VI SA/Wa 1976/05

VI SA/Wa 1976/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-01-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Izabela Głowacka-Klimas
Olga Żurawska-Matusiak /sprawozdawca/
Pamela Kuraś-Dębecka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6173 Biegli sądowi i tłumacze przysięgli
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak (spr.) Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie zwolnienia z funkcji biegłego sądowego w zakresie wyceny nieruchomości oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. Prezes Sądu Okręgowego w [...] na podstawie § 6 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz. U. Nr 15 poz. 133) zwolnił J. S.
z funkcji biegłego sądowego w dziedzinie czynszów, wyceny ruchomości i praw majątkowych, szacowania nieruchomości oraz maszyn i urządzeń trwale związanych z gruntem.
W uzasadnieniu decyzji podano, iż biegły nie spełnia wymogu określonego
w § 12 ust. 1 pkt 4 w/w rozporządzenia tj. nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego. Został on bowiem skazany za umyślne przestępstwo
z art. 286 § 1 kk polegające na wprowadzeniu w błąd banku i spowodowanie wypłaty blisko 100 tys. zł na szkodę banku. Sąd przyjął, że sprawca działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. W tak ukształtowanym stanie faktycznym organ uznał, że J. S. nie jest osobą, co do której sąd i strony mogą mieć nieograniczone niczym zaufanie i dlatego też nie może on figurować na liście biegłych.
Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W jej uzasadnieniu podkreślił, iż od biegłego sądowego wymagane jest posiadanie nie tylko niekwestionowanej wiedzy i najwyższych kwalifikacji zawodowych, ale także zaufania publicznego, sumienności i bezstronności,
a ponadto zaufania sądu do osoby biegłego. Osoba biegłego nie może być dotknięta żadną skazą, która podważałaby zaufanie do niej. Sam fakt popełnienia przestępstwa jest wystarczający do uznania, że biegły sądowy nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego.
W ocenie Ministra Sprawiedliwości uznanie, iż biegły J. S. popełnił z winy umyślnej przestępstwo oszustwa z art. 286 § 1 kk powoduje, że nie daje on rękojmi należytego pełnienia w przyszłości obowiązków biegłego sądowego. W tej sytuacji Prezes Sądu Okręgowego nie może ręczyć swoim autorytetem za pełnioną przez odwołującego funkcję biegłego sądowego.
Zdaniem organu jest on związany wyrokiem skazującym, zaś okoliczności skutkujące nieważność orzeczenia winny być podnoszone przez stronę w toku instancji. Ewentualne wniesienie kasacji od wyroku nie spowoduje utraty prawomocności tego orzeczenia. Jednocześnie wskazano, że do dowodów przemawiających na niekorzyść J. S. zaliczono informację Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych Województwa [...].
Minister Sprawiedliwości, odnosząc się do argumentu odwołującego się, iż nie miał możliwości zapoznania się ze stawianymi mu zarzutami, wskazał, iż zarzuty te zostały mu przedstawione podczas rozmowy z Prezesem Sądu Okręgowego dnia [...] marca 2005 r.
W ocenie organu - wbrew zarzutom J. S., decyzja Prezesa Sądu Okręgowego została opatrzona jedną datą tj. datą jej wydania w dniu [...] maja 2005 r., zaś pismo informujące o wydaniu decyzji miało datę [...] czerwca 2005 r.
Pomimo dotychczasowej nienagannej opinii - zdaniem organu - biegły sądowy, od momentu popełnienia przestępstwa nie może dalej liczyć na zaufanie swojego przełożonego - Prezesa Sądu Okręgowego oraz sądu, co skutkuje zwolnieniem go z pełnionej funkcji.
W skardze na powyższą decyzję J. S. (dalej skarżący) wnosząc
o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w [...]
z dnia [...] maja 2005 r. zarzucił im rażące naruszenie prawa przejawiające się
w złamaniu zasad postępowania z art. 6 kpa, 7 kpa, 8 kpa, 10 kpa, 14 kpa, a nadto reguł dowodowych z art. 75 § 1 kpa i art. 76 kpa.
W ocenie skarżącego skoro przesłanką utraty zaufania miało być jego skazanie, to należało z urzędu wziąć pod rozwagę weryfikację prawidłowości tego skazania na konkretny zarzut ze strony skarżącego. Tymczasem nie doszło do żadnej czynności w celu wzruszenia wadliwego wyroku i poprzestano na stwierdzeniu prawomocności tego orzeczenia. Takie postępowanie organu nie ma nic wspólnego z praworządnością, prawdą obiektywną i zaufaniem do organu administracji publicznej.
Nadto skarżący podniósł, iż nie został zapoznany z opinią korporacji i innymi dokumentami i brak jest na ten temat stosownego protokołu z jego podpisem, wbrew obowiązującej zasadzie pisemności. Nie został on wezwany do zapoznania się
z materiałami sprawy i do składania wniosków dowodowych, pomimo istniejącego obowiązku zapewnienia mu czynnego udziału w postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał dotychczasową argumentację. Wskazał, iż skarżący mógł osobiście wnieść kasację od wyroku sądu odwoławczego, lecz nie skorzystał z tego uprawnienia. Zatem Minister Sprawiedliwości nie miał podstaw do ewentualnego wniesienia kasacji. Nadto podał, że z aktami niniejszej sprawy skarżący miał możliwość zapoznać się na etapie postępowania przed organem I instancji.
W piśmie z dnia [...] stycznia 2006 r. skarżący podtrzymał formułowane dotychczas zarzuty pod adresem zaskarżonych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organ administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa przez organy administracji publicznej Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Nie każde wszak naruszenie prawa daje Sądowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) stanowi kiedy decyzje lub postanowienia ulegają uchyleniu.
Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem
w zaskarżonej decyzji nie można dopatrzyć się naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących uchybień przepisom postępowania to na wstępie należy podkreślić, że takie uchybienia mogą prowadzić do uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy są na tyle ważkie, że ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z § 6 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sadowych (Dz. U. 05.15.133) Prezes może zwolnić biegłego z ważnych powodów, a w szczególności jeżeli nienależycie wykonuje on swoje czynności. W przedmiotowej sprawie Prezes Sądu Okręgowego w [...] podjął decyzję o zwolnieniu skarżącego z funkcji biegłego z uwagi na utratę przez niego rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego. Jest to niewątpliwie przesłanka o charakterze ocennym. W orzecznictwie Sądu Najwyższego
i Naczelnego Sądu Administracyjnego pojęcie "rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego" zostało określone jako całość cech, zdarzeń i okoliczności dotyczących osoby biegłego składających się na jego wizerunek jako osoby zaufania publicznego. Osoba biegłego nie może być dotknięta żadną skazą, która podważałaby zaufanie do niej.
Zdaniem Sądu organy obu instancji prawidłowo uznały, że prawomocny wyrok skazujący za umyślne przestępstwo oszustwa jest wystarczającą okolicznością do uznania, że skarżący nie daje rękojmi wymaganej od biegłego sądowego.
W orzeczeniu z dnia 13 kwietnia 2000 r. sygn. akt II SA 115/00, NSA uznał, że już samo uwikłanie się w sprawie karnej w charakterze oskarżonego o przestępstwo świadczące o braku rzetelności, uczciwości i sumienności nie może być obojętne dla oceny przesłanek z § 12 ust. 1 pkt 4 w/w rozporządzenia.
Nie można zarzucić organom obu instancji przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, ani sprzeczności argumentacji zawartej w uzasadnieniach kwestionowanych decyzji z zasadami poprawnego rozumowania oraz wykładnią omawianych przepisów i pojęcia rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego.
Należy jednak zgodzić się z zarzutami skarżącego, iż w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia przepisów proceduralnych. W oceni Sądu uchybienia te mnie miały jednak istotnego wpływu na wynik sprawy.
Zgodnie z wymogiem sformułowanym w § 6 ust. 3 cyt. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości Prezes Sądu Okręgowego w [...] odbył ze skarżącym w dniu [...] marca 2005 r. rozmowę, z której sporządził notatkę. Wynika
z niej jednoznacznie, że skarżący został zapoznany ze zgromadzonymi dowodami, do których w trakcie przeprowadzonej rozmowy odnosił się. Uczynił to także
w piśmie z dnia [...] kwietnia 2005 r. kierowanym do Prezesa Sądu Okręgowego
w [...]. Nie ma wprawdzie formalnego protokołu z podpisem skarżącego, ale brak jest podstaw do zakwestionowania notatki sporządzonej przez Prezesa Sądu Okręgowego, a tym samym do uznania, że powyższe uchybienie miało wpływ na wynik sprawy.
Dopiero po dniu [...] marca 2005 r. organ I instancji przeprowadził dowód z akt karnych [...], o czym skarżący formalnie nie został powiadomiony, to jednak w ocenie Sądu to niewątpliwe uchybienie nie miało istotnego wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Akta te jak i zawarty w nich wyrok skazujący były skarżącemu doskonale znane. Zarzuty związane z prawomocnym orzeczeniem sądu karnego zostały przedstawione przez skarżącego w odwołaniu i Minister Sprawiedliwości się do nich odniósł. Zauważyć jednocześnie należy, iż w toku rozmowy z Prezesem Sądu Okręgowego skarżący zaprzeczył, aby toczyły się przeciwko niemu sprawy karne, tym samym wprowadzając organ w błąd co do okoliczności faktycznych.
Zgodnie z art. 520 § 1 kpk do wniesienia kasacji uprawnione są strony, zaś zgodnie z art. 523 § 4 kpk ograniczenia możliwości wystąpienia z kasacją nie dotyczą kasacji stron, gdy powołuje się ona na tzw. bezwzględne podstawy odwoławcze z art. 439 kpk - jak to czyni skarżący. Skarżący z możliwości wniesienia kasacji nie skorzystał, zaś nieskorzystanie przez Prokuratora Generalnego
z przysługującego mu uprawnienia czyni głównym zarzutem skargi.
W toku niniejszego postępowania - ocenie Sądu - nie można Ministrowi Sprawiedliwości postawić zarzutu, iż nie wniósł on kasacji od wyroku skazującego skarżącego. Wniesienie kasacji jest uprawnieniem a nie obowiązkiem Prokuratora Generalnego, przy czym stwierdzenie braku podstaw do wniesienia kasacji nie wymaga żadnego rozstrzygnięcia karnoprocesowego ze strony tego organu. A zatem nieskorzystanie przez Ministra Sprawiedliwości w swej funkcji Prokuratora Generalnego z możliwości wystąpienia z kasacją nie jest uchybieniem tego rodzaju, który mógłby skutkować uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wskazać jednocześnie należy, że nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, iż czyn, za który skarżący został skazany miał miejsce przed powołaniem go na funkcję biegłego. Istotna jest data wyroku skazującego i termin, w którym o tym fakcie powziął wiadomość organ.
Zgodnie z art. 7 kpa organ obowiązany jest podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, stąd jego obowiązek do wszechstronnego gromadzenia materiału dowodowego, który wstępnie zostaje poddany jego ocenie.
Jak wynika z uzasadnienia obu decyzji głównym dowodem w sprawie był karny wyrok skazujący, zaś informację uzyskaną ze Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych Województwa [...] można uznać za dowód uzupełniający. Okoliczności, iż skarżący zrezygnował z udziału w Stowarzyszeniu nie wyklucza możliwości zwrócenia się o informację do tegoż Stowarzyszenia dotyczącą wykonywania przez skarżącego uprawnień rzeczoznawcy majątkowego, zwłaszcza wobec sygnalizacji ze strony sądu o piśmie Stowarzyszenia otrzymanym w toczącej się sprawie cywilnej [...]. Każde podejrzenie nierzetelności czy też stronniczości biegłego sądowego winno być przez organ wszechstronnie zbadane.
Nie wynika natomiast z uzasadnienia decyzji Ministra Sprawiedliwości, który jako organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę, aby podstawą faktyczną zaskarżonej decyzji była skarga R. D.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego, iż nie został on wezwany do składania w terminie 7 dni wniosków dowodowych ocenić należy, iż uchybienie to również nie miało wpływu na wynik sprawy. Jak wynika z powołanej wcześniej notatki
z rozmowy, jak również z treści pisma skarżącego z dnia [...] kwietnia 2005 r. zaprezentował on swoje stanowisko oraz wskazał sprawy, w których sporządzał opinię. W odwołaniu skarżący nie wnosił o uzupełnienie postępowania dowodowego, a zatem uznać należy, że wszelkie dowody zostały przeprowadzone
i wskazane powyżej za uchybienie organu nie miało istotnego wpływu na ostateczny wynik sprawy.
Z zasady sformułowanej w art. 14 kpa wypływa dla organów administracji publicznej obowiązek załatwiania sprawy w formie pisemnej i nie odnosi się to tylko do czynności kończącej postępowanie tj. do wydania decyzji.
Zasada ta w niniejszej sprawie nie została w całości zrealizowana na co wskazywano powyżej. Mając zasadę tę na uwadze wskazać należy na uchybienie jakim dotknięta jest decyzja Prezesa Sądu Okręgowego w [...]. Jak wynika
z treści pisma datowanego na [...]czerwca 2005 r. decyzja została wydana [...] maja 2005 r. Przyjmując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji Ministra Sprawiedliwości, iż decyzja została wydana [...] maja 2005 r., zaś pismo informujące
o niej nosi datę [...] czerwca 2005 r., pojawia się pytanie jaką formę nadano decyzji z [...] maja 2005 r. W ocenie Sądu, te dwie różne daty są wynikiem oczywistej omyłki
i także to uchybienie formalne pozostaje bez istotnego wpływu na wynik sprawy.
Z przytoczonych wyżej powodów Sąd przyjmując część zarzutów skargi za uzasadnione ale uznając, że uchybienia te nie mają istotnego wpływu na wynik sprawy, nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i dlatego skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a.