VI SA/Wa 1890/25

VI SA/Wa 1890/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-09-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Szydłowska
Sławomir Kozik /sprawozdawca/
Urszula Wilk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200, art. 205 § 1 i 2, art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2018 poz 265
§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości  z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie: Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. ref. Katarzyna Mostowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2025 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz S. z siedzibą w L. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] z siedzibą w L. (dalej: "Strona", "Stowarzyszenie", "Skarżący"), jest decyzja z 25 marca 2021 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: "organ", "Kolegium", "SKO") nr [...], wydana na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej: "K.p.a.") oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570), umarzająca na zasadzie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., postępowanie odwoławcze od decyzji Marszałka Województwa [...] (dalej: "organ I instancji", "Marszałek") z 1 czerwca 2020 r., udzielającej [...]sp. z o.o. z/s w W. (dalej: "Spółka", "Uczestnik"), zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii komunikacyjnej K. – K. – W. – Z..
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że postanowieniem z 27 czerwca 2018 r. Marszałka, Strona jako organizacja społeczna, w trybie art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a., została dopuszczony do udziału w postępowaniu wszczętym z wniosku Spółko o udzielenie zezwolenia na wykonywanie krajowych regularnych przewozów drogowych osób na linii K.-K.-W.-Z.. Organ I instancji uznał, że wniosek Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu jest uzasadniony celami statutowymi tej organizacji, jak również przemawia za tym interes społeczny.
Decyzją z 1 czerwca 2020 r. nr [...]Marszałek udzielił wnioskodawcy zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych na wspomnianej linii.
Rozpatrując odwołanie Stowarzyszenia od powyższej decyzji Kolegium orzekło o umorzeniu postępowania odwoławczego. W motywach zaskarżonej decyzji wskazano, że postanowienie o dopuszczeniu organizacji społecznej może podlegać kontroli instancyjnej w postępowaniu odwoławczym, uruchomionym wniesieniem odwołania od decyzji kończącej postępowanie w pierwszej instancji. W ocenie organu postanowienie Marszałka o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w
postępowaniu w tej sprawie było nieprawidłowe. Uznano bowiem, że Stowarzyszenie wpisane jest nie tylko do Rejestru Stowarzyszeń, ale również do Rejestru Przedsiębiorców. Jako przedmiot deklarowanej działalności widnieją tam oznaczone kodem Polskiej Klasyfikacji Działalności 49.39.Z. – pozostały transport pasażerski, gdzie indziej niesklasyfikowany, 49.31.Z – transport lądowy pasażerski, miejski i podmiejski, 49 – transport lądowy i rurociągowy. W ocenie organu oznacza to, że Stowarzyszenie może prowadzić działalność gospodarczą, występować na rynku jako przedsiębiorca konkurujący z wnioskodawcą. W ocenie Kolegium oznacza to, że Stowarzyszenie może prowadzić działalność gospodarczą w tym zakresie i czerpać z niej korzyści materialne. Może zatem występować jako przedsiębiorca konkurujący na rynku transportu z wnioskodawcą w niniejszej sprawie. Zdaniem Kolegium Stowarzyszenie ma przeciwstawne względem wnioskodawcy interesy gospodarcze, co oznacza że Stowarzyszenie będzie działać na rzecz jego członków, a nie w interesie społecznym o którym mowa w art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. Samo stwierdzenie Stowarzyszenia, że jego członkowie nie świadczą i nie zamierzają świadczyć w przyszłości usług transportowych na spornej linii komunikacyjnej nie podważa powyższych uwag. Stowarzyszenie uzasadniając wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie wskazało na okoliczności, które powtarzają jego cele statutowe. Kolegium stoi na stanowisku, że warunek z art. 31 § 1 K.p.a. wzięcia udziału w postępowaniu przez to Stowarzyszenie uzasadniony celami statusowymi tej organizacji nie został wykazany, bowiem Stowarzyszenie powołuje się jedynie na ogólnikowe stwierdzenia nie podając konkretnych sytuacji, miejsc, zdarzeń dotyczących sytuacji niebezpiecznych na drodze, konkretnych istniejących i funkcjonujących na tej linii przewoźników, którym wydanie zezwolenia dla Spółki mogłoby zagrozić.
Organ uznał, że rozpisywanie się w złożonym przez Stowarzyszenie wniosku o działaniach podejmowanych w sprawie [...]sp. z o.o. w 2014 r. i zaprzestanie realizowania usług przewoźniczych na linii L.-R. przez innych przewoźników nie ma jakiegokolwiek znaczenia w indywidualnych okolicznościach niniejszej sprawy.
Kolegium wskazało, iż zgodnie z art. 22a ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, organy o których mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1, mogą odmówić udzielenia zezwolenia bądź zmiany zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowy, w przypadku gdy zostanie wykazane, że projektowana linia regularna stanowić będzie zagrożenie dla już istniejących linii
regularnych, z wyjątkiem sytuacji, kiedy linie te są obsługiwane tylko przez jednego przewoźnika lub przez jedną grupę przewoźników. Stowarzyszenie powołując się na istnienie tego przepisu nie wykazało, że zmiana posiadanego przez Stronę zezwolenia na wykonywanie transportu na linii regularnej, a więc nie "wprowadzenie" na tej linii nowego przewoźnika, stanowić będzie zagrożenie dla istniejącej linii regularnej.
W ocenie Kolegium Stowarzyszenie nie przedstawiło we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu oraz w odwołaniu argumentów przemawiających za istnieniem interesu społecznego, które uzasadniałyby wzięcie przez nie udziału w tym postępowaniu. Zdaniem Kolegium, Stowarzyszenie podało jedynie ogólnikowe stwierdzenia oraz orzecznictwo sądowe, nie podając konkretnych sytuacji niebezpiecznych na drodze lub istniejących linii, którym wydanie zezwolenia na rzecz wnioskodawcy mogłoby zagrozić. Nie wystąpiła zatem w ocenie organu również przesłanka interesu społecznego w dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu.
Z tych przyczyn organ ocenił, że Stowarzyszenie występuje w postępowaniu w interesie jego członków, a nie społecznym, czego wymaga art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a.
Stowarzyszenie wniosło na decyzję z 25 marca 2021 r., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości, a także zasądzenia na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności naruszenie art. 138 § 1 pkt 3, art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a., poprzez bezpodstawne umorzenie postępowania odwoławczego i uznanie, że Stowarzyszenie nie powinno być dopuszczone do postępowania, podczas gdy wykazało zaistnienie przesłanek dopuszczenia do udziału w postępowaniu, w tym w szczególności, że dopuszczenie go do udziału w postępowaniu jest uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i przemawia za tym interes społeczny.
W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił argumenty popierające zarzuty skargi.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z 22 września 2021 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1475/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, jednak Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 15 kwietnia 2025 r. o sygn. akt II GSK 118/22 uchylił wyrok WSA w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi. NSA stwierdził, że: "(...) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarządzeniem z dnia 16 sierpnia 2021 r. (k. 37 akt sądowych), powołując się na art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374, 567, 568, 695, 875, dalej: ustawa covidowa), wyznaczył termin posiedzenia niejawnego oraz skład orzekający w sprawie. Przed rozpoznaniem sprawy nie zawiadomiono jednak stron o treści powyższego zarządzenia i nie pouczono o możliwości złożenia dodatkowych wyjaśnień w sprawie. W sentencji wyroku z 22 września 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1475/21 wskazano, że sprawa została rozpoznana "na posiedzeniu niejawnym"." Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "(...) w sprawie zaszła nieważność postępowania przed Sądem I instancji, o której mowa w powołanym art. 183 § 2 pkt. 5 p.p.s.a. W tej sprawie wyznaczono termin posiedzenia niejawnego oraz skład orzekający w sprawie, ale przed rozpoznaniem sprawy nie zawiadomiono stron o treści powyższego zarządzenia. Takie działanie skutkowało zatem pozbawieniem stron przez Sąd I instancji możności obrony ich praw."
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd ponownie rozpoznał przedmiotową sprawę na rozprawie, o której strony zostały prawidłowo zawiadomione. Strony miały zatem możliwość zajęcia stanowiska w sprawie w tym Uczestnik wziął udział w rozprawie. W związku z powyższym, zgodnie z oceną prawną NSA, w sprawie zostało zagwarantowane stronom prawo do obrony.
Sąd stwierdza, że pomimo przedstawienia przez Uczestnika stanowiska w sprawie, popierającego rozstrzygniecie organu w zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, aktualne jest stanowisko oraz argumentacja WSA w Warszawie zawarta w wyroku z 22 września 2021 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1475/21.
Istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny, czy zasadnie Kolegium w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. w związku z art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze, przyjmując w zaskarżonej decyzji brak podstaw do dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu administracyjnym toczącym się z wniosku Spółki.
W myśl art. 31 § 1 K.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 1) wszczęcia postępowania, 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, – jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Dopuszczenie organizacji społecznej do postępowania, jakie toczy się przed organem administracji w sprawie dotyczącej innej osoby, może zatem nastąpić w przypadku spełnienia kumulatywnie dwóch przesłanek wynikających z ww. przepisu. Przesłankami tymi są cele statutowe organizacji uzasadniające dopuszczenie jej do udziału w sprawie i interes społeczny, który także za tym dopuszczeniem przemawia. Organizacja społeczna dopuszczona do udziału w postępowaniu uczestniczy w nim na prawach strony (art. 31 § 3 K.p.a.). Spełnienie wskazanych przesłanek podlega ocenie organu administracji publicznej, jednak tylko w sytuacji ustalenia niespełnienia chociażby jednej z nich organ władny jest odmówić dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu.
Rozpoznając odwołanie organizacji społecznej, która została dopuszczona do udziału w sprawie, organ odwoławczy jest uprawniony (i obowiązany) do oceny zasadności uznania, że cele statutowe i interes społeczny uzasadniały udział tej organizacji w postępowaniu, tj. winien ustalić, czy postanowienie wydane przez organ I instancji w oparciu art. 31 § 2 K.p.a. jest zgodne z prawem, a w konsekwencji czy organizacja ta uprawniona jest do wniesienia odwołania i żądania jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Jeżeli organ odwoławczy, dokonując takiej oceny, ustali wadliwość uznania organizacji za podmiot na prawach strony, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. Brak posiadania przymiotu strony uniemożliwia bowiem uzyskanie w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia merytorycznego, chociażby odwołanie było merytorycznie uzasadnione. Wszczęcie postępowania odwoławczego wymaga bowiem wniesienia odwołania przez uprawniony podmiot, tj. w omawianym przypadku podmiot niewadliwie dopuszczony do udziału w tym postępowaniu.
Prawidłowo zatem SKO poczyniło przedmiotem swoich rozważań zasadność dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu administracyjnym
prowadzonym z wniosku Spółki. W ocenie Sądu jednak, w świetle okoliczności faktycznych sprawy, SKO doszło do, błędnego wniosku o braku podstaw do dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w tym postępowaniu. Zdaniem Sądu, SKO nie wykazało bezpodstawności umocowania Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu z uwagi na brak odpowiednich celów statutowych, czy brak interesu społecznego, w rozumieniu art. 31 § 1 K.p.a.
Jak zostało to już wskazane, dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu jest możliwe, o ile jest to uzasadnione jej celami statutowymi. W statucie Stowarzyszenia został natomiast określony jeden z jego celów tj. zwalczanie nieuczciwej konkurencji w środowisku świadczącym usługi transportu drogowego osób (§ 6 pkt 4 statutu). Okoliczność ta determinuje w ocenie Sądu przyjęcie, że cele statutowe Skarżącego uzasadniały jego udział w toczącym się postępowaniu, a to z uwagi na wskazaną w art. 22a ust. 1 pkt 2 lit a u.t.d., stanowiącym podstawę materialnoprawną prowadzonego postępowania z wniosku Spółki, przesłankę udzielenia zezwolenia opartą na ustaleniu, czy projektowana linia regularna nie będzie stanowić zagrożenia dla już istniejących linii regularnych, a zatem rozważeniu w istocie okoliczności związanych z szeroko rozumianą konkurencyjnością w zakresie przewozów regularnych.
Oceniając natomiast zaistnienie przesłanki interesu społecznego, należy w pierwszej kolejności zauważyć, że jest to pojęcie niedookreślone, któremu dopiero organ administracji publicznej nadaje treść w procesie stosowania norm prawa materialnego w konkretnym przypadku. Przy stosowaniu przepisów zawierających zwroty niedookreślone nie występuje uznanie administracyjne, pomimo ograniczonego luzu decyzyjnego, gdyż ich znaczenie zostaje ustalone w wyniku wykładni (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 139/09, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w niniejszym uzasadnieniu pochodzą z bazy CBOSA). Interes społeczny może polegać na wyjaśnieniu, czy w przypadku wydania nowego zezwolenia nie zostanie naruszony art. 22a ust. 1 pkt 2 lit. a u.t.d. (por. wyrok NSA z 16 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 1500/16). W świetle tego przepisu ustawy o transporcie drogowym organ może odmówić udzielenia lub zmiany zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym w przypadku wykazania, że projektowana linia regularna stanowić będzie zagrożenie dla już istniejących linii regularnych, z wyjątkiem sytuacji, kiedy linie te są obsługiwane tylko przez jednego
przewoźnika lub przez jedną grupę przewoźników. Zatem na wzmiankowaną wykładnię interesu społecznego w omawianym przypadku wpływ powinna mieć w pierwszej kolejności treść art. 22a ust. 1 pkt 2 lit. a u.t.d. Jak wskazał NSA w ww. wyroku z 16 maja 2018 r. nie można tworzyć domniemania, że stowarzyszenia przewoźników działają wyłącznie w interesie swoich członków, czyli w interesie partykularnym, a ich głównym zadaniem jest obrona przed konkurencją nowych przewoźników, którzy ubiegają się o nowe zezwolenie. Obrona przed nieuczciwą konkurencją dotychczasowych przewoźników wynika z przepisów ustawy o transporcie, a konkretnie z art. 22a ust. 1 pkt 2a tej ustawy. Jeżeli organizacja społeczna (tu Stowarzyszenie) zamierza wspomagać organ w wykazaniu/wyjaśnieniu zagrożenia nieuczciwą konkurencją przez nowego przewoźnika ubiegającego się w tej konkretnej sprawie o zezwolenie na przewóz osób na konkretnej trasie (wykazać lub wykluczyć zagrożenie dla już istniejących linii regularnych przez – jak wskazuje - racjonalnie pojmowaną kontrolę społeczną nad postępowaniem administracyjnym), to nie można jej zarzucić działania wyłącznie w interesie partykularnym i braku przymiotu działania w interesie społecznym.
Należy zgodzić się z poglądem, że udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony nie może służyć partykularnym celom samej organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracji. Nie można jednak jednocześnie założyć, że w sytuacji, gdy cele statutowe organizacji społecznej wnioskującej o dopuszczenie do udziału postępowaniu związane są z dziedziną aktywności gospodarczej podmiotu, z wniosku którego toczy się postępowanie administracyjne, a nadto organizacja ta skupia członków prowadzących też taką działalność, to wykluczone jest dopuszczenie takiej organizacji do udziału w sprawie. Dokonanie takiego założenia niejako a priori może bowiem w praktyce czynić martwą instytucję prawną dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym, o której mowa w art. 31 K.p.a.
W ocenie Sądu, Stowarzyszenie uzasadniło wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie (uwzględniony przez Marszałka) interesem społecznym (i celami statutowymi), wyjaśniając, na czym ten interes miałby polegać, przez skoncentrowanie argumentacji w tym względzie na okolicznościach wynikających z dyspozycji wspomnianego art. 22a ust. 1 pkt 2a lit. a u.t.d., który to przepis pozwala
na odmowę udzielenia zezwolenia z powodu nieuczciwej konkurencji, którą stworzy nowy przewoźnik i wynikające z tego konsekwencje gospodarcze dla innych przewoźników działających na określonej trasie. Jak wynika z jego treścią, organy, o których mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1, mogą odmówić udzielenia lub zmiany zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym, w przypadku wystąpienia jednej z wymienionych w tym przepisie okoliczności, w tym gdy zostanie wykazane, że projektowana linia regularna stanowić będzie zagrożenie dla już istniejących linii regularnych, z wyjątkiem sytuacji, kiedy linie te są obsługiwane tylko przez jednego przewoźnika lub przez jedną grupę przewoźników.
W ocenie Sądu, udział Stowarzyszenia (m.in. dysponującego materiałami koniecznymi do oceny okoliczności z art. 22a ust. 1 pkt 2a u.t.d.) w wyjaśnieniu, czy wydanie zezwolenia spowoduje zagrożenie dla już istniejących linii regularnych, może okazać się nie tylko przydatny, ale wręcz konieczny do takiego wyjaśnienia sprawy, aczkolwiek to do organu wydającego zezwolenie należy ostateczne ustalenie tego rodzaju okoliczności. Jednak udział Stowarzyszenia, które statutowo zajmuje się zwalczaniem nieuczciwej konkurencji w środowisku świadczącym usługi transportu drogowego osób (por. § 6 pkt 4 statutu), będzie zgodny z prawem i w żadnym stopniu nie naruszy przepisów art. 31 K.p.a. Nie ma też bowiem prostej zależności pomiędzy prowadzeniem przez członków konkretnego stowarzyszenia działalności konkurencyjnej wobec wnioskodawcy (w tym wypadku Uczestnika), a możliwością dopuszczenia go do udziału w postępowaniu administracyjnym.
Sąd nie zgadza się ze stanowiskiem SKO, że w stanie faktycznym tej sprawy interes Stowarzyszenia w udziale w toczącym się postępowaniu miałby mieć charakter wyłącznie partykularny, który by zaprzeczał interesowi społecznemu w warunkach, kiedy członkowie Stowarzyszenia nie świadczą usług przewozowych i nie obsługują spornej linii ani nie zamierzają podejmować na niej przewozów, zatem nie są wprost czy bezpośrednio zainteresowani zwalczaniem potencjalnych konkurentów, wskazując jedynie na interes społeczny w dążeniu do wykazania (lub wykluczenia) zagrożenia dla już istniejących linii regularnych. Z faktu, że Skarżący skupia przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego osób, prowadzących działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego (§ 10 statutu), a stroną w tym postępowaniu jest Spółka, której przedmiotem przeważającej działalności jest transport lądowy pasażerski, miejski i
podmiejski, nie wynika jeszcze, że Stowarzyszenie może mieć interesy sprzeczne w stosunku do ubiegającego się o zezwolenie przedsiębiorcy. Założenie, że udział Stowarzyszenia w postępowaniu dotyczącym wydania zezwolenia na przewóz osób Uczestnikowi służyć ma wyłącznie realizacji partykularnych interesów Stowarzyszenia zainteresowanego negatywnym dla Uczestnika rozstrzygnięciem ze względu na reprezentowanie jego konkurencji, a nie potencjalnych pasażerów, nie ma przekonującego oparcia w materiałach sprawy. Powyższe założenie nie może zaś opierać się na gołosłownych twierdzeniach organu.
Stosownie do § 10 statutu, Stowarzyszenie tworzą przedsiębiorcy przewozowi; jednak w omawianym przypadku nie ma dowodu na bezpośredni interes Stowarzyszenia w zwalczaniu działalności Uczestnika w odniesieniu do połączenia na linii regularnej K.-K.-W.-Z., skoro siedzibą Stowarzyszenia jest miasto L. (§ 2 statutu), członkowie Stowarzyszenia (czego w sprawie Uczestnik nie kwestionował) nie świadczą i nie zamierzają świadczyć usług przewozowych na linii komunikacyjnej będącej przedmiotem wniosku, a samo Stowarzyszenie zwraca również uwagę na podjęcie czynności, aby wykazać lub wykluczyć zagrożenie dla już istniejących linii regularnych. W tej sytuacji nie sposób utożsamiać celów statutowych i działalności Stowarzyszenia wyłącznie z chęcią obrony własnego interesu, który ma być przeciwstawny interesom Spółki i potencjalnych pasażerów Uczestnika. Można natomiast uznać, że w podanych okolicznościach stanu faktycznego sprawy Stowarzyszenie jest rzecznikiem obiektywnego (neutralnego) interesu społecznego, zaś organ wydający zezwolenie może (z pożytkiem dla wszechstronnego wyjaśnienia kwestii dochodzonego przez Spółkę zezwolenia) wykorzystać specjalistyczną wiedzę Stowarzyszenia oraz znajomość rynku usług komunikacyjnych w obszarze analizy okoliczności leżących u podstaw podejmowanego rozstrzygnięcia o tym zezwoleniu, które to okoliczności organ obowiązany jest mieć na względzie i należycie rozważyć w aspekcie konkurencji na rynku tych usług, poszanowania praw konsumenta i jakości świadczonych usług czy poziomu zaspokajania potrzeb konsumenckich. Wszystkie te elementy mieszczą się w kategorii interesu społecznego, który organ podejmując rozstrzygnięcie o zezwoleniu musi brać pod uwagę.
Ponadto, nawet przyjęcie, że Stowarzyszenie kieruje się również szeroko pojętym interesem swoich członków, który może wyrażać się w niedopuszczeniu nowych przewoźników na określone linie, z uwagi na zaspokojenie potrzeb
przewozowych na określonym terenie przez innych przewoźników, nie wyklucza z zasady tego, że Stowarzyszenie będzie działać w sprawie w interesie społecznym polegającym na wyjaśnieniu wszystkich wątpliwości co do przesłanek udzielenia zezwolenia nowemu przewoźnikowi (tu Spółce) na wnioskowanej przez niego trasie/linii regularnej. Interes społeczny może bowiem polegać w tej sprawie na wszechstronnym wyjaśnieniu istotnych dla podjętego rozstrzygnięcia okoliczności sprawy, a w szczególności ustalenia, czy w wyniku wydania zezwolenia nie zostanie naruszony ww. art. 22a ust. 1 pkt 2a u.t.d. Dogłębne wyjaśnienie sprawy administracyjnej zawsze leży w interesie społecznym. Nie można przy tym uzależniać oceny zaistnienia podstaw do dopuszczenia danej organizacji do udziału w postępowaniu od tego, na ile aktywnie będzie ona z uzyskanego uprawnienia strony w tym postępowaniu korzystać i na ile skuteczne i przekonywujące dla organu mogą okazać się twierdzenia i dowody dotyczące istoty sprawy a formułowane czy przedkładane przez taką organizację. Nie jest to bowiem przesłanka, o której mowa w art. 31 § 1 K.p.a. i twierdzenia odwołujące się do niewystarczająco aktywnej roli Strony czy też nieprzydatności jej stanowisk dla rozstrzygnięcia sprawy – co miałoby przemawiać za brakiem podstaw jej dalszego udziału w sprawie – pozostają poza zakresem badania zaistnienia przesłanek z art. 31 § 1 K.p.a.
Podobnie, za odmową zapewnienia udziału Stowarzyszenia w przedmiotowym postępowaniu nie może przemawiać także to, czy i w jaki sposób korzystało ono z analogicznego uprawnienia w innym postępowaniu administracyjnym i na ile skuteczne i przekonywujące dla organu prowadzącego tamto postępowanie okazały się twierdzenia formułowane przez Stowarzyszenie. Są to okoliczności pozostające poza oceną dokonywaną w oparciu o art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. w tej sprawie.
Nie bez znaczenia dla wyżej przedstawionego stanowiska na rzecz dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, a w konsekwencji na rzecz stwierdzenia braku podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego inicjowanego w tej sprawie odwołaniem Stowarzyszenia od ww. zezwolenia, pozostają także poglądy doktryny o konieczności niejako "życzliwego", tj. rozszerzającego interpretowania pojęć "organizacja społeczna" i "interes społeczny" (zob. M. Szubiakowski - Strona i podmioty na prawach strony (w:) Postępowanie administracyjne – ogólne, podatkowe, egzekucyjne i przed sądami administracyjnymi, red. M. Wierzbowski, Warszawa 2017, s. 60). W tym zakresie można mówić już nawet o swoistym trendzie
"uspołeczniania" interesu prawnego oraz promowania szerokiej partycypacji w postępowaniu (zob. Z. Kmieciak - Problemy i wyzwania partycypacji w postępowaniu administracyjnym [w:] Z. Kmieciak (red.) Partycypacja w postępowaniu administracyjnym. W kierunku uspołecznienia interesu prawnego, Warszawa 2017, s. 17 - 45).
Reasumując, zaskarżona decyzja SKO, umarzająca postępowanie odwoławcze, narusza przepisy art. 138 § 1 pkt 3 w związku art. 31 § 1 pkt 2, § 2 i § 3 K.p.a. W konsekwencji musi to skutkować koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego tej decyzji, co otworzy SKO drogę do rozpatrzenia odwołania Stowarzyszenia od ww. zezwolenia na wykonywanie przez Spółkę regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej K.-K.-W.-Z.. Obowiązkiem organu ponownie rozpoznającego sprawę będzie zastosowanie się do stanowiska wyrażonego w niniejszym wyroku. W toku ponownego rozpoznania sprawy bacząc, że dostęp do postępowania administracyjnego w świetle art. 31 § 1 pkt 1 K.p.a. uzależniony jest w każdym przypadku od spełnienia przesłanek zamieszczonych w tym przepisie prawa, organ nada bieg i rozpatrzy odwołanie Strony od ww. zezwolenia.
Uznając skargę za uzasadnioną, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
W oparciu o przepisy art. 200, art. 205 § 1 i 2, art. 209 tej ustawy, oraz stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018, poz. 265), Sąd zasądził od SKO na rzecz Stowarzyszenia kwotę 697 zł, stanowiącą równowartość uiszczonego wpisu sądowego od skargi (200 zł), wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym (480 zł) i opłaty skarbowej od złożonego pełnomocnictwa (17 zł).