VI SA/Wa 192/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-04-28
NSAubezpieczenia społeczneWysokawsa
ubezpieczenie zdrowotneskładkiumowa cywilnoprawnakontrakt managerskizarządzanie przedsiębiorstwemdziałalność gospodarczaPrezes ZarząduNFZWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargi w sprawie dotyczącej podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umów cywilnoprawnych zawieranych przez Prezesa zarządu spółki.

Sprawa dotyczyła podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego przez P. P. z tytułu umów cywilnoprawnych (kontrakt managerski i umowa o świadczenie usług) zawartych ze spółką, w której pełnił funkcję Prezesa Zarządu. Skarżący twierdził, że umowy te były wykonywane w ramach jego działalności gospodarczej. Prezes NFZ uznał, że umowy te były związane z zarządzaniem przedsiębiorstwem i podlegały obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. WSA w Warszawie oddalił skargi, uznając, że czynności wykonywane w ramach umów cywilnoprawnych pokrywały się z obowiązkami Prezesa Zarządu i nie mogły być uznane za wykonywane w ramach działalności gospodarczej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrzył skargi P. P. oraz P. w P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 14 listopada 2022 r., która stwierdzała objęcie P. P. obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu wykonywania umów cywilnoprawnych (kontrakt managerski i umowa o świadczenie usług) zawartych ze spółką, w której pełnił funkcję Prezesa Zarządu. Prezes NFZ uznał, że umowy te, mimo że były rozliczane przez P. P. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i wystawiane były faktury VAT, w istocie stanowiły umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem, a konstrukcja prawna miała na celu obejście przepisów i optymalizację składek. Sąd uznał, że analiza materiału dowodowego, w tym treści umów i zakresu kompetencji Prezesa Zarządu, potwierdza stanowisko organu. Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego, zgodnie z którą wykonywanie kontraktu menedżerskiego przez członka zarządu spółki kapitałowej z tą spółką, gdy zakres czynności pokrywa się z obowiązkami zarządczymi, nie mieści się w przedmiocie zarejestrowanej działalności gospodarczej. W konsekwencji, WSA oddalił skargi, stwierdzając, że czynności wykonywane w ramach spornych umów cywilnoprawnych pokrywały się z obowiązkami Prezesa Zarządu i nie mogły być uznane za wykonywane w ramach działalności gospodarczej, co skutkowało obowiązkiem opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli czynności wykonywane w ramach umów cywilnoprawnych pokrywają się z obowiązkami Prezesa Zarządu i nie mogą być uznane za wykonywane w ramach odrębnej działalności gospodarczej, podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że czynności wykonywane w ramach spornych umów cywilnoprawnych przez Prezesa Zarządu spółki pokrywały się z jego obowiązkami zarządczymi wynikającymi z regulaminu spółki i przepisów Kodeksu spółek handlowych. W związku z tym, nie mogły być one uznane za wykonywane w ramach odrębnej działalności gospodarczej, co skutkowało obowiązkiem objęcia ich ubezpieczeniem zdrowotnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.ś.o.z. art. 66 § ust. 1 pkt 1 lit. e

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, dotyczące zlecenia, podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

u.ś.o.z. art. 66 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Osoby prowadzące działalność pozarolniczą podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

k.c. art. 734 § § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny

Przepisy dotyczące umowy zlecenia stosuje się do innych umów o świadczenie usług.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.ś.o.z. art. 82 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

W przypadku uzyskiwania przychodów z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, składka opłacana jest z każdego tytułu odrębnie.

u.ś.o.z. art. 85 § ust. 4

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług, składkę jako płatnik oblicza, pobiera i odprowadza zamawiający.

u.ś.o.z. art. 69 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.

u.s.u.s. art. 13 § pkt 2

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Zleceniobiorcy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia rozpoczęcia wykonywania umowy do dnia jej rozwiązania lub wygaśnięcia.

u.s.u.s. art. 8 § ust. 6

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Definicja osoby prowadzącej pozarolniczą działalność.

pr.przed.

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców

k.c. art. 353 § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny

Zasada swobody umów.

k.c. art. 58

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny

Nieważność czynności prawnej.

k.c. art. 65 § § 2

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny

Wykładnia umowy.

k.s.h. art. 201 § § 1

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 204 § § 1

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

p.p.s.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czynności wykonywane w ramach umów cywilnoprawnych przez Prezesa Zarządu spółki pokrywały się z jego obowiązkami zarządczymi. Zakres świadczonych usług w ramach umów cywilnoprawnych nie mieścił się w przedmiocie zarejestrowanej przez Prezesa Zarządu działalności gospodarczej. Tytułem ubezpieczenia zdrowotnego jest wykonywanie umów o świadczenie usług na rzecz spółki, do których stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, a nie prowadzona działalność gospodarcza.

Odrzucone argumenty

Umowy cywilnoprawne były wykonywane w ramach prowadzonej przez skarżącego pozarolniczej działalności gospodarczej. Umowy nie stanowiły umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem. Skarżący ponosił przy realizacji umów odpowiedzialność i nie posiadał uprawnień do składania oświadczeń woli w imieniu spółki. Usługi miały charakter doradczo-konsultingowy, a nie zarządczy. Cel i zamiar stron był zawarcie umów o świadczenie usług niezwiązanych z zarządzaniem. Okres obowiązywania umów nie był powiązany z okresem zasiadania w Zarządzie. Organ naruszył przepisy K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i wybiórczą ocenę dowodów.

Godne uwagi sformułowania

obowiązki i zadania Strony jako Prezesa Zarządu Spółki oraz jako osoby prowadzącej pozarolniczą działalność, z którą Spółka zawarła umowy cywilnoprawne wzajemnie się przenikały. w tak określonym katalogu zadań i uprawnień zarządu Spółki mieści się także wykonywanie czynności doradczych i zarządczych, określonych w spornych umowach. działania Strony w ramach spornych umów nie odnosiły skutku w jej sferze praw i obowiązków lecz Spółki. wykonywanie zatem tych umów nie może mieścić się w przedmiocie zarejestrowanej przez Stronę działalności gospodarczej. Tytułem ubezpieczenia zdrowotnego Strony, w spornym w niniejszej sprawie zakresie, jest wykonywanie przez Stronę zawartych ze Spółką dwóch umów o świadczenie usług na rzecz Spółki, do których zgodnie z K.c. stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, a nie prowadzona przez Stronę działalność gospodarcza.

Skład orzekający

Magdalena Maliszewska

przewodniczący

Sławomir Kozik

sprawozdawca

Paweł Gorajewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego przez osoby pełniące funkcje zarządcze w spółkach, które zawierają ze spółkami umowy cywilnoprawne, a także rozgraniczenie między działalnością gospodarczą a czynnościami zarządczymi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji Prezesa Zarządu spółki, który zawiera umowy cywilnoprawne ze spółką. Interpretacja może być odmienna w przypadku innych stanowisk lub rodzajów umów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozgraniczenia między umowami o pracę/zlecenie a prowadzeniem własnej działalności gospodarczej, szczególnie w kontekście osób na wysokich stanowiskach zarządczych. Pokazuje, jak sąd interpretuje takie relacje pod kątem obowiązków ubezpieczeniowych.

Czy umowy menedżerskie to sposób na uniknięcie składek? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 192/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-04-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-01-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Magdalena Maliszewska /przewodniczący/
Paweł Gorajewski
Sławomir Kozik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono skargi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie: Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Asesor WSA Paweł Gorajewski Protokolant ref. Robert Mirończyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2023 r. sprawy ze skarg P. P. oraz P. w P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 14 listopada 2022 r. nr 75/15/2022/Ub w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargi
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 14 listopada 2022 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Prezes NFZ", "organ"), działając na podstawie art. 65 pkt 1, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e, art. 69 ust. 1, w zw. z art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1285 ze zm., dalej: "ustawa o świadczeniach") w związku z art. 1, art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 8 ust. 6 i art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009 ze zm.) oraz art. 58, art. 363', 734-750 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz.U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm., dalej: "K.c.") uznaję, że P. P. (dalej: "Streona", "Wykonawca") był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu wykonywania umów cywilnoprawnych zawartych z Płatnikiem [...] Sp. z o.o. (dalej: "Płatnik", "Spółka"), co do których stosuje się przepisy K.c. o umowie zlecenia w okresach: od 1 września 2017 r. do 28 lutego 2020 r. (kontrakt managerski - umowa o współpracy), od 1 kwietnia 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r. (umowa o świadczenie usług).
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes NFZ wyjaśnił, że do W. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: WOW NFZ) 9 czerwca 2022 r. wpłynął wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P.Inspektorat w G. (uzupełniony pismami z 20 czerwca 2022 r. oraz 28 lipca 2022 r.) celem wydania przez Prezesa NFZ decyzji w przedmiocie stwierdzenia objęcia/nieobjęcia Strony ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu wykonywania zawartych z Płatnikiem umów cywilnoprawnych.
Organ wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, że istotą sporu w niniejszej sprawie jest to, czy zawarte umowy rodzą tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego, tzn. czy umowy te mogły być wykonywane w ramach prowadzonej przez Stronę działalności gospodarczej zarejestrowanej w ewidencji działalności gospodarczej od 1 sierpnia 2007 r. Umowy cywilnoprawne zawarte zostały przez Stronę ze Spółką, w której Strona jest Prezesem od 5 kwietnia 2017 r.
Organ wymienił jakie dokumenty zostały załączone do wniosku ZUS, m.in. kserokopia umowy cywilnoprawnej – "Kontrakt managerski - umowa o współpracy" zawarta ze Stroną z której treści wynika, że umowa zawarta była na okres od 1 września 2017 r. do 25 października 2019 r. oraz umowa o świadczenie usług zawartą ze Stroną z 25 października 2019 r., z której treści wynika, że zawarta jest na czas nieoznaczony.
Organ dodał, ze z danych zawartych w KRS wynika, że Strona figuruje jako wspólnik spółki od 30 maja 2018 r. Natomiast jako Prezes Spółki, Strona figuruje od wpisu nr 19 w KRS z 5 kwietnia 2017 r. Z danych zawartych w CEIDG wynika, że Strona posiada zarejestrowaną pozarolniczą działalność od 22 marca 2010 r. do nadal. Zatem, jak wyjaśnił organ, w okresie wnioskowanym przez ZUS, Strona pełniąc funkcję Prezesa Zarządu w Spółce zawarła umowy cywilnoprawne będące przedmiotem prowadzonego przez Prezesa NFZ postępowania. Ponadto organ dodał, że z tytułu świadczonych przez Stronę usług na rzecz Płatnika - na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych - Strona wystawiała faktury Vat za swoje usługi w ramach prowadzonej przez nią pozarolniczej działalności Zarejestrowanej w CEIDG, co zostało zakwestionowane przez ZUS w toku kontroli. Prezes NFZ wyjaśnił, że data końcowa wynika z tego, że ZUS objął kontrolą Płatnika do 30 kwietnia 2021 r.
Organ następnie dokładnie opisał przebieg postępowania, w tym materiał dowodowy, w szczególności: przytaczając treść spornych umów, treść zeznań złożonych przez Stronę, ustalenia ZUS zawarte w protokole kontroli, treść zastrzeżeń do protokołu kontroli złożonych przez Płatnika oraz wyjaśnienia Strony zawarte w piśmie z 24 sierpnia 2022 r.
Prezes NFZ stwierdził następnie, że przedmiotem sporu w niniejszym postępowaniu nie jest fakt prowadzenia przez Stronę działalności gospodarczej, albowiem Strona podlega z tego tytułu ubezpieczeniom społecznym. Przedmiotem sporu w niniejszym postępowaniu nie jest również fakt wykonywania umów cywilnoprawnych przez Stronę na rzecz Płatnika, albowiem zarówno Płatnik jak i Strona nie kwestionują ich wykonywania. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest to czy zawarte przez Stronę umowy cywilnoprawne, które wykonywała Strona - mogą zostać uznane jako wykonywane w ramach prowadzonej przez Stronę działalności gospodarczej, czy też jak wskazuje ZUS są to umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o umowie zlecenia (umowy managerskie związane z kierowaniem przedsiębiorstwem), od których Płatnik wypłacając Stronie wynagrodzenie powinien opłacić składki na ubezpieczenie zdrowotne.
W ocenie Prezesa NFZ, analiza zebranego materiału dowodowego, w tym wyjaśnień Strony i Płatnika, a także przesłanych przez Stronę opracowań nie pozwala stwierdzić, że wykonywane umowy cywilnoprawne mogły być wykonywane przez Stronę - Prezesa Spółki w ramach prowadzonej przez nią działalności i że wykonywała je w imieniu własnym, o czym stanowi definicja pozarolniczej działalności. Zdaniem organu, całokształt materiału dowodowego potwierdza ustalenia ZUS, że zawarte umowy były umowami o świadczenie usług w zarządzaniu przedsiębiorstwem, a konstrukcja prawna została stworzona w celu obejścia przepisów i optymalizacji składek (art. 353' oraz art. 58 i art. 65 § 2 K.c.).
Prezes NFZ stwierdził, że analiza zapisów zawartych w treści umów będących przedmiotem niniejszego postępowania wskazuje na to, że Strona wykonując umowy cywilnoprawne, w istocie nie wykonywała swoich zadań we własnym imieniu i na własne ryzyko. Działania Strony w ramach tych umów nie odnosiły skutku w jej sferze praw i obowiązków - więc właściwie bez ryzyka co do popytu, konkurencji oraz ostatecznego rezultatu działalności swojego przedsiębiorstwa (tj. działalności zarejestrowanej w CEIDG) - w tym przypadku Stronę oraz Płatnika należy traktować jako jeden podmiot. Przykładowo ewentualne ryzyko gospodarcze wprowadzenia nowych produktów, w zakresie których doradzała Strona - ponosił Płatnik, a nie Strona. Na Stronie nie ciążyła odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat i wykonywanie powierzonych czynności, albowiem finalnie to Płatnik zawierał/nie zawierał umów, kontraktów ze wskazanymi przez Stronę klientami. Przykładowo usługi Strony w zakresie wsparcia finansowania bankowego - polegały na tym, że finalnie umowy z bankami były podpisywane zgodnie z reprezentacją czyli przez zarząd. Również ryzyko gospodarcze dotyczące efektów usług Strony dotyczące promowania działalności Spółki tj. sposobów dotarcia do jak największej ilości klientów również ponosiła Spółka, a nie Strona, która w tej kwestii doradzała - Strona wskazała, w czasie gdy doradza, banki udzieliły finansowania Spółce na kwotę ponad 150 min zł., a także, że dzięki temu, że doradza - zbudowała firmę, która zwiększyła sumę bilansową z około 15 mln do ponad 100 mln zł.
Zdaniem Prezesa NFZ, obowiązki i zadania Strony jako Prezesa Zarządu oraz jako osoby prowadzącej pozarolniczą działalność, z którą Płatnik zawarł umowy cywilnoprawne wzajemnie się przenikały. Rolą zarządu jest prowadzenie wszelkich spraw związanych z funkcjonowaniem osoby prawnej, przy czym prawo to dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki (art. 201 § 1 w zw. z art. 204 § 1 K.s.h.). Oznacza to, że do uprawnień zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością należało także wykonywanie czynności doradczych i zarządczych, czego dotyczyły dodatkowe umowy.
Zdaniem Prezesa NFZ czynności, za które Strona wystawiała faktury Vat, i które rozliczane były w ramach działalności gospodarczej Strony, stanowią czynności zarządcze wykonywane na podstawie zawiązanego stosunku organizacyjnego ze Spółką. Mieszczą się bowiem w zakresie kompetencji członka Zarządu obejmujących szeroko rozumiane zarządzanie (stanowiące zestaw działań - planowania, organizowania, motywowania i kontroli - skierowanych na zasoby organizacji - ludzkie, finansowe, rzeczowe i informacyjne - wykorzystywanych z zamiarem osiągnięcia celów organizacji). W niniejszej sprawie Strona biorąc odpowiedzialność za sprawy związane z zarządzaniem Spółką, podejmując dla niej kluczowe decyzje, opracowując strategie, zawierając umowy robiła to nieodpłatnie. Natomiast w ramach zawartej umowy cywilnoprawnej z Płatnikiem wystawiała Płatnikowi co miesiąc fakturę.
Prezes NFZ powołał się na treść uzasadnienia chwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z 17 czerwca 2015 r. sygn. akt III UZP 2/15 oraz wyroku Sądu Najwyższego z 12 listopada 2014 r. sygn. akt I UK 126/14 i uznał, że Strona z tytułu wykonywanych umów cywilnoprawnych w okresach od 1 września 2017 r. do 28 lutego 2020 r. oraz od 1 kwietnia 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r., była objęta ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu ich wykonywania, a Płatnik powinien dokonać jej zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego i odprowadzić należne składki na ubezpieczenie zdrowotne. Wykonywanych bowiem czynności przez Stronę nie można uznać za wykonywane w ramach prowadzonej przez Stronę działalności, albowiem zakresy prac i obowiązków wynikających z podpisanych umów cywilnoprawnych oraz pełnionej przez Stronę funkcji prezesa u Płatnika wzajemnie się pokrywały i przenikały.
W skargach o identycznej treści do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący zaskarżyli w całości decyzję Prezesa NFZ z 14 listopada 2022 r., wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach, poprzez bezpodstawne, nieuzasadnione jego zastosowanie i przyjęcie, że Wykonawca zawartych z Płatnikiem umów, w okresach: od 1 września 2017 r. do 28 lutego 2020 r. oraz od 1 kwietnia 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r., podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, podczas gdy jako wykonujący umowy o współpracy nie spełnił przesłanki do podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu ww. umów, zaś umowy te realizował każdorazowo w ramach prowadzonej przez siebie pozarolniczej działalności gospodarczej i nie stanowiły one umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem Płatnika, albowiem Wykonawca ponosił przy ich realizacji odpowiedzialność oraz nie posiadał uprawnień do składania oświadczeń woli w imieniu Spółki, można zatem przyjąć, że nie działał w toku ich realizacji na rachunek i ryzyko Spółki oraz nie podejmował wiążących decyzji,
2) art. 734 § 1 K.c., polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu i w konsekwencji przyjęciu, że zawarte przez Wykonawcę z Płatnikiem umowy współpracy, są umowami cywilnoprawnymi (do których stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu) niewykonywanymi w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej zarejestrowanej w CEIDG i mających za przedmiot zarządzanie przedsiębiorstwem Płatnika pomimo, iż:
a) dokładna analiza akt sprawy powinna prowadzić do wniosku, że Wykonawca wykonywał umowy współpracy w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej,
b) analiza treści umów współpracy, w szczególności ich przedmiotu w żadnym przypadku nie pozwala na przyjęcie stanowiska, iż umowy te miały charakter umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem Płatnika i zostały zawarta w celu obejścia przepisów prawa, albowiem Wykonawca ponosił przy ich realizacji odpowiedzialność oraz nie posiadał uprawnień do składania oświadczeń woli w imieniu Spółki, można zatem przyjąć, że nie działał w toku ich realizacji na rachunek i ryzyko Spółki oraz nie podejmował wiążących decyzji,
c) do umów o zarządzanie nie należą usługi doradcze, niedające uprawnień decyzyjnych, co ma miejsce w niniejszej sprawie, albowiem Wykonawca nie miał na gruncie zawartych umów współpracy uprawnień decyzyjnych,
3) art. 65 § 1 i § 2 K.c., polegające na niezastosowaniu w sprawie, skutkujące dokonaniem wykładni charakteru umowy, która jest sprzeczna ze zgodnym zamiarem i celem stron, poprzez uznanie, iż strony zawarły umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem Płatnika i umowy współpracy zostały stworzone w celu obejścia przepisów oraz optymalizacji składki, podczas gdy:
a) celem i zamiarem stron było zawarcie umów o świadczenie usług niezwiązanych z zarządzeniem przedsiębiorstwem Płatnika, na mocy których to umów Wykonawca miał świadczyć w ramach prowadzonej przez siebie pozarolniczej działalności gospodarczej zarejestrowanej w CEIDG określone usługi na rzecz Płatnika,
b) okres obowiązywania umowy współpracy nie został powiązany z okresem zasiadania przez Wykonawcę w Zarządzie Spółki, albowiem pierwsza umowa została zawarta w 1 września 2017 roku (kilka miesięcy po powołaniu do Zarządu) na czas oznaczony do 25.10.2019 roku, a zatem na okres niezwiązany z okresem kadencji i piastowania mandatu w Spółce, zaś druga umowa została zawarta 25.10.2019 roku na czas nieoznaczony,
c) umowy współpracy nie nadawały uprawnień decyzyjnych,
4) art. 3531 oraz art. 58 oraz art. 65 § 2 K.c., przez ich błędną interpretację i w konsekwencji przyjęcie, że umowy współpracy, który łączyły Wykonawcę oraz Płatnika były czynnościami mającymi na celu obejście przepisów prawa, a więc nieważnymi,
5) art. 3 Prawa przedsiębiorców, przez jego błędną wykładnię i ocenę, że Wykonawca nie wykonywał umów współpracy w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej w sytuacji, gdy wszystkie dowody zgromadzone w sprawie oraz czynności podejmowane przez Wykonawcę wskazują jednoznacznie, iż realizował umowę współpracy w ramach prowadzonej faktycznie działalności gospodarczej w sposób zorganizowany i ciągły oraz że nie mieściły się one w zakresie umów dotyczących zarządzania przedsiębiorstwem, chociażby przez to nie nadawały one na rzecz Wykonawcy uprawnień decyzyjnych,
6) art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, a także art. 107 § 3 K.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy i okoliczności jej towarzyszących oraz niewszechstronną ocenę materiału dowodowego, przejawiające się poprzez:
a) brak wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i stanowiska Płatnika i Wykonawcy, przy jednoczesnym braku wyjaśnienia, dlaczego Wykonawca miał wykonywać umowy współpracy bez ryzyka co do popytu, konkurencji oraz ostatecznego rezultatu działalności swojego przedsiębiorstwa, podczas gdy z zeznań Wykonawcy wprost wynika, iż odróżniał swoje obowiązki wynikające z powołania do Zarządu Płatnika od obowiązków wynikających z umów współpracy, obowiązki te w żaden sposób się nie przenikały, ani nie powielały,
b) pominięcie przez organ, iż Wykonawca w toku zeznań złożonych przed ZUS podkreślił, iż inicjatywa zawarcia umów wyszła od niego, z uwagi na świadczenie zbieżnych usług na rzecz innych podmiotów, posiadanie doświadczenia i kompetencji w zakresie tego typu usług. Co więcej Wykonawca wyjaśnił na czym polegała każda z usług opisanych w umowach współpracy, a z treści tych zeznań w żadnym zakresie nie wynika, by którakolwiek z tych czynności miała charakter zarządczy względem przedsiębiorstwa Płatnika, wręcz przeciwnie Wykonawca wskazał, iż ponosił ryzyko w związku z prowadzoną działalnością, nie był zależny od Spółki, usługi miały charakter doradczo/konsultingowy w znakomitej mierze,
c) brak ustalenia, jaki był rzeczywisty zakres i przyczyna postępowania toczącego się przed ZUS i jakie jest ostateczne stanowisko ww. organu, co do zasadności prowadzenia postępowania,
d) zaniechanie zapoznania się treścią efektów usług świadczonych przez Wykonawcę na podstawie umów współpracy, a zatem pominięcie rezultatów usług świadczonych przez Wykonawcę oraz brak odniesienia się do ich charakteru,
e) brak ustalenia zgodnego zamiaru stron umowy, co do jej charakteru prawnego,
f) ograniczenie się wyłącznie do dokumentów przekazanych przez ZUS oraz stanowiska złożonego na piśmie przez Płatnika oraz Wykonawcę,
g) wybiórcze cytowanie wypowiedzi Wykonawcy w toku zeznań, z pominięciem kontekstu,
h) dopuszczenie się przez organ wydający decyzję automatyzmu i uznaniowości w sprawie oraz zaniechanie dokonania oceny bazującej na całokształcie je okoliczności faktycznych,
i) pominięcie, iż Wykonawca w ramach umów współpracy nie miał decydującego głosu odnośnie do akceptowania własnych produktów, a Spółka korzystała z nich dopiero po akceptacji przez odpowiednie organy. Nie można więc tutaj mówić o wykonywaniu czynności kierowania lub zarządzania. Na brak pełnej samodzielności Wykonawcy wskazuje także to, że nie ma on uprawnień do składania oświadczeń woli i zaciągania zobowiązań w imieniu Spółki
- co w konsekwencji skutkowało błędnym przyjęciem, że istniała podstawa do objęcia Wykonawcy obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego w okresach od 1 września 2017 r. do 28 lutego 2020 r. oraz od 1 kwietnia 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r., z tytułu zawartych z Płatnikiem umów współpracy, które ZUS uznał za umowy o świadczenie usług w zarządzaniu przedsiębiorstwem, w związku z czym uznano, że Płatnik nie dokonał zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego Wykonawcy jako strony z tego tytułu,
7) art. 80 K.p.a., poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów z przekroczeniem zasad swobodnej jej oceny i przyjęcie, że materiał dowodowy w postaci zeznań Wykonawcy złożonych przed ZUS, świadczy o tym, że umowy współpracy były umowami o zarządzenie przedsiębiorstwem Płatnika oraz zostały zawarte w celu optymalizacji składek i obejściu przepisów prawa - w tym przyjęcie stanowiska, iż Wykonawca miał potwierdzić swoimi zeznaniami wykonywanie czynności zarządczych - podczas gdy z zeznań Wykonawcy wynika wprost, iż nie świadczył usług objętych umowami współpracy w ramach realizacji funkcji członka zarządu, czynności te nie pokrywały się z czynnościami wynikającymi z piastowanej funkcji w zarządzenie Spółki, zaś Wykonawca ponosił przy realizacji umów współpracy odpowiedzialność oraz nie posiadał uprawnień do składania oświadczeń woli w imieniu Spółki, można zatem przyjąć, że nie działał w toku ich realizacji na rachunek i ryzyko Spółki oraz nie podejmował wiążących decyzji
- co potwierdzenia, wyłącznie iż organ wydał decyzję na podstawie zdań wyjętych z kontekstu i nie uwzględnił okoliczności konkretnej sprawy (prowadzenie postępowania pod z góry założoną tezę) oraz stanowiska Płatnika oraz Wykonawcy,
8) art. 78 § 1 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i przyjęcie, iż głównym motywem zawierania umów współpracy było uniknięcie obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne, podczas gdy:
a) strony preferowały tę formę współpracy z uwagi na swobodę warunków wykonywania oraz fakt, iż Wykonawca świadczył takie usługi także na rzecz innych podmiotów, w ramach prowadzonej przez siebie pozarolniczej działalności gospodarczej, na podstawie wewnętrznych oraz zewnętrznych analiz i opinii, wynikało, iż jest to rozwiązanie zwiększające kreatywność, niezależność oraz w konsekwencji produktywność osób pełniących kluczowe funkcje w Spółce, umożliwiające rozdzielenie zakresu obowiązków na czynności związane z zarządzaniem oraz czynności objęte umową współpracy,
b) Wykonawca wprost wskazał, iż przedmiotem umów współpracy w żadnym zakresie nie było zarządzanie przedsiębiorstwem Spółki, Wykonawca nie miał decydującego głosu odnośnie do akceptowania własnych produktów, a Spółka korzysta z nich dopiero po akceptacji przez odpowiednie organy,
c) okres obowiązywania umów współpracy nie został powiązany z okresem zasiadania przez Wykonawcę w Zarządzie Spółki,
d) z kontraktu menedżerskiego lub z umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem musi wynikać, że zarządzający samodzielnie prowadzi sprawy zarządcze, ma wpływ na proces decyzyjny w firmie oraz samodzielnie podejmuje decyzje w sprawach dotyczących firmy, którą zarządza. Menedżer zarządza przedsiębiorstwem na rzecz i w interesie przedsiębiorstwa oraz na jego rachunek i ryzyko. Do umów o zarządzanie nie należą usługi doradcze, niedające uprawnień decyzyjnych. Usługi doradcze polegają na prowadzeniu konsultacji, podpowiedzi w zakresie sposobu działania, wyboru określonego sposobu postępowania, np. doradztwo w zakresie doboru pracowników, strategii inwestycyjnych czy marketingowych. W rozważanym przypadku umowy współpracy nie nadawały na rzecz Wykonawcy takich uprawnień decyzyjnych,
9) art. 78 § 1 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i przyjęcie w przypadku nie tylko Wykonawca, ale także każdego innego członka Zarządu Płatnika, iż zawarte z nimi umowy miały na celu uniknięcie opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne - pomimo tego, iż umowy te były zawierane w różnych stanach faktycznych, dotyczyły różnego rodzaju świadczonych usług, co więcej ich przedmiot nie ulegał zmianie w przypadku zaprzestania przez daną osobę zasiadania w zarządzie Płatnika (patrz: umowa zawarta z W. Mł.), lub gdy dana osoba rozpoczynała piastować funkcję w Zarządzie spółki Płatnika (patrz: umowa zawarta z T. K.),
10) art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 w zw. art. 6 K.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP poprzez nienależyte sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji przejawiające się:
a) brakiem wskazania, jakie cechy przesądzają o charakterze umów współpracy zawartych między stronami, które rzekomo mają być umowami o zarządzanie przedsiębiorstwem Płatnika,
b) brakiem wskazania, z jakich przyczyn zawarte między stronami umowy nie mogły być realizowane przez Wykonawcę w ramach prowadzonej przez niego pozarolniczej działalności gospodarczej,
c) brakiem odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, do konkretnych okoliczności sprawy i konkretnych postanowień umownych (lakoniczność, ogólnikowość uzasadnienia, przekopiowanie uzasadnienia z decyzji Prezesa NFZ nr 75-77/15/2022/Ub z 14 listopada 2022 r.),
10) art. 8, art. 9 i art. 11 K.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania obywateli do organów państwa przejawiający się:
a) wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia bez wnikliwego zapoznania się przez organ z dokumentami dotyczących sprawy i bez zebrania całokształtu materiału dowodowego, oparcie się na wybiórczych częściach protokołu z kontroli ZUS, pominięcie twierdzeń nieprzystających do tezy postawionej przez ZUS,
b) nieuwzględnieniu okoliczności konkretnej sprawy (prowadzenie postępowania pod z góry założoną tezę),
11) art. 79a K.p.a., przejawiające się brakiem poinformowania Skarżących, jakie dokumenty winni przedłożyć i jakich informacji udzielić, celem uzyskania dla siebie korzystnego rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwinęli i szczegółowo uzasadnili wskazane zarzuty.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
W niniejszej sprawie nie są sporne ustalenia organu dotyczące okoliczności zawarcia przez Spółkę i wykonawcę dwóch spornych umów cywilnoprawnych: "Kontrakt managerski - umowa o współpracy" zawarta na okres od 1 września 2017 r. do 25 października 2019 r. oraz "umowa o świadczenie usług" zawarta 25 października 2019 r., na czas nieoznaczony. Nie są również sporne w sprawie fakty, że w okresie obowiązywania obu umów do 30 kwietnia 2021 r. (ostatniego dnia objętego zaskarżoną decyzją), Wykonawca pełnił funkcję Prezesa Zarządu Spółki oraz zgodnie z danymi zawartymi w CEIDG posiada zarejestrowaną pozarolniczą działalność od 22 marca 2010 r. do dnia wydania zaskarżonej decyzji i z tytułu świadczonych usług na rzecz Spółki, na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych, wystawiał faktury Vat za swoje usługi w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności.
Jak wyjaśnił Prezes NFZ, sporne w niniejszej sprawie jest to, czy zawarte umowy rodzą tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego w związku z czym Spółka, jako płatnik składek ubezpieczenia zdrowotnego, zobowiązana była do zgłoszenia wykonawcy do ubezpieczenia zdrowotnego i odprowadzenia należnych składek, czy też umowy te mogły być wykonywane w ramach prowadzonej przez Stronę działalności gospodarczej zarejestrowanej w ewidencji działalności gospodarczej i w ramach tej działalności Strona powinna rozliczyć należne składki związane z wykonanymi spornymi umowami.
Wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 c) i e) ustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są: c) osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 i 2105 oraz z 2022 r. poz. 24, 974 i 1570) lub przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub ubezpieczeniu społecznym rolników, e) osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, dotyczące zlecenia lub osobami z nimi współpracującymi.
Wyjaśnienia też wymaga, że zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Natomiast na podstawie art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach, za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający.
Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a i c-i, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Z kolei według art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009, z poźn. zm.), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorcy od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy.
Definiując osobę prowadzącą działalność pozarolniczą art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach, odsyła do art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m.in. osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców lub innych przepisów szczególnych, z wyjątkiem ust. 6a (pkt 1).
Sąd stwierdza, że Prezes NFZ prawidłowo powołał się w niniejszej sprawie na treść uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z 17 czerwca 2015 r. sygn. akt III UZP 2/15 – odnoszącej się co prawda do ubezpieczeń społecznych, ale znajdującej adekwatne zastosowanie również do ubezpieczeń zdrowotnych – w której Sąd Najwyższy stwierdził m.in., że: "W literaturze przedmiotu trafnie zwraca się uwagę, że w spółkach kapitałowych zawarcie kontraktu menadżerskiego z członkiem zarządu kreuje wtórną podstawę powiązania menadżera ze spółką, bowiem podstawowe znaczenie ma powołanie go na członka zarządu tworzące stosunek członkostwa w zarządzie spółki regulowany przepisami Kodeksu spółek handlowych i innymi przepisami wewnętrznymi spółki (...)". Sąd Najwyższy doszedł do wniosku, że: "(...) co prawda przedmiotem działalności gospodarczej może być zarządzanie, niemniej skoro mandat do pełnienia funkcji w spółce wynika z powołania w skład zarządu, to w tak określonym przedmiocie usług (zarządzanie), nie mieści się umowa (kontrakt menadżerski) zawarta przez członka zarządu spółki kapitałowej z tą spółką." Sąd Najwyższy uznał, że: "(...) skoro wykonywanie przez członka zarządu spółki kapitałowej kontraktu menadżerskiego nie mieści się w przedmiocie zarejestrowanej przez niego działalności gospodarczej, określonej jako zarządzanie, albowiem zawarta przez niego ze spółką umowa nie może być faktycznie potraktowana jako umowa o zarządzanie, to należy przyjąć, że tytułem ubezpieczenia społecznego takich osób jest wykonywanie umowy o świadczenie usług na rzecz i w imieniu spółki, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. W konsekwencji Sąd Najwyższy uznał, że bez względu na nazwę umowy, objęta jest ona zakresem przedmiotowym art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy systemowej, a osoby wykonujące takie usługi na jednej z wymienionych w tym przepisie podstaw, podlegają tytułowi ubezpieczeń społecznych na tej właśnie podstawie."
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia czy zakres świadczonych przez Wykonawcę usług w ramach zawartych ze Spółką spornych umów mieścił się w zakresie zadań i czynności związanych z pełnioną przez Wykonawcę funkcją Prezesa Zarządu Spółki, czy też nie. Skarżący stoi na stanowisku, że zakres świadczonych przez Wykonawcę usług w ramach zawartych ze Spółką spornych umów nie mieścił się w zakresie zadań i czynności związanych z pełnioną przez Wykonawcę funkcją Prezesa Zarządu Spółki, w związku z czym, zdaniem Skarżącego, przywołana przez organ uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z 17 czerwca 2015 r. sygn. akt III UZP 2/15, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
W ocenie Sądu, Prezes NFZ dokonał prawidłowej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie i doszedł do właściwego wniosku, że zakres świadczonych przez Wykonawcę usług w ramach zawartych ze Spółką spornych umów mieścił się w zakresie zadań i czynności związanych z pełnioną przez Wykonawcę funkcją Prezesa Zarządu Spółki.
Należy zauważyć, że zgodnie z rozdziałem 2 § 1 pkt 1 regulaminu zarządu Spółki, Zarząd jest organem zarządzająco-wykonawczym Spółki. Zarząd prowadzi sprawy Spółki oraz kieruje całokształtem jej działalności, zarządza przedsiębiorstwem prowadzonym przez Spółkę oraz reprezentuje ją na zewnątrz. Z § 3 pkt 5 wynika, że każdy Członek Zarządu może prowadzić bez uprzedniej uchwały Zarządu sprawy nie przekraczające zakresu zwykłych czynności Spółki.
W § 6 unormowano, że do zakresu działania Prezesa Zarządu należy w szczególności: 1) kierowanie pracami Zarządu, 2) przedstawianie wniosków Zgromadzeniu Wspólników w sprawach wymagających uchwał tych organów, kierowanie opracowaniem planów strategicznych kształtujących kierunki rozwoju Spółki, 3) nadzór nad pracami wszystkich jednostek organizacyjnych Spółki, 4) nadzór nad zabezpieczeniem i prawidłowym zarządzaniem mieniem Spółki, 5) rozstrzyganie wszystkich innych spraw związanych z kierowaniem działalnością Spółki, a nie zastrzeżonych do decyzji Zarządu lub innych organów Spółki.
Zgodnie natomiast z postanowieniami umowy – "Kontrakt managerski - umowa o współpracy" z 1 września 2017 r. w pkt 2.2 określono, że: "Na mocy niniejszego Kontraktu, Spółka powierza, zaś Manager podejmuje się do stałego odpłatnego świadczenia w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej następujących usług ("Usług"):
a) doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej w branży najmu/leasingu (jako form finansowania poza bankowego), w szczególności pojazdów, w tym doradztwo w zakresie pozyskiwania rynku oraz utrzymywania i rozwoju kontaktów z kluczowymi klientami Spółki;
b) doradzanie komórkom organizacyjnym Spółki w zakresie technik pozyskiwania klientów oraz utrzymywania i rozwoju kontaktów z kluczowymi klientami Spółki;
c) doradztwo w zakresie optymalizacji realizacji strategii handlowej i marketingowej;
d) doradztwo w zakresie możliwości pozyskiwania nowych kontrahentów i klientów;
e) utrzymanie i rozwój kontaktów biznesowych;
f) promowanie działalności Spółki;
g) bieżące analizowanie konkurencyjnych podmiotów;
h) rozwój nowych produktów (analiza rynku);
i) monitoring trendów w zakresie branży Car Fleet Management (CFM).
W pkt 2.3 umowy Strony postanowiły, że w świadczeniu usług Strona zachowuje pełną swobodę oraz samodzielność, także w zakresie określenia miejsca i czasu wykonywania usług. W pkt 2.4 umowy ustalono, że wszelkie koszty związane z wykonywaniem niniejszej umowy pokrywa we własnym zakresie usługodawca. W pkt 3.1 pkt d umowy Strona oświadczyła, że: a) ponosi pełne ryzyko gospodarcze związane z należytym świadczeniem usług; b) ponosi odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat swoich czynności oraz ich wykonywanie; c) świadczy usługi jako niezależny przedsiębiorca, niepodlegający kierownictwu Spółki, zaś niniejszy Kontrakt będzie wykonywany w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, oraz że przedmiot Kontraktu pokrywa się z przedmiotem tej działalności. W pkt 6 Strony umowy postanowiły, że Strona ponosi pełne ryzyko gospodarcze prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, w ramach której świadczy na rzecz Spółki usługi.
Zgodnie zaś z postanowieniami umowy – "umowa o świadczenie usług" zawartej 25 października 2019 r., w załączniku nr 1 do umowy unormowano, że: do zakresu usług świadczonych przez usługodawcę w ramach umowy należy: 1) doradztwo w zakresie określenia oraz monitoringu realizacji w spółce PMF: sposobu sprzedaży oferowanych produktów, sposobów pozyskiwania i rozpoznawania potrzeb klientów, standardów doradztwa i obsługi klienta,
2) doradztwo w zakresie marketingu, mające na celu podniesienie poziomu sprzedaży i poziomu świadczonych usług (oferty produktowej PMF),
3) usługi w zakresie pośrednictwa finansowego dot. pozyskiwania klientów,
4) usługi związane ze wsparciem w zakresie uzyskania finansowania bankowego,
5) doradztwo w zakresie raportów sprzedażowych,
6) dokonywanie analiz rynku, ukierunkowanych na identyfikację nowych klientów,
7) doradztwo w zakresie optymalizacji struktury organizacyjnej sprzedaży realizowanej przez PMF,
8) wsparcie w procesie ofertowania jak i obsłudze wybranych klientów,
9) wsparcie w zakresie działań mających na celu zwiększenie sprzedaży i obrotów w celu polepszenia wyników finansowych Spółki.
W postanowieniach tej umowy stwierdzono m.in.: w pkt 2.1, że: "przedmiotem niniejszej Umowy jest określenie zasad współpracy i wzajemnych rozliczeń Stron związanych ze świadczeniem przez Usługodawcę na rzecz PMF usług określonych w Załączniku nr 1 do niniejszej Umowy (" Usługi").", w pkt 3.1.3, że: "niniejsza Umowa jest zawierana w ramach prowadzonej przez Usługodawcę działalności gospodarczej, oraz że przedmiot niniejszej Umowy pokrywa się z przedmiotem tej działalności, oraz że ponosi ryzyko gospodarcze związane z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą.", w pkt 8.4, że: "Zgodnie z Umową, nie będzie przysługiwało żadne inne dodatkowe wynagrodzenie z tytułu dodatkowych i ponadnormatywnych nakładów kosztów i czasu na świadczenie Usług, wymaganych do wypełnienia zobowiązań wynikających z Umowy, w związku z czym Zleceniobiorca będzie ponosić ryzyko organizacyjne oraz finansowe prowadzonej działalności gospodarczej".
Analizując cały materiał dowodowy sprawy w szczególności postanowienia spornych umów oraz zakres kompetencji i zadań Prezesa Zarządu Spółki uregulowany w regulaminie, Sąd uznał, że Prezes NFZ doszedł do słusznych wniosków, że obowiązki i zadania Strony jako Prezesa Zarządu Spółki oraz jako osoby prowadzącej pozarolniczą działalność, z którą Spółka zawarła umowy cywilnoprawne wzajemnie się przenikały. Organ słusznie wskazał, że zgodnie z regulaminem, Zarząd jest organem zarządzająco-wykonawczym Spółki. Zarząd prowadzi sprawy Spółki oraz kieruje całokształtem jej działalności, zarządza przedsiębiorstwem prowadzonym przez Spółkę oraz reprezentuje ją na zewnątrz (rozdziale 2 § 1 pkt 1), każdy Członek Zarządu może prowadzić bez uprzedniej uchwały Zarządu sprawy nie przekraczające zakresu zwykłych czynności Spółki (§ 3 pkt 5), do zakresu natomiast działania Prezesa Zarządu należy w szczególności: kierowanie opracowaniem planów strategicznych kształtujących kierunki rozwoju spółki (w § 6 pkt 3), nadzór nad pracami wszystkich jednostek organizacyjnych Spółki (w § 6 pkt 4), nadzór nad zabezpieczeniem i prawidłowym zarządzaniem mieniem Spółki (w § 6 pkt 5). Niewątpliwie w tak określonym katalogu zadań i uprawnień zarządu Spółki mieści się także wykonywanie czynności doradczych i zarządczych, określonych w spornych umowach. W zakresie ogólnego zadania Prezesa Zarządu polegającego na kierowaniu opracowaniem planów strategicznych kształtujących kierunki rozwoju Spółki, mieszczą się szczegółowe działania w postaci: usług w zakresie pośrednictwa finansowego dot. pozyskiwania klientów, usług związanych ze wsparciem w zakresie uzyskania finansowania bankowego, dokonywania analiz rynku, ukierunkowanych na identyfikację nowych klientów, wsparcia w procesie ofertowania jak i obsłudze wybranych klientów, wsparcia w zakresie działań mających na celu zwiększenie sprzedaży i obrotów w celu polepszenia wyników finansowych Spółki, jak również utrzymania i rozwoju kontaktów biznesowych, promowania działalności Spółki, bieżącego analizowania konkurencyjnych podmiotów, rozwoju nowych produktów (analiza rynku), monitoringu trendów w zakresie branży Car Fleet Management (CFM).
Prezes NFZ słusznie również uznał, że działania Strony w ramach spornych umów nie odnosiły skutku w jej sferze praw i obowiązków lecz Spółki.
Prowadzi to do wniosku, że określony w spornych umowach zakres usług wykonywanych przez Stronę na rzecz Spółki w dużej części wyczerpuje się w obowiązkach i zadania Strony jako Prezesa Zarządu Spółki, wykonywanie zatem tych umów nie może mieścić się w przedmiocie zarejestrowanej przez Stronę działalności gospodarczej. Oznacza to, że tytułem ubezpieczenia zdrowotnego Strony, w spornym w niniejszej sprawie zakresie, jest wykonywanie przez Stronę zawartych ze Spółką dwóch umów o świadczenie usług na rzecz Spółki, do których zgodnie z K.c. stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, a nie prowadzona przez Stronę działalność gospodarcza. W świetle uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 17 czerwca 2015 r. sygn. akt III UZP 2/15, tak należy ocenić sporne umowy, niezależnie od zamiaru stron zawierających te umowy, w tym niezależnie od tego, czy zamiarem stron było obejście przepisów prawa. Dla oceny charakteru prawnego spornych umów i ustalenia podstawy tytułu ubezpieczenia zdrowotnego w związku z ich wykonywaniem, nie ma znaczenia okoliczność, że okres na który zostały zawarte sporne umowy nie pokrywał się ściśle z okresem pełnienia przez Stronę funkcji Prezesa Zarządu Spółki, istotny natomiast jest fakt, że przez cały okres wykonywania przez Stronę spornych umów, objęty zaskarżoną decyzją, Strona pełniła funkcję Prezesa Zarządu Spółki.
Z tych względów, Sąd stwierdza, że nie są uzasadnione zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego – art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach, art. 734 § 1 K.c., art. 65 § 1 i § 2 K.c., art. 3531, art. 58 oraz art. 65 § 2 K.c., a także art. 3 Prawa przedsiębiorców, jak również art. 7 Konstytucji RP.
Sąd również stwierdza, że z tych samych powodów nie są uzasadnione zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 79a, art. 80, a także art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a.
Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził także uchybień w zakresie stosowania przez organ przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
Organ rozstrzygając o kwalifikacji prawnej spornych umów oparł się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, z uwzględnieniem w szczególności zapisów zawartych umów. Na podstawie ich treści oraz innych okoliczności sprawy organ dokonał merytorycznej oceny z uwzględnieniem ogólnych zasad proceduralnych określonych w przepisach K.p.a., a podjęte w tym zakresie rozstrzygniecie zostało uzasadnione w sposób wymagany przez normę prawa określoną w art. 107 § 3 K.p.a. Organ zatem działając na podstawie przepisów prawa zgromadził i rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, w konsekwencji wyjaśnił dokładnie stan faktyczny i prawidłowo rozstrzygnął o tytule ubezpieczenia zdrowotnego w związku z wykonywaniem przez Stronę spornych umów, co znalazło swój wyraz w wyczerpującym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W konsekwencji organ nie uchybił zasadzie zaufania, informowania oraz zasadzie przekonywania.
Odmienna ocena dowodów, do której Skarżący był uprawniony, nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia. Stanowisko Skarżącego stanowi jedynie polemikę z oceną dokonaną przez organ, przy czym jej skutecznie nie podważa.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI