VI SA/Wa 1928/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki ochroniarskiej na negatywną opinię Komendanta Głównego Policji dotyczącą jej działalności, uznając, że firma przekroczyła uprawnienia stosując siłę fizyczną przy usuwaniu protestujących pracowników.
Spółka z o.o. zaskarżyła postanowienie Komendanta Głównego Policji o negatywnej opinii dotyczącej jej działalności ochroniarskiej. Spółka brała udział w usuwaniu protestujących pracowników z budynku klienta, stosując przy tym środki przymusu bezpośredniego. Organy policji uznały, że spółka przekroczyła swoje uprawnienia, ponieważ zadanie usunięcia protestujących nie było typowym zadaniem ochrony mienia, a użycie siły było niezgodne z przepisami. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając stanowisko organów.
Sprawa dotyczyła skargi E. Sp. z o.o. na postanowienie Komendanta Głównego Policji o negatywnej opinii dotyczącej działalności gospodarczej spółki w zakresie usług ochrony osób i mienia. Postanowienie to było wynikiem postępowania w sprawie cofnięcia koncesji spółce. Spółka brała udział w interwencji mającej na celu usunięcie protestujących pracowników z budynku klienta, W. "J." S.A. W trakcie tej interwencji pracownicy ochrony, w tym spółki "E.", użyli siły fizycznej, w tym chwytów obezwładniających i pałek typu "Tonfa", aby usunąć protestujących. Komendant Wojewódzki Policji, a następnie Komendant Główny Policji, uznali, że spółka "E." przekroczyła zakres uprawnień wynikających z posiadania koncesji, ponieważ zadanie usunięcia osób nieuprawnionych z obiektu nie było zadaniem ochrony w rozumieniu ustawy o ochronie osób i mienia, a użycie środków przymusu bezpośredniego było niezgodne z przepisami. Sąd administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę, podzielił stanowisko organów. Sąd podkreślił, że ochrona mienia ma charakter prewencyjny, a pracownicy ochrony mogą stosować środki przymusu bezpośredniego jedynie w ściśle określonych sytuacjach, takich jak zagrożenie dóbr powierzonych ochronie lub odparcie ataku. Sąd uznał, że zadanie przywrócenia właściwego charakteru obiektu biurowego przez usunięcie protestujących nie było zadaniem ochrony w rozumieniu ustawy, a umowa cywilnoprawna nie mogła zwalniać z obowiązku stosowania przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Ponadto, w sytuacji odmowy opuszczenia obiektu przez protestujących, pracownicy ochrony powinni byli wezwać Policję, czego nie uczynili, zamiast tego stosując siłę fizyczną. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, spółka ochroniarska nie może stosować środków przymusu bezpośredniego w sytuacji, gdy zadanie polega na przywróceniu właściwego charakteru obiektu biurowego przez usunięcie osób nieuprawnionych, a nie na typowej ochronie mienia w rozumieniu ustawy. Użycie siły fizycznej w takich okolicznościach stanowi przekroczenie uprawnień.
Uzasadnienie
Ustawa o ochronie osób i mienia oraz przepisy wykonawcze precyzują, kiedy pracownik ochrony może stosować środki przymusu bezpośredniego. Zadanie usunięcia protestujących z obiektu biurowego, w celu przywrócenia jego właściwego charakteru, nie jest zadaniem ochrony w rozumieniu ustawy. W przypadku odmowy opuszczenia obiektu, pracownik ochrony powinien wezwać Policję, a nie stosować siłę fizyczną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.o.o.i.m. art. 16
Ustawa o ochronie osób i mienia
u.o.o.i.m. art. 36 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o ochronie osób i mienia
u.o.o.i.m. art. 38 § ust. 2
Ustawa o ochronie osób i mienia
u.o.o.i.m. art. 36 § ust. 2 pkt 4
Ustawa o ochronie osób i mienia
u.o.o.i.m. art. 38 § ust. 2
Ustawa o ochronie osób i mienia
Pomocnicze
k.p.a. art. 106 § § 5
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.o.i.m. art. 22 § ust. 1 pkt 1a
Ustawa o ochronie osób i mienia
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowego trybu działań pracowników ochrony, podejmowanych wobec osób znajdujących się w granicach chronionych obiektów i obszarów art. 7
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.o.o.i.m. art. 2 § pkt 5
Ustawa o ochronie osób i mienia
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i sposobów użycia przez pracowników ochrony środków przymusu bezpośredniego art. 3 § ust. 1
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działania spółki ochroniarskiej polegające na usunięciu protestujących pracowników z obiektu przy użyciu siły fizycznej wykraczały poza zakres uprawnień wynikających z koncesji i ustawy o ochronie osób i mienia. Zadanie przywrócenia właściwego charakteru obiektu biurowego przez usunięcie osób nieuprawnionych nie było zadaniem ochrony w rozumieniu ustawy. Umowa cywilnoprawna nie może zwalniać z obowiązku stosowania przepisów prawa powszechnie obowiązującego. W przypadku odmowy opuszczenia obiektu przez protestujących, pracownicy ochrony powinni byli wezwać Policję, a nie stosować siłę fizyczną.
Odrzucone argumenty
Spółka ochroniarska twierdziła, że użycie siły fizycznej było usprawiedliwione okolicznościami i zgodne z umową cywilnoprawną. Spółka argumentowała, że zastosowanie chwytów obezwładniających było uzasadnione agresywnym zachowaniem protestujących i stanowiło najłagodniejszy środek przymusu bezpośredniego. Spółka powoływała się na art. 36 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie osób i mienia, twierdząc, że doszło do wypełnienia przesłanek ustawowych do użycia środków przymusu bezpośredniego.
Godne uwagi sformułowania
ochrona mienia ma przede wszystkim charakter prewencyjny zadanie usunięcia osób nieuprawnionych nie było zadaniem ochrony w rozumieniu przepisów ustawy umowa cywilnoprawna nie mogła zwolnić pracowników spółki ze stosowania w swoich działaniach przepisów powszechnie obowiązującego rozporządzenia organy prawidłowo też uznały, że sposób działania skarżącej podlega ocenie z punktu widzenia przepisów prawa, a nie z punktu widzenia zobowiązań określonych w ww. cywilnoprawnej umowie.
Skład orzekający
Halina Emilia Święcicka
przewodniczący
Jolanta Królikowska-Przewłoka
sprawozdawca
Andrzej Czarnecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja granic uprawnień pracowników ochrony przy wykonywaniu umów cywilnoprawnych, zwłaszcza w kontekście stosowania środków przymusu bezpośredniego i kolizji z przepisami prawa powszechnie obowiązującego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji interwencji ochrony w kontekście sporu pracowniczego i cofania koncesji. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w innych rodzajach interwencji ochrony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest ścisłe przestrzeganie przepisów prawa przez firmy ochroniarskie, nawet gdy wykonują zadania na podstawie umów cywilnoprawnych. Pokazuje też, że 'ochrona mienia' ma swoje ściśle określone ramy prawne.
“Ochroniarze użyli siły wobec protestujących – czy mieli do tego prawo? Sąd rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 1928/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-08-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-10-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Czarnecki
Halina Emilia Święcicka /przewodniczący/
Jolanta Królikowska-Przewłoka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6045 Ochrona osób i mienia
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w ... na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia ... września 2004 r. nr ... w przedmiocie opinii oddala skargę
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia ... lipca 2004 r. ... Komendant Wojewódzki Policji we ... na podstawie art. 16 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 roku o ochronie osób i mienia (Dz. U. Nr 114, poz. 740 z późn. zm.) oraz art. 106 § 5 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kpa, w związku z prowadzonym przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji postępowaniem administracyjnym w sprawie cofnięcia udzielonej "E." Spółka z o. o. z siedzibą: w ..., koncesji Nr ... z dnia ... czerwca 2000 r. na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia wydał negatywną opinię o działalności gospodarczej prowadzonej przez "E."Spółka z o.o. w ... na podstawie koncesji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Nr ... z dnia ... czerwca 2000 r. w zakresie usług ochrony osób i mienia.
Postanowienie zapadło po ponownym rozpoznaniu sprawy. W dniu ... kwietnia 2004 r. Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu podjął bowiem postanowienie mocą którego wydał negatywną opinię o działalności gospodarczej prowadzonej przez ww. spółkę na podstawie koncesji Ministra Spraw Wewnętrznych w zakresie usług ochrony osób i mienia.
Wskutek zażalenia Komendant Główny Policji uchylił w/w postanowienie w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia, uznając iż Komendant Wojewódzki zebrał materiał dowodowy w sposób niewystarczający.
Z uzasadnienia postanowienia z dnia ... lipca 2004 r. wynika, iż zostało ono podjęte w następującym stanie faktycznym.
W dniu ... marca 2004 r. Z.S. - właściciel przedsiębiorstwa indywidualnego "Z." Zakład ... zawarł z W. "J." S.A. umowę na ochronę mienia. W umowie zleceniobiorca ("Z.") zobowiązał się między innymi do wykonania usługi polegającej na przywróceniu właściwego charakteru obiektu biurowego poprzez usunięcie osób nieuprawnionych, wskazanych przez zleceniodawcę. Dotyczyło to zwolnionych pracowników "J.", którzy podjęli akcję protestacyjną polegającą na okupacji części pomieszczeń budynku - siedziby W. "J." S.A.
Protest okupacyjny, w ramach którego strajkujący domagali się przywrócenia do pracy oraz odpowiedniego za nią wynagrodzenia, rozpoczął się 3 marca 2004 r. Przebieg protestu od samego początku był monitorowany przez Policję. Podczas protestu nie dochodziło do żadnych poważnych zakłóceń porządku publicznego, w związku z czym nie było przesłanek do samoistnej interwencji Policji wobec jego uczestników. Interwencji wobec strajkujących nie podejmowali również pracownicy ochrony firmy "R." Spółka z o.o., której to spółce "J." powierzyła ochronę budynku na podstawie umowy z dnia ... września 2003 r.
Realizacja umowy zawartej pomiędzy Panem Z.S., a "J." nastąpiła w dniu ... marca 2004 r. Przy jej realizacji uczestniczyli również pracownicy ochrony firmy "E." Spółka z o. o. oraz "Z." Spółka z o. o., w oparciu o trójstronną umowę z dnia ... września 2001 r., której przedmiotem była "współpraca stron w zakresie ochrony imprez masowych, sportowych i rekreacyjnych oraz wzajemnego wsparcia we wszystkich działaniach ochronnych prowadzonych przez strony".
Krytycznego dnia we wczesnych godzinach rannych pod siedzibę "J." przybył Z.S. wraz z pracownikami ochrony oraz prokurent zleceniodawcy G.W. . Do bezpośrednich działań zostali wyznaczeni licencjonowani pracownicy ochrony trzech współpracujących firm, posiadający na wyposażeniu pałki wielofunkcyjne typu "T.", kajdanki, kaski oraz tarcze ochronne (8 szt.).
Od pełniącego dyżur w obiekcie pracownika firmy "R." prokurent zleceniodawcy zażądał otwarcia drzwi, kiedy ten odmówił zapadła decyzja o ich wyważeniu. Po sforsowaniu drzwi pracownicy grupy interwencyjnej wtargnęli do budynku. Pracownik "R." został zepchnięty na zaplecze portierni i pozbawiony dostępu do telefonu. Grupa interweniujących pracowników ochrony skierowała się do pomieszczenia związkowego na trzecim piętrze, gdzie przebywały strajkujące osoby. Osoby te wezwano do opuszczenia budynku. Część z nich wyszła dobrowolnie. Osoby, które nie wykonały tego polecenia zostały przez pracowników ochrony wyprowadzone na zewnątrz przy zastosowaniu siły fizycznej w postaci chwytów transportowych.
Po usunięciu osób z trzeciego piętra grupa interwencyjna skierowała się do pomieszczenia na pierwszym piętrze budynku, gdzie zabarykadowali się strajkujący. Po wyważeniu drzwi pracownicy ochrony osłaniając się i napierając tarczami weszli do pomieszczenia. Wobec części osób stawiających opór i odmawiających opuszczenia pomieszczenia zastosowano siłę fizyczną w postaci chwytów transportowych oraz, co najmniej w jednym przypadku, użyto pałki "Tonfa". O podejmowanych działaniach wobec strajkujących przedsiębiorca nie powiadamiał Policji.
W związku z interwencją, bezpośrednio po zdarzeniu, pomocy medycznej udzielono czterem protestującym. Dwóch z nich odniosło obrażenia, które skutkowały naruszeniem czynności narządów ciała na czas poniżej dni siedmiu.
W takim stanie rzeczy Komendant Wojewódzki uznał, że spółka "E." wykonując za pośrednictwem swoich pracowników ochrony usługę usunięcia z obiektu osób nieuprawnionych, przy realizacji której zastosowano środki przymusu bezpośredniego, wykroczyła poza zakres uprawnień wynikających z posiadania koncesji.
Działania polegające na przywróceniu utraconego stanu posiadania z zastosowaniem środków przymusu bezpośredniego są bowiem zastrzeżone wyłącznie dla właściwych organów państwowych w przypadkach ściśle określonych w przepisach prawa. Pracownicy ochrony przedsiębiorcy, którym powierzono zadanie usunięcia strajkujących z budynku "J." nie mieli zatem prawa użycia wobec tych osób środków przymusu bezpośredniego. Prawo użycia środków przymusu bezpośredniego, w określonych przypadkach, przysługuje pracownikowi ochrony wyłącznie wobec osób uniemożliwiających wykonanie przez niego zadań określonych w ustawie (art. 38 ust. l ustawy o ochronie osób i mienia). Zgodnie z umową, którą podpisał Z.S. z W. "J." S.A., zadanie usunięcia z budynku osób nieuprawnionych miało na celu przywrócenie właściwego charakteru obiektu biurowego. Nie było to więc zadanie ochrony w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie osób i mienia.
W istniejącej wówczas sytuacji interweniujący pracownicy ochrony byli jedynie uprawnieni do wezwania osób protestujących do opuszczenia budynku, którego ochronę powierzono przedsiębiorcy również na podstawie ww. umowy. W przypadku tego uprawnienia postępowanie pracowników ochrony reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1998 r. w sprawie szczegółowego trybu działań pracowników ochrony, podejmowanych wobec osób znajdujących się w granicach chronionych obiektów i obszarów (Dz. U. Nr 144, poz. 933). Zgodnie z § 7 powołanego rozporządzenia pracownik ochrony wzywa osobę nie posiadającą uprawnienia do przebywania na obszarze lub w obiekcie chronionym albo zakłócającą porządek do opuszczenia obszaru lub obiektu, informując ją o przyczynie wydania, takiego polecenia. W przypadku niepodporządkowania się poleceniu pracownik ochrony wzywa Policję i sporządza notatkę służbową o okolicznościach tego wezwania. Podczas interwencji, w przypadkach gdy osoba odmawiała opuszczenia budynku, Policji jednak nie wzywano. Osoby takie wyprowadzano bowiem z budynku z zastosowaniem środków przymusu bezpośredniego. Tym samym więc spółka "E." współuczestnicząc przy realizacji umowy, którą zawarł Pan Z.S. z W. "J." S. A., rażąco naruszyła w ocenie organu przepisy ustawy o ochronie osób i mienia i swoim działaniem naraziła życie i zdrowie osób znajdujących się w budynku przy ul. ... we ....
W zażaleniu na to postanowienie w/w spółka zarzuciła naruszenie przepisów ustawy z 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia, w szczególności art. 36 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 1 pkt 1a tej ustawy przez przyjęcie, że przedsiębiorca wykonuje usługę usunięcia z budynku osób nieuprawnionych wykroczył poza dozwolone formy realizacji usług ochrony osób i mienia oraz dopuścił do przekroczenia uprawnień przez pracowników ochrony, narażając przy tym życie i zdrowie osób wobec których skierowane zostały powyższe działania.
Postanowieniem z dnia ... września 2004 r. Nr ... Komendant Główny Policji na podstawie art. 138 § 1 w związku z art. 144 i art. 106 § 5 kpa oraz art. 16 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. Nr 114, poz. 740 ze zm. ) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ II instancji po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego uznał, że postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji we ... jest zasadne.
Zebrany materiał dowodowy nie pozwala bowiem na wydanie pozytywnej opinii o prowadzeniu działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia przez ww. spółkę.
Zgodnie z dyspozycją art. 36 ust. l pkt 4 cyt. ustawy o ochronie osób i mienia, pracownik ochrony osób i mienia w granicach chronionych obiektów i obszarów ma prawo do stosowania środków przymusu bezpośredniego, o których mowa w art. 38 ust. 2, w przypadku zagrożenia dóbr powierzonych ochronie lub odparcia ataku na pracownika ochrony.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego, wynika że Z.S. - właściciel przedsiębiorstwa indywidualnego "Z." Zakład ... zawarł w dniu ... marca 2004 r. z W. "J." SA umowę na ochronę mienia, której przedmiotem było usuniecie strajkujących z obiektu biurowego ochranianego już wcześniej przez Spółkę z o. o. "R.". Przy jej realizacji uczestniczyli również pracownicy ochrony firmy "E." Spółka z o.o. oraz "Z." Spółka z o.o.
Spółka "E." wykonując zatem za pomocą swoich pracowników usługę usunięcia z obiektu osób nieuprawnionych, wykroczyła poza zakres uprawnień wynikających z posiadania koncesji, stając się stroną w sporze pracowniczym. Organ II instancji nie podzielił twierdzeń spółki, iż usunięcie osób strajkujących z terenu zakładu W. "J." S.A. nastąpiło zgodnie z zawartą umową, a także w ramach uprawnień pracowników ochrony do stosowania środków przymusu bezpośredniego. Zgodnie bowiem z dyspozycją § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1998 r. w sprawie szczegółowego trybu działań pracowników ochrony, podejmowanych wobec osób znajdujących się w granicach chronionych obiektów i obszarów (Dz. U. Nr 144, poz. 933), pracownik ochrony wzywa osobę nie posiadającą uprawnienia do przebywania na obszarze lub w obiekcie chronionym, albo zakłócającą porządek do opuszczenia obszaru lub obiektu, informując ją o przyczynie wydania tego polecenia. W przypadku niepodporządkowania się poleceniu, o którym mowa wyżej, pracownik ochrony wzywa Policję i sporządza notatkę służbową o okolicznościach tego wezwania.
Podpisana przez strony umowa o usunięcie strajkujących z pomieszczeń w żaden sposób nie mogła zwolnić pracowników spółki ze stosowania w swoich działaniach przepisów cyt. Rozporządzenia Rady Ministrów, które jest aktem prawa powszechnie obowiązującego i wykonawczym do ustawy o ochronie osób i mienia, wydanym na podstawie zawartego w niej upoważnienia przez właściwy organ.
Zdaniem Komendanta Głównego Policji żaden też z przepisów prawa materialnego, tj. ustawy o ochronie osób i mienia nie upoważnia stron umowy cywilno-prawnej o wykonywanie usług ochrony osób i mienia do swobodnego kształtowania jej postanowień w zakresie sposobu i warunków realizacji zadań wbrew przepisom przywołanej ustawy i wydanych do niej aktów wykonawczych.
Działania firmy "E." nie można zatem uznać za wykonywanie zadań ochrony osób i mienia w granicach chronionych obiektów i obszarów, o których mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie osób i mienia, gdyż działania te polegały li tylko na wtargnięciu na teren obiektu W. "J." S. A. w celu usunięcia strajkujących oraz przywrócenia właściwego charakteru obiektu biurowego.
W skardze na w/w postanowienie "E." sp. z o.o. ponowiła zarzut podniesiony w zażaleniu tj. zarzuciła naruszenie przepisów ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia, w szczególności art. 36 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 22 ust. 1 pkt 1a ustawy poprzez przyjęcie, że przedsiębiorca wykonując usługę usunięcia z budynku osób nieuprawnionych wykroczył poza dozwolone formy realizacji usług ochrony osób i mienia oraz dopuścił do przekroczenia uprawnień przez pracowników ochrony, a podjętych przez niego działań nie można utożsamiać z zadaniami ochrony osób i mienia w granicach chronionych obiektów i obszarów.
Podnosząc powyższy zarzut skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka przyznała, że w dniu 26 marca 2004 r. została zawarta umowa pomiędzy przedsiębiorstwem "Z." Zakład ... a W."J." na ochronę mienia, której przedmiotem było usunięcie strajkujących z obiektu biurowego przy ul. ... we ... i przy realizacji przedmiotu umowy uczestniczyli również pracownicy ochrony firmy "E." spółka z o.o. oraz "Z." Spółka z o.o.
Zgodnie zaś z ogólnymi warunkami umowy o ochronę Zleceniobiorca, czyli firma "Z." Zakład ... zobowiązała się, iż wykona usługę w sposób zapewniający ochronę powierzonego mienia przy użyciu sił i środków, jakie według Zleceniobiorcy są stosowne, właściwe i konieczne.
Zdaniem spółki podczas przejęcia budynku biurowego przy ul. ... polegającego na usunięciu z niego osób nieuprawnionych, nie doszło do naruszenia przyznanych firmie ochroniarskiej uprawnień, bowiem umowa wyraźnie uprawniała zleceniobiorcę do użycia sił i środków, które w sposób właściwy, a co za tym idzie konieczny miały spowodować usunięcie osób nieuprawnionych.
Wyraźnego podkreślenia wymaga w ocenie skarżącej, że zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia pracownik ochrony przy wykonywaniu zadań ochrony osób i mienia w granicach chronionych obiektów i obszarów ma prawo do stosowania środków przymusu bezpośredniego m.in. w postaci użycia siły fizycznej w postaci chwytów obezwładniających oraz podobnych technik obrony, kajdanek, czy pałek obronnych wielofunkcyjnych, w przypadku zagrożenia dóbr powierzonych ochronie lub odparcia ataku na pracownika ochrony. Ponadto pracownik ochrony może stosować środki przymusu bezpośredniego odpowiadające potrzebom wynikającym z istniejącej sytuacji i niezbędne do osiągnięcia podporządkowania się wezwaniu do określonego zachowania.
Zgodnie zaś z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1998 r. w sprawie szczegółowego trybu działań pracowników ochrony, podejmowanych wobec osób znajdujących się w granicach chronionych obiektów i obszarów przy wzywaniu osób do opuszczenia obszaru lub obiektu, w przypadku stwierdzenia braku uprawnień do przebywania na terenie chronionego obszaru lub obiektu albo stwierdzenia zakłócenia porządku pracownik ochrony wzywa osobę nie posiadającą uprawnienia do przebywania na obszarze lub obiekcie chronionym albo zakłócającą porządek do opuszczenia lokalu lub obiektu, informując ją o przyczynie wydania tego polecenia. Wezwanie policji następuje dopiero w przypadku niepodporządkowania się poleceniu.
Zebrane od wszystkich uczestniczących w przejęciu budynku funkcjonariuszy ochrony informacje w postaci notatek służbowych oraz informacje, wynikające z protokółów przesłuchania świadków wyraźnie wskazują zdaniem skarżącej spółki na to, iż siła fizyczna w postaci chwytów obezwładniających została użyta w stosunku do kilku osób, które atakowały pracowników ochrony w trakcie wyprowadzania ich z budynku.
Jednocześnie w uzasadnieniu skargi podniesiono, iż fakt zastosowania chwytów obezwładniających nie doprowadził w żaden sposób do naruszenia zapisów ustawowych, bowiem z treści art. 38 ustawy o ochronie osób i mienia jasno wynika, że pracownik posiadający licencję pracownika ochrony fizycznej może stosować środki przymusu bezpośredniego w przypadku zagrożenia dóbr powierzonych ochronie lub odparcia ataku na pracownika ochrony, wyłącznie wobec osób uniemożliwiających wykonanie przez niego zadań określonych w ustawie. Fakt blokowania przez niektórych strajkujących wejścia oraz ich agresywne zachowanie wymusił na pracownikach ochrony użycie najłagodniejszego ze środków przymusu bezpośredniego, jakim były chwyty obezwładniające, w wyniku czego nikt nie odniósł poważnych obrażeń.
W sprawie doszło zatem, w ocenie skarżącej do wypełnienia przesłanek ustawowych określonych w art. 36 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie osób i mienia, tak więc brak jest postaw prawnych do stwierdzenia jakichkolwiek naruszeń po stronie spółki "E." sp. z o.o.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1§ 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1268) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 powyższego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Badając skargę wg powyższego kryterium Sąd uznał, iż jest ona bezzasadna i jako taka podlega oddaleniu. Komendant Główny Policji podejmując zaskarżone postanowienie nie naruszył obowiązującego prawa.
Stosownie do art. 16 powołanej ustawy Minister Spraw Wewnętrznych, po zasięgnięciu opinii właściwego Komendanta Wojewódzkiego Policji jest organem właściwym do udzielenia, odmowy, ograniczenia zakresu działalności gospodarczej lub formy oraz cofania koncesji na działalność gospodarczą usług ochrony osób i mienia.
W związku z wszczęciem postępowania w sprawie cofnięcia skarżącej spółce koncesji nr ... z dnia ... czerwca 2000 r. na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia Minister w trybie powołanego przepisu zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji we ... o wydanie opinii. Koncesja udzielona skarżącej obejmuje prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia. Organ wydał zatem przedmiotową opinię odwołując się do przepisów powołanej ustawy.
Stosownie do art. 2 pkt 5 tej ustawy przez ochronę mienia rozumie się działania zapobiegające przestępstwom lub wykroczeniom przeciwko mieniu, a także przeciwdziałające powstawaniu szkody wynikającej z tych zdarzeń oraz nie dopuszczające do wstępu osób nieuprawnionych na teren chroniony.
Z definicji tej wynika więc, iż ochrona mienia ma przede wszystkim charakter prewencyjny.
Zgodnie natomiast z art. 36 ust. 2 pkt 4 cytowanej ustawy pracownik ochrony przy wykonywaniu zadań ochrony osób i mienia w granicach chronionych obiektów i obszarów ma prawo do stosowania środków przymusu bezpośredniego, o których mowa w art. 38 ust. 2 w przypadku zagrożenia dóbr powierzonych ochronie lub odparcia ataku na pracownika ochrony. Natomiast w myśl art. 38 ust. 2 ustawy środkami przymusu bezpośredniego są m.in. siła fizyczna w postaci chwytów obezwładniających oraz podobne techniki obrony. Sytuacje upoważniające pracowników ochrony do użycia siły fizycznej zostały sprecyzowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 1998 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobów użycia przez pracowników ochrony środków przymusu bezpośredniego (Dz. U. Nr 89, poz. 563). Przepis § 3 ust. l tego rozporządzenia określa, że siłę fizyczną stosuje się w celu odparcia zamachu na chronione osoby lub mienie, czynnej napaści na pracownika ochrony, obezwładnienia osoby, w związku ze zmuszeniem jej do wykonania polecenia lub w czasie ujmowania osoby, o której mowa w art. 36 ust. l pkt 3 ustawy (czyli osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, a także dla chronionego mienia, w celu niezwłocznego oddania tych osób Policji).
Szczególnego podkreślenia wymaga okoliczność, iż umowa o ochronę mienia zawarta z "J." SA obejmowała wykonanie zadania przywrócenia właściwego charakteru obiektu biurowego przez usunięcie osób nieuprawnionych (oraz ochrony mienia przed bezprawnym działaniem). Tak określone zadanie nie było wiec zadaniem ochrony w rozumieniu przepisów powołanej ustawy. Należy przy tym zwrócić uwagę na fakt, iż w umowie przewidziano również, że realizacja zadań umowy nastąpi przy użyciu siły i środków uznanych za stosowne, właściwe i konieczne, a zatem przewidziany umową sposób działania został bezpodstawnie oderwany od przepisów prawa i pozostawiony uznaniu pracowników ochrony.
Skarżąca przystępując zatem, w związku z trójstronnym porozumieniem z dnia ... września 2001r., do wykonania tej umowy naruszyła ustawę o ochronie osób i mienia i warunki koncesji na wykonywanie usług ochrony mienia i w świetle ustaleń faktycznych poczynionych przez oba organy przebieg interwencji potwierdza to naruszenie.
Skarżący nie przeczy temu, że w czasie akcji podjętej w wyniku realizacji umowy z dnia ... marca 2004r.doszło do użycia siły fizycznej przez jej pracowników, twierdzi tylko, że było to usprawiedliwione okolicznościami.
Art. 36 powołanej ustawy stanowi jednak, że pracownik ochrony ma prawo stosowania środków przymusu bezpośredniego ale przy wykonywaniu zadań ochrony osób i mienia, a wykonywane zadanie (objęte ww. umową) takim zadaniem w istocie nie było, bo obejmowało przywrócenie właściwego charakteru obiektowi biurowemu. W sprawie należy też mieć na uwadze, iż obowiązkiem interweniujących było stosowanie zasad określonych w powołanym rozporządzeniu Rady Ministrów z 30 czerwca 1998r., w tym wezwania Policji w sytuacji, gdy osoba wezwana do opuszczenia obiektu odmawia wykonania polecenia. Policja, co w sprawie bezsporne, nie została jednak wezwana i strajkujący odmawiający opuszczenia obiektu zostali wyprowadzeni z okupowanych pomieszczeń przez pracownika ochrony, w tym pracowników skarżącej, przy użyciu siły fizycznej, tj. chwytów obezwładniających, którą to okoliczność skarżąca spółka przyznała w skardze. Zasadnie zatem oba organy uznały, iż skarżąca naruszyła przepisy ustawy o ochronie osób i mienia. Chodzi bowiem o respektowanie tych przepisów a nie to, czy skarżąca wykonała zobowiązanie z umowy działania w sposób uznany przez siebie za stosowny, właściwy i konieczny. Organy prawidłowo też uznały, że sposób działania skarżącej podlega ocenie z punktu widzenia przepisów prawa, a nie z punktu widzenia zobowiązań określonych w ww. cywilnoprawnej umowie.
W takim stanie rzeczy podzielić należy stanowisko organu, że powołane przepisy zostały naruszone w sposób upoważniający do wydania negatywnej opinii o sposobie wykonywania przez skarżącą zadań i obowiązków nałożonych ustawą o ochronie osób i mienia.
Należy przy tym podnieść, iż przepisy powołanej ustawy nie określają przesłanek czy wymogów warunkujących wydanie określonej opinii (negatywnej czy pozytywnej). W takim przypadku kontrola legalności postanowienia w tym przedmiocie sprowadza się do ustalenie, czy opinię wydał uprawniony organ w trybie art. 16 ustawy i czy rozstrzygnięcie nie nosi cech dowolności. Przedstawiony wyżej stan rzeczy wskazuje na to, iż zaskarżone postanowienie tym kryteriom odpowiada.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI