie przez Polskę dla przedsiębiorcy ukraińskiego. Zostało ono wystawione na pojazd o nr rej. [...] wraz z numerem rejestracyjnym naczepy – [...],
- świadectwa zdrowia wydanego przez upoważnione władze irlandzkie, z którego wynika, iż zarówno odbiorca jak i kraj przeznaczenia znajdują się na terytorium Białorusi,
- Weterynaryjnego Świadectwa Przekroczenia Granicy Dla Produktów wystawione dla pojazdu o nr rej. [...] oraz naczepy o nr rej. [...]. Z treści tego dokumentu wynika, iż krajem pochodzenia produktu jest Irlandia, zaś państwem przeznaczenia Białoruś,
- zaświadczenia weterynaryjnego nr [...], z którego wynika, iż przewożony produkt pochodzi z Irlandii, składowany był w Składzie Celnym "[...]" z przeznaczeniem na wysyłkę do [...], Białoruś przez firmę "[...]"[...], środkiem transportu o nr rej. [...].
W ocenie organu odwoławczego list przewozowy CMR przemawia za wnioskiem, iż był wykonywany przewóz w międzynarodowym transporcie drogowym z Polski do kraju trzeciego (innego niż kraj rejestracji pojazdu) a inne dokumenty nie stanowią dowodu przeciwnego. Zgodnie z art. 9 Konwencji o Umowie Międzynarodowego Przewozu Drogowego Towarów (CMR) i Protokół Podpisania sporządzone w Genewie dnia 19 maja 1956 r. (Dz. U. z 1962 r., Nr 49, poz. 238 ze zm.), w braku przeciwnego dowodu list przewozowy stanowi dowód zawarcia umowy, warunków umowy oraz przyjęcia towaru przez przewoźnika. Przeciwdowodem nie może być dołączony przez przedsiębiorcę po dacie kontroli list przewozowy CMR, bądź dokument SAD, gdzie w polu nr 17 jako miejsce przeznaczenia wpisano Ukrainę. W ostemplowanych przez Urząd Celny w [...] fakturze nr [...] oraz w okazanym w czasie kontroli liście przewozowym CMR, a także w Weterynaryjnym Świadectwie Przekroczenia Granicy i w Irlandzkim Świadectwie Zdrowia, wskazano Białoruś jako miejsce przeznaczenia towarów.
Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, iż w świetle powyższych dokumentów urzędowych, argumenty skarżącego oraz załączone do odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Zezwolenie o nr [...] na międzynarodowy przewóz drogowy nie uprawniało do wykonywania przewozu z Polski na Białoruś, gdyż zostało wydane na przejazd w tranzycie przez Polskę i było ważne tylko na przewóz do i z portów polskich – [...],[...]. Również na podstawie zezwolenia o nr [...] nie było możliwe wykonanie takiego przewozu, bowiem było ono ważne jedynie między Polską a Ukrainą, bądź w tranzycie przez Polskę.
W zakresie nałożonej kary pieniężnej za wykonywanie przewozu szybko psujących się artykułów żywnościowych bez wymaganego świadectwa zgodnego z umową ATP, organ wskazał, iż ze względu na ładunek stanowiący wątrobę wołową mrożoną podlegał umowie ATP, przewóz odbywał się na trasie [...]–[...]. Umowa ATP ma zastosowanie, ponieważ oba państwa są sygnatariuszami tej umowy. Zgodnie z umową ATP przy przewozie takich towarów kierujący pojazdem powinien mieć wymagane umową ATP świadectwo.
Nieprzestrzeganie przepisów ustawy o transporcie drogowym lub przepisów wiążących Rzeczypospolitą Polską umów międzynarodowych skutkuje nałożeniem na kary pieniężnej w wysokościach wskazanych w załączniku do tej ustawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego skarżący - firma P. T.B. z Ukrainy wnosił o jej uchylenie podnosząc, iż Agencja Celna "[...]" z [...] omyłkowo zaopatrzyła kierowcę w dokumenty dotyczące innego transportu. W dniu wysyłki błąd został zauważony i właściwe dokumenty dostarczone. Kontrolowany pojazd wykonywał przewóz towarów w relacji [...]–[...] na podstawie ważnego zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy nr [...]. Fakt ten potwierdza list przewozowy CMR oraz dokument SAD nr [...] z dnia [...] października 2003 r., w którym w polu 17 podano kraj przeznaczenia Ukraina, a w polu 53 podano urząd celny przeznaczenia: O. Samo miejsce kontroli ([...]) dowodzi, że samochód kierował się na Ukrainę. Skarżący dostarczył Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego list przewozowy CMR oraz dokument SAD z wpisaną Ukrainą jako miejscem przeznaczenia. Podniósł, iż nie miał zastosowania art. 9 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) bowiem istniał przeciwny dowód w postaci zezwolenia o nr [...], które jednoznacznie wskazywało na kierunek wykonywanego transportu: Polska – Ukraina. Kierowca posiadał sprzeczne dokumenty, co potwierdzało zaistnienie zwykłej pomyłki.
W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2005 r. skarżący ponowił zarzut, iż Ukraina nie jest sygnatariuszem umowy o międzynarodowym przewozie szybko psujących się artykułów żywnościowych, a więc skarżący nie miał obowiązku posiadania odpowiedniego świadectwa. Zarzucił naruszenie przepisu art. 7 k.p.a., który nakłada na organ administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Organ widząc rozbieżne informacje powinien podjąć odpowiednie kroki w celu dokonania prawidłowych ustaleń.
Wnosił o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie; podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wskazał, iż w skardze strona rozwinęła wywody zawarte w odwołaniu, do których organ odwoławczy odniósł się w swojej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem zgodności jej z prawem Sąd stwierdził naruszenia prawa procesowego, w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Organ I instancji - na podstawie okazanych przez kierowcę dokumentów - uznał, iż przedsiębiorca - przewoźnik zagraniczny (Ukraina) wykonuje transport drogowy bez wymaganego zezwolenia oraz bez wymaganego świadectwa ATP, a także z naruszeniem przepisów o czasie pracy kierowców. Strona odwołała się od powyższej decyzji tylko w zakresie dwóch pierwszych dwóch naruszeń, tj. w zakresie kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł., zatem decyzja w pozostałym zakresie stała się prawomocną. W odwołaniu strona podnosiła, iż:
- Ukraina nie jest sygnatariuszem konwencji ATP i przewoźnicy ukraińscy nie są zobowiązani do przestrzegania jej zapisów,
- dokumenty, które okazał kierowca w czasie kontroli dotyczyły innego transportu i innego samochodu, w które omyłkowo zaopatrzyła kierowcę Agencja Celna "[...]" z [...] przygotowująca dokumenty. Złożyła właściwy list przewozowy CMR potwierdzający wykonanie przewozu z Polski na Ukrainę oraz dokument SAD z dnia [...] października 2003 r., w którym w polu 17 podano kraj przeznaczenia Ukraina a w polu 53 Urząd Celny [...], który jest przejściem granicznym między Polską a Ukrainą. Strona podniosła, iż o omyłce świadczy fakt braku wskazania w okazanym CMR numeru rejestracyjnego samochodu.
Istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej. Organ odwoławczy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), dokonuje oceny materiału dowodowego zebranego przed pierwszą instancją. Ma obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować do nich w uzasadnieniu swojej decyzji.
Główny Inspektor Transportu Drogowego naruszył wskazane wyżej zasady postępowania.
Po pierwsze, nie odniósł się do podniesionych przez stronę zarzutów odnośnie nie związania Ukrainy konwencją ATP.
Z treści Oświadczenia Rządowego z dnia 24 września 1984 r. w sprawie przystąpienia Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej do Umowy o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), sporządzonej w Genewie dnia 1 września 1970 r. zawartego w Dzienniku Ustaw Nr 49 z 1984 r., poz. 254 wynika, iż jedną ze stron powyższej umowy jest Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Ukraina, nie będąc samodzielnym państwem, w dacie wejścia w życie powyższej umowy (21 listopada 1976 r.), nie jest wymieniona jako jej sygnatariusz. Organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu strony i nie wskazał, na jakiej podstawie uznał Ukrainę za sygnatariusza Umowy (ATP).
Po drugie, nie odniósł się do zawartych w odwołaniu i powtórzonych w skardze twierdzeń skarżącego o omyłkowych dokumentach okazanych przez kierowcę.
Okazane dokumenty (oprócz zezwolenia nr [...] oraz zezwolenia nr [...]) nie zawierały nazwy przewoźnika (skarżącego),część z nich zawierała tylko numery rejestracyjne jego samochodu i naczepy, jako odbiorcę, nadawcę i eksportera wskazywały inne firmy. Międzynarodowy list przewozowy CMR nie zawierał danych przewoźnika, tj. brak było wypełnienia rubryki 16, co podnosiła strona w odwołaniu, brak było również wypełnienia rubryki 23, dotyczącej przyjęcia dokumentu przez przewoźnika (podpis i stempel przewoźnika). Organ nie zbadał, czy i jakie znaczenie ma brak podpisu przyjęcia dokumentu CMR.
Jak zasadnie podnosi skarżący, art. 9 Konwencji o Umowie Międzynarodowego Przewozu Drogowego Towarów (CMR) i Protokół Podpisania sporządzone w Genewie dnia 19 maja 1956 r. (Dz. U. z 1962 r., Nr 49, poz. 238 ze zm.), w myśl którego w braku przeciwnego dowodu list przewozowy stanowi dowód zawarcia umowy, warunków umowy oraz przyjęcia towaru przez przewoźnika w tej sytuacji nie miał zastosowania. Strona kwestionuje list przewozowy jako omyłkowy a inne dokumenty nie wskazują na osobę przewoźnika.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ odwoławczy w zależności od oceny materiału dowodowego może sam przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe (art. 136 k.p.a.) albo uznać, że postępowanie dowodowe przeprowadzone w I instancji wymaga uzupełnienia lub przeprowadzone przez organ I instancji dowody nie dają podstawy do uznania okoliczności faktycznych za udowodnione, względnie organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego w celu ich uzyskania, np. oświadczenia Agencji Celnej "[...]" ("[...]") na okoliczność twierdzeń o omyłkowym zaopatrzeniu kierowcy w dokumenty, i rozważyć, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.
Na marginesie Sąd zauważa rozbieżności w nazwie skarżącego, na co także nie zwrócił uwagi organ odwoławczy. Ponadto, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ odwoławczy powinien wyjaśnić adnotację, jaka została dokonana przez inspektora transportu drogowego w zezwoleniu nr [...], dostarczonym przez stronę wraz z odwołaniem, w rubryce przeznaczonej na adnotacje urzędu celnego.
W tym stanie, zaskarżona decyzja stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega uchyleniu i Sąd orzekł jak w sentencji.
Stosownie do art. 152 powyższej ustawy, uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.