VI SA/Wa 1865/24

VI SA/Wa 1865/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-01-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Magdalena Maliszewska /przewodniczący/
Tomasz Sałek /sprawozdawca/
Urszula Wilk
Symbol z opisem
6461 Wynalazki
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 stycznia 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia patentu na wynalazek oddala skargę
Uzasadnienie
G. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. (dalej także jako "Skarżąca", "Strona", "Spółka" lub "Zgłaszająca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej także jako "Urząd", "UP RP" lub "Organ") z dnia [...] marca 2024 r. nr [...]. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art 49 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 315 ust. 3 oraz art. 245 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1170, dalej też w skrócie jako "p.w.p."). Zaskarżoną decyzją Urząd Patentowy RP utrzymał w mocy swoją uprzednią decyzję z dnia [...] lutego 2023 roku, odmawiającą udzielenia Skarżącej patentu na wynalazek "Ściana wewnętrzna ze szkła z wkładem dźwiękochłonnym" z uwagi na
niejednoznaczne, określenie zgłoszenia [...], skutkiem czego doszło do braku ujawnienia rozwiązania zupełnego. Urząd Patentowy RP w swej decyzji z dnia [...] lutego 2023 roku uznał, że powyższe zastrzeżenie jest na tyle niejednoznaczne, że nie jest możliwa ocena nowości ani poziomu wynalazczego a nieprecyzyjnie
określony zakres żądanej ochrony uniemożliwia realizację rozwiązania w sposób powtarzalny z jednakowym rezultatem, co jest warunkiem uzyskania patentu. Z kolei w zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2024 r. Urząd Patentowy RP podkreślił, że, działając na podstawie art. 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.-
Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 572 ze zm., dalej także jako "k.p.a.") w związku z art. 244 ust 11 p.w.p., w toku ponownego
rozpatrzenia sprawy, wystosował do Skarżącej w dniu 10 sierpnia 2023 roku pismo, wskazujące, że treść zgłoszenia [...] jest dalece niejednoznaczna i, zdaniem UP RP, wynalazek nie został ujawniony w sposób wystarczający. UP RP zwrócił przy tym uwagę, że Skarżąca w odpowiedzi na powyższe pismo przedłożyła skorygowaną wersję zastrzeżeń. Jednakże Urząd Patentowy, po przeanalizowaniu nowej wersji
zastrzeżeń stwierdził, że nadal jest ona dalece niejednoznaczna i przedmiot zgłoszenia nie został ujawniony w sposób wystarczający, zgodnie z art. 49. ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p. Organ podniósł, że przedłożony zakres ochrony został jedynie nieznacznie zmieniony względem wersji pierwotnej. Zgłaszająca skorygowała
bowiem nazwę wynalazku i ubiega się już nie o ochronę na "Ścianę wewnętrzną ze szkła z wkładem dźwiękochłonnym" ale na "Segment ściany wewnętrznej ze szkła z wkładem dźwiękochłonnym". UP RP zaznaczył, że cechy korzystne ("korzystnie
z wełny mineralnej") pierwotnie ujęte w zastrzeżeniu patentowym przeniesiono
do nowego zastrzeżenia nr 2. W ocenie organu aktualna redakcja zastrzeżeń jest dalece niejednoznaczna, gdyż obecnie Zgłaszająca chciałaby uzyskać ochronę na dwa niedostatecznie ujawnione wynalazki stanowiące "Segment ściany wewnętrznej ...", ujęte w dwóch zastrzeżeniach niezależnych nr 1 i 2. Zdaniem Urzędu Patentowego RP wynalazek ujęty w zastrzeżeniu niezależnym 1 jest niemożliwy do zrealizowania,
gdyż nie ujawnia wszystkich niezbędnych cech/środków technicznych do jego urzeczywistnienia. Organ zaznaczył, że nie ujawniono jak/czym łączone i ustabilizowane są tafle szklane - czy np. są one osadzane w jakiejś ramie/podstawie, czy są łączone śrubami. Nie określono też żadnych wymiarów wynalazku np.
grubości, kształtu tafli. Nie wiadomo, jak duże są odległości między taflami szkła czyli jak duża jest przestrzeń międzyszybowa. Nie podano żadnej charakterystyki słupka - z czego ma być zrobiony/ zbudowany, jaki ma mieć kształt i jak ten słupek jest "sparowany" z wkładem dźwiękochłonnym lub jakie jest wzajemne usytuowanie tych elementów, czym ewentualnie i jak (rozłącznie/nierozłącznie] są połączone.
W ocenie UP RP, bez takich podstawowych informacji nie jest możliwe zrealizowanie wynalazku. Jak bowiem miałby być wyprodukowany segment i z niego wybudowana ściana, skoro nie wiadomo nic na temat wzajemnego ustawienia i
połączenia elementów składowych a same elementy składowe są tak ogólnikowo i szeroko określone, że nie wiadomo co konkretnie Zgłaszająca ma na myśli i jakie środki techniczne/ materiały należałoby zastosować. Organ zwrócił nadto uwagę, że Zgłaszająca w dalszym ciągu pozostawiła w treści zastrzeżenia nr
1 cechę nieniezrozumiałą i niemożliwą do zrealizowania: "przestrzeń międzyszybowa w której umieszczony jest słupek ... z wkładem dźwiękochłonnym, przy czym wkład dźwiękochłonny wypełnia przestrzeń międzyszybową". Słupek z wkładem dźwiękochłonnym jest bowiem elementem małym/wąskim i nie może wypełniać
dużo większej przestrzeni międzyszybowej. Zdaniem UP RP, ten fragment zastrzeżenia zawiera zatem błędne i niemożliwe do zrealizowania sformułowanie,
które jest sprzeczne z rysunkiem, na którym wyraźnie widać, że wkład dźwiękochłonny nie wypełnia przestrzeni międzyszybowej ale jest niewielkim, wąskim elementem umieszczonym w pewnym miejscu dużej przestrzeni międzyszybowej i zajmuje
jedynie mały fragment tej przestrzeni.
W ocenie Urzędu Patentowego RP, w dalszym ciągu nie wiadomo, o które konkretnie miejsce na tafli chodzi w zapisie "sklejenie tafli szklanych
krawędziami czołowymi", gdyż nie zostało to oznaczone na rysunku. Urząd Patentowy podkreślił, że niezbędne cechy wynalazku ujęte w zastrzeżeniu powinny być
oznaczone na rysunku a tymczasem nie ujawnia on "słupka" ani "krawędzi czołowych", czy miejsca sklejenia tafli szklanych, co nie tyle nie ułatwia ale wręcz
utrudnia identyfikację wspomnianych cech i ich właściwe zrozumienie.
Nadto zdaniem UP RP, wynalazek ujęty w zastrzeżeniu niezależnym 2 jest niejednoznaczny i nie ujawnia cech budowy "Segmentu ściany wewnętrznej..." z wyjątkiem 2 elementów: równoległych tafli szklanych i słupka z wkładem dźwiękochłonnym wykonanego z wełny mineralnej. W ocenie Urzędu Patentowego RP nie wiadomo przy tym, dlaczego Skarżąca finalnie ubiega się o ochronę
na dwa wynalazki, skoro pierwotnie zgłoszono tylko jedno rozwiązanie. W ocenie Urzędu Patentowego RP, pierwotnie zastrzegana w zastrzeżeniu niezależnym
cecha korzystna ("korzystnie z wełny mineralnej") powinna być ujęta w zastrzeżeniu zależnym. Jednak Zgłaszająca przeniosła tą cechę do nowego zastrzeżenia niezależnego, tworząc tym samym nowy wynalazek, którego, zdaniem UP RP, nie da się urzeczywistnić. Nie wiadomo bowiem jak zrealizować segment ściany wewnętrznej, jeśli wiadomo tylko, że ma on posiadać nieokreślone równoległe tafle szklane i
szeroko pojęty słupek z wełny mineralnej. Nie wiadomo jednakże nic na temat pozostałych elementów, jak również nie wiadomo, ile miałoby być tafli szklanych, jaki miałyby mieć kształt/wymiar, jakie jest wzajemne połączenie oraz usytuowanie
słupka i tafli. Urząd Patentowy RP podkreślił ponadto, że niezależnie od powyższych niejednoznaczności, jego zdaniem, niemożliwe jest zbudowanie z przedmiotowego segmentu ściany o wysokiej izolacyjności akustycznej. Segment/ściana, gdzie między sporymi taflami szklanymi umieszcza się jedynie wąski pasek izolacji będzie w
stanie izolować co najwyżej odgłosy wywoływane przez elementy konstrukcyjne lub ich połączenia. Ściana/ segment nie będzie stanowić przegrody o wysokiej
izolacyjności akustycznej i pewno nie zapewni izolacji akustycznej pomieszczeniom, które będzie oddzielać. Do dobrej izolacji akustycznej nie wystarczy bowiem cienki pasek izolacji ale potrzebne by było wypełnienie izolacją całej
przestrzeni międzyszybowej - w takim przypadku rodzi się pytanie o zasadność stosowania szkła do zbudowania ściany wewnętrznej skoro po wypełnieniu
izolacją zupełnie straci ona swoją przezroczystość.
We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2024 r.
Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. prawa materialnego tj. 49 ust. 1 pkt 2 p.w.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że przedmiot zgłoszenia wynalazku [...] nie został ujawniony w sposób wystarczający, a przez to jest niemożliwy do
zrealizowania;
2. przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a/ art. 7, art. 8, art. 77 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, polegające na naruszeniu zasady praworządności, zasady zaufania do władzy publicznej oraz pominięciu istotnych okoliczności sprawy mających wpływ na wydanie decyzji;
b/ art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów oraz nieprawidłowe uzasadnienie decyzji;
c/ art. 24 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji odmawiającej udzielenia patentu na wynalazek pt. "Ściana wewnętrzna ze szkła z wkładem dźwiękochłonnym" (P.427878) przez eksperta Urzędu Patentowego RP w świetle istnienia okoliczności, które wywołują wątpliwości co do jego bezstronności.
W związku z powyższym Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji
Urzędu Patentowego RP, wstrzymanie jej wykonania oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W ocenie Skarżącej, ocena Urzędu Patentowego RP, w myśl której przedmiot zgłoszenia wynalazku jest niejednoznaczny i nie został ujawniony
w sposób wystarczający, nie została dokonana z perspektywy znawcy, lecz z
perspektywy samego organu. Zdaniem Skarżącej Urząd Patentowy RP nie zdefiniował, kim jest znawca w niniejszej sprawie, jaką wiedzę posiada i w czym się specjalizuje. Pominięcie tak istotnych ustaleń dla oceny ujawnienia wynalazku pt. "Ściana wewnętrzna ze szkła z wkładem dźwiękochłonnym" doprowadziło do błędnych
ustaleń ze strony Urzędu Patentowego i przyjęciu, że przedmiot zgłoszenia [...] nie został dostatecznie ujawniony. Zdaniem Skarżącej, wbrew twierdzeniom Urzędu
Patentowego RP, w niniejszej sprawie znawca jest praktykiem
posiadającym wykształcenie w zakresie architektury szklanej i budownictwa i z tego względu dysponującym wiedzą dotyczącą tego typu rozwiązań. Uznać zatem należy, że dla znawcy będą jasne cechy i funkcje wynalazku pt. "Ściana
wewnętrzna ze szkła z wkładem dźwiękochłonnym". Mając na uwadze
powyższe, zdaniem Skarżącej, Urząd Patentowy RP wadliwie zastosował art. 49 ust. 1 pkt 2 p.w.p. w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p., a rozwiązanie pt. "Ściana wewnętrzna ze szkła z wkładem dźwiękochłonnym" zostało ujawnione na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić. W ocenie Skarżącej bowiem, Urząd Patentowy RP zaniechał w niniejszej sprawie wyczerpującego jej zbadania,
pomijając istotne okoliczności, mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Dokonując bowiem oceny ujawnienia rozwiązania, pominął perspektywę znawcy, z której należy dokonywać oceny ujawnienia rozwiązania, w szczególności nie określił, kim jest znawca w niniejszej sprawie, jaką wiedzę posiada, a co za tym idzie nie dokonał
analizy dokumentacji zgłoszeniowej wynalazku pt. "Ściana wewnętrzna ze szkła z
wkładem dźwiękochłonnym" właśnie z punktu widzenia właściwej osoby tj. znawcy. Skarżąca podkreśliła ponadto, że Urząd Patentowy RP nie wskazał również przyczyn, z powodu których znawca, a nie sam organ nie byłby w stanie zrealizować
rozwiązania. Dodatkowo Skarżąca wskazała, że pominięcie przez Urząd Patentowy RP znawcy dla oceny rozwiązania doprowadziło tenże organ do błędnych i sprzecznych z zasadami życiowego doświadczenia i logiką wniosków w zakresie izolacyjności akustycznej rozwiązania. Urząd Patentowy RP wskazuje, że niemożliwe jest
uzyskanie przez ścianę wysokiej izolacyjności akustycznej a ściana, w której
między taflami szklanymi umieszcza się jedynie wąski pasek izolacji będzie w stanie izolować co najwyżej odgłosy wywoływane przez elementy konstrukcyjne lub ich
połączenia. Tymczasem powyższe twierdzenia Urzędu Patentowego RP w zakresie izolacyjności ściany są błędne i świadczą o braku dokładnego i wnikliwego
wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organ, zdaniem Skarżącej, w zasadzie odniósł się do parametru izolacyjności odgłosów wywołanych przez elementy konstrukcyjne lub ich połączenia, a w przypadku mowy o izolacyjności przegrody należy
uwzględnić każdą z jej składowych. W przegrodzie mogą występować różne
materiały poprawiające jej właściwości w każdym z rodzajów oddziaływań. Dźwięk przez przegrodę roznosi się ruchem falowym, przyjmując drogę przez dostępne nośniki, np. powietrze, szkło, wełnę itp. Natrafiając na granicę ośrodków, na przykład
między powietrzem a przeszkodą stałą, część energii z fali dźwiękowej jest odbijana, część pochłaniana przez materiał, a część niesiona przez granice nośnika.
Zgodnie z prawem masy, im bardziej masywna struktura, tym mniejsza ilość przenoszonego dźwięku. A im więcej materiałów miękkich tym więcej przenoszonego dźwięku jest pochłaniane. Ponadto zastosowanie materiału pochłaniającego między masywnymi częściami ściany (szkłem) powoduje, że fale dźwiękowe
dostające się przez pierwszą warstwę są częściowo pochłanianie i nie przedostają się za kolejną warstwę ściany. Dodatkowym atutem takiego rozwiązania jest częściowe zwiększenie sztywności ściany poprzez wstawienie dodatkowego
wypełnienia w miejscu połączenia szyb, a jednocześnie dzięki zastosowaniu materiału nie w pełni twardego nie jest to układ w pełni sztywny, co także korzystnie
wpływa na właściwości akustyczne. Za błędne Skarżąca uznała przy tym twierdzenia Urzędu Patentowego RP, że zgłoszenie zawiera niemożliwe do zrealizowania
cechy, że niemożliwe jest uzyskanie wysokiej izolacyjności przez ścianę oraz że nie jest możliwe zrealizowanie tego rozwiązania. Twierdzenia te, w ocenie Skarżącej,
są błędne i niepoparte żadnymi rzetelnymi i logicznymi wyjaśnieniami, w szczególności, że rozwiązanie w postaci ściany wewnętrznej ze szkła z wkładem dźwiękochłonnym o cechach zgłaszanego wynalazku jest w ofercie Skarżącej i jest realizowane na rzecz jej klientów. Co więcej, również jeden z konkurentów Skarżącej, już po dacie zgłoszenia spornego wynalazku do Urzędu Patentowego RP przez Skarżącą, wprowadził do obrotu produkt o cechach takich, jak zgłaszane rozwiązanie. Zatem, producenci systemów ścian szklanych z wieloletnim doświadczeniem w branży i specjalistyczną wiedzą realizują rozwiązania w zakresie ściany wewnętrznej ze szkła z wkładem dźwiękochłonnym o cechach wskazanych w przedmiotowym zgłoszeniu. Oznacza to, że rozwiązanie to nadaje się do urzeczywistnienia i osiąga zamierzony efekt w postaci wysokiej izolacyjności akustycznej. Tym samym, zdaniem Skarżącej, stanowisko organu w tym zakresie świadczy o niewystarczającej wiedzy wyznaczonych do rozpoznania sprawy ekspertów, w zakresie architektury szklanej oraz niedokładnym i wybiórczym zbadaniu okoliczności niniejszej sprawy. Mając na uwadze powyższe, w sprawie zgłoszenia spornego wynalazku, w ocenie Spółki, Urząd Patentowy RP nie dokonał wszechstronnego i dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, w tym poprzez posługiwanie się gołosłownymi twierdzeniami co rzekomego braku możliwości realizacji rozwiązania, które nie są poparte żadną fachową, rzetelną i aktualną literaturą w zakresie budownictwa i architektury szklanej, badaniami czy opiniami fachowców. Zamiast tego, Urząd Patentowy RP bazuje na własnych przekonaniach. Podsumowując Skarżąca stwierdziła, iż wbrew twierdzeniom Urzędu Patentowego RP, rozwiązanie pt. "Ściana wewnętrzna ze szkła z wkładem dźwiękochłonnym" ([...]) zostało ujawnione na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić. Z powyższych względów decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lutego 2023 r. odmawiająca udzielenia patentu na sporny wynalazek, powinna zostać, zdaniem Spółki, uchylona.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
W ramach tej kontroli, sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu
usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,
tekst jednolity Dz. U z 2024 r., poz. 935 ze zm.; zwana dalej "p.p.s.a."). Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami
skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja, nie narusza prawa, w stopniu
mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny, czy Urząd Patentowy RP prawidłowo, tj. zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 2 p.w.p., uznał, że w zgłoszeniu spornego wynalazku nie doszło do jego dostatecznego ujawnienia.
Podkreślić bowiem należy, że zgodnie z art. 49 ust. 1 p.w.p., jeżeli
Urząd Patentowy stwierdzi, że:
1) nie zostały spełnione warunki wymagane do uzyskania patentu lub
2) wynalazek nie został przedstawiony na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić, lub,
3) zastrzeżenia patentowe nie określają przedmiotu żądanej ochrony
w sposób jasny i zwięzły lub nie są w całości poparte opisem wynalazku
- wydaje decyzję o odmowie udzielenia patentu.
Przed wydaniem decyzji, o której mowa w ust. 1, Urząd Patentowy wyznacza zgłaszającemu termin do zajęcia stanowiska co do zebranych dowodów i materiałów mogących świadczyć o istnieniu przeszkód do uzyskania patentu. Dowody i materiały udostępnia się zgłaszającemu w języku ich sporządzenia i mogą one wykraczać poza wykaz objęty sprawozdaniem o stanie techniki (ust. 2).
Pamiętać przy tym należy, że w myśl art. 24 p.w.p. patenty są udzielane - bez względu na dziedzinę techniki - na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania.Wynalazek, w świetle prawa polskiego, musi wiązać się z oddziaływaniem na materię poprzez jej nowe techniczne wykorzystanie, a rezultatem wynalazku musi być wytwór materialny o nowej budowie lub składzie albo nowy sposób technicznego oddziaływania na materię. Wynalazki mogą być dokonywane we wszystkich dziedzinach techniki, ale jednak ciągle muszą mieć charakter techniczny. Wynalazek to jest rozwiązanie techniczne, które oczywiście jest poprzedzone przez pomysł, ale istotą wynalazku jest przedstawienie precyzyjnego sposobu realizacji tego pomysłu przy pomocy oddziaływania na materię, tak aby znawca mógł go w sposób powtarzalny realizować i otrzymać określony w wynalazku rezultat (por. wyrok WSA w Warszawie z 15 grudnia 2009 r., sygn. akt. 719/09). W literaturze wynalazek określa się m.in. jako rozwiązanie o charakterze technicznym ukierunkowane na zaspokojenie praktycznych potrzeb za pomocą nowych sposobów oddziaływania na materię lub wykorzystania jej właściwości, podające w sposób zupełny i kompletny reguły postępowania, które gwarantują osiągnięcie zamierzonego rezultatu (S. Sołtysiński [w:] System prawa własności intelektualnej, t. 3, Prawo wynalazcze, red. J. Szwaja, A. Szajkowski, Ossolineum 1990, s. 29–32).
Z kolei zgodnie z art. 31 p.w.p.:
"1. Zgłoszenie wynalazku w celu uzyskania patentu powinno obejmować:
1) podanie zawierające co najmniej oznaczenie zgłaszającego, określenie przedmiotu zgłoszenia oraz wniosek o udzielenie patentu lub patentu dodatkowego;
2) opis wynalazku ujawniający jego istotę;
3) zastrzeżenie lub zastrzeżenia patentowe;
4) skrót opisu.
2. Zgłoszenie wynalazku, o którym mowa w ust. 1, powinno także zawierać rysunki, jeżeli są one niezbędne do zrozumienia wynalazku.
3. Zgłoszenie wynalazku, które obejmuje co najmniej podanie oraz części wyglądające zewnętrznie na opis wynalazku i na zastrzeżenie lub zastrzeżenia patentowe, daje podstawę do uznania zgłoszenia za dokonane.
4. Urząd Patentowy wyznacza postanowieniem, pod rygorem umorzenia postępowania, termin do uzupełnienia zgłoszenia, jeżeli stwierdzi, że nie
zawiera ono wszystkich części, o których mowa w ust. 3. Zgłoszenie uważa się za dokonane w dniu wpłynięcia do Urzędu Patentowego ostatniego brakującego dokumentu.
5. Urząd Patentowy, jeżeli stwierdzi, że zgłoszenie wynalazku nie zawiera rysunków, na które w zgłoszeniu powołuje się zgłaszający, wzywa postanowieniem, pod rygorem uznania za niebyłe powołania się na rysunki, do uzupełnienia zgłoszenia w wyznaczonym terminie. Zgłoszenie uważa się za dokonane w dniu wpłynięcia
do Urzędu Patentowego ostatniego brakującego rysunku".
Natomiast kwestia wymagań w zakresie dokumentacji zgłoszeniowej ujęta została w art. 33 p.w.p.:
"1. Z zastrzeżeniem art. 936 ust. 1, opis wynalazku, o którym mowa w art. 31 ust. 1 pkt 2, powinien przedstawiać wynalazek na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić. W szczególności opis zawiera
tytuł odpowiadający przedmiotowi wynalazku, określa dziedzinę techniki, której wynalazek dotyczy, a także znany zgłaszającemu stan techniki, oraz wskazuje problem techniczny do rozwiązania, a także przedstawia w sposób szczegółowy
przedmiot rozwiązania, z objaśnieniem figur rysunków, jeżeli zgłoszenie zawiera rysunki, i przykładem lub przykładami realizacji bądź stosowania wynalazku.
2. (uchylony).
3. Zastrzeżenia patentowe, o których mowa w art. 31 ust. 1 pkt 3, określają zastrzegany wynalazek i zakres żądanej ochrony przez podanie cech
technicznych rozwiązania odnoszących się do składu lub struktury wytworu, czynności oraz środków technicznych sposobu, budowy lub związków konstrukcyjnych
urządzenia bądź nowego zastosowania znanego wytworu.
31. Zastrzeżenia patentowe, o których mowa w art. 31 ust. 1 pkt 3, powinny być jasne i zwięzłe oraz w całości poparte opisem wynalazku. Każde zastrzeżenie powinno być ujęte w jednym zdaniu lub równoważniku zdania.
4. Oprócz zastrzeżenia niezależnego lub zastrzeżeń niezależnych,
które powinny przedstawiać ogół cech zgłaszanego wynalazku bądź kilku wynalazków, ujętych zgodnie z art. 34 w jednym zgłoszeniu, w zgłoszeniu może
występować odpowiednia liczba zastrzeżeń zależnych dla przedstawienia wariantów wynalazku lub sprecyzowania cech wymienionych w zastrzeżeniu niezależnym
lub innym zastrzeżeniu zależnym.
41. Wzajemne powiązanie w układzie zastrzeżenia niezależnego i zastrzeżeń zależnych powinno być wyraźnie przedstawione w zgłoszeniu.
5. Skrót opisu, o którym mowa w art. 31 ust. 1 pkt 4, powinien
zawierać zwięzłą i jasną informację określającą przedmiot i charakterystyczne cechy techniczne wynalazku oraz wskazanie jego przeznaczenia, jeżeli nie wynika to z określenia samego przedmiotu. Przepis art. 936 ust. 1 stosuje się odpowiednio.
6. Rysunki, o których mowa w art. 31 ust. 2, powinny w sposób czytelny, w połączeniu z opisem i zastrzeżeniami patentowymi, odtwarzać przedmiot
wynalazku w ujęciu schematycznym, bez tekstu, z wyjątkiem pojedynczych wyrazów, gdy są one konieczne. Zgłoszenie może zawierać kilka arkuszy rysunków. Na jednym arkuszu może znajdować się więcej niż jedna figura, lecz wyraźnie oddzielona jedna od drugiej."
A więc opis wynalazku, o którym mowa w art. 31 ust. 1 pkt 2 p.w.p., powinien przedstawiać wynalazek na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten
wynalazek urzeczywistnić. W szczególności opis zawiera tytuł odpowiadający przedmiotowi wynalazku, określa dziedzinę techniki, której wynalazek dotyczy, a także znany zgłaszającemu stan techniki, oraz wskazuje problem techniczny do
rozwiązania, a także przedstawia w sposób szczegółowy przedmiot rozwiązania, z objaśnieniem figur rysunków (jeżeli zgłoszenie zawiera rysunki) i przykładem lub przykładami realizacji bądź stosowania wynalazku. Opis wynalazku powinien
ujawniać istotę wynalazku, a więc służyć sprawdzeniu jego zdolności patentowej, zbadaniu czy rozwiązanie zgłoszone do opatentowania spełnia wszystkie cztery kryteria określone w art. 24 p.w.p. (wyrok NSA z 5.05.2017 r., II GSK 2350/15, LEX nr 2328816). W opisie powinien być określony problem techniczny rozwiązywany przez wynalazek. Z kolei dokumentacja wynalazku ma ujawniać jego istotę,
przez co należy rozumieć przedstawienie wszystkich istotnych danych, które pozwoliłyby znawcy dane rozwiązanie zastosować. Brak ujawnienia istoty wynalazku w opisie patentowym stanowi nieusuwalną wadę zgłoszenia. Niezbędnym warunkiem jest także określenie zastrzeżeń patentowych, aby stanowiły precyzyjną instrukcję wskazującą na konkretne środki techniczne niezbędne do osiągnięcia założonego, powtarzalnego rezultatu w dowolnych warunkach (p. Kondrat Mariusz (red.), Prawo własności przemysłowej. Komentarz, WKP 2021). Z kolei wymogi, jakie musi spełniać opis wynalazku, zostały doprecyzowane w rozporządzeniu Prezesa Rady
Ministrów z 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych. I w § 6 ww. rozporządzenia wyraźnie wskazano, że opis wynalazku powinien określać miedzy innymi dziedzinę techniki, której dotyczy wynalazek, stan techniki, znany zgłaszającemu i przydatny do zrozumienia wynalazku, a zwłaszcza jego nowości i poziomu wynalazczego, do poszukiwań w stanie techniki związanym z wynalazkiem i do badania wynalazku; zaleca się, aby w tej części opisu przytaczać także dane bibliograficzne publikacji dotyczących stanu techniki; dopuszcza się zobrazowanie stanu techniki rysunkami na osobnych arkuszach z zaznaczeniem, że dotyczą one stanu techniki, ale także ujawnienie wynalazku, zgodnie z zastrzeżeniami patentowymi, w taki sposób, aby zarówno problem techniczny, nawet jeżeli nie jest wprost przedstawiony, jak i jego rozwiązanie, były zrozumiałe.
Przypomnieć przy tym należy, że zgodnie z art. 27 p.w.p. wynalazek uważany jest za nadający się do przemysłowego stosowania, jeżeli według wynalazku może być uzyskiwany wytwór lub wykorzystywany sposób, w rozumieniu technicznym, w jakiejkolwiek działalności przemysłowej, nie wykluczając rolnictwa. Z kolei konieczność należytego ujawnienia rozwiązania technicznego objętego zgłoszeniem jest jednym kluczowym wymogów dla dokonania oceny, czy wynalazek niewątpliwie można uznać za nadający się do przemysłowego zastosowania.
Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu, trafne jest stanowisko Urzędu Patentowego RP, że zgłoszony przez Skarżącą wynalazek, w postaci już uwzględniającej zmianę zastrzeżeń patentowych (przedłożonych w załączeniu do pisma Skarżącej z dnia 4 grudnia 2023 roku), nie spełnia wymogu jego należytego ujawnienia, skutkiem czego nie jest możliwe wywiedzenie na podstawie zgłoszenia, w jaki sposób miałoby dojść do urzeczywistnienia zgłoszonego przez Skarżącą wynalazku. Trafnie zwrócił uwagę Urząd Patentowy RP, że z punktu widzenia urzeczywistniania rozwiązania istotne jest wskazanie konkretnych środków technicznych (materiałów, parametrów) i ich wzajemnego usytuowania a także odpowiedniego sposobu połączenia poszczególnych elementów konstrukcyjnych w kontekście uzyskania efektu w postaci ściany o wysokiej izolacyjności akustycznej. Tymczasem analiza treści dokumentacji zgłoszeniowej złożonej przez Skarżącą i dotyczącej, co istotne, wynalazku w postaci ściany o wysokiej izolacji akustycznej, jasno prowadzi do wniosku, że nie określono w niej kluczowych parametrów elementów konstrukcyjnych, które mogłyby pozwolić na przejście do oceny urzeczywistnienia przez tenże wynalazek, właśnie efektu wysokiej izolacyjności akustycznej, takich jak grubość tafli szklanych, wielkość przestrzeni pomiędzy szybami, czy rodzaj użytego słupka. Przy czym w kontekście tego ostatniego parametru, w ocenie Sądu, istotnie nie sposób dokonać badania w zakresie urzeczywistnienia przez zgłaszany wynalazek rozwiązania określonego problemu technicznego, bez sprecyzowania użytych surowców. Jest to o tyle ważna kwestia, że brak wskazania rodzaju materiału (i jego cech w świetle parametru izolacyjności), z którego zbudowany jest słupek, umiejscowiony między dużymi taflami szklanymi, nie pozwala na ocenę, czy pozwoli on na uzyskanie przez całą ścianę wysokiej izolacyjności akustycznej, co jest z kolei sednem całego wynalazku. Także zapis w zastrzeżeniach, w myśl którego słupek zawiera
wkład dźwiękochłonny, który wypełnia z kolei przestrzeń międzyszybową, nie precyzuje, w jakim konkretnym miejscu tej przestrzeni jest umieszczony i jak jest zwymiarowany w stosunku do całej tafli szklanej. Ponadto w zgłoszeniu nie wyjaśniono, z czego tenże słupek ma być wykonany i jak jest połączony z wkładem dźwiękochłonnym.
Kolejną niezwykle istotną kwestią, na którą zasadnie zwrócił uwagę Urząd Patentowy RP, jest pominięcie przez Skarżącą, w dokumentacji zgłoszeniowej, wzajemnego usytuowania i sposobu połączenia ze sobą wszystkich elementów składowych,
przy opisaniu z jednej strony ich parametrów a z drugiej wpływu takiego rozwiązania (w tym właśnie metody łączenia wszystkich części składowych) na uzyskanie przez
wynalazek wysokiej izolacji akustycznej. Zgłoszenie pomija bowiem milczeniem zarówno metodę łączenia i stabilizowania tafli szklanych, jak i grubości samych tafli oraz przestrzeni między nimi. W tej sytuacji nie można zgodzić się z twierdzeniami Skarżącej o posługiwaniu się przez Urząd Patentowy RP, gołosłownymi twierdzeniami, co rzekomego braku możliwości realizacji rozwiązania. Wręcz przeciwnie,
Urząd Patentowy RP w swojej decyzji wyczerpująco i zrozumiale wskazał przyczyny, dla których nie sposób wywieść, w oparciu o zgłoszoną przez Skarżącą dokumentację, metody urzeczywistnienia jej wynalazku. Podkreślić w tym miejscu należy, w kontekście sformułowanych w skardze zarzutów wobec braku dysponowania przez ekspertów Urzędu Patentowego RP odpowiednią wiedzą, pozwalającą im na właściwą
ocenę wynalazku, abstrahując od oczywistego faktu, iż eksperci ci muszą być specjalistami z dziedziny techniki, wynikającej z treści samego zgłoszenia, w tym przypadku z zakresu budownictwa i rozwiązań dotyczących konstrukcji szklanych, że kluczowym, w realiach niniejszej sprawy jest, iż zawartość opisu patentowego
nie może zmuszać specjalisty w danej dziedzinie techniki do podjęcia dodatkowej pracy twórczej i eksperymentów, by na podstawie ujawnionych przez zgłaszającego danych technicznych dojść do rezultatu, o jakim mowa w zastrzeżeniu niezależnym.
Nie na tym polega zakres ujawnienia przedmiotu wynalazku zgłoszonego do ochrony i metody jego realizacji (p. wyrok WSA w Warszawie z 9 maja 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 112/08, LEX nr 512907). A zgłoszenie Skarżącej, także z
uwzględnieniem skorygowanej już wersji zastrzeżeń, nadal ewidentnie
wymusza konieczność podejmowania przez specjalistę w dziedzinie techniki, kolejnych, niedopuszczanych w trakcie procedury zgłoszeniowej, działań, które miałyby
na celu uzupełnienie a wręcz dopracowanie tych jego aspektów, które nie zostały w nim ujawnione na tyle jednoznacznie, aby można było to rozwiązanie zrealizować.
Bazując bowiem na dokumentacji zgłoszeniowej nie jest wiadomym, jak zrealizować segment ściany wewnętrznej skoro w istocie mowa jest w niej o równoległych
taflach szklanych i słupku z wełny mineralnej. Jednocześnie irrelewantnym dla oceny prawidłowości zastosowania przez Urząd Patentowy RP w niniejszej spawie dyspozycji art. 49 ust. 1 pkt 2 p.w.p., z uwagi na prawidłową, w ocenie Sądu konstatację, że zgłoszenie Skarżącej nie ujawnia jej wynalazku, jest podnoszona w skardze
kwestia wdrażania przez producentów, ścian wewnętrznych ze szkła z wkładem dźwiękochłonnym o cechach, jak podnosi Skarżąca, wskazanych w
przedmiotowym zgłoszeniu. Ocenie organu podlegało bowiem wyłącznie rozwiązanie, które stanowi treść zgłoszenia [...] a ono bezsprzecznie nie ujawnia
wszystkich niezbędnych cech wynalazku w sposób pozwalający na jego zrealizowanie. Podobnie prawidłowości stanowiska Urzędu Patentowego RP nie podważają
ujęte w skardze rozważania o charakterze teoretycznym, opisujące zasady
roznoszenia się ruchem falowym dźwięku. Na etapie postępowania sadowego nie mogą również odnieść skutku sformułowanie w skardze zarzuty wobec ekspertów
Urzędu Patentowego RP, prowadzących sprawę [...], skoro Skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie złożyła wniosku o wyłączenie z
postępowania żadnego z nich.
W konsekwencji, wobec niezasadności zarzutów skargi oraz
niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę
należało oddalić.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151
ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w
sentencji.