VI SA/Wa 1887/07

VI SA/Wa 1887/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2008-01-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-10-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Czarnecki
Halina Emilia Święcicka
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II OSK 649/08 - Wyrok NSA z 2009-04-29
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 152, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej i palnej myśliwskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Stołecznego Policji z [...] lipca 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego T. S. kwotę 200 zł (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Komendant S. Policji w W. decyzją z dnia [...] 07.2007 r. cofnął T. S. pozwolenie na broń palną bojową oraz myśliwską na skutek powzięcia informacji o jego prawomocnym skazaniu przez Sąd Rejonowy w M. M. za przestępstwo z art. 178a § 2 k.k., a więc za prowadzenie roweru po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości (w aktach postępowania znajduje się wyrok wskazanego Sądu z dnia [...] stycznia 2007 r., nr sygn. akt [...], prawomocny od dnia [...] stycznia 2007 r. - k. 57). Na tej podstawie zaliczył stronę do kategorii osób, o których mowa w art 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, tj. co do których zachodzi uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Strona wniosła od tej decyzji w ustawowym terminie odwołanie do Komendanta Głównego Policji, podnosząc, iż organ I instancji dokonał błędnej, rozszerzającej interpretacji przepisu art. 15 ust. I pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a także dopuścił się naruszenia art. 107 § 3 kpa, ponieważ zaskarżona decyzja nie zawiera właściwego uzasadnienia.
Komendant Główny Policji, po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz z odwołaniem, decyzją z dnia [...] września 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał między innymi, że zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, stanowiącym podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń w sytuacji, kiedy w danym, konkretnym przypadku zachodzi uzasadniona obawa użycia broni przez jej posiadacza w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Odnosząc się do zarzutu strony w kwestii interpretacji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, organ wyjaśnił, że w przepisie tym ustawodawca jedynie przykładowo wymienił okoliczności uzasadniające przedmiotową obawę (w szczególności skazanie za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo toczące się o nie postępowanie karne). Dlatego także popełnienie innych niż wymienione w tym przepisie, przestępstwa, stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu uzasadniać mogą zastosowanie przez organy Policji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.
Ustawodawca bowiem pozostawił tą kwestię uznaniu organów właściwych w sprawach pozwoleń na broń. Należy dodać, iż w myśl art. 80 Kpa podstawową zasadą postępowania dowodowego jest zasada swobodnej oceny dowodów, a organ administracji publicznej swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonujących podstawach. Taką podstawą niewątpliwie jest prawomocny Wyrok Sądu Rejonowego w M. M., który uznał T. S. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu stanowiącego występek z art. 178a § 2 k.k. tj., kierowanie rowerem po drodze publicznej znajdując się w stanie nietrzeźwości (0,70 mg/l w wydychanym powietrzu). W ocenie organów Policji, tego rodzaju przestępstwo, ze względu na jego okoliczności (stan nietrzeźwości), stopień społecznej szkodliwości (stworzenie zagrożenia także dla życia lub zdrowia innych uczestników ruchu drogowego), oraz ewentualne następstwa (kalectwo lub śmierć ludzi, zniszczenie mienia), winno zostać uznane za wskazaną przez ustawodawcę przesłankę, o której mowa w art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy. Zachowanie takie świadczy o skrajnej nieodpowiedzialności jego sprawcy, a także braku wyobraźni, które to cechy mają szczególne znaczenie u osób ubiegających się lub posiadających prawo do broni. Wiąże się ono bowiem ze sferą ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, a sama broń jest niebezpiecznym narzędziem, mogącym wywołać zagrożenie dla tych dóbr w rękach osoby o takich cechach. Strona takie przestępstwo popełniła, za co została skazana prawomocnym wyrokiem sądu. Zauważyć przy tym należy, iż strona ponad dwukrotnie przekroczyła wskazaną w definicji w art. 115 § 16 k.k. normę nietrzeźwości ( 0,25 mg/dm3, a strona miała 0,70 mg/dm3 alkoholu w wydychanym powietrzu). Z pełną zatem świadomością godziła się na ewentualne tragiczne - także dla siebie - skutki swojego zachowania. Ponadto organ I instancji ustalił, iż w 2005 r. strona została ukarana mandatem karnym także za naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruch drogowym, tj. za czyn z art. 92 § 1 k.w. Okoliczność ta świadczy więc o lekceważeniu przez stronę przepisów prawa, co nie jest kwestią obojętną dla interesu społecznego w przypadku osób, które posiadają tak szczególne, bo o reglamentowanym dostępie, prawo jakim jest pozwolenie na broń palną. Z tych to właśnie powodów należało stronę zaliczyć do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy, a tym samym na mocy art. 18 ust. 1 pkt. 2 - cofnąć jej pozwolenie na broń, mimo, iż w miejscu zamieszkania i wśród kolegów myśliwych cieszy się dobrą opinią. Komendant Główny Policji nie neguje, iż sąsiedzi czy koledzy z koła myśliwskiego pozytywnie ją postrzegają (przez tych ostatnich jest nawet ceniony, o czym świadczą pełnione funkcje i odznaczenia - k.57). Nie zmienia to jednak faktu, iż postawa T. S. wobec ładu prawnego wzbudza obawę, o której mowa wart. 15 ust. 1 pkt 6. Rację ma zatem organ I instancji, iż nie można przyjąć, że strona ma nieskazitelną opinię jako posiadacz broni, chociaż popełniony przez nią czyn karalny nie miał związku z bronią, a broń jest przechowywana prawidłowo. Nie bez wpływu na powyższą ocenę strony pozostaje jej oświadczenie złożone organowi I instancji (k. 59), Przyznając, iż popełniła wielki błąd, jednocześnie oświadczyła, iż wielkim szokiem i stresem dla niej jest okoliczność "unieruchomienia", wynikająca z orzeczonego wyrokiem sądu zakazu prowadzenia pojazdów na okres 2 lat, a nie fakt, iż dopuściła się tak nagannego z punktu widzenia interesu społecznego czynu. Zatem to nie samo skazanie strony za przestępstwo, a ocena jej postępowania - niewątpliwie wynikająca także z prawomocnego wyroku sądu, który wiąże organy Policji w zakresie ustalenia przesłanek faktycznych i prawnych cofnięcia pozwolenia na broń - daje podstawy do stwierdzenia, iż strona może użyć broni w sposób, o którym mowa w art. 15 ust 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji. Zaznaczyć trzeba, iż z woli ustawodawcy wystarczające jest domniemanie takiego zachowania (...może użyć...), a nie udowodnienie, iż faktycznie posiadacz pozwolenia tak postąpił lub postąpi.
Na ocenę strony co do możliwości zachowania jej pozwolenia nie mają zatem wpływu przedłożone przez nią orzeczenia lekarskie i psychologiczne co do zdolności dysponowania przez nią bronią. Służą one bowiem do ustalenia czy nie zachodzą przesłanki, o których mowa wart. 15 ust. 1 pkt. 2 - 4, a nie pkt. 6 ustawy. Nie mają więc związku z zastosowaną w przypadku strony podstawą cofnięcia jej pozwolenia tj. art. 18 ust. 1 pkt. 2 w zw. art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy.
W ustalonym stanie faktycznym i prawnym, odwołanie strony nie zawiera argumentów przemawiających za uchyleniem lub zmianą decyzji organu I instancji. W przypadku bowiem zaliczenia posiadacza broni palnej do osób, o których mowa w art., 15 ust, 1 pkt. 6 ustawy, cofnięcie pozwolenia na broń jest obligatoryjne - ustawodawca uznał bowiem nadrzędność interesu społecznego nie pozostawiając organom Policji wyboru co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wniósł Pan T. S. zwany dalej skarżącym. Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta [...] Policji.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o amunicji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7 i 77, 80 i 107§ 3 Kpa, poprzez nienależyte wyjaśnienie sprawy oraz nie uwzględnienie i nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie, co miało istotny wpływ na zapadłe rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu skargi podniósł, ze między innymi wydany wyrok karny Sądu Rejonowego wskazywał na występki o nieznacznej szkodliwości społecznej, bez wykazania wykorzystania broni myśliwskiej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządkiem publicznym przy okazji lub w związku z popełnieniem zarzucanego czynu.
Jako rozszerzającą interpretację art. 15 ust. 1 pkt 6, zdaniem skarżącego wskazać należy fakt popełnionego przez niego wykroczenia. Jest to interpretacja dokonywana na niekorzyść skarżącego, nie wykazuje żadnego związku z popełnionym czynem, ani związku mogącego wskazywać na możliwość użycia broni w sposób sprzeczny z zasadami. Taka interpretacja wskazywać może, że każde zachowanie może prowadzić do odebrania pozwolenia na broń, nawet zaparkowanie samochodu w miejscu niedozwolonym. Skarżący podnosi, że Komendant oparł się w niniejszej sprawie bardziej na domniemaniach i domysłach, niż na rzeczywistym stanie faktycznym. W ten sposób nie wykazał żadnego związku mogącego wskazywać na bezpośrednie niebezpieczeństwo użycia przez niego broni w sposób grożący bezpieczeństwu innych osób. Jednocześnie Komendant rozszerzył zakres odpowiedzialności poza przesłanki wskazane w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny jest to Sąd, który ocenia decyzję pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym nie kierując się kryteriami słusznościowymi (art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sadów administracyjnych Dz. U. Nr 153 poz. 1269).
Ponadto co wymaga podkreślenia Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Zauważyć należy, iż zaskarżone decyzje podjęte zostały na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tj. Dz. U. Nr 52 z 2004 r. poz. 525 ze zm.). Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. Natomiast ze względu na fakt podany jako uzasadnienie zaskarżonych decyzji w sprawie organ zastosował przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Z dyspozycji tej normy prawa wynika, iż pozwoleń na broń nie wydaje się (a także cofa się już wydane) osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Przesłanką cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską i bojową było uzyskanie informacji o prawomocnym wyroku skazującym T. S. za przestępstwo z art. 178a § 2 k.k.
Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wymienia przykładowo takie przestępstwa, których popełnienie najczęściej wskazuje, że ich sprawca zalicza się do kategorii osób wskazanych tym przepisem. Wśród przestępstw tych, ustawa nie wymieniła prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (art. 178 a § 1 k.k.), które ustawodawca zaliczył do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a nie przeciwko zdrowiu, życiu czy mieniu. Jednakże przede wszystkim zauważyć należy, iż cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia sam fakt skazania za jakiekolwiek przestępstwo, lecz dopiero stwierdzenie, że posiadacz broni zalicza się do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Co do uzasadnionej obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji dotyczy ona przewidywanych zachowań posiadacza broni. Może je uzasadniać dotychczasowe postępowanie tej osoby (nadużywanie alkoholu, popełnianie czynów nagannych), czy ujemne cechy charakteru (nieopanowanie, porywczość, niezrównoważenie i inne). Pozwolenie na broń wydawane jest przez Policję po wszechstronnym i starannym badaniu czy nie zachodzą przeciwwskazania, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Cofnięcia takiego pozwolenia powinna poprzedzać również wnikliwa procedura. Przemawia za tym również ochrona nabytego uprawnienia (porównaj wyrok NSA z dnia 25 października 2005 r. sygn. akt II OSK 128/05 niepublikowany).
W orzecznictwie administracyjnym był już wyrażany pogląd (wyrok NSA z dnia 9 października 2001 r. sygn. akt III SA 866/02 niepublikowany), iż przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem. W takiej sytuacji niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które stwarzałoby obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje jej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego.
Przy uwzględnieniu powyższych rozważań wskazać należy, iż w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego samo prowadzenie roweru w stanie nietrzeźwości nie może być wystarczającą przesłanką do uznania, że sprawca tego czynu stwarza uzasadnioną obawę użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji), choć sama jazda rowerem pod wpływem alkoholu jest czynem wymagającym napiętnowania. O tym czy obawa taka zachodzi powinna decydować ocena dotychczasowego zachowania oraz cech osobowych posiadacza broni (wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2006 r. sygn. akt II OSK 88/06 niepublikowany).
Popełnienie po raz pierwszy przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji (rozdział XXI Kodeksu karnego) w okolicznościach tej sprawy nie wystarcza do uznania, iż taka obawa o jakiej mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest uzasadniona.
Organy nie mogą stosować takiej wykładni cytowanego przepisu, że każda osoba skazana winna mieć cofnięte pozwolenie na broń. Każdą sprawę należy indywidualizować. Istotne jest czy osoba ta posługiwała się bronią, czy zagrażała zdrowiu lub życiu innych osób, a zatem czy całokształtem swego dotychczasowego postępowania stwarza obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Gdyby przyjąć za zasadne stanowisko prezentowane w zaskarżonych decyzjach, to należałoby uznać, że każde przestępstwo popełniane w stanie nietrzeźwości, powodowałoby cofnięcie pozwolenia na broń. Byłaby to kolejna kara dodatkowa, której jednak przepisy nie przewidują. Tym samym za usprawiedliwiony w okolicznościach przedmiotowej sprawy należy uznać zarzut skargi dokonania przez Organy Policji błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.
Komendant Główny Policji dokonując kontroli legalności zaskarżonych decyzji uznał, że sam wyrok skazujący stronę za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji stanowi wystarczającą podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń w tej sprawie,
W ocenie Sądu zaskarżone decyzje wydane zostały bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, oraz bez rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego. Dlatego też na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. A i C ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7 i 77 k.p.a., Sąd uchylił zaskarżone decyzje. Jak wskazano we wstępnej części niniejszego uzasadnienia, samo popełnienie jakiegokolwiek przestępstwa, a nawet skazanie nie może automatycznie i wprost powodować pozbawienia prawa do broni. Uzasadnia je tylko sytuacja opisana w normie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i tj., jeżeli nie ma czynu popełnionego przeciwko zdrowiu, życiu lub mieniu to muszą zaistnieć takie cechy osobowe posiadacza broni, które mogą wskazywać, iż istnieje obawa, że może on użyć tej broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organ orzekający o pozbawieniu prawa do broni ma więc obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i wykazania w motywach decyzji, że podmiot pozbawiony prawa do broni należy do tej właśnie kategorii osób wymienionych w powołanym przepisie.
O niewykonalności uchylonych decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. a o kosztach w oparciu o art. 200 p.p.s.a.