VI SA/Wa 1899/05

VI SA/Wa 1899/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Czarnecki /sprawozdawca/
Dorota Wdowiak /przewodniczący/
Izabela Głowacka-Klimas
Symbol z opisem
6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2006 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
VI SA/Wa 1899/05
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. organ ten, na podstawie art. 20, art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), cofnął J. G. pozwolenie na broń palną myśliwską.
Organ Policji ustalił, iż J. G. dopuścił się przestępstwa z art. 178a § 1 kk. Sąd Rejonowy w [...] Zamiejscowy [...] Wydział Karny z siedzibą w [...] wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2005 r. warunkowo umorzył postępowanie karne na okres próby 2 lat orzekając wobec J. G. świadczenie pieniężne w kwocie 500 zł oraz środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 1 roku. W ocenie organu administracji J. G. prowadząc pojazd w stanie nietrzeźwości nie daje gwarancji bezpiecznego używania broni, albowiem może dojść do sytuacji, że użyje jej w stanie po spożyciu alkoholu, a tym samym istnieje uzasadniona obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 w/w ustawy, że J. G. może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Organ administracji zdecydowanie stoi na stanowisku, iż osoba karana za tego rodzaju przestępstwo nie powinna posiadać broni, przynajmniej do czasu zatarcia skazania.
W odwołaniu od decyzji J. G. wnosił o jej uchylenie. Skarżący postawił zarzut błędnego przyjęcia, iż jest osobą karaną, albowiem wyrok umarzający warunkowo postępowanie karne dowodzi, że sąd karny uznał, iż pomimo umorzenia postępowania skarżący będzie przestrzegał porządku prawnego, a w szczególności nie popełni ponownie przestępstwa. W związku z tym skarżący stwierdził, iż argumentacja organu administracji stoi w sprzeczności z ustaleniami sądu karnego uznającymi skarżącego za osobę dająca gwarancje przestrzegania porządku prawnego.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ administracji stwierdził, iż nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu I instancji. Od posiadacza broni organy Policji wymagają nieskazitelnej postawy, a skarżący dopuszczając się przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji takiej postawy nie wykazał. Organ administracji uznał, iż organ I instancji błędnie określił wyrok sądu karnego jako skazujący, jednakże wyrok ten stwierdza fakt dopuszczenia się przez skarżącego popełnienia przestępstwa. To z kolei powoduje utratę wiarygodności J. G., jako posiadacza broni, co do zgodnego z prawem jej używania. Organy Policji stoją bowiem na stanowisku, iż osoby posiadające pozwolenie na broń nie mogą dopuszczać się naruszeń ładu prawnego.
Na decyzję tę J. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie o uchylenie decyzji zapadłych w obu instancjach. Skarżący postawił zarzuty naruszenia art. 127 § 2 i art. 107 §1 kpa przez sporządzeni i podpisanie decyzji przez osobę nieupoważnioną oraz niewskazanie organu, który powinien wydać decyzję, a także naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji przez błędną wykładnię tych przepisów i niewłaściwe ich zastosowanie.
W uzasadnieniu skargi J. G. podkreślał, iż decyzja organu odwoławczego została sporządzona przez Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych Biura Prawnego KGP – Radcę prawnego nadkomisarza [...], zamiast przez Komendanta Głównego Policji lub osobę przez niego upoważnioną. Nadto z decyzji wynika, iż została wydana przez Komendę Główną Policji, a nie przez organ, którym jest Komendant Główny Policji. Ponieważ z akt sprawy nie wynika by osoba wydająca decyzję była upoważniona do jej wydania, skarżący wnosił o stwierdzenie nieważności tej decyzji.
Jednocześnie skarżący podniósł, iż obie decyzje nie zawierają właściwego uzasadnienia podstawy cofnięcia pozwolenia na broń. Organy administracji nie zebrały całego materiału dowodowego w sprawie w sposób wyczerpujący, bowiem skarżący cieszy się dobrą opinią zarówno z miejsca zamieszkania jak i z pracy, natomiast popełnienie przestępstwa komunikacyjnego (jazda w stanie nietrzeźwości) była w jego życiu incydentem. W tym zakresie skarżący odwołał się do wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne dowodząc, iż sąd oceniając jego właściwości osobiste i życie przed popełnieniem przestępstwa, a także jego charakter, temperament, zdolność do samokrytyki, wrażliwość sumienia, warunków środowiska w którym żyje, doszedł do przekonania, że nie wejdzie ponownie w konflikt z prawem. Na potwierdzenie powyższych okoliczności skarżący przedłożył opinie z miejsca pracy i wywiad środowiskowy z miejsca zamieszkania. Reasumując skarżący wywodził, iż twierdzenie organu administracji przyjęte w zaskarżonej decyzji stoi w sprzeczności ze stanowiskiem sądu karnego i nie znajduje oparcia w materiale dowodowym.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosił o jej oddalenie. W ocenie organu administracji fakt popełnienia przestępstwa – jazda w stanie nietrzeźwości – przez skarżącego uzasadnia zaliczenie go do grupy osób, co do których istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Katalog przestępstw z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie jest zamknięty co oznacza, że popełnienie także innego przestępstwa niż tam wymienionego, może skutkować cofnięciem pozwolenia na broń.
Odnosząc się do zarzutów mających uzasadnić wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, organ administracji stwierdził, iż osoba, która podpisała decyzję miała stosowne upoważnienie. Aczkolwiek nieprawidłowością było niepowołanie tego upoważnienia to jednak uchybienie to nie skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji, podobnie jak nieprawidłowe określenie organu w decyzji II instancji, bowiem błąd ten nie miał wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie.
Reasumując organ ocenił, iż skarżący nie daje gwarancji przestrzegania przepisów ustawy o broni i amunicji w zakresie bezpieczeństwa posiadania i używania broni, pomimo tego, że sąd karny warunkowo umorzył w stosunku do niego postępowanie karne. Albowiem spełnienie przesłanek z art. 66 § 1 i § 2 kk nie jest tożsame z brakiem obawy użycia przez skarżącego broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), która art. 1 wprowadziła ustawę z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 2 ustawę z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), z dniem 1 stycznia 2004 r.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy).
W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd jest skarga J. G. na decyzje organów Policji cofające pozwolenie na bron palną myśliwską.
Jednym z wniosków skargi było stwierdzenie nieważności decyzji organu odwoławczego (Komendanta Głównego Policji) z uwagi na wydanie decyzji przez osobę, która nie wykazała swojego umocowania w ramach art. 268a kpa. Faktycznie w podstawie prawnej decyzji organu odwoławczego nie podano tego upoważnienia, jednakże na rozprawie pełnomocnik Komendanta Głównego Policji uchybienie to naprawił przedkładając Decyzję Nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2005 r., z której wynika, iz nadkomisarz [...] (wydająca decyzję) była umocowana do jej wydania w imieniu organu.
W tych okolicznościach podstawa stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji odpadła, natomiast wskazanie w decyzji zamiast Komendanta Głównego Policji Komendę Główna Policji, w świetle prawidłowości wydania decyzji przez osobę upoważnioną, nie mogło stanowić samodzielnej podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, bowiem błąd ten faktycznie nie miał wpływu na rozstrzygnięcie.
Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 w/w ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, iż jedynie prawomocny wyrok skazujący daje podstawę organowi administracji do zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji.
Skarżący wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2005 r. ([...]) Sądu Rejonowego w [...] Zamiejscowy [...] Wydział Karny z siedzibą w [...] uznany został za winnego popełnienia czynu z art. 178a § 1 kk, jednakże postępowanie karne w stosunku do niego zostało warunkowo umorzone. Tym samym organ administracji nie mógł użyć, jako samoistnej przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 6 w/w ustawy, wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne w stosunku do skarżącego. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy użył także pozaustawowego wymogu (warunku), którym kierował się cofając skarżącemu pozwolenie na broń. Komendant Główny Policji stwierdził bowiem, iż skarżący nie spełnia wymagania "nieskazitelnej postawy", a fakt dopuszczenia się przestępstwa spowodował "utratę wiarygodności" J. G., jako posiadacza broni.
Godzi się więc zauważyć, iż ustawa o broni i amunicji nie zna takich okoliczności jak: brak "nieskazitelnej postawy" lub "utrata wiarygodności", które stanowiłyby podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń. Przesłankami ustawowymi do cofnięcia pozwolenia na broń jest uzasadniona obawa, że posiadający pozwolenie może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności, kiedy został skazany prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec którego toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Niewątpliwie przesłanka skazania karnym wyrokiem prawomocnym za przestępstwo umyślne, w rozpoznawanej sprawie nie mogła stanowić podstawy wydania zaskarżonej decyzji. Decyzja ta nie była wydana w trakcie, kiedy przedmiotowe postępowanie przeciwko skarżącemu się toczyło, zatem i ta podstawa cofnięcia pozwolenia nie wystąpiła.
Pozostaje więc uzasadniona obawa, że posiadający pozwolenie może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jak wyraził to Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 stycznia 2003 r. (III SA 1173/01) "Nie może być realniej zarysowana obawa, że posiadacz broni palnej użyje tej broni "w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego" niż skazujący wyrok sądowy i to niezależnie od wymiaru kary. Skłonność do nadużywania alkoholu, awantur, nadmierna porywczość dyskwalifikują posiadacza broni i urealniają obawę, że może jej użyć w celach sprzecznych z porządkiem publicznym".
Skarżący na etapie postępowania administracyjnego przedłożył sprawozdanie kuratora sądowego z wywiadu środowiskowego oraz opinie z miejsc pracy. Sąd nie dokonywał ustaleń na podstawie powyższych dokumentów, bowiem nie jest do tego upoważniony, jednakże stwierdził, iż organ administracji, uzasadniając decyzję ograniczył się do ogólnikowego i lakonicznego stwierdzenia, że w stosunku do skarżącego istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Nie wykazał tym samym na podstawie jakich to przesłanek upatruje związek z tymi obawami, naruszając art. 80 i art. 107 § 3 kpa., albowiem powoływanie się na wyrok o umorzeniu warunkowym postępowania karnego, sam w sobie taką argumentacją nie jest. Skarżący, jak wskazano wyżej przedłożył dokumentację o jego zachowaniu w środowisku, w którym mieszka i opinie z miejsc pracy. Pominięcie zatem w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Braki w tym zakresie winny być przez organ orzekający z własnej inicjatywy uzupełnione, zgodnie z przepisami art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Brak ustosunkowania się w decyzji do argumentów skarżącego pozbawia Sąd możliwości dokonania prawidłowej kontroli rozstrzygnięcia organu administracji. W rozpatrywanej sprawie próba uzasadnienia wydanych decyzji została podjęta dopiero w odpowiedzi na skargę, która nie może być traktowana jako aneks do decyzji, gdyż należy już do postępowania sądowo-administracyjnego, a nie administracyjnego.
Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy, narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji.
W związku z powyższym przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji powinien odnieść się do wszystkich okoliczności faktycznych i całego materiału dowodowego, który zgromadzi w sprawie, by następnie na jego podstawie podjąć decyzję administracyjną prawidłowo uzasadnioną o przekonywującej treści.
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.