VI SA/Wa 1868/12

VI SA/Wa 1868/12 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-12-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-09-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Szydłowska
Jolanta Królikowska-Przewłoka /sprawozdawca/
Zbigniew Rudnicki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 1215/13 - Wyrok NSA z 2014-09-25
Skarżony organ
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
art. 40a ust. 1 pkt 3..
Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 28.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi U. z siedzibą w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził niedopuszczalność odwołania U. z siedzibą w W. (skarżącej w niniejszej sprawie) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w P. z dnia [...] kwietnia 2012 r., nakładającej na J. z siedzibą w K. karę pieniężną za wprowadzenie do obrotu artykułów - rolno spożywczych nieopdpowiadających jakości handlowej.
Do wydania powyższego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W toku kontroli przeprowadzonej w dniach od [...] do [...] października 2011 r. przez inspektorów [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w P. w sklepie "[...]" w K. należącym do J.. z siedzibą w K. zakwestionowano prawidłowość oznakowania dwóch partii margaryn półtłustych, w tym jednej wyprodukowanej przez U. o nazwie Margaryna półtłusta z dodatkiem masła "[...]", 600 g/op., nr partii L127724H10, w ilości 135 opakowań, w cenie sprzedaży 3,39 zł/op., o wartości 457,65 zł, z uwagi na podanie na opakowaniach w nazwach handlowych oraz w opisach produktów obok nazwy informacji "z masłem", "z dodatkiem masła", podczas gdy produkty zawierały masło na poziomie 0,5%. Powyższe udokumentowano w protokole kontroli oraz w protokole oględzin, do którego załączono fotokopie ocenianych produktów.
[...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej w drodze wystąpienia pokontrolnego powiadomił o powyższych ustaleniach kontrolowanego przedsiębiorcę - J. oraz producentów ww. produktów, w tym U. Pismem z dnia [...] lutego 2012 r. U. udzielił odpowiedzi na wystąpienie pokontrolne, w którym przedstawił swoje wyjaśnienia.
Organ pismem z dnia [...] lutego 2012 r. zawiadomił J. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.) dalej zwanej ustawą o jakości handlowej - za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno - spożywczych o niewłaściwej jakości handlowej.
Pismem z dnia [...] marca 2012 r. U. jako producent margaryny półtłustej "[...]", wniósł o uznanie go za stronę postępowania administracyjnego. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2012 r. skierowanym do ww. spółki organ stwierdził brak podstaw do uznania spółki za stronę przedmiotowego postępowania administracyjnego i podniósł, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte z urzędu w stosunku do podmiotu, który wprowadził do obrotu zakwestionowany produkt spożywczy w ramach handlu detalicznego.
[...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 i ust. 4 ustawy o jakości handlowej wymierzył J. karę pieniężną w wysokości 1.000 zł z tytułu wprowadzenia do obroty handlowego artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej.
Pismem z dnia [...] maja 2012 r. U. złożył do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów odwołanie od powyższej decyzji oraz zaskarżył ww. pismo organu uznając je za postanowienie. Spółka wniosła o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji bądź o jej uchylenie i umorzenie postępowania pierwszej instancji zarzucając w szczególności naruszenie art. 28 k.p.a., poprzez nieuznanie jej za stronę postępowania administracyjnego pomimo faktu, że jako wyłączny dystrybutor produktów pod marką "[...]" i podmiot odpowiedzialny za ich znakowanie, posiada interes prawny w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia szeregu innych przepisów zapewniających stronie czynny udział w postępowaniu, a także art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuzasadnienie kluczowej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, tj. możliwości wprowadzenia w błąd konsumenta poprzez użycie nazwy "[...]".
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 1, ust. 3, i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1219) stwierdził niedopuszczalność odwołania U. od decyzji - [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w P. z dnia [...] kwietnia 2012 r., nakładającą na J. z siedzibą w K. karę pieniężną za wprowadzenie do obrotu artykułów - rolno spożywczych nieopdpowiadających jakości handlowej.
Organ wskazał, że podmiotem czynności kontrolnych podejmowanych przez organy Inspekcji Handlowej jest zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy kontrolowany przedsiębiorca. W niniejszej sprawie kontrolowanym przedsiębiorcą był J., a nie U. Wszelkie czynności wynikające z ustawowych kompetencji, to jest działania prowadzone w ramach postępowania kontrolnego, jak i będące jego konsekwencją postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia kary prowadzone przez organy Inspekcji Handlowej, powinny być podmiotowo tożsame i wynikać z ustaleń dokonanych u kontrolowanego. Z tego powodu jedynie kontrolowany, a w tym przypadku J. może być podmiotem praw lub obowiązków kierowanych wobec niego przez organy Inspekcji Handlowej. Organ podkreślił, że charakter postępowania wyklucza składanie wniosku o wszczęcie postępowania o ukaranie wnioskodawcy, a tym samym bycie stroną postępowania.
Okoliczność, że ukarany przedsiębiorca mógłby kierować w stosunku do U. roszczenia cywilnoprawne (regresowe), wskazuje jedynie na interes faktyczny U., który nie daje uprawnień strony.
Organ wskazał, że konsekwencje z tytułu wprowadzenia do obrotu produktu o niewłaściwej jakości handlowej, odnoszą się wyłącznie do tej części partii produktu, z której została pobrana próbka do badań, a więc tej, która w chwili kontroli znajdowała się w obrocie u kontrolowanego przedsiębiorcy, na etapie handlu detalicznego, a nie całej partii produkcyjnej wprowadzonej do obrotu przez producenta.
W skardze na powyższe postanowienie skarżące wniosła o jego uchylenie zaznaczając naruszenie przepisów postępowania:
- art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżąca jako dystrybutor produktu [...] nie jest stroną postępowania administracyjnego dotyczącego wymierzenia kary pieniężnej J. z tytułu wprowadzenia do obrotu tego produktu;
-art. 107 § 3 poprzez niewyjaśnienie różnicy między interesem faktycznym a interesem prawnym, oraz w konsekwencji niewyjaśnienie powodów, dla których organ uznał, że skarżąca ma w sprawie interes faktyczny, a nie prawny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując jak w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem Zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., Nr 270, dalej także: p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie nie nosi bowiem znamion wadliwości w rozumieniu art. 145 § 1 p.p.s.a.
Wniesienie odwołania obliguje organ II instancji do zbadania, czy nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia jego niedopuszczalności. Dopiero bowiem, wówczas istnieje podstawa do rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją organu I instancji i dokonania merytorycznej i prawnej oceny decyzji. W przeciwnym razie organ odwoławczy stosownie do art. 134 k.p.a. stwierdza w drodze postępowania niedopuszczalność odwołania, co oznacza, iż odwołanie traci charakter prawny środka zaskarżenia i nie uruchamia postępowania odwoławczego.
Takiemu też badaniu Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jako organ odwoławczy poddał odwołanie skarżącej od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] kwietnia 2012 r. wymierzającej J. karę pieniężną w wysokości 1000 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej i zasadnie uznał, iż jest ono w rozumieniu powołanego przepisu niedopuszczalne, bo zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją.
Postępowanie zostało wszczęte w związku z dokonaną przez Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej w P. w sklepie [...] w K. prowadzonym przez J. i w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w oznakowaniu dwóch partii wskazanych w decyzji produktów. Z tego też tytułu stroną postępowania jest jedynie kontrolowany przedsiębiorca jako wprowadzający do obrotu zakwestionowane partie artykułów rolno - spożywczych. Podmiotem podejmowanych przez organy Inspekcji Handlowej czynności kontrolnych jest zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy o Inspekcji Handlowej kontrolowany przedsiębiorca. W toku postępowania tylko ten przedsiębiorca może być podmiotem praw lub obowiązków należących do niego jako osoby kontrolowanej i w konsekwencji adresatem decyzji, która w tym postępowaniu zostanie wydana. Postępowanie w tej sprawie i rozstrzygnięcie nie jest wbrew przekonaniu skarżącej źródłem jej praw i obowiązków.
Należy podkreślić iż w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono że przedsiębiorca J. prowadzi swoją działalność niezgodnie z przepisami ustawy o jakości handlowej. Z tego względu organ wszczął w stosunku w ww. spółki postępowanie administracyjne w przedmiocie wymierzenia kary na podstawie art. 40a ust. 1 tej ustawy zakończone decyzją. Wydana decyzja odnosiła się do nieprawidłowości, których wyeliminowanie zgodnie z obowiązującym prawem należało do kontrolowanego przedsiębiorcy na etapie wprowadzenia przez niego - a nie U. - produktu do obrotu. Stąd też decyzja obejmowała wyłącznie tę część partii margaryny półtłustej "[...]", która w chwili kontroli znajdowała się w obrocie u kontrolowanego przedsiębiorcy, a nie całej partii produkcyjnej wprowadzonej do obrotu przez producenta. Również przesłanki wzięte pod uwagę przez organ zgodnie z dyspozycją art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej (tj. stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno- spożywczych i wielkość jego obrotów), odnosiły się do kontrolowanego przedsiębiorcy, a nie do skarżącej.
W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż cechami interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 k.p.a. jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2035/10).
W niniejszej sprawie organ Inspekcji Handlowej prowadził postępowanie administracyjne w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej przedsiębiorcy, który produkty nieodpowiadające jakości handlowej wprowadził do obrotu na poziomie handlu detalicznego, tj.J. Kończąca postępowanie decyzja nałożyła na ten podmiot obowiązek zapłaty kary pieniężnej wymierzonej z tytułu popełnienia ww. czynu. Decyzja będąca przedmiotem skargi do sądu administracyjnego nie wpływa w żaden sposób na prawa lub obowiązki skarżącej, a twierdzenie wnioskodawcy o posiadanym w przedmiotowej sprawie interesie prawnym należy uznać za bezpodstawne.
W szczególności zaś brak jest, wbrew przekonaniu skarżącej podstaw do przyjęcia, iż materialnoprawnym przepisem prawa administracyjnego potwierdzającym jej interes prawny w byciu stroną przedmiotowego postępowania administracyjnego jest art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, na którego podstawie, jak podnosi skarżąca, kara mogłaby być nałożona również na nią.
Stosowanie do powołanego przepisu kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów podlega karze o której mowa w tym przepisie. Jeżeli zatem właściwy organ uzna, iż zachodzą powyższe przesłanki do wszczęcia na podstawie ww. przepisu postępowania w stosunku do skarżącej to w takim postępowaniu służyć jej będzie przymiot strony.
Okoliczność , iż takie postępowanie może być prowadzone pozostaje jednak bez jakiegokolwiek związku z postępowaniem zakończonym ww. decyzją i nie stanowi legitymacji skarżącej do złożenia odwołania od tej decyzji.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.