VI SA/Wa 1968/24

VI SA/Wa 1968/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-09-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Nowecki /przewodniczący/
Szczepan Borowski
Tomasz Sałek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Asesor WSA Szczepan Borowski Protokolant st. sekr. sąd. Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2024 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej też jako "organ" lub "GITD") pismem z dnia 15 lipca 2022 roku, na podstawie art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2024 roku, poz. 572 ze zm., dalej w skrócie także jako "k.p.a."), zawiadomił [...] Spółka z o. o. z siedzibą w P.(dalej też jako "skarżąca", "spółka" lub "strona") o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 13k ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 320 ze zm., dalej jako "u.d.p.") w dniu [...] października 2021 r. w trakcie przejazdu pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...], poruszającego się odcinkiem drogi krajowej nr [...] Z. (granica państwowa) - węzeł M., o godzinie 1159 (doręczonym stronie w dniu 21 lipca 2022 roku).
Skarżąca w odpowiedzi wyjaśniła, że obsługą urządzeń oraz rejestracją pojazdów zajmowała się firma zewnętrzna T. a strona nie była świadoma, że urządzenie nie działało poprawnie.
Decyzją z dnia [...] listopada 2022 roku o numerze [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13l ustawy o drogach publicznych, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2539) a także art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 728 ze zm., zwanej dalej "u.t.d."), nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości jednego tysiąca pięciuset złotych za wykonywanie przejazdu po drodze krajowej wymienionej w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GITD z dnia [...] listopada 2022 roku Spółka podniosła, iż brak uiszczonej opłaty nie wynikał ze złej woli lub niedbalstwa, lecz problemu technicznego i organizacyjnego, wynikającego z wdrożenia nowego systemu. Skarżąca ponadto zaznaczyła, że przy skali prowadzonej działalności, naruszenie ma charakter znikomy i kwalifikuje się do zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary. Skarżąca powołała się przy tym na stanowisko Sekretarza Stanu Szefa KAS w Ministerstwie Finansów M. R. z 2 października 2021 r., w myśl którego "kontrole prawidłowości uiszczania opłat w początkowym okresie działania systemu e-Toll, które od 1 października będą przeprowadzane przez inspektorów GITD oraz służbę Celno- Skarbową będą odbywać się w oparciu przede wszystkim o działania prewencyjne, których podstawowym elementem będzie pouczanie, a nie karanie uczestnika realizowanego przewozu. Tym samym w sprawach, dla których ustawa przewiduje nakładanie mandatów na kierujących stosowane będą pouczenia. Natomiast w sprawach kar pieniężnych nakładanych przez GITD, z wyłączeniem braku rejestracji w e-toll, w pierwszej kolejności inspektorzy skorzystają z przewidzianej w przepisach prawa instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej." Ponadto skarżąca zaznaczyła, że otrzymała pismo od dostawcy urządzeń e-TOLL, firmy T. z dnia 20 września 2022 r., informujące, że usługa uiszczania opłat za przejazd polskimi autostradami nie była aktywna na urządzeniach satelitarnych w okresie od 1 do 29 października 2021 r.
Wskutek rozpoznania złożonego przez Spółkę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Główny Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia [...] kwietnia 2024 r., nr [...], utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] listopada 2022 r. Organ podkreślił, że w dniu 18 października 2021 r. nie odnotowano na koncie użytkownika (skarżącej) żadnej transakcji poboru opłaty elektronicznej dla pojazdu o numerze rejestracyjnym [...]. Organ ustalił, iż pojazd o ww. numerze rejestracyjnym został zarejestrowany w systemie e-TOLL w dniu 25 września 2021 r. Jednakże utworzenie relacji urządzenia biznesowego nastąpiło dopiero w dniu 2 listopada 2021 roku a więc po przedmiotowym naruszeniu. Uniemożliwiło to pobranie należnej opłaty elektronicznej za wykonywany przejazd w dniu [...] października 2021 r. Naruszenie to nie było zatem wynikiem nieprawidłowego działania systemu e-TOLL. Gdyby strona powiązała urządzenie z pojazdem przed wjazdem na drogę płatną, to opłaty za przejazdy byłyby wnoszone. Nadto, zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie nie zwalnia strony z odpowiedzialności za popełnione naruszenie okoliczność, iż zleciła rejestrację zewnętrznemu podmiotowi. To bowiem strona, jako użytkownik systemu, powinna znać zasady uiszczania opłaty elektronicznej w systemie e-TOLL i zdawać sobie sprawę z konieczności zarejestrowania pojazdu w Elektronicznym Systemie Poboru Opłat KAS (SPOE-KAS).
We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2024 roku, spółka zarzuciła naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 13n ust 1 ustawy o drogach publicznych, poprzez jego niezastosowanie w sprawie, mimo iż od dnia popełnienia naruszenia do dnia doręczenia stronie decyzji o wszczęciu postępowania minęło 9 miesięcy, tak więc w niniejszej sprawie zachodzi ujemna przesłanka procesowa blokująca dopuszczalność wszczęcia postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, a w przypadku jego uruchomienia, mimo upływu terminu, obligująca do umorzenia postępowania,
2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 8 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady zaufania oraz zasady pewności prawa poprzez stosowanie działań kontrolnych związanych z prawidłowością uiszczania opłat w początkowym okresie działania systemu e-TOLL, przeciwnych niż te przedstawione w piśmie Ministerstwa Finansów z dnia 30 września 2021 r., tj. poprzez nakładanie kar administracyjnych, podczas gdy, według wytycznych Ministerstwa Finansów, komunikowanych opinii publicznej i tworzących pewną ekspektatywę wobec sposobu działania organów administracji publicznej wobec obywateli RP, organ winien był odstąpić od wymierzenia kary,
2) art. 189f § 1 k.p.a. polegające na zaniechaniu zbadania przez organ, czy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej, w sytuacji, gdy wysokość kary w sposób niewspółmierny odbiega od wartości opłaty elektronicznej.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, wstrzymanie jej wykonania oraz zasądzenie od GITD na jej rzecz kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
W ramach tej kontroli sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej zwana "p.p.s.a.")
Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna.
Wbrew zarzutom skargi, w działaniu Głównego Inspektora Transportu Drogowego, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego.
Podkreślenia wymaga, że na skarżącą spółkę została nałożona kara pieniężna w wysokości 1 500 złotych za naruszenie, w trakcie przejazdu płatnym odcinkiem drogi krajowej, w okolicznościach szczegółowo opisanych powyżej na stronie pierwszej uzasadnienia, statuowanego w przepisach art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. obowiązku uiszczenia opłaty. Zgodnie bowiem z przywołanym art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Stosownie zaś do art. 13ha ust. 1 u.d.p. opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, zwana dalej "opłatą elektroniczną", jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6 (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej - Dz. U z 2021 r. poz. 32 ze. zm.). Z art. 13ha ust. 3 u.d.p., jak i przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 13ha ust. 6 tej ustawy wynika, że opłata elektroniczna pobierana jest za przejazd po płatnych drogach krajowych lub ich odcinkach pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Stosownie natomiast do treści art. 13k ust. 1 u.d.p. za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości: 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy; 2) 1500 zł - w pozostałych przypadkach. Zgodnie z art. 13k ust. 4 u.d.p. kary pieniężne, o których mowa w ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 2a-2d, wymierza się właścicielowi albo posiadaczowi albo użytkownikowi pojazdu, albo korzystającemu z drogi w przypadku, o którym mowa w art. 13ia ust. 19.
W realiach niniejszej sprawy istotnym jest, że samego faktu przejazdu pojazdem należącym do skarżącej o numerze rejestracyjnym [...] po płatnym odcinku drogi krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej, skarżąca nie kwestionuje. Zatem poczynione przez organ w tym zakresie ustalenia faktyczne, odzwierciedlone w treści decyzji, są bezsporne, a okoliczności naruszenia zostały właściwie udokumentowane w aktach sprawy. W świetle powyższego, na prawidłowość ustaleń faktycznych, leżących u podstaw nałożenia na skarżącą kary pieniężnej, nie rzutuje samo załączenie do materiału dowodowego, oprócz zdjęcia dokumentującego przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] (przód pojazdu), także zdjęcia tyłu pojazdu o numerze rej. [...] (pomimo ujęcia w opisie dokumentacji fotograficznej, że numer rejestracyjny tyłu pojazdu to [...]).
Skarżąca zakwestionowała natomiast przede wszystkim możliwość wszczęcia postępowania w sprawie z uwagi na występującą, w jej ocenie, negatywną przesłankę procesową wszczęcia i prowadzenia postępowania.
W pierwszej zatem kolejności należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu skargi tj. zarzutu przedawnienia możliwości wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie z uwagi na czas, jaki upłynął od dnia zdarzenia do dnia wszczęcia postępowania w sprawie. Zgodnie bowiem z art. 13n ust. 1 u.d.p. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k ust. 1-2f, jeżeli od dnia popełnienia naruszenia upłynęło 9 miesięcy.
W niniejszej sprawie zdarzenie stanowiące źródło naruszenia, które stało się przedmiotem nałożenia na skarżącą kary za przejazd płatnym odcinkiem drogi bez uiszczenia opłaty elektronicznej miało miejsce w dniu [...] października 2021 r., co bezsprzecznie wynika z akt sprawy. Organ wszczął postępowanie w sprawie w dniu 15 lipca 2022 r., co z kolei wynika z zawiadomienia o wszczęciu postępowania adresowanego do skarżącej, sporządzonego w tymże dniu. Jednocześnie zawiadomienie to zostało doręczone skarżącej w dniu 21 lipca 2022 r. Zatem, skoro przypisane skarżącej naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej miało miejsce w dniu [...] października 2021 r., to 9-miesięczny termin zakreślony przez ustawodawcę na wszczęcie postępowania w sprawie tego naruszenia, upłynął z dniem 18 lipca 2022 r.
Tymczasem, jak wyżej wskazano, zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało sporządzone przez GITD przed upływem tego terminu, w dniu 15 lipca 2022 roku, a więc w sprawie nie doszło do przedawnienia możliwości wszczęcia postępowania. Podkreślenia wymaga, że przepisy k.p.a. przewidują możliwość wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek strony bądź z urzędu. Sposób wszczęcia postępowania determinują przepisy prawa materialnego.
Nie ulega wątpliwości, że postępowanie w przedmiocie kar pieniężnych za naruszenie przepisów u.d.p. wszczynane są z urzędu. O ile ustawodawca w art. 61 § 3 k.p.a. wprost wskazał na datę wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek, to data wszczęcia postępowania z urzędu nie została precyzyjnie określona. Utrwalony i jednolity w doktrynie i orzecznictwie jest pogląd, że postępowanie administracyjne jest wszczynane z urzędu wraz z podjęciem pierwszej czynności w sprawie przez właściwy do jej załatwienia organ, a data jej podjęcia jest datą wszczęcia postępowania, o ile strona została o tym powiadomiona. Z k.p.a. wynika wyraźnie, że podjęcie takiej czynności wymaga, aby powiadomić o niej stronę postępowania (art. 61 § 4 k.p.a.).
Nie oznacza to jednak, że to data zawiadomienia strony o tej czynności stanowi datę wszczęcia postępowania z urzędu. Datą wszczęcia jest bowiem data podjęcia pierwszej czynności w sprawie, a nie data zawiadomienia strony o tej czynności. Skuteczne zawiadomienie strony o podjęciu pierwszej czynności w sprawie stanowi natomiast konieczny warunek ustalenia, że do wszczęcia postępowania z urzędu doszło w dacie podjęcia przez organ pierwszej czynności w sprawie. Z art. 13n u.d.p. stanowiącego, że "nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kar pieniężnych (...), jeżeli od dnia popełnienia naruszenia upłynęło 9 miesięcy" wynika, że w relacji do jego treści, istoty oraz funkcji chodzi o czynność konwencjonalną w postaci wszczęcia postępowania, której skuteczność w warunkach określonych tym przepisem prawa jest uzależniona od dokonania jej w ściśle i precyzyjnie oznaczonym terminie, a mianowicie w terminie 9 miesięcy (nie dłuższym niż 9 miesięcy) od dnia popełnienia naruszenia. Co istotne skuteczność tej czynności nie jest w żadnym stopniu, ani też zakresie uwarunkowana zawiadomieniem strony o jej podjęciu (tj. o wszczęciu wymienionego postępowania), albowiem nic takiego nie wynika z przywołanego przepisu prawa, który wobec jego treści i funkcji powinien przy tym podlegać wykładni ścisłej (por. m.in. wyroki NSA z dnia 10 lutego 2023 r. sygn. akt II GSK 534/20 i z dnia 16 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 150/20, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl).
W konsekwencji dla zaistnienia negatywnej przesłanki procesowej w postaci wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przewidziane w art. 13k ust. 1 i ust. 2 u.d.p., nie ma żadnego prawnie istotnego znaczenia to, czy w terminie przewidzianym w art. 13n u.d.p. - to jest w 9 miesięcy od dnia popełnienia naruszenia - strona została powiadomiona o wszczęciu postępowania. Okoliczność ta pozbawiona jest jakiejkolwiek doniosłości prawnej, a przyjęcie tezy przeciwnej prowadziłoby do niczym nieuzasadnionego modyfikowania biegu tego materialnoprawnego terminu (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2023 r. sygn. akt II GSK 57/20, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że pierwszą czynnością podjętą przez organ w sprawie było skierowanie do skarżącej zawiadomienia z dnia 15 lipca 2022 r. informującego o wszczęciu postępowania. Pismo to zostało przy tym podpisane w tymże dniu podpisem elektronicznym, co wynika ze znajdującego się w aktach raportu weryfikacji podpisu elektronicznego. Stąd też, w ocenie Sądu, organ nie naruszył art. 13n ust. 1 u.d.p., albowiem uprawniony był do wszczęcia postępowania w rozpoznawanej sprawie do dnia 18 lipca 2022 r.
Zdaniem Sądu organ nie naruszył również wskazanych w skardze przepisów postępowania. I tak, zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Sformułowana w tym przepisie zasada prawdy obiektywnej oznacza, że na organach administracji publicznej spoczywa obowiązek ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnie z prawdą (J. Wegner [w:] Z. Kmieciak, M. Wojtuń, J. Wegner, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2023, art. 7.). W ocenie Sądu z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż przyczyną braku poboru opłaty elektronicznej za zarejestrowany przejazd był nieprawidłowo przeprowadzony przez użytkownika proces rejestracji pojazdów. Proces ten nie został zakończony. W dniu zdarzenia użytkownik miał aktywne konto, ale zarejestrowano w systemie tylko pojazd, natomiast urządzenia pokładowe przypisano do tego pojazdu i aktywowano już po naruszeniu, w dniu 2 listopada 2021 r. Przy właściwie wykonanym procesie zgłoszenia pojazdu w SPOE KAS rejestrujący otrzymuje informację, że pojazd jest gotowy do wyjazdu na płatne odcinki dróg krajowych. Natomiast o nieprawidłowej rejestracji pojazdu system informuje użytkownika poprzez wskazanie braku przypisania aktywnego urządzenia do zdefiniowanego pojazdu, w związku z czym rejestrujący ma wiedzę o możliwości narażenia się na odpowiedzialność administracyjną za brak spełnienia warunku koniecznego do poboru opłaty elektronicznej. Nadmienić przy tym należy, że, w ocenie Sądu, na obowiązek skarżącej w tym zakresie nie wpływa zlecenie czynności zarejestrowania pojazdu w systemie innemu podmiotowi, bowiem to skarżąca, przed rozpoczęciem konkretnego przejazdu, winna upewnić się, że proces rejestracji się zakończył. Skarżąca tymczasem, nie upewniając się, że proces rejestracji spornego pojazdu w SPOE KAS został dokonany, dopuściła do tego, że sporny pojazd, bez zarejestrowania w systemie, a w konsekwencji bez uiszczenia należnej opłaty elektronicznej, poruszał się po płatnym odcinku drogi publicznej. Strona, będąc podmiotem profesjonalnym, dokonującym przejazdów, za które należna jest opłata elektroniczna w ramach zawodowej działalności, nie dopilnowała zatem wypełnienia ciążących na niej ustawowych obowiązków związanych z uiszczaniem opłaty elektronicznej.
Za niezasadny Sąd uznał przy tym zarzut naruszenia przez organ art. 8 k.p.a. (zasada zaufania do władzy publicznej). Sąd nie podziela poglądu skarżącej, jakoby stanowisko Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia 30 września 2021 r. (https://rzecznikmsp.gov.pl/1-10-2021-kas-rzecznikmsp-interwencja/) stanowiło generalne zwolnienie użytkowników dróg z obowiązku dołożenia należytej staranności w przygotowaniu pojazdów do warunków działania nowego systemu e-Toll. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że stwierdzone naruszenie było skutkiem niezakończonego procesu rejestracji pojazdu, a nie wadliwie działającego systemu. Nie sposób zatem oczekiwać, że organ mógłby odstąpić od nałożenia kary na podstawie powołanych przez skarżącą wytycznych Szefa KAS. Ponadto, co należy podkreślić, z wytycznych tych wynika, że wytyczne w zakresie niekarania kierowców nie dotyczą sytuacji braku rejestracji w e-Toll, a taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.
Wbrew twierdzeniom skarżącej, organ w zaskarżonej decyzji rozważył także możliwość zastosowania w sprawie art. 189f § 1 k.p.a. Sąd podziela stanowisko organu, który przyjął, że w sprawie nie występują przesłanki umożliwiające odstąpienie od kary.
Zaznaczyć trzeba, że jeżeli strona uchybiła podstawowym obowiązkom w zakresie uiszczania opłaty elektronicznej, jakimi było zarejestrowanie kontrolowanego pojazdu w Elektronicznym Systemie Poboru Opłat KAS, to nie można mówić o znikomej szkodliwości czynu w rozumieniu art. 189f § 1 k.p.a. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że wprost z treści art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. – "jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa" – wynika, że wobec użycia w nim koniunkcji, warunkiem jego zastosowania w okolicznościach danej sprawy jest kumulatywne zaktualizowanie się obydwu określonych nim przesłanek.
Dlatego, nawet przy założeniu znikomej wagi naruszenia prawa, działaniom przypisanym skarżącej, zastosowaniu w sprawie przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. sprzeciwia się brak zaktualizowania się drugiej koniecznej przesłanki, o której mowa w tym przepisie prawa, a mianowicie "zaprzestania naruszania prawa". Przesłanka zaprzestania naruszania prawa odnosi się bowiem wyłącznie do tzw. deliktów wieloczynowych, deliktów trwałych oraz deliktów popełnianych z zaniechania, co siłą rzeczy prowadzi do wniosku, że ocena odnośnie zaistnienia tej przesłanki nie może odnosić się do tzw. deliktów jednoczynowych zwykłych oraz skutkowych. W związku z tym, że naruszenie prawa już wystąpiło, już zaistniał skutek jego naruszenia, nie jest możliwe zamanifestowanie zmiany stosunku sprawcy wobec tego naruszenia poprzez zmianę jego (dotychczasowego) zachowania – a to poprzez zaprzestanie naruszania porządku prawnego – a skoro tak, to siłą rzeczy nie jest możliwe przeprowadzenie oceny zachowania mającego przekonywać o zmianie postawy sprawcy.
W relacji do treści sankcjonowanego w sprawie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p, sprzeczne z nim zachowanie ma z całą pewnością charakter jednoczynowy oraz jednocześnie skutkowy. Polega bowiem na braku uiszczenia opłaty elektronicznej (w wysokości odpowiedniej dla kategorii pojazdu) za przejazd, wraz z którym dochodzi do zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Zatem w odniesieniu do tego rodzaju deliktu przesłanka "zaprzestania naruszania prawa" nie ma zastosowania, co siłą rzeczy skutkuje brakiem podstaw, a zarazem możliwości stosowania przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w sprawie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za ten przejazd. Określone nim przesłanki muszą bowiem ziścić się łącznie (por. wyroki NSA: z 30 listopada 2022 r., II GSK 1091/19; z 10 lutego 2023 r., II GSK 249/20 – dostępne w CBOSA).
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.