VI SA/Wa 1932/08

VI SA/Wa 1932/08 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2009-01-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-09-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Czarnecki /sprawozdawca/
Ewa Frąckiewicz
Zdzisław Romanowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne
Broń i materiały wybuchowe
Sygn. powiązane
II OSK 685/09 - Postanowienie NSA z 2010-05-31
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
art. 18 ust. 1 pkt 2, art. 15 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską i bojową 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego I. P. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Komendant Wojewódzki Policji w [...], w dniu [...] stycznia 2008 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia I. P. pozwolenia na broń palną myśliwską i broń palną bojową, ze względu na uzyskaną informację o toczącym się przeciwko uprawnionemu postępowaniu karnym. Prokurator Prokuratury Rejonowej w S. w dniu [...] listopada 2006 r. sporządził m.in. przeciwko posiadaczowi pozwolenia akt oskarżenia, w którym zarzucił mu popełnienie czynów z art. 270 § 1 k.k., z art. 272 k.k. oraz z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 297 § 1 k.k., tj. przeciwko wiarygodności dokumentów oraz przeciwko obrotowi gospodarczemu.
W wyniku powyższych ustaleń Komendant Wojewódzki Policji w [...] na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity z 2004 r. Dz. U. Nr 52, poz. 525 ze zm.) - dalej powoływanej jako ustawa o broni i amunicji, decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. cofnął I. P., pozwolenie na broń palną myśliwską i broń palną bojową. Organ zakwalifikował stronę do kategorii osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W uzasadnieniu wskazał na istnienie obawy użycia broni sprzecznie z prawem, z uwagi na fakt oskarżenia strony o popełnienie przestępstw przeciwko wiarygodności dokumentów oraz przeciwko obrotowi gospodarczemu.
Dodatkowo organ podkreślił, iż z Komendy Powiatowej Policji w Z. uzyskał negatywną opinię o uprawnionym do posiadania broni, a przeprowadzone oględziny sposobu przechowywania broni wykazały jej nieprawidłowe przechowywanie w szafie pancernej nie posiadającej zamka atestowanego.
Od powyższej decyzji I. P. złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie jako wydanej z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu podniósł, że czyny, pod zarzutem popełnienia których stanął, nie były wymierzone przeciwko życiu, zdrowiu ani mieniu. Oznacza to, że organ I instancji dokonał rozszerzającej wykładni przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, co było nieuprawnione zwłaszcza w sytuacji braku związku tego czynu z cechami charakteru strony oraz jej dotychczasowym postępowaniem. Strona podniosła również, że organ I instancji powinien przesłuchać jako świadków osoby znające stronę, które mogłyby ocenić realność obaw użycia przez nią broni niezgodnie z prawem.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ, ponownie podkreślił, iż wprawdzie wskazane czyny zarzucane składającemu odwołanie ujęte zostały w kodeksie karnym w rozdziałach grupujących przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentom oraz przeciwko obrotowi gospodarczemu, jednakże dobra prawne, które zostały naruszone, jak również okoliczności popełnienia tych czynów i ich wysoka społeczna szkodliwość, w ocenie organów Policji wskazywały na zaistnienie uzasadnionej obawy, że broń może być użyta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Organ Policji podkreślił również, iż skarżący dopuszczając się przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu, swoim czynem zagroził pośrednio również mieniu, które to dobro wprost jest przewidziane w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a którego naruszenie czynem karalnym powoduje cofnięcie pozwolenia na broń. Organy Policji przyjęły więc, iż do przesłanek nie pozwalających przyznać prawa do broni, a poprzez dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy - nakazujących jego cofnięcie, należało zaliczyć, m. in. przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu, zwłaszcza te, które w jakikolwiek sposób są bliskie przestępstwom przeciwko mieniu. Takim właśnie przestępstwem jest czyn z art. 297 § 1 k.k. (oszustwo kredytowe). Zarówno bowiem to przestępstwo, jak i przestępstwo oszustwa określone w art. 286 § 1 k.k. (czyn - przeciwko mieniu) są przestępstwami kierunkowymi. Komendant Główny Policji nie negował okoliczności, że strona była dobrze postrzegana w środowisku myśliwych, nie zmieniło to jednak faktu, iż toczące się przeciwko stronie postępowanie karne, budziło uzasadnioną obawę z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, której to obawy, jak ujął organ administracji, nie musiał udowadniać, gdyż wystarczającym było domniemanie jej zaistnienia.
Organ odwoławczy zauważył również, iż brak broni palnej myśliwskiej nie uniemożliwia stronie aktywności na rzecz łowiectwa. Poza tym cofnięcie pozwolenia na broń nie będzie dożywotne, bowiem po prawomocnym niekorzystnym dla strony zakończeniu sprawy karnej będzie ona mogła - po zatarciu skazania i przy spełnieniu wymaganych przesłanek formalnych - ponownie ubiegać się o pozwolenie na broń myśliwską oraz palną bojową. Natomiast w przypadku uniewinnienia lub bezwarunkowego umorzenia postępowania karnego będzie mogła wnioskować o zmianę decyzji w trybie art. 154 k.p.a. Jednocześnie w ocenie organu, według opinii koła łowieckiego pozbawienie strony prawa do posiadania broni nie będzie dla niej zbytnią dolegliwością, gdyż uprawniony sporadycznie uczestniczył w polowaniach.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga I. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2008 r. z wnioskiem o uchylenie decyzji. Decyzji zarzucono naruszenie przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji mogące mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarżący nie zgadzał się ze stanowiskiem organu administracji, jakoby nie jest on zobowiązany do udowodnienia stronie, iż zachodzi w stosunku do niej uzasadniona obawa użycia broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, gdyż wystarczające jest domniemanie takiego zachowania. Podkreślano, że przestępstwo zarzucone skarżącemu nie mieści się w kategoriach przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a zastosowana przez Policję wykładnia rozszerzająca tego przepisu była nieuprawniona, zwłaszcza że decyzja nie definiowała realnej obawy bezprawnego użycia broni. Organ Policji nie wykazał również jaki jest związek pomiędzy zarzuconymi skarżącemu przestępstwami, a realną obawą użycia broni w celu, o którym mowa w wymienionym przepisie. Negatywna opinia miejscowej Policji została oparta na fałszywej przesłance, że skarżący stanął pod zarzutem popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu.
Skarżący podnosił, że w postępowaniu administracyjnym nie przeprowadzono żądanych przez niego dowodów z przesłuchania świadków, na podstawie których można by określić sylwetkę strony w tym aspekcie, czy faktycznie uprawnione jest twierdzenie o możliwości użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji był przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Powołany przepis – art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Zatem organy Policji są obowiązane, co do zasady, dokonać w pierwszej kolejności ustaleń czy uprawniony do posiadania broni wzbudza uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ustalenia tego nie wyłącza sam fakt popełnienia przestępstw przykładowo wskazanych w tym przepisie, lub skazanie za te przestępstwa.
W rozpoznawanej sprawie skarżący został oskarżony, a jak oświadczył na rozprawie, skazany na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na możliwie najkrótszy okres – dwóch lat (art. 70 § 1 pkt 1 k.k.) za popełnienie przestępstw przeciwko dokumentom (art. 272 k.k.) oraz za pomocnictwo do popełnienia przestępstw przeciwko obrotowi gospodarczemu (art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 18 § 3 k.k.). Organy Policji nietrafnie zakwalifikowały te ostatnie jako przestępstwa, które można zaliczyć do przestępstw przeciwko mieniu wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z art. 297 § 1 k.k. kto, w celu uzyskania dla siebie lub kogo innego, od banku lub jednostki organizacyjnej prowadzącej podobną działalność gospodarczą na podstawie ustawy albo od organu lub instytucji dysponujących środkami publicznymi - kredytu, pożyczki pieniężnej, poręczenia, gwarancji, akredytywy, dotacji, subwencji, potwierdzenia przez bank zobowiązania wynikającego z poręczenia lub z gwarancji lub podobnego świadczenia pieniężnego na określony cel gospodarczy, elektronicznego instrumentu płatniczego lub zamówienia publicznego, przedkłada podrobiony, przerobiony, poświadczający nieprawdę albo nierzetelny dokument albo nierzetelne, pisemne oświadczenie dotyczące okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego, instrumentu płatniczego lub zamówienia, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Jest to zatem przestępstwo oszustwa, gdyż uzyskanie określonego w art. 297 § 1 k.k. świadczenia nie należy do znamion tego przestępstwa. Jest to również przestępstwo formalne z narażenia, którego dokonanie następuje z chwilą przedłożenia fałszywych lub stwierdzających nieprawdę dokumentów albo nierzetelnych pisemnych oświadczeń, niezależnie od tego, czy sprawca uzyskał finansowe wsparcie, instrument płatniczy lub zamówienie, o które się ubiegał (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 26 lipca 2000 r., sygn. akt II AKa 93/00).
Przestępstwo z art. 297 § 1 k.k. nie mieści się w przykładowym katalogu przestępstw podanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, co nie wyklucza przyjęcia, w przypadku dopuszczenia się przez posiadacza broni jego popełnienia, tego faktu jako uzasadniającego cofnięcie pozwolenia na broń. Jak jednak nadmieniono wyżej zasadniczą przesłanką do cofnięcia pozwolenia jest wykazanie przez organ administracji, że w stosunku do uprawnionego z pozwolenia występuje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jedną z takich przesłanek może być fakt skazania za przestępstwo, także z art. 297 § 1 k.k., lecz nie jedyną.
W tym miejscu wypada zwrócić uwagę także na tę okoliczność, że organ odwoławczy, jako jeden z elementów swojego rozstrzygnięcia przyjął opinię wydaną przez Komendanta Powiatowego Policji w Z. Opinia ta, jak zasadnie zauważył skarżący, była negatywna z uwagi na stwierdzenie przez wydającego, że skarżący dopuścił się popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu. W świetle powyższych wyjaśnień ta kwalifikacja występku zarzuconego skarżącemu nie była prawidłowa, natomiast z pozostałej treści opinii nie można wysnuć wniosku zamieszczonego w jej konkluzji. Ubocznie można zauważyć, iż z powołanej przez organ odwoławczy opinii macierzystego koła łowieckiego skarżącego nie wynika, by koło to stwierdziło, że brak broni "nie będzie dla strony zbytnią dolegliwością". Istotnie w opinii tej podano, że skarżący uczestniczy sporadycznie w polowaniach lecz stwierdzenia, na które powoływał się organ administracji, w opinii tej nie zamieszczono.
Ponownie zatem należy podkreślić, że sprowadzenie motywów zaskarżonej decyzji do zarzutów przedstawionych skarżącemu aktem oskarżenia nie spełniało wymagań ustalenia przesłanki zawartej w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Sam bowiem fakt postawienia skarżącego w stan oskarżenia za popełnienie przestępstw z art. 270 § 1, art. 272 i 297 § 1 k.k., skarżący nigdy dotąd nie wszedł w konflikt z prawem, nie uzasadniał cofnięcia pozwolenia na broń, gdyż dopiero ustalenie, że należy on do kręgu osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy, na podstawie innych jeszcze okoliczności dotyczące postawy skarżącego, jego dotychczasowego zachowania oraz cech osobowościowych pozwoliłyby na uznanie, że faktycznie istnieje uzasadniona obawa, iż może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (por. wyroki NSA z 31 marca 2008 r. – sygn. akt II OSK 316/07 oraz z 31 października 2008 r. – sygn. akt II OSK 1302/07).
Organ administracji dokonał niewłaściwej interpretacji przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przyjmując założenie, iż nie jest obowiązany do wykazania dokonanymi ustaleniami, że po stronie uprawnionego z pozwolenia istnieje uzasadniona obawa wskazana w tym przepisie, a wystarczające jest domniemanie tego zachowania. Przepis ten jednoznacznie wskazuje bowiem, że organ administracji powinien swoimi ustaleniami wykazać istnienie uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, dlatego, mając na uwadze przepisy postępowania, nie jest ograniczony wyłącznie działaniem strony w prowadzonym przez siebie postępowaniu. W związku z tym w sprawie, w której pierwszą informacją dla organu administracji jest np. akt oskarżenia, w celu realizacji wymagań z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, organ powinien sięgać po wszelkie możliwe dowody, by ustalić w sposób niebudzący wątpliwości zaistnienie tej uzasadnionej obawy. W rozpoznawanej sprawie organy administracji, z naruszeniem przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., ograniczając się do jedynej przesłanki, jaką był akt oskarżenia, wystarczających ustaleń nie dokonały co w konsekwencji doprowadziło również do naruszenia art. 80 k.p.a. w zakresie mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji, postanawiając o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.