VI SA/WA 1901/06

VI SA/Wa 1901/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-04-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Wdowiak
Ewa Marcinkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Grzelak
Symbol z opisem
6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Asesor WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
J. T. wniósł skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2006 r. w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń myśliwską do celów łowieckich.
Z przedstawionych przez organ akt administracyjnych wynika, iż skarżący J. T. posiadał pozwolenie na broń myśliwską do celów łowieckich od 1967 r.
W dniu [...] maja 2006 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń myśliwską w związku z otrzymanym odpisem orzeczenia Okręgowego Sądu Łowieckiego w [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. (sygn. akt [...]) uznającego J. T. winnym popełnienia przewinienia łowieckiego z § 22 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz w zw. z § 9 ust. 1 pkt 2 Statutu Polskiego Związku Łowieckiego polegającego na dokonania odstrzału zwierzyny nie zapisanej w upoważnieniu do polowania indywidualnego wydanego przez Zarząd Koła Łowieckiego "[...]" w [...] i za to, na podstawie § 141 i § 147 Statutu PZŁ, zawieszającym go w prawach członka Zrzeszenia na okres 1 roku.
W dniu [...] maja 2006 r. J. T. został przesłuchany przez organ w charakterze strony wyjaśniając okoliczności w jakich doszło odo ukarania go przez Sąd Łowiecki. Z jego wyjaśnień wynikało, że Prokuratura Rejonowa w [...] złożyła do Sądu Grodzkiego wniosek o warunkowe umorzenie prowadzonego w stosunku do niego postępowania karnego w związku z dokonanym odstrzałem zwierzyny nie zapisanej w upoważnieniu do polowania indywidualnego.
Sąd Rejonowy w [...][...] Wydział Grodzki wyrokiem z dnia [...] maja 2006r. sygn. akt [...] warunkowo umorzył prowadzone przeciwko J. T. postępowanie karne o czyn z art. 52 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie na 1 rok próby orzekając jednocześnie świadczenie pieniężne w wysokości 800 zł na cel społeczny.
Przeprowadzona w dniu [...] maja 2006 r. kontrola warunków przechowywania broni przez J. T. nie wykazała żadnych uchybień.
W wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego Komendant Komisariatu [...] Policji w [...] sporządził pozytywną opinię o stronie. Pozytywną opinię wydał też Zarząd Koła Łowieckiego "[...]" w [...].
Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji cofnął J. T. pozwolenie na broń myśliwską do celów łowieckich.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, powołując się na orzeczenie Okręgowego Sądu Łowieckiego w [...] oraz wyrok Sądu Rejonowego w [...][...] Wydział Grodzki, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że strona nie przestrzega zasad prawnych. Prawo do posiadania broni powinna zaś posiadać wyłącznie osoba, która – poza spełnieniem wymogów formalnych – ma nieposzlakowaną opinię, co przejawia się przede wszystkim przestrzeganiem porządku prawnego. Strona swoim postępowaniem naruszyła zasady etyki łowieckiej dlatego, w ocenie organów Policji nie daje rękojmi przestrzegania przepisów prawa. Interes publiczny przemawia natomiast za tym, aby osoby skazane za nieprzestrzeganie porządku prawnego, a tym samym stwarzające obawy, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, pozwolenia na broń posiadać nie mogły.
J. T. wniósł odwołanie od tej decyzji do Komendanta Głównego Policji.
W odwołaniu zarzucił, że przyjęcie przez organ I instancji za podstawę wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia broni orzeczenia Okręgowego Sądu Łowieckiego jest niezgodne z przepisami ustawy o broni i amunicji. Podkreślił, iż posiada pozytywne opinie z Koła Łowieckiego "[...]" w [...] oraz z wywiadu środowiskowego Komendanta [...] Komisariatu Policji w [...], a także uzyskał pozytywną ocenę z przeprowadzonej kontroli przechowywania broni i amunicji oraz zaświadczenie o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego. Podniósł też, że Sąd Rejonowy [...] Wydział Grodzki w [...] na posiedzeniu w dniu [...] maja 2006 r. przychylił się do wniosku Prokuratora Rejonowego w [...] i warunkowo umorzył prowadzone przeciwko niemu postępowanie karne na okres 1 roku próby.
Komendant Główny Policji rozpoznając odwołanie decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...].
W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż z materiału dowodowego wynika, że strona popełniła przestępstwo określone w art. 52 pkt 6 ustawy Prawo łowieckie, za co orzeczono względem niej środek karny w postaci świadczenia pieniężnego w wysokości 800 zł w warunkach warunkowego umorzenia postępowania na 1 rok próby. Czyn ten stanowił przesłankę uzasadniającą cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Użyty w tym przepisie katalog przestępstw, których popełnienie uzasadnia obawę co do niezgodnego z prawem użycia broni, nie jest bowiem zamknięty. Dyspozycja tego przepisu daje tym samym organom Policji możliwość negatywnej oceny postępowania osoby posiadającej pozwolenie na broń także w przypadku popełnienia przez taką osobę innego przestępstwa osądzonego prawomocnym wyrokiem skazującym. Strona popełniła umyślne przestępstwo godzące w warunki dopuszczalności polowań dokonując odstrzału zwierzyny z naruszeniem upoważnienia wydanego przez dzierżawcę lub zarządcę obwodu łowieckiego, sprzeniewierzając się tym samym podstawowym celom łowiectwa. Popełniła więc przestępstwo przeciwko mieniu, stanowiącemu własność Skarbu Państwa (art. 2 Prawa łowieckiego) i to przy użyciu broni myśliwskiej.
Zdaniem organu popełnione przestępstwo niweczy wiarygodność strony, co do przestrzegania przepisów ustawy o broni i amunicji, w szczególności dotyczących używania broni w zgodności z interesem porządku publicznego. Skazanie strony prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne uzasadnia więc stanowisko, iż strona nie powinna posiadać pozwolenia na broń palną myśliwską.
Jednocześnie organ podkreślił, iż fakt warunkowego umorzenia postępowania karnego toczącego się przeciwko J. T. nie umniejsza jego winy w dokonaniu czynu zabronionego, ani też nie jest okolicznością wpływającą na jego pozytywną opinię. Bezspornym jest bowiem, iż skarżący dopuścił się przestępstwa, używając broni. Cofnięcie mu pozwolenia na broń zabezpiecza więc interes bezpieczeństwa i porządku publicznego, jak również jest rozstrzygnięciem zgodnym z interesem społecznym, dla którego istotną kwestię stanowi to, by broń palną mogły posiadać tylko i wyłącznie osoby dające gwarancję dysponowania nią w sposób bezpieczny i zgodny z prawem.
W skardze na tę decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. T. zarzucił, iż decyzja Komendanta Głównego Policji utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] jest bezpodstawna, bowiem w ustawie o broni i amunicji nie jest wymienione wskazane w decyzji przewinienie łowieckie.
Odnosząc się do wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 2006r. skarżący podkreślił, iż postępowanie karne w tej sprawie zostało umorzone na wniosek Prokuratury, a we wniosku o warunkowe umorzenie postępowania Prokurator stwierdził, iż stopień społecznej szkodliwości popełnionego czynu nie jest znaczny, zaś postawa sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste uzasadniają przypuszczenie, iż nie popełni on ponownie przestępstwa.
Skarżący wskazał ponadto, iż należy do Polskiego Związku Łowieckiego od [...] stycznia 1968 r., a do Koła Łowieckiego "[...]" w [...] od [...] kwietnia 1987r. Zaznaczył również, iż przez wiele lat pełnił funkcje we władzach Kół Łowieckich i został odznaczony przez Okręgową Radę Łowiecką odznaczeniem "[...]".
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga w niniejszej sprawie zasługuje, w ocenie Sądu, na uwzględnienie, gdyż organ administracji II instancji rozpoznając ponownie sprawę dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość dokonanego rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. organ administracji publicznej prowadzący postępowanie ma obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organ administracji obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Organ odwoławczy ma natomiast obowiązek rozpatrzenia sprawy ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, iż ma obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 1999 r. IV SA 274/97, LEX nr 48234).
Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.
Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy.
Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 stanowi natomiast, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji wskazuje wprawdzie – jak zasadnie przyjął organ, iż jest to przepis mający charakter obligatoryjny stanowiący podstawę do wydania tzw. decyzji związanej (pozbawionej uznaniowości). Niemniej jednak, mając na uwadze przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy należy przyjąć, iż decyzja ta ma w pewnym zakresie charakter zbliżony do tzw. decyzji uznaniowej, albowiem w powołanym przepisie ustawodawca posługuje się zwrotami nieostrymi przy opisie stanu faktycznego uzasadniającego działanie organu (vide: zwrot "interes bezpieczeństwa lub porządku publicznego").
Użycie przez ustawodawcę tzw. wyrażeń nieostrych zobowiązuje więc Sąd do rozważenia, czy dokonana przez organ administracji ocena okoliczności sprawy nie nosi cech dowolności lub nie przekroczyła dopuszczalnej granicy swobody interpretacji tych określeń na tle konkretnego stanu faktycznego.
Jest okolicznością niesporną w niniejszej sprawie, iż Sąd Rejonowy w [...][...] Wydział Grodzki wyrokiem z dnia [...] maja 2006 r. sygn. akt [...] warunkowo umorzył prowadzone przeciwko J. T. postępowanie karne o czyn z art. 52 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie na 1 rok próby.
Wyrok ten nie stwierdza jednak skazania J. T. za opisane w nim przestępstwo, gdyż orzeczenie o warunkowym umorzeniu postępowania nie jest wyrokiem skazującym. W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie wystąpiła w związku z tym przesłanka określona w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wyrażająca się w stwierdzeniu " (...) w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu (...)".
Organ II instancji utrzymując w mocy decyzję o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską oparł się natomiast na tym wyroku Sądu Rejonowego w [...] stwierdzając w uzasadnieniu swojej decyzji, że J. T. został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne. W ocenie organu odwoławczego fakt warunkowego umorzenia postępowania karnego toczącego się przeciwko stronie nie umniejsza jej winy w dokonaniu czynu zabronionego, ani też nie jest okolicznością wpływającą na jej pozytywną opinię.
Należy jednak mieć na względzie, iż zgodnie z przepisem art. 66 § 1 k.k. sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy nie karanego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa.
Rozpatrując kwestię wpływu wyroków sądów karnych warunkowo umarzających postępowanie karne na toczące się postępowania dotyczące pozwoleń na broń palną, nie można więc ograniczać się – jak uczynił to w niniejszej sprawie organ Policji - do stwierdzenia faktu, iż z orzeczenia takiego wynika brak wątpliwości co do okoliczności popełnienia danego przestępstwa przez posiadacza takiego pozwolenia.
Generalną przesłankę stosowania warunkowego umorzenia postępowania, dotyczącą osoby sprawcy, jest bowiem uzasadnione przypuszczenie sądu, że oskarżony pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. To przypuszczenie sądu ma być oparte na postawie sprawcy, jego dotychczasowej niekaralności za przestępstwo umyślne, jego właściwościach i warunkach osobistych oraz na dotychczasowym sposobie życia. Konieczne jest przy tym ustalenie, czy przestępstwo to było zdarzeniem epizodycznym, wynikiem zbiegu okoliczności, czy też było wynikiem określonej postawy wobec dobra chronionego prawem.
Sąd Rejonowy w [...][...] Wydział Grodzki warunkowo umarzając postępowanie karne wobec skarżącego wyraził więc swoje przekonanie, co do prognozy o jego zachowaniu się w przyszłości, także w tym zakresie, że nie naruszy on szeroko pojętego porządku prawnego. Tym samym sąd karny założył, że J. T. ponownie przestępstwa nie popełni oraz uznał, że stopień niebezpieczeństwa społecznego popełnionego przez niego czynu nie jest znaczny.
Organ administracji, opierając się na w/w wyroku sądu karnego – wyprowadził natomiast zupełnie odmienną ocenę prognozowanego zachowania się skarżącego w przyszłości stwierdzając, iż sam fakt popełnienia przez stronę tego przestępstwa uzasadnia uznanie jej za osobę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Sama jednak treść wyroku warunkowo umarzającego postępowanie nie uzasadnia, w ocenie Sądu, domniemania obawy wyrażonej przez organ w zaskarżonej decyzji.
W aktach sprawy znajdują się bowiem także inne dowody dotyczące cech osobowych skarżącego, które nie zostały dość wnikliwie rozpatrzone i ocenione przez organ odwoławczy.
Organ odwoławczy powinien, rozpoznając ponownie sprawę, przedstawić i szczegółowo uzasadnić swoją argumentację odnośnie istnienia uzasadnionej obawy, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego przy uwzględnieniu całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym znajdujących się w aktach pozytywnych opinii o skarżącym, a także uwzględniając fakt, iż skarżący od prawie 40 lat posiada i posługuje się bronią myśliwską.
Zgodzić się należy oczywiście ze stanowiskiem organu, że od osób posiadających pozwolenie na broń powinno się wymagać nieskazitelnej postawy w zakresie poszanowania porządku prawnego. Co więcej przyjąć należy, iż reglamentacyjny charakter ustawy o broni i amunicji uzasadnia prowadzenie przez organy Policji bardzo rygorystycznej polityki w zakresie wydawania i ewentualnego cofania pozwoleń na broń palną, albowiem w takich przypadkach niewątpliwie należy dać prymat interesowi społecznemu. Niemniej jednak, w ocenie Sądu, nie można zaakceptować praktyki, w ramach której organy Policji, rozpatrując sprawy dotyczące cofnięcia pozwolenia na broń palną, opierają swoją negatywną prognozę co osoby skarżącego wyłącznie na orzeczeniu sądu karnego warunkowo umarzającym postępowanie, pomimo, iż to właśnie ten sąd przyjmuje w swoim orzeczeniu zupełnie inną, pozytywną prognozę kryminologiczną danej osoby, która swoim dotychczasowym sposobem życia oraz warunkami osobistymi uzasadnia – zdaniem sądu karnego - przypuszczenie, że będzie szanować obowiązujący porządek prawny.
W warunkach ustawowej reglamentacji wydawania pozwolenia na broń podyktowanej względami bezpieczeństwa i porządku publicznego organy Policji nie mogą dowolnie interpretować przepisów prawnych regulujących tę materię.
Sam fakt popełnienia przez skarżącego przestępstwa przewidzianego w art. 52 pkt 6 Prawa łowieckiego, przy pozytywnej prognozie sądu karnego co do osoby sprawcy, nie wystarcza więc, w ocenie Sądu, do uznania, iż uzasadniona jest w stosunku do jego osoby obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Fakt popełnienia przestępstwa nie może bowiem sam w sobie stanowić przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń, lecz każdą sprawę należy rozpatrywać indywidualnie z uwzględnieniem całokształtu jej okoliczności.
W ocenie Sądu dokonana przez organ odwoławczy w niniejszej sprawie ocena możliwości zachowania się skarżącego w przyszłości, w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie odpowiada wymogom art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Organ winien bowiem wyjaśnić w sposób precyzyjny i jednoznaczny, dlaczego przyjął, iż dotychczasowe zachowanie skarżącego oraz jego cechy charakteru dają podstawę do negatywnej prognozy odnośnie jego osoby w oparciu o art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, przy uwzględnieniu całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.