VI SA/Wa 1927/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2012-12-28
NSAinneWysokawsa
znaki towaroweprawo własności przemysłowejunieważnienie prawa ochronnegozdolność odróżniającacharakter opisowykrzyżówkiczasopismaUrząd Patentowy RPWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Urzędu Patentowego o unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy "100" dla krzyżówek i czasopism zawierających szarady, wskazując na potrzebę ponownego zbadania zdolności odróżniającej znaku i uwzględnienia wtórnej zdolności odróżniającej.

Sprawa dotyczyła unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy "100" dla krzyżówek i czasopism zawierających szarady. Urząd Patentowy RP unieważnił prawo, uznając, że znak nie posiada dostatecznych znamion odróżniających. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił tę decyzję, stwierdzając, że organ nie zbadał wystarczająco zdolności odróżniającej znaku, w tym jego potencjalnej wtórnej zdolności odróżniającej, oraz naruszył przepisy postępowania, w tym zasadę zaufania do organów państwa poprzez zmianę własnej linii orzeczniczej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. Sp. z o.o. na decyzję Urzędu Patentowego RP, która unieważniła prawo ochronne na znak towarowy "100" dla krzyżówek i czasopism zawierających szarady. Urząd Patentowy uznał, że znak nie posiada dostatecznych znamion odróżniających, opierając się na analizie jego opisowego charakteru i braku fantazyjności w elementach graficznych. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając liczne naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego przez Urząd. Wskazano na błędy w ocenie zdolności odróżniającej znaku, w tym brak analizy wtórnej zdolności odróżniającej, która mogła zostać nabyta na skutek używania znaku w obrocie. Sąd podkreślił również, że Urząd nie wykazał wystarczająco, dlaczego znak "100" jest opisowy w stosunku do krzyżówek, a także zarzucił organowi naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa poprzez arbitralną zmianę poglądów prawnych w stosunku do wcześniejszej decyzji o rejestracji znaku. Sąd nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy przez Urząd z uwzględnieniem wskazówek sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że kwestia opisowego charakteru i zdolności odróżniającej (pierwotnej) spornego znaku towarowego wymaga ponownego zbadania, ponieważ organ nie wykazał wystarczająco, że sama liczba "100" ani znak słowno-graficzny "100" informuje odbiorcę o jakości, ilości, masie, cenie, przeznaczeniu, sposobie, czasie lub miejscu wytworzenia, składzie, funkcji lub przydatności krzyżówki jako takiej.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że Urząd Patentowy nie zbadał wystarczająco elementów graficznych znaku, nie odniósł się do kolorów i stylizacji, a także nie wykazał, dlaczego znak jest opisowy w stosunku do krzyżówek. Ponadto, ocena zdolności odróżniającej powinna uwzględniać zarówno pierwotną, jak i wtórną zdolność odróżniającą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (25)

Główne

u.z.t. art. 7

Ustawa o znakach towarowych

Jako znak towarowy może być zarejestrowany tylko znak, który posiada dostateczne znamiona odróżniające w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. Nie ma zaś dostatecznych znamion odróżniających znak, który stanowi jedynie nazwę rodzajową towaru lub informuje jedynie o właściwości, jakości, liczbie, ilości, masie, cenie, przeznaczeniu, sposobie, czasie lub miejscu wytworzenia, składzie, funkcji lub przydatności towaru bądź inne podobne oznaczenie nie dające wystarczających podstaw odróżniających pochodzenie towaru.

P.w.p. art. 315 § ust. 1 i 3

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

Ocena warunków uzyskania prawa z rejestracji znaku towarowego według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia.

u.z.t. art. 7

Ustawa z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych

Wymóg posiadania dostatecznych znamion odróżniających przez znak towarowy.

u.z.t. art. 30 § ust. 1

Ustawa z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych

Podstawa prawna decyzji o unieważnieniu prawa z rejestracji znaku towarowego.

P.w.p. art. 256 § ust. 2

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.c. do rozstrzygania o kosztach.

Pomocnicze

u.z.t. art. 4

Ustawa o znakach towarowych

Dotyczy abstrakcyjnej zdolności odróżniającej znaku.

u.z.t. art. 6 § ust. 1

Ustawa o znakach towarowych

Rejestracja znaku towarowego może być dokonana na rzecz przedsiębiorstwa i tylko dla towarów będących przedmiotem jego działalności gospodarczej.

u.z.t. art. 8 § pkt 1

Ustawa o znakach towarowych

Zakazuje rejestracji znaku sprzecznego z obowiązującym prawem lub zasadami współżycia społecznego.

P.w.p. art. 315 § ust. 1 i 3

Ustawa Prawo własności przemysłowej

Ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa z rejestracji znaku towarowego ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia tego znaku.

P.w.p. art. 164

Ustawa Prawo własności przemysłowej

Prawo ochronne na znak towarowy unieważnione w całości lub części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania tego prawa.

P.w.p. art. 256 § ust. 2

Ustawa Prawo własności przemysłowej

Odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania cywilnego do rozstrzygania o kosztach postępowania.

k.p.a. art. 107 § par. 1 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 100

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada wzajemnego zniesienia kosztów postępowania między stronami w razie częściowego uwzględnienia żądania.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i uwzględniania interesu społecznego oraz słusznego interesu strony.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada wzajemnego zniesienia kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 a) i c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

Konstytucja RP art. 20

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarancja swobody działalności gospodarczej.

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej art. 6

Gwarancja swobody działalności gospodarczej.

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja interesu prawnego.

u.z.t. art. 13 § ust. 2

Ustawa z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych

Definicja używania znaku towarowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez Urząd Patentowy przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 8, 75, 77 § 1, 80, 107 § 1 i 3 k.p.a. Błędne ustalenie stanu faktycznego i przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego przez Urząd Niewłaściwa interpretacja i zastosowanie art. 7 ustawy o znakach towarowych Niewzięcie pod uwagę przez Urząd wtórnej zdolności odróżniającej znaku Naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa poprzez zmianę poglądów prawnych przez Urząd

Godne uwagi sformułowania

znak "100" pozbawiony jest dostatecznych znamion odróżniających grafika znaku sprowadza się jedynie do zapisu liczby "100" nie ma także forma graficzna jej przedstawienia znak towarowy musi nadawać się do identyfikowania towaru objętego ochroną jako pochodzącego z określonego źródła zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wahaniem poglądów prawnych organu

Skład orzekający

Magdalena Maliszewska

przewodniczący

Andrzej Czarnecki

sędzia

Andrzej Wieczorek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zdolności odróżniającej znaków towarowych, oceny wtórnej zdolności odróżniającej, naruszenia zasad postępowania administracyjnego przez organy, w tym zasady zaufania do organów państwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji znaku liczbowego "100" w kontekście krzyżówek i czasopism. Ocena zdolności odróżniającej jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ciekawej kwestii, czy prosta liczba "100" może być znakiem towarowym dla produktów takich jak krzyżówki. Pokazuje, jak złożona może być analiza zdolności odróżniającej i jak ważne są zasady postępowania administracyjnego.

Czy liczba "100" może być znakiem towarowym? Sąd analizuje granice ochrony prawnej dla prostych oznaczeń.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1927/12 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-12-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2012-09-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
II GSK 843/13 - Wyrok NSA z 2014-08-26
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 28, art. 107 par. 1 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1985 nr 5 poz 17
art. art. 4, 6, 7, 8 pkt 1, 13 ust. 2, 30 ust. 1
Ustawa z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych.
Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
art. 315 ust. 3
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
Dz.U.UE.L 2008 nr 299 poz 25 art. 3 ust. 1 lit. c)
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/95/WE z dnia 22 października 2008 r. mająca na celu zbliżenie ustawodawstw państw  członkowskich odnoszących się do znaków towarowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia w części prawa ochronnego na znak towarowy "100" 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej A. Sp. z o.o. z siedzibą w C. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (zwany dalej organem) decyzją z dnia [...] czerwca 2011 roku nr [...] po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] czerwca 2011 roku sprawy z wniosku B. O. (zwaną dalej wnioskującą) prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą A. z siedzibą w R. o unieważnienie w części prawa ochronnego na znak towarowy "100" o numerze [...] udzielonego na rzecz A. Spółka z o.o. z siedzibą w C. (zwaną dalej uprawnioną) na podstawie art. 7 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. z 1985 r., Nr 5, poz. 17 z późn. zm. zwaną dalej u.z.t.) w związku z art. 315 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 z późn. zm. zwaną dalej P.w.p.) oraz art. 100 kodeksu postępowania cywilnego w związku z art. 256 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej unieważnił prawo ochronne na znak towarowy "100" o numerze [...] dla towarów w klasie 16 tj: krzyżówki, czasopisma zawierające szarady; w pozostałej części wniosek oddalił oraz zniósł wzajemnie koszty postępowania między stronami.
Znak towarowy słowno-graficzny "100" został zarejestrowany pod numerem [...] w zakresie czasopism i krzyżówek na rzecz uprawnionej i przeznaczony do oznaczania towarów ujętych w klasie 16.
Wnioskująca pismem z dnia [...] listopada 2005 r. wniosła o unieważnienie prawa ochronnego na ten znak. Jako podstawę prawną swojego żądania wskazała art. 4 i 7 ustawy o znakach towarowych. Jej zdaniem, sporny znak został zarejestrowany z naruszeniem ustawowych warunków wymaganych do uzyskania prawa z rejestracji. Wskazał, że zgodnie z art. 4 ustawy o znakach towarowych nie ma możliwości rejestracji słowno - graficznego oznaczenia "100" dla krzyżówek, ponieważ krzyżówki nie są towarami ani usługami, lecz zadaniami logicznymi. Stwierdziła, że przedmiotowy znak nie ma zdolności odróżniającej w rozumieniu art. 7 tej ustawy, ponieważ liczba "100" jest oznaczeniem informacyjnym względem czasopism i może informować o ich zawartości, zaś liczby są powszechnie używane do oznaczania czasopism, są zatem oznaczeniami rozpowszechnionymi w obrocie gospodarczym. Wnioskodawczyni stwierdziła, że interes prawny w niniejszym postępowaniu nie budzi jakichkolwiek wątpliwości. Uprawniona ze spornego prawa w pozwie złożonym do Sądu Okręgowego w K. zażądała zakazania wnioskodawczyni używania znaków liczbowych. Uprawniona podniosła m.in., że używanie przez wnioskodawcę takich znaków narusza prawo ochronne na sporny znak "100".
Precyzują podstawę prawną swojego wniosku wskazała na art. 4 i art. 6 ust. 1 ustawy o znakach towarowych jako podstawę unieważnienia spornego prawa w zakresie krzyżówek oraz art. 7 i art. 8 pkt 1 tejże ustawy jako podstawę unieważnienia w zakresie czasopism. Jej zdaniem, sporny znak został zgłoszony przez uprawnionego w złej wierze w celu zablokowania innym podmiotom używania oznaczeń liczbowych, które ze swej istoty mają informacyjny charakter względem oznaczanych towarów. Wnioskodawczyni przedstawiła również dowody na okoliczność używania oznaczeń liczbowych na okładkach czasopism krzyżówkowych wydawanych przez rożnych przedsiębiorców w postaci kopii okładek czasopism.
Ostatecznie sprecyzowała podstawę prawną swojego wniosku wskazując art. 4 i art. 6 ust. 1 ustawy o znakach towarowych jako podstawę unieważnienia spornego prawa w zakresie krzyżówek lub alternatywnie art. 7 i art. 8 pkt 1 tejże ustawy jako podstawę unieważnienia w zakresie krzyżówek oraz art. 7 i art. 8 Pkt 1 u.z.t. jako podstawę unieważnienia w zakresie czasopism. Wnioskodawczyni powołała się na 26 decyzji Urzędu Patentowego unieważniających prawa ochronne na znaki towarowe zawierające cyfry i przeznaczone do oznaczania wydawnictw krzyżówkowych.
Wnioskodawczyni stwierdziła, że żaden z argumentów uprawnionego nie dotyczy używania spornego znaku "100" dla czasopism krzyżówkowych. Dotyczą one oznaczeń obejmujących liczbę i wyraz "PANORAMICZNYCH".
W odpowiedzi na wniosek uprawniona ze spornego prawa ochronnego wniosła o jego oddalenie. Zakwestionowała interes prawny wnioskodawcy, zaś sformułowane przez niego zarzuty uznała za nieuzasadnione. Jej zdaniem, art. 4 u.z.t. nie ma w niniejszej sprawie zastosowania, ponieważ przepis ten określa abstrakcyjną zdolność odróżniającą znaku, którą należy oceniać w oderwaniu od jakichkolwiek towarów. Stwierdziła, że sporny znak towarowy nie posiada żadnego waloru informacyjnego w stosunku do oznaczanych towarów, poza informacją na temat ich pochodzenia.
Ponadto wniosła o umorzenie niniejszego postępowania ze względu na brak interesu prawnego wnioskodawcy lub alternatywnie o oddalenie wniosku. Uprawniona podniosła, że art. 4 u.z.t. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ przepis ten dotyczy abstrakcyjnej zdolności odróżniającej znaku w stosunku do jakichkolwiek towarów. Podniosła, że od 1987 r. prowadzi działalność gospodarczą jako wydawca czasopism krzyżówkowych, wobec czego zarzut naruszenia art. 6 u.z.t. jest nieuzasadniony. Zdaniem uprawnionej art. 7 u.z.t. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ cechy strukturalne spornego znaku charakteryzują się dostatecznym poziomem oryginalności i sprawiają, że znak ten nadaje się do odróżniania towarów objętych rejestracją. Uprawniona podniosła, że sporny znak towarowy posiada również elementy graficzne, wobec czego wniosek powinien zostać oddalony. Z ostrożności procesowej uprawniona stwierdziła, że sporny znak w dacie zgłoszenia posiadał charakter odróżniający, nabyty na skutek używania go w obrocie.
Uprawniona złożyła oświadczenia dotyczące: wielkości nakładu czasopism, wielkości wydatków na reklamę jej czasopism oraz okładek czasopism.
Organ unieważnił prawo ochronne na znak towarowy "100" o numerze [...] dla towarów w klasie 16 tj: krzyżówki, czasopisma zawierające szarady; w pozostałej części wniosek oddalił oraz zniósł wzajemnie koszty postępowania między stronami.
Organ stwierdził, że postępowanie o unieważnienie w części prawa ochronnego na znak towarowy "100" o numerze [...] zostało wszczęte na podstawie art. 164 ustawy P.w.p. unieważnione w całości lub części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania tego prawa.
Zdaniem organu, wnioskodawczyni wykazała posiadanie interesu prawnego w domaganiu się unieważnienia spornego prawa, ponieważ uprawniona wystąpiła przeciwko niej z powództwem cywilnym o zakazanie wprowadzania do obrotu czasopism opatrzonych znakiem "100". W postępowaniu przed Sądem Okręgowym w K. powołane zostały przez A. Sp. z o.o. między innymi przepisy ustawy Prawo własności przemysłowej. Ponadto wnioskodawczyni wskazała na przepisy art. 20 Konstytucji RP oraz art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, które są uznawane w orzecznictwie administracyjnym jako podstawa stwierdzenia interesu prawnego.
Zgodnie z przepisem art. 7 u.z.t. jako znak towarowy może być zarejestrowany tylko znak, który posiada dostateczne znamiona odróżniające w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. Nie ma zaś dostatecznych znamion odróżniających znak, który stanowi jedynie nazwę rodzajową towaru lub informuje jedynie o właściwości, jakości, liczbie, ilości, masie, cenie, przeznaczeniu, sposobie, czasie lub miejscu wytworzenia, składzie, funkcji lub przydatności towaru bądź inne podobne oznaczenie nie dające wystarczających podstaw odróżniających pochodzenie towaru. Znak towarowy musi nadawać się do identyfikowania towaru objętego ochroną jako pochodzącego z określonego źródła. W świetle art. 7 ustawy o znakach towarowych ustawodawca gwarantuje ochronę takim oznaczeniom, które posiadają dostateczne znamiona odróżniające. Przepis ten wyłącza z ochrony takie oznaczenia, które posiadają charakter opisowy lub informacyjny, ze względu na okoliczność, iż wskazują na sam towar, czyli jego nazwę rodzajową albo wskazują wyłączne na cechy tak oznaczanego towaru. Tego rodzaju oznaczenia o charakterze informacyjnym nie mogą być chronione jako znaki towarowe i powinny być szeroko dostępne dla wszystkich uczestników obrotu służąc do oznaczania konkretnego towaru, zgodnie ze swym zakresem pojęciowym. Zdaniem organu zgodnie z treścią art. 7 u.z.t. istotne jest ustalenie czy zarejestrowany znak towarowy posiada zdolność odróżniającą w odniesieniu do czasopism jako takich oraz tych, które funkcjonują na rynku szaradziarskim. W ocenie organu towary objęte zakresem żądania unieważnienia spornego prawa, czyli krzyżówki i czasopisma są towarami ogólnodostępnymi skierowanymi do potencjalnie nieograniczonej liczby odbiorców. Jego zdaniem docelowy krąg odbiorców tych towarów tworzą wszyscy polscy konsumenci. Oceny dostatecznych znamion odróżniających znaku towarowego "100" należy zatem dokonać biorąc pod uwagę przypuszczalne oczekiwania przeciętnego konsumenta, właściwie poinformowanego, dostatecznie uważnego i rozsądnego.
W ocenie organu znak towarowy "100", zapisany zwykłą czcionką o konturach kolorze czerwonym rozpatrywany jako całość pozbawiony jest dostatecznych znamion odróżniających w odniesieniu do takich towarów jak krzyżówki, czasopisma zawierające szarady. Znamion tych nie można przypisać formie graficznej spornego znaku towarowego, która sprowadza się jedynie do zapisu liczby "100". Wskazana forma graficzna nie wykazuje żadnej cechy, w szczególności w zakresie fantazyjności lub sposobu, w jaki zostały połączone cyfry tworzące liczbę "100", która przykuwałaby uwagę właściwego kręgu odbiorców i mogłaby zatrzeć znaczenie elementu słownego oraz nadać oznaczeniu postrzeganemu jako całość charakter odróżniający. W ogólnym wrażeniu wywoływanym przez sporny znak dominuje liczba "100", zaś skromna grafika nie nadaje całości oznaczenia fantazyjnego charakteru, lecz sprzyja jedynie uwydatnieniu liczby i powoduje łatwiejszą jej czytelność. W spornym znaku towarowym nie istnieje także żadne wzajemne oddziaływanie pomiędzy jego poszczególnymi elementami, które mogłoby nadać całości zdolność odróżniającą. Oznaczenie jako całość musi posiadać choćby w minimalnym stopniu charakter fantazyjny. W rozpoznawanej sprawie taki charakter fantazyjny nie występuje. Nie ma go z pewnością liczba "100" (organ podał w tym i innych miejscach liczbę 222), nie ma także forma graficzna jej przedstawienia. Grafika znaku polegająca na zastosowaniu koloru czerwonego i białego, w którym została zapisana każda z tworzących znak cyfr oraz efekt cienia w kolorze szarym sprowadza się zatem jedynie do kroju czcionki i kolorystyki i dlatego też ma znaczenie drugorzędne, nie ma charakteru fantazyjnego. W ogólnym wrażeniu wywołanym przez sporny znak dominuje liczba "100", zaś skromna grafika w istocie podkreśla jedynie czytelność samej liczby. Nie wyróżnia się ona jakimiś szczególnymi cechami, które mogłyby być postrzegane jako charakterystyczne dodatkowo. Aby grafika dodana do oznaczeń czysto opisowych sprawiała, że znak ten posiada zdolność odróżniającą, grafika ta musi przyciągać uwagę odbiorcy. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie występuje. Zastosowane wyróżnienie graficzne znaku nie ma istotnego znaczenia w jego odbiorze, jako że w postrzeganiu znaku zdecydowanie czytelna jest wyłącznie liczba "100", a nie zastosowana grafika. Zatem zdaniem organu to liczba, a nie krój czcionki i kolorystyka użyte w znaku są tymi elementami, które decydują o jego odbiorze". Podkreślił, że ocena zdolności odróżniającej dokonana z uwzględnieniem znaku jako całości jest zgodna z orzecznictwem europejskim. Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 15 września 2005 r. (C-37/03 P) stwierdził: "w przypadku analizy całościowego wrażenia wywieranego na właściwym kręgu odbiorców przez zgłoszony znak towarowy "..." , pozbawiony jest charakteru odróżniającego, stanowi element dominujący wspomnianego znaku towarowego. Dokonując oceny spornego znaku towarowego organ stwierdził, że oznaczenie to może być postrzegane przez właściwy krąg odbiorców jako wskazówka, że w danym czasopiśmie z krzyżówkami czy szaradami znajduje się wskazywana przez tę liczbę ilość krzyżówek, szarad, itp. Takie postrzeganie liczby 100 przez odbiorców wynika z faktu, że na rynku prasowym istnieje praktyka wydawania krzyżówek czy szarad w formie zbiorowej, tj. czasopism, zeszytów, itp. Jednocześnie ilość krzyżówek czy szarad w takiej publikacji stanowi jedno z kryteriów decydujących o ich zakupie przez odbiorców. Odbiorca, który zamierza dokonać zakupu, np. czasopisma z krzyżówkami jest zainteresowany tym, ile krzyżówek i/lub szarad znajduje się w publikacji.
Zdaniem organu sporny znak towarowy nie posiada elementów, które umożliwiłyby na jego łatwe i natychmiastowe zapamiętanie przez odbiorców jako odróżniającego znaku towarowego od takich towarów jak krzyżówki, czasopisma zawierające szarady.
Wskazał, że zarówno z regulacji wspólnotowych, doktryny, judykatury oraz praktyki Urzędu Patentowego RP i OHIM liczby mogą być znakiem towarowym pod warunkiem, że umożliwiają odróżnianie towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innych przedsiębiorstw. Badanie czy liczba posiada zdolność odróżniającą należy zawsze przeprowadzić w odniesieniu do każdego konkretnego zgłoszenia uwzględniając zarówno towary jak i zapatrywania docelowego kręgu odbiorców. Nie da się natomiast sformułować generalnej zasady, że znaki składające się z liczb posiadają zdolność odróżniającą lub że są jej pozbawione.
Zdaniem organu, nieuzasadnione jest stanowisko uprawnionej dotyczące wtórnej zdolności odróżniającej spornego oznaczenia, która jego zdaniem wynika nie z jego używania, lecz z przynależności do serii znaków towarowych z wyróżniającym elementem w postaci liczby. O serii znaków towarowych można jednak mówić w przypadku znaków zawierających ten sam charakterystyczny element odróżniający, którego to kryterium nie spełnia sporny znak towarowy "100". Uprawniony nie przedstawił również żadnych dowodów na obecność tego znaku na rynku. Przedłożył jedynie materiały dotyczące innych oznaczeń, a mianowicie słowno-graficznych znaków towarowych "100 PANORAMICZNYCH" o numerach [...] oraz [...]. Sporne oznaczenie nie mogło zatem uzyskać odróżniającego charakteru na skutek używania jego bądź innych znaków towarowych, ponieważ nie tworzy ono serii znaków towarowych z innymi oznaczeniami oraz dlatego, że nie ma żadnych dowodów na jego obecność na rynku.
Zdaniem organu, art. 4 u.z.t. nie ma zastosowania w niniejszym przypadku, albowiem dotyczy on abstrakcyjnej zdolności odróżniającej znaku, czyli zdolności do odróżniania w oderwaniu od towarów. Zatem wątpliwości co do tego, czy krzyżówka może być uznana za towar nie mają w niniejszej sprawie znaczenia. Ponadto należy stwierdzić, że "krzyżówka" mieści się w definicji towaru przyjętej w prawie wspólnotowym, zgodnie z którą towarem jest każdy produkt posiadający wartość pieniężną, który jako taki może być przedmiotem transakcji handlowych. Krzyżówka polegająca na wpisywaniu liter odgadniętych wyrazów w krzyżujące się ze sobą rubryki jest bowiem produktem, który może być przedmiotem transakcji handlowych.
Zdaniem organu, bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 6 u.z.t., który stanowi, że rejestracja znaku towarowego może być dokonana na rzecz przedsiębiorstwa i tylko dla towarów będących przedmiotem jego działalności gospodarczej. Krzyżówki mogą być towarami, ponieważ są to produkty będące przedmiotami transakcji handlowych oraz posiadające określoną wartość majątkową. Ponadto określenie krzyżówka w języku potocznym stanowi synonim czasopisma zawierają zadania logiczne. Wnioskodawca sam przyznał, że zarówno on jak i uprawniony wprowadzają do obrotu czasopisma krzyżówkowe i szaradziarskie. W ten sposób przyznał on, że krzyżówki są przedmiotem działalności gospodarczej obydwu stron niniejszego postępowania.
Zdaniem organu, wskazanie przez wnioskodawczynię naruszenie przepisu art. 8 pkt 1 u. z. t. zakazującego rejestracji znaku sprzecznego z obowiązującym prawem lub zasadami współżycia społecznego jest niesłuszne. Sprzeczność z zasadami współżycia społecznego wnioskodawczyni upatruje w zgłoszeniu przez uprawnionego znaku w złej wierze. W ocenie organu nie chodzi tu wyłącznie o sprzeczność z zasadami współżycia społecznego samego znaku (jego treści), lecz także o sprzeczność z tymi zasadami określonych działań zgłaszającego i ich zamierzonego skutku. Przyjmuje się, że w złej wierze jest ten, kto powołując się na określone prawo lub stosunek prawny wie, że prawo to nie istnieje albo wprawdzie tego nie wie, ale jego braku wiedzy w tym przedmiocie nie może uznać, w okolicznościach konkretnego przypadku, za usprawiedliwiony. Okoliczności te, w tym naganność postępowania uprawnionego, należy oceniać w kontekście całokształtu ustalonego stanu faktycznego.
W ocenie organu, znak towarowy "100", zapisany zwykłą czcionką o konturach kolorze czerwonym rozpatrywany jako całość pozbawiony jest dostatecznych znamion odróżniających w odniesieniu do takich towarów jak krzyżówki, czasopisma zawierające szarady. Znamion tych nie można przypisać formie graficznej spornego znaku towarowego, która sprowadza się jedynie do zapisu liczby "100". Wskazana forma graficzna nie wykazuje żadnej cechy, w szczególności w zakresie fantazyjności lub sposobu, w jaki zostały połączone cyfry tworzące liczbę "100", która przykuwałaby uwagę właściwego kręgu odbiorców i mogłaby zatrzeć znaczenie elementu słownego oraz nadać oznaczeniu postrzeganemu jako całość charakter odróżniający. W ogólnym wrażeniu wywoływanym przez sporny znak dominuje liczba "100", zaś skromna grafika nie nadaje całości oznaczenia fantazyjnego charakteru, lecz sprzyja jedynie uwydatnieniu liczby i powoduje łatwiejszą jej czytelność. W spornym znaku towarowym nie istnieje także żadne wzajemne oddziaływanie pomiędzy jego poszczególnymi elementami, które mogłoby nadać całości zdolność odróżniającą. Zdaniem organu wnioskodawczyni nie wykazała przesłanek uzasadniających przyjęcie złej wiary po stronie uprawnionego z prawa ochronnego do spornego znaku. Biorąc pod uwagę, że ciężar dowodu w postępowaniu administracyjnym spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne uznano, że wnioskodawca nie udowodnił zaistnienia okoliczności uzasadniających przyjęcie złej wiary po stronie uprawnionego z prawa ochronnego do spornego znaku. W niniejszej sprawie argumentacja wnioskodawcy ograniczyła się do zarzutu, że celem uprawnionego nie było używanie znaku, lecz zablokowanie konkurencji możliwości posługiwania się oznaczeniami liczbowymi i wyeliminowanie konkurentów z rynku wydawnictw krzyżówkowych. Ponieważ wnioskodawca nie przedstawił dowodów świadczących o takich intencjach uprawnionego zarzut jest nieuzasadniony.
Organ wskazał, że kwestię zwrotu kosztów postępowania w sprawie rozstrzygnięto w oparciu o art. 256 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej, który nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Art. 100 k.p.c. stanowi, iż w razie częściowego uwzględnienia żądania dopuszcza się możliwość wzajemnego zniesienia kosztów postępowania między stronami. Zakres żądania wnioskodawcy obejmował unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "100" w zakresie czasopism i krzyżówek. Żądanie zostało uwzględnione częściowo - w zakresie krzyżówek i czasopism zawierających szarady, natomiast w zakresie pozostałych czasopism nie zawierających szarad wniosek został oddalony, wobec czego uznano, że zasadnym jest zniesienie kosztów na zasadzie wzajemności.
Skargę na powyższą decyzję w części dotyczącej punktów 1 i 3 wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. Sp. z o.o. (zwana dalej skarżącą), wnosząc o jej uchylenie w zaskarżonej części, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) PPSA; oraz " zasądzenie dla Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm prawem przepisanych.
Zarzuciła:
I. naruszenie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz.U. z 1985 r., Nr 5, poz. 17 z późn. zm., dalej "u.z.t.") w związku z art. 315 ustawy p.w.p. oraz art. 105 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p., poprzez wydanie decyzji o unieważnieniu prawa z rejestracji słowno- graficznego znaku towarowego "100" [...] (dalej: "znak "100"") w części dotyczącej krzyżówek i czasopism zawierających szarady, pomimo niewykazania przez wnioskodawczynię interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie słownego znaku towarowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
II. naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez:
i. błędne ustalenie stanu faktycznego i przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego skutkujące przyjęciem, że znak "100" pozbawiony jest dostatecznych znamion odróżniających w odniesieniu do czasopism zawierających szarady oraz krzyżówek, tj. że nie posiada pierwotnej zdolności odróżniającej,
ii. błędne ustalenie stanu faktycznego i przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego skutkujące przyjęciem, że w chwili zgłoszenia znaku "100" (tj. [...] kwietnia 2000 r.) istniała na rynku wydawnictw praktyka oznaczania czasopism liczbą zawartych zadań,
iii. brak wskazania podstawy prawnej i wyczerpującego uzasadnienia zaskarżonej decyzji w odniesieniu do stwierdzenia przez Urząd, że znak "100" pozbawiony jest dostatecznych znamion odróżniających w stosunku do krzyżówek,
iv. błędne ustalenie stanu faktycznego i przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego skutkujące przyjęciem, że znak "100" nie nabył wtórnej zdolności odróżniającej na skutek używania w obrocie,
v. naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz zasady jednolitości (spójności), poprzez arbitralną zmianę poglądów prawnych przez Urząd w stosunku do oceny tego samego stanu faktycznego w decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak "100" oraz w zaskarżonej decyzji,
vi. nieprawidłowe podanie podstawy prawnej wydanej decyzji,
które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oraz
III. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 7 u.z.t. poprzez jego niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie, co miało wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca nie zgadza się z oceną interesu prawnego wnioskodawczyni dokonaną przez organ, gdyż żadna z trzech wskazanych podstaw, tj. (a) wystąpienie przez Uprawnionego z powództwem cywilnym przeciwko wnioskodawczyni, (b) art. 20 Konstytucji RP oraz 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jako takie, bez odniesienia ich do konkretnej sytuacji w sprawie, ani (c) niemożność używania przez inne podmioty znaku "100" dla oznaczania czasopism i krzyżówek, nie stanowi o istnieniu interesu prawnego wnioskodawczyni w sprawie.
W zakresie podstawy, tj. wskazanego przez wnioskodawczynię wystąpienia przez Skarżącą przeciwko niej na drodze postępowania cywilnego, wskazała, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji żadne postępowanie cywilne między stronami nie toczyło się, gdyż sprawa, na którą powoływała się wnioskodawczyni, tj. postępowanie przed Sądem Apelacyjnym w K. o sygnaturze [...], została prawomocnie zakończona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] maja 2010 r. sygn. akt [...] w związku z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia [...] marca 2011 r. sygn. akt [...], na mocy którego skarga kasacyjna wnioskodawczyni nie została przyjęta do rozpoznania. Zgodnie z art. 7 k.p.a. miarodajny dla oceny dokonanej przez Urząd winien być - zdaniem Skarżącej - w zakresie interesu prawnego wnioskodawczyni stan faktyczny aktualny na dzień wydania decyzji.
Jej zdaniem, wnioskodawczyni jest dystrybutorem prasy, a nie wydawcą czasopism szaradziarskich. Usługi, jakie oferuje w obrocie, obejmują, zatem "dostarczanie towarów" i zawarte są w klasie 39 Klasyfikacji nicejskiej. Towary, wobec których Urząd uznał brak możliwości ochrony co do spornego znaku obejmują natomiast "krzyżówki, czasopisma zawierające szarady" ujęte w klasie 16 Klasyfikacji nicejskiej. Istnienie prawa ochronnego na kwestionowany znak nie ma zatem żadnego bezpośredniego wpływu na sferę praw wnioskodawczyni, nie ogranicza w żaden sposób jej swobody w wyborze oznaczenia dla własnej działalności gospodarczej.
Jej zdaniem, interes prawny wnioskodawczyni wywodzony z art. 20 Konstytucji oraz art. 6 ustawy o działalności gospodarczej, tj: z ogólnych norm gwarantujących swobodę działalności gospodarczej - winien był dodatkowo wskazać, z powołaniem się na konkretną normę prawa materialnego, w jaki sposób istnienie znaku towarowego "100" narusza sferę praw wnioskodawczyni.
Jej zdaniem, organ naruszył przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a., przy czym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca wskazuje, że organ nie dokonał wnikliwej analizy wszystkich okoliczności sprawy, co spowodowało wadliwe ustalenie stanu faktycznego. Ponadto bardzo lakonicznie i wybiórczo odniósł się do złożonych nią materiałów dowodowych, przy czym praktycznie w ogóle nie uzasadnił, i do dlaczego nie uznał dowodów złożonych przez Skarżącego na okoliczność wtórnej zdolności odróżniającej znaku "100", czym przekroczył zasadę swobodnej oceny dowodów.
Ponadto jej zdaniem organ, w sposób dowolny odstąpił od wcześniejszych poglądów, prawnych, a skutki "wahań" co do takiej zmiany przeniósł na Skarżącą, co stanowi naruszenie zasady zaufania obywateli do Państwa. Organ nieprawidłowo powołał podstawę prawną decyzji.
Błędne ustalenie stanu faktycznego i przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego skutkowało przyjęciem, że znak "100" pozbawiony jest dostatecznych znamion odróżniających.
Zdaniem Skarżącej, ocena znaku jest sprzeczna z zasadami logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. W szczególności niezrozumiale jest dlaczego Urząd uznał graficzną stronę znaku "100" za "zwykłą czcionkę". Jej zdaniem znak "100" wykorzystuje o wiele bardziej złożoną grafikę, zawierającą w szczególności zastosowanie pogrubienia cyfr, stylizację pisma, kursywę a także użycie kolorów (charakterystycznej czerwonej obwoluty wokół białych cyfr). Wskazała, że prawo znaków towarowych nie stawia wysokich wymogów co do oryginalności (fantazyjności) znaku. Przesłanką rejestracji oznaczenia jako znaku towarowego nie jest bowiem stwierdzenie określonego poziomu kreatywności, wyobraźni językowej czy artystycznej zgłaszającego. Wystarcza, że znak towarowy pozwala właściwemu kręgowi odbiorców na określenie pochodzenia towarów lub usług chronionych tym znakiem i na odróżnienie ich od towarów lub usług innych przedsiębiorstw. Uznała, że w sprawie nie ma żadnych postaw, by próg wymaganej zdolności odróżniającej był wyższy niż dostateczny, a w szczególności by oznaczenie musiało znacząco odbiegać od normy lub zwyczajów panujących w danym sektorze.
Jej zdaniem błędne ustalenie stanu faktycznego i przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego skutkujące przyjęciem, że w chwili zgłoszenia znaku ""100"" (tj. [...] kwietnia 2000 r.) istniała na rynku wydawnictw praktyka oznaczania czasopism liczbą zawartych zadań nie zostało poparte żadnymi dowodami. Zdaniem skarżącej pojawienie się tytułów podobnych do wydawnictwa "100 PANORAMICZNYCH" po jego sukcesie rynkowym nie stanowi obiektywnego dowodu na powszechność używania tego oznaczenia w dobrej wierze przez innych uczestników obrotu. Jej zdaniem, ustalenie, że "praktyka", którą wskazuje Urząd miała charakter powszechny na określonym rynku wydawniczym, wymaga szczegółowej analizy w jaki sposób inne wydawnictwa oferujące szarady oznaczały swoje publikacje i jaki sposób był przeważający lub też istotny. Urząd nie poczynił takich ustaleń. Urząd wskazał, że znak "100" pozbawiony jest dostatecznych znamion odróżniających w odniesieniu do krzyżówek. Jednakże jej zdaniem, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera jakiegokolwiek wyjaśnienia w zakresie materiałów i dowodów, na podstawie których UP RP dokonał powyższego ustalenia.
Wobec powyższego skarżąca wnosi jak na wstępie.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tekst jednolity - Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej także: "p.p.s.a".).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja [...] czerwca 2011 roku nr [...], którą Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej unieważnił prawo ochronne na znak towarowy "100" o numerze [...]dla towarów w klasie 16 tj: krzyżówki, czasopisma zawierające szarady; w pozostałej części wniosek oddalił oraz zniósł wzajemnie koszty postępowania między stronami.
Przepisy art. 7 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. u.z.t. w związku z art. 315 ust. P.w.p. oraz art. 100 kodeksu postępowania cywilnego w związku z art. 256 ust. 2 P.w.p. wskazują, że jest możliwe unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy, przepisy jakiej ustawy należy stosować (u.z.t. czy P.w.p.) oraz w jaki sposób orzec o kosztach postępowania.
Zgodnie z przepisem art. 7 u.z.t. jako znak towarowy może być zarejestrowany tylko znak, który posiada dostateczne znamiona odróżniające w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. Nie ma zaś dostatecznych znamion odróżniających znak, który stanowi jedynie nazwę rodzajową towaru lub informuje jedynie o właściwości, jakości, liczbie, ilości, masie, cenie, przeznaczeniu, sposobie, czasie lub miejscu wytworzenia, składzie, funkcji lub przydatności towaru bądź inne podobne oznaczenie nie dające wystarczających podstaw odróżniających pochodzenie towaru. Znak towarowy musi nadawać się do identyfikowania towaru objętego ochroną jako pochodzącego z określonego źródła. W świetle art. 7 ustawy o znakach towarowych ustawodawca gwarantuje ochronę takim oznaczeniom, które posiadają dostateczne znamiona odróżniające. Przepis ten wyłącza z ochrony takie oznaczenia, które posiadają charakter opisowy lub informacyjny, ze względu na okoliczność, iż wskazują na sam towar, czyli jego nazwę rodzajową albo wskazują wyłączne na cechy tak oznaczanego towaru. Tego rodzaju oznaczenia o charakterze informacyjnym nie mogą być chronione jako znaki towarowe i powinny być szeroko dostępne dla wszystkich uczestników obrotu służąc do oznaczania konkretnego towaru, zgodnie ze swym zakresem pojęciowym.
Przepis art. 4 u.z.t. dotyczy abstrakcyjnej zdolności odróżniającej znaku, czyli zdolności do odróżniania w oderwaniu od towarów.
Art. 6 u.z.t. stanowi, że rejestracja znaku towarowego może być dokonana na rzecz przedsiębiorstwa i tylko dla towarów będących przedmiotem jego działalności gospodarczej.
Przepis art. 8 pkt 1 u. z. t. zakazuje rejestracji znaku sprzecznego z obowiązującym prawem lub zasadami współżycia społecznego.
Zgodnie z art. 315 ust. 3 ustawy Prawo własności przemysłowej ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa z rejestracji znaku towarowego ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia tego znaku w celu zarejestrowania. Sporny znak towarowy został zgłoszony w dniu [...] kwietnia 2000 roku, czyli w czasie obowiązywania ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych, wobec tego przepisy tej ustawy będą stanowić podstawę oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania ochrony na ten znak.
Postępowanie o unieważnienie w części prawa ochronnego na znak towarowy "100" o numerze [...] zostało wszczęte na podstawie art. 164 ustawy P.w.p. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem prawo ochronne na znak towarowy unieważnione w całości lub części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania tego prawa. Pojęcie interesu prawnego nie zostało zdefiniowane w ustawie Prawo własności przemysłowej. Przyjmuje się jednak, że jest ono tożsame z interesem prawnym o którym mowa w art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego. Istotą interesu prawnego jest związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegający na tym, że akt stosowania normy, czyli decyzja administracyjna, może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes prawny powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniały zastosowanie normy prawa materialnego. Wnioskodawczyni wykazała posiadanie interesu prawnego w domaganiu się unieważnienia spornego prawa, ponieważ uprawniona wystąpiła przeciwko niej z powództwem cywilnym o zakazanie wprowadzania do obrotu czasopism opatrzonych znakiem "100". W postępowaniu przed Sądem Okręgowym w K. powołane zostały przez A. Sp. z o.o. między innymi przepisy ustawy Prawo własności przemysłowej. Ponadto wnioskodawca wskazał na przepisy art. 20 Konstytucji RP oraz art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, które w konkretnym przypadku mogą być uznawane jako podstawa stwierdzenia interesu prawnego. W niniejszej sprawie okoliczność taką stanowi niemożność używania przez inne podmioty działające na rynku znaku towarowego "100" (zdaniem sądu także innych oznaczeń liczbowych) dla oznaczania czasopism i krzyżówek.
Zdaniem sądu, sprecyzowany przez skarżącą zarzut naruszenia przepisu art. 4 u.z.t. dotyczącego abstrakcyjnej zdolności odróżniającej znaku, czyli zdolności do odróżniania w oderwaniu od towarów nie ma zastosowania w niniejszym przypadku. "Krzyżówka" mieści się w definicji towaru przyjętej w prawie wspólnotowym, zgodnie z którą towarem jest każdy produkt posiadający wartość pieniężną, który jako taki może być przedmiotem transakcji handlowych. Krzyżówka polegająca na wpisywaniu liter odgadniętych wyrazów w krzyżujące się ze sobą rubryki jest bowiem produktem, który może być przedmiotem transakcji handlowych.
W ocenie sądu, bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 6 u.z.t., który stanowi, że rejestracja znaku towarowego może być dokonana na rzecz przedsiębiorstwa i tylko dla towarów będących przedmiotem jego działalności gospodarczej. Krzyżówki mogą być towarami, ponieważ są to produkty będące przedmiotami transakcji handlowych oraz posiadające określoną wartość majątkową. Ponadto określenie krzyżówka w języku potocznym stanowi synonim czasopisma zawierają zadania logiczne.
Zdaniem sądu, bezzasadny jest zarzut z art. 8 pkt 1 u. z. t. zakazującego rejestracji znaku sprzecznego z obowiązującym prawem lub zasadami współżycia społecznego jest niesłuszne. W ocenie sądu, nie chodzi tu wyłącznie o sprzeczność z zasadami współżycia społecznego samego znaku (jego treści), lecz także o sprzeczność z tymi zasadami określonych działań zgłaszającego i ich zamierzonego skutku. W złej wierze jest ten, kto powołując się na określone prawo lub stosunek prawny wie, że prawo to nie istnieje albo wprawdzie tego nie wie, ale jego braku wiedzy w tym przedmiocie nie może uznać, w okolicznościach konkretnego przypadku, za usprawiedliwiony. Okoliczności te, w tym naganność postępowania uprawnionego, należy oceniać w kontekście całokształtu ustalonego stanu faktycznego.
Powyżej przepis wskazany jako podstawa unieważnienia spornego znaku towarowego stanowi, że nie mają dostatecznych znamion odróżniających oznaczenia, składające się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności. Przepis ten odpowiada treści art. 3 ust. 1 lit. c) Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/95/WE z dnia 22 października 2008 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (Dz.U.UE.L.08.299.25), w którym również podkreśla się, że znaki towarowe opisowe, to takie, które składają się wyłącznie z oznaczeń lub wskazówek spełniających funkcje opisowe. Z tej regulacji wynikałoby, że ustaleń co do opisowego charakteru określonego znaku towarowego należałoby dokonywać na podstawie oceny poszczególnych jego elementów, a nie na podstawie całościowego wrażenia wywieranego przez znak. Organ, powinien badać pod tym kątem pozostałych, graficznych elementów znaku. Organ ograniczył się wyłącznie do stwierdzenia, że grafika znaku jest "skromna". "Nie wykazuje żadnej cechy, w szczególności w zakresie fantazyjności lub sposobu, w jaki połączone zostały cyfry tworzące liczbę 100". (Należy zauważyć, że organ nie odniósł się do kolorów użytych w znaku, ani też o usytuowaniu liczby 100 na płaszczyźnie wyznaczonej prostokątnym obramowaniem). Zdaniem sądu niezależnie od oceny walorów odróżniających elementów graficznych znaku nie sposób tych elementów pominąć.
W ocenie sądu, kwestia opisowego charakteru i zdolności odróżniającej (pierwotnej) spornego znaku towarowego wymaga ponownego zbadania ponieważ nie zostało wykazane przez organ, że sama liczba "100", ani słowno-graficzny znak "100" informuje odbiorcę o jakości, ilości, masie, cenie, przeznaczeniu, sposobie, czasie lub miejscu wytworzenia, składzie, funkcji lub przydatności krzyżówki jako takiej. W żadnym fragmencie decyzji organ nie uzasadnia, dlaczego jego zdaniem znak "100" jest opisowy w stosunku do towaru, jakim jest krzyżówka jako taka, a nie czasopismo szaradziarskie. Z powodów wskazanych powyżej, należy uznać, że organ ustalił, że znak "100" nie posiada dostatecznych znamion odróżniających w odniesieniu do krzyżówek z naruszeniem art. 107 § 1 i 3 k.p.a., a decyzja zawiera brak, który uniemożliwia weryfikację działania organu.
Nadto organ ustalając stan faktyczny i wyciągając z niego wnioski przekroczył granice swobodnej oceny materiału dowodowego skutkujące przyjęciem, że znak "100" nie nabył wtórnej zdolności odróżniającej na skutek używania w obrocie. Badanie wtórnej zdolności odróżniającej wymaga całościowej analizy wszystkich okoliczności związanych z używaniem danego oznaczenia w obrocie i oceny, czy przedstawione dowody potwierdzają, że dany znak identyfikuje w oczach odbiorców komercyjne pochodzenie sygnowanych nim towarów. Wtórna zdolność odróżniająca znaku towarowego jest zawsze efektem jego używania w obrocie. Zgodnie z art. 13 ust. 2 u.z.t., używanie znaku towarowego polega w szczególności na umieszczaniu tego znaku na towarach objętych rejestracją lub ich opakowaniu, wprowadzaniu tak oznaczonych towarów do obrotu, umieszczaniu go na dokumentach związanych z wprowadzeniem tych towarów do obrotu albo na posługiwaniu się nimi w polskich środkach masowego przekazu w celu reklamy. Słowny znak towarowy "100" był i jest używany w obrocie zgodnie z powołanymi wyżej zasadami, również jako część znaku "100 PANORAMICZNYCH". Organ powinien odnieś się do przedstawionych przez skarżącą okoliczności, i dowodów wskazujących, iż sporny znak towarowy był w dacie zgłoszenia długo i intensywnie używany w obrocie. Zgodnie z wyrokiem TSUE z dnia 7 lipca 2005 r. w sprawie C-353/03 pomiędzy Société des produits Nestlé SA a Mars UK. Ltd. używanie znaku towarowego jako części innego znaku może prowadzić do nabycia przez niego wtórnej zdolności odróżniającej. Zatem, z orzecznictwa europejskiego wynika, że nie ma wymogu, aby znak był używany samodzielnie i w tym zakresie winien wypowiedzieć się organ. Organ winien był wnikliwie ocenić przedstawiony przez Skarżącą materiał dowodowy i stwierdzić czy i dlaczego na jego podstawie nie można mówić o nabyciu przez znak "100" wtórnej zdolności odróżniającej. Zgodnie wyrokiem NSA w sprawie o sygn. akt II GSK 1033/10 "przez wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć ustosunkowanie się przez organ do każdego z dowodów i dokonanie ich oceny we wzajemnym ze sobą powiązaniu ".
Organ nie wziął pod uwagę faktu, iż tym samym elementem odróżniającym dla całej serii krzyżówkowej jest stosowana co najmniej od 1998 r. charakterystyczna stylizacja cyfr, polegająca na konturowaniu cyfr zapisanych białą pogrubioną czcionką przy pomocy cienkiej czerwonej obwoluty. Należy uznać, że wykorzystanie w znaku "100" fantazyjnych elementów w postaci konturowania cyfr, pochylenia zapisu oraz charakterystycznego stylizowania i kolorystyki przesądza, że znak "100" w odbiorze nie będzie jedynie rozumiany jako proste przedstawienie liczby, ale jako wskazówka, że oznaczony nim towar przynależy do określonej serii wydawniczej prowadzonej przez przedsiębiorstwo Skarżącej. W ocenie sądu organ powinien wykazać, że stylistyka znaku nie będzie wyróżniać towar nim oznaczony w sposób, w jaki art. 7 u.z.t. uznaje za wystarczający dla posiadania przez oznaczenie zdolności odróżniającej a tylko informującej o ilości (jak wynika z innych postępowań przed sądem liczba 100 nie wskazuje na konkretną liczbę ogólnie określanych zadań jako "krzyżówek").
Prawo znaków towarowych nie stawia wysokich wymogów co do oryginalności (fantazyjności) znaku. Przesłanką rejestracji oznaczenia jako znaku towarowego nie jest bowiem stwierdzenie określonego poziomu kreatywności, wyobraźni językowej czy artystycznej zgłaszającego. Wystarcza, że znak towarowy pozwala właściwemu kręgowi odbiorców na określenie pochodzenia towarów lub usług chronionych tym znakiem i na odróżnienie ich od towarów lub usług innych przedsiębiorstw. Z tego powodu augment organu nie znajduje w tym wypadku uzasadnienia.
Organ wskazał, że "na rynku prasowym istnieje praktyka wydawania krzyżówek czy szarad w formie zbiorowej tj. czasopism, zeszytów itp. Jednocześnie ilość krzyżówek czy szarad w takiej publikacji stanowi jedno z kryteriów decydujących o ich zakupie przez odbiorców", a następnie że "w przypadku czasopism z krzyżówkami czy szaradami odbiorcy mogą potraktować ją jako określenie ilości zawartych w nich krzyżówek, szarad itp. także związku z praktyką istniejącą na rynku wydawnictw szaradziarskich. Ustalenie to jest bardzo dowolne, sprzeczne z materiałem dowodowym sprawy. Urząd powinien odnieść się do okoliczności istniejących w chwili zgłoszenia znaku "100" do rejestracji tj. w dniu [...] kwietnia 2000 r., gdyż na tę chwilę ocenia się, czy zgłoszony znak posiadał zdolność odróżniającą. Tymczasem, wskazuje praktykę istniejącej raczej obecnie tj. w dniu wydania decyzji. Między datą zgłoszenia znaku a datą wydania decyzji o częściowym jego unieważnieniu upłynęło ponad 12 lat. Wobec dynamicznie zmieniających się uwarunkowań, praktyka rynkowa uległa radykalnej zmianie, m.in. poprzez pojawienie się innych przedsiębiorców, którzy wykorzystali pomysł Skarżącego dotyczący publikowania serii wydawniczej o określonym wizerunku. Brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących, że w chwili zgłoszenia znaku "100" tj. istniała na rynku wydawniczym praktyka oznaczania krzyżówek oraz pism z krzyżówkami lub szaradami oznaczeniami w postaci stylizowanych oznaczeń liczbowych.
Zgodnie z zasadą pogłębiania zaufania obywateli wyrażoną w art. 8 k.p.a. organy administracji publicznej winny prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Na przepis ten składają się zasady, w tym w szczególności wymóg jednolitości (spójności) poglądów wyrażonych w decyzjach organów administracji w odniesieniu do tego samego adresata, wydanych na tle takich samych stanów faktycznych, ze wskazaniem tej samej podstawy prawnej decyzji oraz zasada ochrony obywatela działającego w przekonaniu, że odnoszące się doń czynności organów Państwa są prawidłowe i odpowiadające prawu. Wyrażona w art. 8 k.p.c. zasada zaufania obywateli do organów państwa jest mocno powiązana z zasadą praworządności, zasadą prawdy obiektywnej, zasadą uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu strony
Należy podkreślić, że pierwotne przyznanie ochrony znakowi "100" w postępowaniu rejestracyjnym, a następnie odebranie tej ochrony w postępowaniu spornym, jest "wahaniem poglądów prawnych" organu. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, powodem unieważnienia znaku "100" przez organ był pierwotny brak zdolności odróżniającej znaku określony w art. 7 u.z.t., a wobec którego Urząd uznał że znak "100" "ma charakter informacyjny, a zatem dostęp do niego powinni mieć wszyscy uczestnicy na rynku na równych prawach". Wniosek ten Urząd wywodzi z okoliczności, że forma znaku oprowadza się jedynie do zapisu liczby "100", który to zapis "nie wykazuje żadnej cechy, w szczególności w zakresie fantazyjności lub sposobu, w jaki zostały połączone cyfry tworzące liczbę "100", która przykuwałaby uwagę właściwego kręgu odbiorców. Jeśli zatem taki pogląd legł u podstaw decyzji Urzędu w niniejszej sprawie, to dlaczego te okoliczności nie zostały dostrzeżone i tak ocenione przez Urząd w momencie wydania decyzji o rejestracji znaku "100". Pomiędzy rokiem 2000 a 2011 nie zaistniały jakiekolwiek okoliczności, które uzasadniałyby tak diametralną zmianę poglądów UPRP odnośnie cechy spornego znaku, tj. jego charakteru odróżniającego dla zgłoszonych towarów. Po uzyskaniu rejestracji, Skarżący opierając się na tej decyzji przez lata budował pozycję, inwestując w rozwój i jakość wydawanych czasopism i marki.
Organ naruszył również art. 107 § 1 k.p.a. z uwagi na nieprawidłowość powołania podstawy prawnej decyzji o unieważnieniu prawa z rejestracji znaku "100". UP RP powołał jedynie przepis prawa materialnego (art. 7 u.z.t.), zapominając o kluczowym przepisie prawa formalnego, tj. art. 30 ust. 1 u.z.t., natomiast jak wskazuje NSA: "podstawa prawna decyzji administracyjnej musi być powołana dokładnie, tj. ze wskazaniem mających zastosowanie w sprawie przepisów zarówno prawa formalnego, jak i materialnego, oraz wraz z powołaniem źródeł jego publikacji" [vide: wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 1999 r., sygn. akt 111 SA 8192/98].
Zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W świetle powołanych wyżej przepisów decyzja administracyjna, musi być oparta na obowiązującym przepisie prawa i zgodna z jego treścią. Tych wymogów nie spełnia wspomniana wyżej decyzja administracyjna.
Zdaniem Sądu, organ naruszył przepisy art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, gdyż Skarżąca została pozbawiona możliwości uzyskania decyzji odzwierciedlającej stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy. Ponadto przy wskazanym wyżej uzasadnieniu organ naruszył normę prawa materialnego tj. art. 7 u.z.t. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie w niniejszej sprawie, co miało wpływ na wynik sprawy. Organ dokonał rozszerzającej wykładni art. 7 u.z.t., uznając, że oznaczenie w postaci słowno-graficznego znaku "100" należy uznać za oznaczenie mające charakter informacyjny w stosunku do czasopism szaradziarskich oraz krzyżówek, po drugie, poprzez niewłaściwą wykładnię kryteriów ustalenia wtórnej zdolności odróżniającej, z pominięciem wytycznych TSUE. W tym stanie rzeczy organ ponownie rozpoznając sprawę winien kierować się wskazówkami określonymi przez sąd oraz wyjaśnić te argumenty, które zostały przez sąd zakwestionowane.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Stosownie do przepisu art. 152 p.p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI