VI SA/Wa 1880/04

VI SA/Wa 1880/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-07-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Marcinkowska
Grażyna Śliwińska
Maria Jagielska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Maria Jagielska ( spr. ) Asesor WSA - Ewa Marcinkowska Sędzia WSA - Grażyna Śliwińska Protokolant - Mariusz Mamczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2005r. sprawy ze skargi P. Spółka Akcyjna w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2004r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę
Uzasadnienie
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze P. Spółka Akcyjna, zwana dalej P. lub skarżącym, domagał się uchylenia decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] sierpnia 2004r. utrzymującej w mocy decyzję tego Urzędu z dnia [...] czerwca 2003r. o odmowie zarejestrowania znaku towarowego słownego "FORTUNA" .
Podanie P. o zarejestrowanie tego znaku wpłynęło do Urzędu Patentowego dnia [...] sierpnia 1999r. Jak wynika z podania znak opatrzony numerem zgłoszenia [...] przeznaczony miał być dla prowadzenia działalności gospodarczej usługowej w klasie usług 36.
Pismem z dnia [...] listopada 2002r. Urząd Patentowy RP zawiadomił skarżącego, iż zgłoszony znak nr [...] jest podobny w rozumieniu art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych do zarejestrowanego pod numerem [...] znaku towarowego słowno graficznego F – Narodowy Fundusz Inwestycyjny FORTUNA z pierwszeństwem od dnia [...] lipca 1997r. na rzecz N. S.A.
Odnosząc się do pisma Urzędu dotyczącego kolizji, skarżący poinformował, że podejmie starania o przedłożenie Urzędowi listu zgody uprawnionego z rejestracji kolizyjnego znaku.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. Urząd Patentowy RP, na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych ( Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zmianami ) w związku z art. 315 ust. 3 oraz art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. – Prawo własności przemysłowej ( Dz. U. z 2001r. Nr 49, poz. 508 ) odmówił udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy FORTUNA zgłoszony przez P. Urząd stwierdził, że zgłoszony przez skarżącego znak słowny "FORTUNA" jest podobny do znaku towarowego słowno graficznego "F Narodowy Fundusz Inwestycyjny FORTUNA" w takim stopniu, że zarejestrowanie go prowadziłoby do stanu niepewności co do źródła pochodzenia towarów nim oznaczonych. Do takiego wniosku prowadzi porównanie znaku zgłoszonego i zarejestrowanego, w którym elementem dominującym jest słowo FORTUNA oraz fakt, iż zarówno znak chroniony jak też zgłoszony do rejestracji przeznaczone są do oznaczania tego samego rodzaju usług objętych klasą 36, tj. lokaty środków pieniężnych w ogólności.
W złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, P. domagał się uchylenia decyzji, twierdząc iż znaki chroniony i zgłoszony tak dalece różnią się, że nie zachodzi nawet najmniejsza możliwość wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia usług znakami tymi oznaczonych. Skarżący dodał, że chciał uzyskać zgodę uprawnionego wyłącznie w celu uproszczenia procedury. Szersze uzasadnienie wniosku skarżący zobowiązał się przedstawić w późniejszym terminie.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r. Urząd Patentowy na podstawie art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2000r. – Prawo własności przemysłowej utrzymał w mocy decyzję poprzednią. Stwierdził, że zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych niedopuszczalne jest udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli znak zgłoszony jest podobny do zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorcy w takim stopniu, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do przeznaczenia towarów nim oznaczonych. Zdaniem Urzędu przeciwstawione znaki są identyczne tak w warstwie słownej, jak i fonetycznej i służą do oznaczania takich samych usług związanych z lokatą zawartych w klasie 36. Jednorodzajowość jest wystarczającą przesłanką braku zdolności odróżniającej znaków podobnych lub takich samych. Ponieważ nie można wykluczyć, że te same cechy posiadają usługi w klasie 36 chronione znakiem zarejestrowanym, jak też usługi zgłoszone w tej samej klasie do ochrony w rozpatrywanym znaku, należało uznać, że podstawowa funkcja jaką jest odróżnianie towarów i usług tego samego rodzaju, a pochodzących od różnych podmiotów gospodarczych nie zostałaby spełniona.
P. S.A. w skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze wniósł o uchylenie decyzji Urzędu Patentowego, twierdząc że organ naruszył prawo materialne poprzez błędną ocenę stanu faktycznego w świetle art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych. Argumentował, iż Urząd nie dokonał pełnej analizy podobieństwa znaków w zakresie elementów graficznych. Znak chroniony F Narodowy Fundusz Inwestycyjny FORTUNA składa się z wyjątkowo charakterystycznej grafiki – jednolitego logo, podkreślenia warstwy słownej oraz zestawienia kolorów. Za oczywiście bezzasadne skarżący uznał stanowisko Urzędu, zgodnie z którym znak zgłoszony i chroniony są identyczne w warstwie słownej i fonetycznej. Nadto, za błędny uznał wywód organu o tożsamości usług opatrzonych znakiem chronionym i zgłoszonym do ochrony, ponieważ odmienne są usługi "lokaty oprocentowanej wg zmiennych stóp procentowych, okresy 3, 6 i 12 miesięcy" od usług "lokaty kapitału". Różnice wynikają z samej specyfiki działania banku oraz Narodowego Funduszu Inwestycyjnego, a "oferowane przez nich usługi są diametralnie odmienne i zaspokajają diametralnie odmienne potrzeby odbiorców". Urząd Patentowy nie wykazał, że istnieje, w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego, możliwość wprowadzenia w błąd odbiorców i jednocześnie nie określił jakie są te zwykłe warunki obrotu gospodarczego.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) tzn. pod względem jej zgodności z prawem należy stwierdzić, że skarga nie jest uzasadniona, a decyzja odpowiada prawu.
Skarżący dokonał zgłoszenia o zarejestrowanie znaku towarowego słownego FORTUNA dnia [...] sierpnia 1999r. tak więc stosownie do art. 315 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003r. Nr 119, poz. 1117) w sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zmianami). Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, na podstawie którego to przepisu dokonała się odmowa zarejestrowania zgłoszonego przez skarżącego znaku, nie jest dopuszczalna rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli znak jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Urząd Patentowy RP, badając możliwość zarejestrowania znaku FORTUNA stwierdził, iż znak ten jest podobny w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych do znaku F NARODOWY FUNDUSZ INWESTYCYJNY FORTUNA zarejestrowanego z wcześniejszy pierwszeństwem, na rzecz N. S.A. pod nr [...]. przeznaczonego do oznaczania usług w klasie 35 i 36. Z powołanego wyżej przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. wynika niedopuszczalność rejestracji znaku towarowego, jeśli w wyniku tej rejestracji powstałoby prawo pokrywające się choćby częściowo z zakresem prawa z rejestracji z wcześniejszym pierwszeństwem.
W rozpatrywanej sprawie niesporne jest, że zarówno znak zarejestrowany, jak też znak zgłoszony przeznaczone są do oznaczania usług w klasie 36 związanych z lokatą środków pieniężnych; w wykazie towarów klasy 36 oznaczonych znakiem chronionym znalazły się m.in. usługi finansowe, zarządzanie finansami i lokaty kapitału, natomiast znak zgłoszony przeznaczony miał zostać do oznaczania lokat oprocentowanych wg zmiennych stóp procentowych, okres umowny 3, 6 i 12 miesięcy. Skarżący, zarzucając organowi niedokonanie wyczerpującej analizy podobieństwa usług, stwierdził że usługi "lokaty oprocentowanej wg zmiennych stóp procentowych, okresy umowy 3, 6 i 12 miesięcy" są zasadniczo odmienne od usługi "lokaty kapitału", a różnice wynikają ze specyfiki działania [...] oraz N.
Z rozumowaniem takim nie sposób się zgodzić, bowiem nie sama specyfika podmiotów gospodarczych prowadzących określoną działalność będzie decydować o tym, czy towary mogą zostać uznane za jednorodzajowe, czy też nie, a rodzaj usług oferowanych przez te podmioty, na które to pojęcie składają się rodzaj towarów, ich przeznaczenie i warunki zbytu. W rozpatrywanej sprawie, ocenie pod kątem jednorodzajowości, o której stanowi art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych, podlegają usługi, a dla tych decydujące znaczenie ma rodzaj i miejsce ich świadczenia. I tak z punktu widzenia rodzaju usługi, zarówno usługa świadczona przez podmiot uprawniony ze znaku chronionego, jak też usługa dla której przeznaczono znak zgłoszony, oferowana przez skarżącego stanowią lokaty środków pieniężnych i są, mimo pewnych różnic jakie dzielą te lokaty, tego samego rodzaju. Nie ulega też kwestii, obrazuje to praktyka, że miejsce świadczenia tych, różnych zdaniem skarżącego usług, może być to samo. W świetle przedstawionego rozumowania, argumenty na rzecz "diametralnie różnych usług", które podniósł skarżący dopiero na etapie postępowania sądowego i do których nie miał możliwości odnieść się organ, nie mogły znaleźć uznania Sądu. Zatem wnioski Urzędu Patentowego na tle zgromadzonego materiału należało uznać za trafne w tym zakresie.
Co do podobieństwa znaków zgłoszonego i chronionego należy zauważyć, że porównaniu poddano w rozpatrywanej sprawie znak słowny – FORTUNA i słowno graficzny – F Narodowy Fundusz Inwestycyjny FORTUNA. Zasadą jest, że podobieństwo oznaczeń bada się z perspektywy percepcji przeciętnego odbiorcy i ogólnego wrażenia jakie porównywane znaki wywierają na niego. Istotne przy badaniu podobieństwa oznaczeń jest, iż niebagatelne znaczenie dla odbioru znaków porównywanych ma element wspólny lub zbieżny. W sprawie badanej, elementem wspólnym porównywanych znaków jest słowo FORTUNA i należy stwierdzić że niewątpliwie jest to element o dużej sile oddziaływania, a w znaku chronionym dodatkowo element dominujący i charakterystyczny dla znaku jako całości. Znak zarejestrowany różnicuje od znaku zgłoszonego przez skarżącego wyłącznie nazwa podmiotu uprawnionego poprzedzona dużą literą F. Mimo, iż co do zasady nie wolno jest wyodrębniać jednego elementu znaku z całości graficzno -słownej, to należy stwierdzić, że pojedynczy element tego znaku może mieć szczególną zdolność odróżniającą, charakterystyczną dla znaku jako całości i że właśnie ten element, jako decydujący o możliwości wprowadzenia odbiorców w błąd, będzie decydował o podobieństwie tego znaku ze zgłoszonym do ochrony przez inny podmiot. W rozpatrywanej sprawie, nazwa podmiotu uprawnionego, wpisana w znak chroniony i współtworząca go, ma walor informacyjny, zaś trudno uznać dużą literę F rozpoczynającą znak jako szczególnie go wyróżniającą. Zważywszy na fakt, iż znak zgłoszony do ochrony identyfikowany jest wyłącznie przez jedno słowo – FORTUNA bez dodatkowych elementów wyróżniających słownych lub graficznych, podobieństwo znaków rysuje się bardzo wyraziście. Dokonując porównania dwóch znaków: słowno-graficznego zarejestrowanego na rzecz N. i słownego znaku zgłoszonego przez skarżącego należy stwierdzić, że aczkolwiek nie identyczne, są do siebie podobne, a stopień tego podobieństwa jest taki, że przy jednorodzajowości towarów, istnieje możliwość wprowadzenia w błąd odbiorców usług oznaczonych tymi znakami co do pochodzenia tych usług. Wątpliwości mogące się zrodzić dotyczyć mogą w wypadku jednych odbiorców tożsamości przedsiębiorstwa, a w wypadku innych dotyczyć mogą ewentualnych związków łączących uprawnionego z rejestracji z podmiotem używającym danego znaku.
Sąd nie podzielił zarzutów skargi, iż Urząd Patentowy błędnie ocenił stan faktyczny i tym samym, jak to wynika ze skargi, naruszył prawo materialne art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy. Organ dokonał oceny możliwości zarejestrowania zgłoszonego przez skarżącego znaku FORTUNA na podstawie obowiązujących przepisów ustawy o znakach towarowych, kierując się danymi, którymi dysponował. Należy zauważyć, że lapidarna w części uzasadnienia decyzja zaskarżona, znajduje swoją podstawę faktyczną w niezgłoszeniu przez skarżącego w trakcie postępowania administracyjnego argumentów, z którymi winien był organ się rozprawić. Urząd, odmawiając zarejestrowania zgłoszonego znaku, przeprowadził jednak pełną analizę przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych tak z punktu widzenia podobieństwa oznaczeń, jak też podobieństwa - jednorodzajowości towarów/usług. Skarżący, poprzez bierną postawę w trakcie postępowania rejestrowego, nie dał organowi szansy polemiki ze stanowiskiem zaprezentowanym dopiero w skardze do sądu administracyjnego. Dlatego trudno jest mówić o zaniechaniach Urzędu Patentowego dotyczących nieokreślenia zwykłych warunków obrotu które skarżący uznał za mające zasadnicze znaczenie w przedmiotowej sprawie, którego to zarzutu Sąd nie podziela.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.