II OSK 1200/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-09-18
NSAAdministracyjneWysokansa
broń palnapozwolenie na brońcofnięcie pozwoleniabezpieczeństwo publiczneprzechowywanie bronilekkomyślnośćustawa o broni i amunicjipolicjasąd administracyjny

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską z powodu rażącej lekkomyślności posiadacza, który pozostawił broń w miejscu łatwo dostępnym, co doprowadziło do jej kradzieży.

Sprawa dotyczy cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską C.K. po tym, jak broń została skradziona z pomieszczenia piwnicznego u znajomego. Organy Policji uznały, że C.K. naruszył zasady przechowywania broni, wykazując rażącą lekkomyślność. Sąd pierwszej instancji utrzymał tę decyzję, podkreślając, że organy Policji nie są związane umorzeniem postępowania karnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że nawet jednorazowe naruszenie zasad przechowywania broni, prowadzące do jej utraty, uzasadnia cofnięcie pozwolenia.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną C.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji o cofnięciu pozwolenia na broń palną myśliwską. Decyzja ta została podjęta po tym, jak broń należąca do C.K. została skradziona z pomieszczenia piwnicznego u znajomego, gdzie została pozostawiona bez odpowiedniego zabezpieczenia. Organy Policji uznały, że C.K. naruszył przepisy dotyczące przechowywania broni, wykazując rażącą lekkomyślność, mimo umorzenia postępowania karnego przeciwko niemu. Sąd pierwszej instancji podzielił to stanowisko, podkreślając, że organy Policji mogą samodzielnie oceniać stan faktyczny i nie są związane postanowieniami o umorzeniu postępowania karnym, chyba że są to prawomocne wyroki skazujące. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że posiadanie broni podlega ścisłej reglamentacji publicznoprawnej. Sąd podkreślił, że nawet jednorazowe naruszenie zasad przechowywania broni, które stwarza ryzyko jej utraty przez osoby nieuprawnione, uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń zgodnie z art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji. Sąd uznał, że C.K. nie dochował należytej staranności, pozostawiając broń w łatwo dostępnym pomieszczeniu, co było wystarczającą podstawą do zastosowania sankcji administracyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, nawet jednorazowe naruszenie zasad przechowywania broni, które stwarza ryzyko jej utraty przez osoby nieuprawnione, uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że posiadanie broni podlega ścisłej reglamentacji publicznoprawnej, a art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji w związku z art. 32 ust. 1 tej ustawy stwarza ograniczoną sferę uznania administracyjnego dla organów Policji. Każde odstępstwo od obowiązku przechowywania broni w sposób uniemożliwiający dostęp do niej osobom nieuprawnionym, nawet jednorazowe, może stanowić podstawę do cofnięcia pozwolenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.b.a. art. 18 § ust. 5 pkt 4

Ustawa o broni i amunicji

u.b.a. art. 32 § ust. 1

Ustawa o broni i amunicji

Pomocnicze

rozp. MSWiA art. 5

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji

k.k. art. 263 § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 263 § § 4

Kodeks karny

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 181

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

u.m.w.

Ustawa o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego

u.b.a. art. 10

Ustawa o broni i amunicji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organy Policji zasad przechowywania broni, prowadzące do jej utraty, uzasadnia cofnięcie pozwolenia. Organy Policji nie są związane umorzeniem postępowania karnego w sprawie utraty broni. Jednorazowe naruszenie zasad przechowywania broni jest wystarczającą podstawą do cofnięcia pozwolenia.

Odrzucone argumenty

Jednorazowe zdarzenie (kradzież broni) nie powinno prowadzić do cofnięcia pozwolenia na broń, zwłaszcza przy wieloletnim posiadaniu broni. Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 18 ust. 5 pkt 4 w zw. z art. 32 ust. 1 u.b.a.) poprzez niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.) poprzez nieuchylenie decyzji mimo naruszeń. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie w motywach wyroku rozważań dotyczących postanowienia Prokuratora. Rozróżnienie między przechowywaniem a noszeniem broni i jego nieuwzględnienie przez sądy.

Godne uwagi sformułowania

posiadanie i używanie broni stanowi tradycyjnie sferę daleko idącej reglamentacji publicznoprawnej system licencjonowania oportunistycznego decyzja taka stanowi postać sankcji administracyjnej każde, nawet jednorazowe odstępstwo od powinności przechowywania i noszenia broni i amunicji w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych stwarza podstawę do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia należyty dozór nad bronią palną powinien dochowywany przez cały okres jej posiadania brak przewidywania skutków własnego postępowania, a także rozwaga i przezorność stanowią cechy uzasadniające wydanie pozwolenia na broń palną myśliwską

Skład orzekający

Alicja Plucińska-Filipowicz

przewodniczący

Leszek Kamiński

członek

Ludwik Żukowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie cofnięcia pozwolenia na broń w przypadku naruszenia zasad przechowywania, nawet jednorazowego, oraz brak związania organów administracji orzeczeniami prokuratury o umorzeniu postępowania karnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej materii prawa broni i amunicji. Interpretacja przepisów może być specyficzna dla stanu prawnego z okresu wydania orzeczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak rygorystyczne są przepisy dotyczące posiadania broni i jak nawet jednorazowe zaniedbanie może prowadzić do poważnych konsekwencji administracyjnych. Podkreśla autonomię organów administracji w ocenie faktów niezależnie od postępowań karnych.

Utrata broni myśliwskiej: nawet jednorazowe zaniedbanie może kosztować pozwolenie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1200/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-09-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz /przewodniczący/
Leszek Kamiński
Ludwik Żukowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 188/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-04-04
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1999 nr 53 poz 549
art. 18 ust. 5 pkt 4 w zw. z art. 34 ust. 1 (DZ. U. z 2004r. Nr 52, poz. 525 ze zm.
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędzia del. WSA Leszek Kamiński Sędzia NSA Ludwik Żukowski /spr./ Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 18 września 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 188/06 w sprawie ze skargi C. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej oddala skargą kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (zwany dalej WSA, Sądem pierwszej instancji lub Sądem) wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2006r., sygn. akt VI SA/Wa 188/06 oddalił skargę wniesioną przez C. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] nr [...]. Zaskarżoną do WSA decyzją Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Stołecznego Policji w Warszawie z dnia [...] nr [...] o cofnięciu C. K. pozwolenia na broń palną myśliwską.
Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku główne motywy rozstrzygnięcia Sądu były następujące: Komendant Stołeczny Policji w Warszawie został poinformowany przez Komendę Powiatową Policji w N., iż w dniu 22 lutego 2005r. nieznani sprawcy dokonali na szkodę C. K. kradzieży broni palnej myśliwskiej tj. sztucera marki Mauser nr 118. W oparciu o przekazaną informację oraz dowody Komendant Stołeczny Policji w Warszawie wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską udzielonego C. K. W toku postępowania wyjaśniono, iż C. K. będąc z wizytą o znajomego w miejscowości I. pozostawił swą broń na stole w pomieszczeniu piwnicznym. Stwierdzono ponadto, że do tego pomieszczania mieli dostęp wszyscy domownicy. Na czas trwania postępowania karnego przeciwko C. K. o popełnienie czynu z art. 263 § 3 K.k. postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń zostało zawieszone. Postępowanie to zostało podjęte po otrzymaniu przez organ pierwszej instancji postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w N z dnia 31 sierpnia 2005r. sygn. akt [...] o umorzeniu dochodzenia przeciwko C. K. Komendant Stołeczny Policji w Warszawie decyzją z dnia [...] nr [...] cofnął C. K. pozwolenie na broń palną myśliwską. Wedle oceny organu pierwszoinstancyjnego C. K. naruszył § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji (Dz. U . z 2000r. Nr 27, poz. 343; zwanego dalej rozporządzeniem MSWiA). Naruszenie wskazanej regulacji nastąpiło poprzez pozostawienie przez C. K. broni w pomieszczeniu piwnicznym, znajdującym się w lokalu należącym do jego znajomego. Cofnięcie pozwolenia nastąpiło pomimo tego, że Prokuratura Rejonowa w N. nie dopatrzyła się popełnienia przez C. K. przestępstwa i umorzyła postępowanie w jego sprawie. W ocenie Komendanta Stołecznego zachowanie C. K. było rażąco lekkomyślne i ewidentnie naruszało zasady określone w przepisach regulujących posiadanie broni.
Od decyzji Komendanta Stołecznego Policji o cofnięciu pozwolenia na broń C. K. złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji w Warszawie. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że powołane w odwołaniu argumenty, w tym zwłaszcza okoliczność umorzenia dochodzenia przez prokuraturę, nie mają znaczenia dla zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji. Dyspozycja przepisu art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji (Dz. U . z 2004r. Nr 52, poz. 525 ze zm.; zwana dalej ustawą o broni i amunicji), która stanowiła podstawę cofnięcia pozwolenia na broń, nie zawiera wymogu uzależniającego rozstrzygnięcie w tym względzie od orzeczeń uniewinniających bądź o umorzeniu postępowania sądowego, a także postanowienia organów ścigania umarzających postępowanie karne. Organy Policji mogą we własnym zakresie dokonywać oceny ustalonego stanu faktycznego w świetle przesłanek określonych w przepisach materialnych prawa administracyjnego. Wyjątek w tym zakresie stanowią prawomocne wyroki skazujące sądu karnego, które są dla organów Policji wiążące. Z tych powodów orzekający w sprawie organ pierwszej instancji nie był związany treścią postanowienia o umorzeniu dochodzenia. Natomiast zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na cofnięcie C. K. pozwolenia na broń. Niewątpliwie w wyniku niezachowania należytej staranności w zabezpieczeniu broni przed osobami nieuprawnionymi, broń została utracona przez C. K. i dostała się w ręce przestępcy lub przestępców. Odpowiadając na argument strony, iż w miejscu zamieszkania broń była przechowywana należycie podkreślono, że po wyjęciu broni z miejsca stałego przechowywania posiadacz broni przemieszczając się z nią zobowiązany był w dalszym ciągu do jej zabezpieczenia. Organ nie zgodził się też ze stanowiskiem, że strona wykazała należytą troskę w zakresie zabezpieczenia broni skoro broń ta została pozostawiona w pomieszczeniu łatwo dostępnym od zewnętrznej strony domu, dodatkowo zamykanym jedynie na klamkę a nie na klucz. Brak przewidywania skutków takiego postępowania uzasadniał opinię, iż C. K. zachował się rażąco lekkomyślnie naruszając zasady posiadania broni.
W skardze do WSA, wniesionej od opisanej wcześniej decyzji, C. K. szczegółowo przytoczył okoliczności faktyczne sprawy cofnięcia pozwolenia na broń i wyraził przekonanie, że to rozstrzygniecie jest w pełni niewłaściwe wobec umorzenia dochodzenia przeciwko niemu. Przepisy Konstytucji RP, jak również pozostałe regulacje nie przyznają Policji szczególnych uprawnień wobec innych organów państwowych. Czynności polegające na odbieraniu uprawnień do posiadania broni w takich okolicznościach stanowią o lekceważeniu rozstrzygnięć Prokuratury i naruszają zasady wyrażone w treści art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a . Według skarżącego uzasadnienie decyzji posługuje się argumentami typowymi dla publicystyki i jako zbyt dowolne i subiektywne nie może stanowić motywów negatywnej dla niego decyzji.
Sąd pierwszej instancji wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2006r., sygn. akt VI SA/Wa 188/06, oddalił skargę C. K. . W uzasadnieniu wyroku podkreślono, iż stan faktyczny sprawy został ustalony i wyjaśniony z wystarczającą starannością. Sąd podzielił stanowisko Komendanta Głównego Policji odnośnie zarzutu niezachowania przez skarżącego należytej staranności w zakresie przechowywania broni. Podkreślono, że w toku przygotowywania bądź wykonywania polowania broń myśliwska nie może być przechowywana w sposób obowiązujący w warunkach domowych, obowiązkiem jej posiadacza jest zachowanie pełnej, całkowitej i ścisłej ochrony przez cały czas przygotowania polowania oraz wykonywania polowania. Sąd podzielił argument organów Policji, że są one związane jedynie prawomocnymi wyrokami skazującymi sądów karnych. W pozostałych przypadkach organy Policji mogą we własnym zakresie dokonywać oceny ustalonego stanu faktycznego. Z tego względu Komendant Główny Policji był władny samodzielnie ocenić wydarzenia z dnia 22 lutego 2005r. w świetle regulacji przepisów ustawy o broni i amunicji. Korzystanie z tych uprawnień nie świadczy w żadnym razie o nadrzędności organów Policji nad jakimkolwiek innymi organami państwowymi. Sąd pierwszej instancji przytoczył w uzasadnieniu wyroku treść przepisów regulujących wydawanie pozwoleń na broń oraz warunki, w jakich należy ją przechowywać. Zwrócono uwagę na związek zachodzący pomiędzy art. 18 ust. 5 pkt 4 oraz art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Wynikająca z treści art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji sfera uznania administracyjnego jest w istocie znacząco ograniczona. Te ograniczenia stwarza charakter unormowań ustawy o broni i amunicji, a w szczególności przepisy ustalające przesłanki wydania pozwolenia na broń, od których odejście będzie przemawiać za cofnięciem pozwolenia. Umiejętność przewidywania skutków własnego postępowania, a także rozwaga i przezorność stanowią cechy uzasadniające wydanie pozwolenia na broń palną myśliwską. Natomiast brak przewidywania skutków postępowania, brak staranności czy rażąca lekkomyślność udowodnione i odnoszące się do zasad przechowywania broni przemawiają jednoznacznie za cofnięciem pozwolenia. Zaistnienie tych negatywnych przesłanek nastąpiło w przypadku skarżącego C. K.. Sąd pierwszej instancji uznał też, że postępowanie organów Policji prowadzone w znacznej części w oparciu o materiały z dochodzenia prokuratorskiego odpowiadało wymaganym warunkom proceduralnym. Wynik tego postępowania był prawidłowy z prawnego punktu widzenia, a także z uwagi na konsekwencje w sferze faktycznej związanej z utratą kontroli nad precyzyjną i groźną bronią palną myśliwską.
Opisany wyrok WSA z dnia 4 kwietnia 2006r., sygn. akt II SA/Wa 188/06 zaskarżony został skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez C. K., reprezentowanego przez uprawnionego pełnomocnika w rozumieniu art.,175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U . Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a .) W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Skargę kasacyjną pełnomocnik strony oparł na następujących zarzutach: 1) naruszeniu prawa materialnego tj. przepisów art. 18 ust. 5 pkt 4 w związku z art. 32 (powinno być 32 ust.1) ustawy o broni i amunicji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a . poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji mimo naruszenia wskazanych powyżej przepisów ustawy o broni i amunicji; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a . poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji pomimo, że organy Policji wydały decyzję z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a .) bez rozważenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a nadto organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania; art. 141 § 4 p.p.s.a . poprzez pominięcie w motywach wyroku rozważań dotyczących zachowania skarżącego zawartych w uzasadnieniu postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w N. z dnia 31 sierpnia 2005r.
Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego podkreślono znaczenie art. 18 ustawy o broni i amunicji. Z powołanego przepisu wynika nie obligatoryjne lecz fakultatywne pozbawienie praw słusznie nabytych. Decyzja podejmowana na podstawie tej regulacji jest decyzją uznaniową, co powoduje po stronie Sądu obowiązek skontrolowania nie tyle wyboru jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy, co sposobu dochodzenia do tego rozstrzygnięcia. Działający w ramach uznania administracyjnego organ powinien mieć na uwadze słuszny interes strony i to do momentu kolizji z nadrzędnym wobec niego interesem społecznym. Niezbędne było wykazanie, że pozostawienie skarżącemu uprawnienia do korzystania z pozwolenia na broń nie jest do pogodzenia interesem społecznym. Jako nieuprawnione określono stanowisko, iż taka sytuacja miała miejsce w sprawie C. K. Z jednorazowego wydarzenia w toku wieloletniego posiadania broni przez skarżącego nie można wyprowadzać wniosku, że nie przestrzegał on zasad posiadania broni.
Dokonując oceny decyzji Komendanta Głównego Policji, Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, że art. 18 ust. 4 pkt 5 ustawy o broni i amunicji przewiduje naruszenie zasad dotyczących trzech odmiennych stanów faktycznych, czyli przechowywania broni, noszenia broni i ewidencjonowania broni. W przepisach rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji (Dz. U . z 2000r. Nr 27, poz. 343; zwanego dalej rozporządzeniem MSWiA), uregulowano jedynie kwestię przechowywania broni w pomieszczeniu zwanym magazynem broni. Powstaje zatem uzasadniona wątpliwość, czy pozostawienie przez skarżącego broni palnej w trakcie wyjazdu na polowanie, w jednym z pomieszczeń budynku stanowiącego własność dobrze mu znanej osoby narusza zasady określone w tym rozporządzeniu. Zdaniem skarżącego w sytuacji faktycznej, w jakiej się znalazł można mówić jedynie o przemieszczaniu broni, co odpowiada pojęciu jej noszenia, a nie przechowywania. Zauważono, że inna jest możliwość zabezpieczenia broni w magazynie a inna w realiach wyjazdu na polowanie, w których narażenie na jej utratę jest nieporównywalnie większe. Tej istotnej różnicy pomiędzy przechowywaniem a noszeniem broni nie dostrzeżono tak w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowym, co z pewnością miało wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie zauważył ponadto, że przedmiotem postępowania prokuratorskiego był czyn przewidziany w art. 263 § 4 K.k., a nie jak stwierdzono w uzasadnieniu wyroku czyn opisany w art. 263 § 3 K.k. Z opisu samego czynu jak i kwalifikacji prawnej zawartej w uzasadnieniu postanowienia o umorzeniu dochodzenia wynika, że chodziło o czyn przewidziany w art. 263 § 4 K.k. Jeżeli Sąd pomimo stosownego zarzutu nie odniósł się do tej okoliczności to znaczy, że jej nie rozważał naruszając art. 141 § 4 p.p.s.a . Według strony skarżącej ocena Prokuratora mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, mimo że jego postanowienie nie wiązało organów Policji.
Pełnomocnik Komendanta Głównego Policji w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę kasacyjną szczegółowo objaśniono argumenty prawne przemawiające za brakiem trafności zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny bada sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod uwagę z urzędu nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą sytuacje skutkujące nieważnością postępowania, które zostały wskazane w treści art. 183 § 2 p.p.s.a . Z tej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny ma powinność rozpoznania sprawy w granicach objętych zarzutami skargi kasacyjnej (art.183 § 1 p.p.s.a .).
Na początku należy stanowczo podkreślić, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, iż zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego posiadanie i używanie broni stanowi tradycyjnie sferę daleko idącej reglamentacji publicznoprawnej. Oznacza to, że dostęp do oznaczonej osoby do posiadania broni palnej poddany został istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przemocy, jak również z potrzeb zapewnienia porządku i bezpieczeństwa publicznego. Na podobnych zasadach skonstruowana jest również ustawa z dnia 21 czerwca 2002r. o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego (Dz.U . Nr 117, poz. 1007 ze zm.). Obowiązująca ustawa z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji (Dz.U . Nr 53, poz. 549 ze zm., zwana dalej ustawą o broni i amunicji) nie przewiduje systemu licencjonowania legalistycznego tj. takiego, w którym uprawnienie do posiadania broni uzyskuje się po spełnieniu określonych warunków; wprowadza natomiast system licencjonowania oportunistycznego tj, uzależniającego uzyskanie uprawnienia od zgody (pozwolenia) właściwego organu Policji w drodze decyzji administracyjnej. Prawa do posiadania broni nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywatela, wynikających z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U . z 1997r. Nr 78, poz. 483), zwłaszcza ochronie przewidzianej w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Posiadanie broni jest objęte restrykcyjnym reżimem prawnym. Rygorystyczne zasady przyznawania uprawnień do posiadania broni palnej zobowiązują właściwe organy państwa do ścisłej kontroli ich przestrzegania oraz stanowczej reakcji w przypadkach ich naruszenia poprzez powinność wydania decyzji pozbawiającej prawa do korzystania z tejże broni. W tym przypadku decyzja taka stanowi postać sankcji administracyjnej.
Pierwszy z zarzutów skargi kasacyjnej odnosi się do niewłaściwego, zdaniem pełnomocnika strony skarżącej, zastosowania przez Sąd przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a .). Oparcie zarzutu na art. 174 pkt 1 p.p.s.a . zobowiązuje do wykazania, że stan faktyczny sprawy nie odpowiada warunkom hipotezy określonej normy prawa materialnego bądź, że ustalonych okoliczności nie podciągnięto pod tą hipotezę. Wedle zarzutu skargi kasacyjnej w sprawie zakończonej zaskarżonym wyrokiem niewłaściwie zastosowano przepis art. 18 ust. 5 pkt 4 w związku z art. 32 ust.1 ustawy o broni i amunicji. Błędnie bowiem przyjęto, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie powołanej wyżej normy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej można dostrzec sformułowanie obrazujące przekonanie strony, że z jednorazowego zdarzenia w toku wieloletniego posiadania broni nie można wyprowadzać wniosku o nieprzestrzeganiu zasad przechowywania, czy noszenia broni. Stanowczo należy podzielić pogląd zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż przepis art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji w zw. z art. 32 ust. 1 tejże ustawy stwarza ograniczoną sferę uznania administracyjnego dla organów Policji w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie na broń zasad przechowywania broni i amunicji. Ograniczenie sfery uznania wynika z przedstawionych wcześniej zasad reglamentacji udzielania pozwoleń na broń, a zwłaszcza brzmienie art. 10 ustawy o broni i amunicji. Istotne znaczenie przypisać należy unormowaniu z art. 32 ust.1 ustawy o broni i amunicji, który zawiera skierowany do posiadacza broni nakaz przechowywania i noszenia tych przedmiotów w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych. Sposób przechowywania broni i amunicji jest precyzowany przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 marca 2000r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji (Dz. U . Nr 27, poz. 343; zwanego dalej rozporządzeniem MSWiA).
Jak już wspomniano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyrażono pogląd, iż jednorazowy epizod nie uprawnia wniosku jakoby C. K. nie przestrzegał zasad, o których mowa w powołanych wyżej przepisach, nie kwestionuje, że okoliczności kradzieży broni stanowiły o pogwałceniu nakazu ustanowionego w art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Jego zdaniem, jedynie znaczna skala naruszeń tej regulacji, mogła w konsekwencji spowodować zastosowanie przez właściwe organy art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji. Dlatego kradzież broni, jako zdarzenie jednorazowe, nie mogło automatycznie powodować utraty pozwolenia na broń.
Przepis art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, nie daje podstaw do stopniowania jego naruszenia zatem każde, nawet jednorazowe odstępstwo od powinności przechowywania i noszenia broni i amunicji w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych stwarza podstawę do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni zgodnie z art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji. Zarówno ten przepis jak i pozostałe regulacje ustawy o broni i amunicji nie pozostawiają wątpliwości, iż należyty dozór nad bronią palną powinien dochowywany przez cały okres jej posiadania. Dotyczy to zarówno przechowywania broni palnej w warunkach domowych jak i poza miejscem zamieszkania osoby uprawnionej. Szczególną przezorność posiadacz broni palnej powinien zachować zwłaszcza poza miejscem zamieszkania zwłaszcza wówczas, gdy broń nie może być przechowywana w szczególnych warunkach zabezpieczenia, które ustanawia przepis § 5 rozporządzenie MSWiA. Uzasadnione jest twierdzenie, że pozostawienie broni palnej w pomieszczeniu bez dozoru osoby uprawnionej, zamykanym jedynie na zamek klamki, nie odpowiada nakazom wynikającym z przepisów ustawy o broni i amunicji. Wystarczającym powodem do zastosowania przepisu art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji może być nawet jednokrotne narażenie broni na jej utratę, co nastąpiło w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy. Przesłanki umożliwiające organom Policji skorzystanie z uprawnień do cofnięcia pozwolenia na broń palną zostały potwierdzone także w postępowaniu prowadzonym przez organy prokuratury. Z treści uzasadnienia postanowienia o umorzeniu dochodzenia (postanowienie Prokuratury Rejonowej w N. z dnia 31.08.2005r., sygn. akt [...]) wynika, że C. K., nie mógł przewidzieć kradzieży jego broni, gdyż od około 1 roku przyjeżdżał na posesje znajomego i kilkukrotnie pozostawiał broń w sposób, jaki doprowadził do jej utraty. Z uzasadnienia postanowienia o umorzeniu przeciwko C. K. dochodzenia w żadnym miejscu nie wynika w sposób jednoznaczny, iż w konkretnym przypadku przechowywał on broń w sposób uniemożliwiający dostęp do niej osobom nieuprawnionym (art.32 ust.2 ustawy o broni i amunicji). Tym okolicznościom, C. K. nie zaprzeczył w toku postępowania administracyjnego. Zostało jednoznacznie potwierdzone, że C. K. nienależycie sprawował kontrolę nad bronią nie tylko w dniu kradzieży, ale także wcześniej na etapie przygotowania polowania. Sytuacja, w której broń palna C. K. mogła dostać się w ręce osoby nieuprawnionej występowała wielokrotnie, co uprawniało organy Policji do wydania decyzji cofającej pozwolenie. Wobec spełniania przesłanek, o których mowa w treści art. 32 ust.1 ustawy o broni i amunicji Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił zasadność sankcji z art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, przez organy Policji poprzez wydanie decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń.
Kolejny zarzut skargi kasacyjnej sformułowany został w ten sposób, iż art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji przewiduje jedynie naruszenie zasad dotyczących przechowywania broni, noszenia broni i jej ewidencjonowania. Ponieważ przepisy rozporządzenia MSWiA przewidują przechowywanie broni w pomieszczeniu zwanym magazynem broni, to powstaje uzasadniona wątpliwość, czy pozostawienie przez skarżącego broni palnej w okolicznościach, w jakich nastąpiła jej kradzież narusza zasady określone w tym rozporządzeniu. Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł różnicy pomiędzy przechowaniem broni a jej noszeniem, co miało wpływ na wynik sprawy.
Zarzut ten jest chybiony. Sąd pierwszej instancji stosując w niniejszej sprawie art. 18 ust. 5 pkt 4 oraz art. 32 ustawy o broni i amunicji trafnie zakwalifikował czynności C. K. jako nieodpowiadające zasadom określonym w tych przepisach. Należy zgodzić się z twierdzeniem, że przepisy rozporządzenia MSWiA nie regulują w sposób pełny wszystkich sytuacji, jakie mogą zaistnieć przy wykonywaniu uprawnień przewidzianych w pozwoleniu na broń. Taką sytuacją są niewątpliwie okoliczności, które w rezultacie doprowadziły do kradzieży broni C. K. Jednak to, że wskazane rozporządzenie przemilcza tego rodzaju sytuacje nie oznacza, że nie zostały one w ogóle unormowane. Poglądu takiego nie można podzielić. Wystarczającą regulacją określającą powinności w zakresie przechowywania broni w sposób uniemożliwiający dostęp do niej osób nieuprawnionych zawiera art.32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Wydane na podstawie delegacji z art. 32 ust.2 ustawy o broni i amunicji rozporządzenie wykonawcze MSWiA, reguluje szereg kwestii natury technicznej i w niczym nie wyklucza niejako ogólnej zasady dającej się wyprowadzić z brzmienia art. 32 ust. 1 ustawy. Zasadę ową należy oczywiście każdocześnie oceniać przez pryzmat konkretnego stanu faktycznego. Podzielony przez Sąd pierwszej instancji pogląd organów orzekających w sprawie o braku zachowania w rozpoznawanym przypadku należytej staranności przy przechowywaniu broni myśliwskiej, brak przewidzenia skutków tejże niestaranności, narażeni broni na kradzież i w konsekwencji stworzenie sprzyjających warunków do sięgnięcia po broń przez osoby nieuprawnione należy uznać za uzasadniony. Dodatkowo wskazać trzeba, iż powoływane już rozporządzenie MSWiA dotyczy w istocie tylko określenia zasad przechowywania broni w oznaczonych w nim warunkach i okolicznościach; w kwestiach w rozporządzeniu nieuregulowanych sposób przechowywania broni powinien być oceniany zgodnie z art. 32 ust.1 ustawy o broni i amunicji. Sąd pierwszej instancji trafnie podkreślił w uzasadnieniu wyroku, że obowiązkiem posiadacza broni jest zachowanie nad nią, całkowitej i ścisłej kontroli przez cały czas, w którym nie jest możliwe jej przechowywanie w sposób określony w rozporządzeniu MSWiA, a więc przez czas przygotowania polowania i jego wykonywania. Sąd wziął też pod uwagę różnice zachodzące pomiędzy przepisami dotyczącymi przechowania broni w pomieszczeniach domowych jak i jej noszenia w trakcie czynności polowania. Obowiązek zachowania należytej staranności w celu zapobieżenia utraty broni przy jej noszeniu czy przemieszczaniu wynika z treści art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Skoro obowiązek ten nie został zachowany przez skarżącego, to uzasadnione było zastosowanie w sprawie art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji.
Zdaniem pełnomocnika strony wnoszącej skargą kasacyjną skarżącej Sąd odmawiając uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu obrazy przepisów prawa materialnego dopuścił się naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a . Treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a ., zobowiązuje sąd administracyjny do uchylenia decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Jak starano się dotychczas wykazać, Sąd pierwszej instancji dokonując oceny zgodności z prawem decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń C. K. nie zastosował błędnie przepisów prawa materialnego. W prawidłowy sposób zinterpretowane zostały przepisy art. 18 ust. 5 pkt 4 i art. 32 ustawy o broni i amunicji. Tak więc i temu zarzutowi nie można przypisać prawnej doniosłości.
W grupie zarzutów opartych na naruszeniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a . podniesiono również obrazę przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a . Sąd powinien zastosować to unormowanie, gdyż organy Policji wydały decyzję z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów, bez rozważenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Sąd nie dostrzegł również naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Treść skargi kasacyjnej, zwłaszcza jej uzasadnienie, nie zawiera w tym przypadku wystarczającej argumentacji. Przede wszystkim uzasadnienie skargi kasacyjnej nie objaśnia przynajmniej w dostatecznym stopniu, w jakim zakresie Sąd pominął okoliczność, że organy obu instancji nie oceniły dowodów w sposób swobodny, jak również, które z ważnych dla wyjaśnienia sprawy okoliczności zostały zbagatelizowane. Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie pozwala także rozpoznać argumentów wskazujących na naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania. Pewien związek z tym zarzutem można odnaleźć w stwierdzeniu, iż Komendant Główny Policji dokonał własnych ustaleń faktycznych i własnej ich oceny, tak jakby rozpatrywał sprawę w pierwszej instancji. Ten zarzut również nie da się obronić. Czynności wyjaśniających na etapie rozpoznawania odwołania przez organ wyższego stopnia nie można traktować jako naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Przeciwnie, wniesienie odwołania powoduje po stronie organu odwoławczego przede wszystkim obowiązek rozpatrzenia sprawy pod względem merytorycznym (co do jej istoty czyli nie wykluczając przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, art. 136 K.p.a .). Jedynie w sytuacji, gdy sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części organ odwoławczy będzie uprawniony do wydania decyzji kasacyjnej tj. uchylenia decyzji organy pierwszej instancji i przekazania mu sprawy do ponownego rozpoznania (art.138 § 2 K.p.a .). Wyrażone zapatrywanie ma charakter bez mała notoryjny i nie ma potrzeby szerzej go rozwijać.
W skardze kasacyjnej zarzucono również wyrokowi Sądu pierwszej instancji naruszenie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a . Pominięto bowiem w motywach wyroku informacje dotyczące oceny zachowania skarżącego zawartej w uzasadnieniu postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w N. W uzasadnieniu tego zarzutu zwrócono uwagę, że chociaż w treści tego postanowienia wskazano na przepis art. 263 § 3 K.k. to z opisu czynu jak i kwalifikacji prawnej opisanej w postanowieniu chodziło o czyn przewidziany w art. 263 § 4 K.k. Ponieważ Sąd nie odniósł się do tej okoliczności to znaczy, że jej nie rozważał naruszając art. 141 § 4 p.p.s.a . Zarzut taki jest nietrafny. Dla oceny orzeczenia Sądu pierwszej instancji przez Naczelny Sąd Administracyjny nie może mieć wpływu na to, w jaki sposób organy prokuratury zakwalifikowały czyn C. K. Zadaniem Sądu pierwszej instancji była wyłącznie kontrola legalności postępowania i wydanych w granicach postępowania administracyjnego rozstrzygnięć organów Policji. Sąd pierwszej instancji nie był uprawniony dokonywać oceny zasadności czynności procesowych organów prokuratury, wydanych rozstrzygnięć, ani ich prawnokarnej kwalifikacji. Ocena rozpoznawanej przez Sąd sprawy mogła być i była dokonana w świetle mających zastosowanie w sprawie przepisów materialnego i procesowego prawa administracyjnego.
Wyłożone dotychczas powody uzasadniały oddalenie skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z art. 184 w zw. z art. 181 i art. 183 § 1 p.p.s.a .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI