VI SA/WA 1861/20

VI SA/Wa 1861/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-12-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-09-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Nowecki
Pamela Kuraś-Dębecka /sprawozdawca/
Zdzisław Romanowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
II GSK 1624/21 - Wyrok NSA z 2025-02-13
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 776
art. 169 ust. 1 pkt 1; art. 170 ust. 1 i 2; art. 153;
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 106 par 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1913
art. 11 ust. 2
Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz Fundacji [...] z siedzibą w [...] kwotę 2217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2020 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej "Urząd Patentowy"), po rozpoznaniu wniosku W. S.A. z siedzibą w [...] ( dalej "Wnioskodawca" ) przeciwko F.z siedzibą w [...] (dalej "Skarżąca", "Uprawniony") o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "Nowa ŻYTNIA WÓDKA LUKSUSOWA" o numerze [...] stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy "Nowa ŻYTNIA WÓDKA LUKSUSOWA" o numerze [...] z dniem [...] września 2011 r.
Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji wskazano art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 776 ze zm.- dalej p.w.p.) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 24 listopada 2016 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek W. S.A. z siedzibą w [...] o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny Nowa ŻYTNIA WÓDKA LUKSUSOWA o numerze [...] udzielonego na rzecz F. z siedzibą w [...]. Jako podstawę prawną żądania wskazano art. 169 ust 1 pkt 1 p.w.p. Wnioskodawca podniósł, że uprawniony nie używał w sposób rzeczywisty przedmiotowego znaku na rynku polskim dla towarów z klasy 33.
Uprawniony wniósł o oddalenie wniosku podnosząc, że wbrew twierdzeniom Wnioskodawcy, znak towarowy Nowa ŻYTNIA WÓDKA LUKSUSOWA był używany w obrocie w Polsce do oznaczania wódek z klasy 33. Uprawniony podniósł, że materiał dowodowy potwierdzający produkcję i sprzedaż wódek opatrywanych etykietami z uwidocznionym na nich znakiem towarowym w wersji zarejestrowanej, rozpoznawalnej w obrocie pod nazwą "NOWA ŻYTNIA WÓDKA LUKSUSOWA" stanowią kopie dokumentów wygenerowanych z systemu księgowego SAGE SYMFONIA. Uprawniony wskazał, że jak wynika z przedstawionych materiałów w okresie od 22 maja 2015 r. do 28 grudnia 2015 r. sprzedaż wyniosła 2085 butelek o pojemności 0,5 l a w okresie od 5 stycznia 2016 r. do 21 grudnia 2016 r. wyniosła 17185 sztuk. Ponadto w latach 1999 - 2003 łącznie sprzedano butelek o pojemności 0,5 l.: w 1999 r. - 17231; w 2000 r. - 48731; w 2001 r. - 33800; w 2002 r. - 4934 oraz w 2003 r. - 1842. Zdaniem Uprawnionego przedstawiony materiał dowodowy w sposób wiarygodny i pełny wykazuje, że sporny znak towarowy funkcjonował w obrocie handlowym na terytorium Polski i w strefie wolnocłowej na polskich lotniskach nieprzerwanie w wymaganym przepisami okresie poprzedzającym datę złożenia wniosku i datę powiadomienia o zamiarze jego wniesienia.
Na rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2019 r. Wnioskodawca wniósł o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa z dniem [...] września 2011 r. Podniósł, że Uprawniony nie wykazał rzeczywistego używania spornego znaku przed datą 24 sierpnia 2016 r. W ocenie Wnioskodawcy, Uprawniony nie wykazał, że ilość kilkunastu tysięcy butelek spełnia wymogi rzeczywistego używania znaku na rynku. Zdaniem wnioskodawcy wódka ze spornym znakiem oferowana była w głównej mierze w sklepach wolnocłowych KERANISS, które należą do Uprawnionego albo podmiotów z nim powiązanych. Wnioskodawca podniósł, że kwestionuje wprowadzenie do obrotu 12834 butelek w okresie od 2015 r. do 23 sierpnia 2016 r., bowiem do momentu otrzymania odpowiedzi na wniosek, do której załączono zestawienie sprzedaży Wnioskodawca nie był w stanie znaleźć tej wódki na rynku polskim.
W piśmie z dnia 30 października 2019 r. Uprawniony przedłożył faktury, które jego zdaniem potwierdzają rzeczywiste, nieprzerwane i częstotliwe wprowadzanie produktu opatrywanego spornym znakiem do obrotu na terytorium Polski, w tym do dystrybutorów pośredniczących w sprzedaży alkoholi indywidualnym nabywcom krajowym i zagranicznym.
Urząd Patentowy na wstępie swoich rozważań stwierdził, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte w dniu 24 listopada 2016 r. czyli po nowelizacji ustawy p.w.p., która weszła w życie w dniu 15 kwietnia 2016 r. a więc wnioskodawca nie musiał legitymować się interesem prawnym.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. prawo ochronne na znak towarowy wygasa w sytuacji nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych rejestracją w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, chyba, że istnieją ważne powody jego nieużywania. Obowiązek używania znaku towarowego zgodnie z powyższym przepisem powstaje po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca wniósł o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa ochronnego z dniem [...] września 2011 r. Zatem badanie używania znaku towarowego "Nowa ŻYTNIA WÓDKA LUKSUSOWA" o numerze [...], obejmowało okres pomiędzy [...] września 2006 r., a [...] września 2011 r.
Organ podkreślił, że przepisy ustawy Prawo własności przemysłowej przewidują obowiązek używania znaku towarowego, bowiem celem udzielenia prawa ochronnego jest właśnie używanie znaków towarowych w sposób określony w art. 154 p.w.p., czyli w szczególności:
- umieszczanie na towarach lub ich opakowaniach i wprowadzanie do obrotu,
- umieszczanie znaku na dokumentach,
- posługiwanie się znakiem w celu reklamy.
W przedmiotowej sprawie Uprawniony przedstawił następujący materiał dowodowy na okoliczność używania spornego znaku towarowego:
1. decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej ([...]) z [...] listopada 1991 (k. 104-105 akta sporne);
2. zaświadczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi ([...]) z dnia 16 lipca 2017 r. (k. 103 akta sporne);
3. oświadczenie J. F., dyrektora zarządzającego W. (k. 102 akta sporne);
4. pełnomocnictwo dla J. F., udzielone przez S. N., prezesa Z.(k. 101 akta sporne);
5. strona Monitora Sądowego i Gospodarczego Nr 6/2003 (1589) (k. 100 akta sporne);
6. wydruki dokumentów źródłowych z programu SYMFONIA przedstawiające sprzedaż towarów w latach 2015-2016 (k. 91 - 99 akta sporne);
7. wydruki dokumentów źródłowych z programu SYMFONIA przedstawiające sprzedaż towarów w latach 1999-2003 (k. 62 - 90 akta sporne);
8. wykaz i plik fotografii produktów uprawnionego w wybranych punktach sprzedaży w różnych miejscowościach (k. 31 - 61 akta sporne);
9. faktury za wykonanie plakatu i falbany reklamowej (k. 28-30 akta sporne);
10. faktury z okresu od 22 maja 2015 r. do 30 grudnia 2015 r. (k. 261 - 312 akta sporne);
11. faktury z okresu od 1 października 2016 r. do 24 sierpnia 2016 r. (k. 217 - 260);
12. faktury wystawione przez A. S.A. za zakup alkoholu etylowego neutralnego rolniczego zbożowego (k. 212 - 215 akta sporne);
13. specyfikacje wyrobu [...] sporządzonych przez HGBS (k. 206-210);
14. wydruk ze strony http://swiatalkoholipolska.pl (k. 203 -204 akta sporne);
15. wydruk ze strony internetowej Wikipedia, hasło: Wódka (k. 198 - 201 akta sporne);
16. wydruki z danych publikowanych przez D.sp. z o.o. (k. 192 - 196).
Urząd Patentowy wskazał, że obowiązek używania znaku towarowego zgodnie z powyższym przepisem powstaje po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy. W rozpatrywanej sprawie Wnioskodawca wniósł o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa ochronnego z dniem [...] września 2011 r. Jednocześnie w myśl art. 170 ust. 1 p.w.p., w sytuacji, gdy przed złożeniem wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa rozpoczęło się lub zostało wznowione rzeczywiste używanie znaku, wniosek ten podlega oddaleniu. Zatem badanie używania znaku towarowego "Nowa ŻYTNIA WÓDKA LUKSUSOWA" o numerze [...], obejmowało co do zasady okres od daty rejestracji do daty wszczęcia niniejszego postępowania (czyli od 31 sierpnia 2006 r. do 24 listopada 2016 r.).
Mając powyższe na względzie Urząd Patentowy uznał, że materiały dowodowe dotyczące okresu wcześniejszego nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sporu. Do takich materiałów należą: wydruk materiałów źródłowych z programu SYMFONIA przedstawiający sprzedaż towarów za lata 1999-2003 (poz. 7). Również dowody dotyczące okresu po dacie wszczęcia niniejszego postępowania tj. 24 listopada 2016 r. nie mają znaczenia w niniejszej sprawie. Są to zdjęcia półek sklepowych mających przedstawiać produkty opatrzone spornym znakiem wykonane w dniach: 30 listopada 2016 r., 1 grudnia 2016 r., 20 stycznia 2017 r., 24 stycznia 2017 r., 2 lutego 2017 r., 23 lutego 2017 r., 27 lutego 2017 r. będące częścią materiału dowodowego nr 8. Natomiast dowody numer 1 i 2 nie stanowią dowodów na używanie spornego znaku towarowego, ale jedynie wskazują na zakres działalności gospodarczej prowadzonej przez uprawnionego, którą jest m.in. produkcja wódek poprzez zależny od siebie podmiot. Również dowody 3-5 nie świadczą o rzeczywistym używaniu spornego znaku ale wskazują na ciąg umocowań i pełnomocnictw dla Jarosława Farugi umożliwiającym mu działanie w imieniu uprawnionego.
Ponadto nie mają decydującego znaczenia materiały nieopatrzone żadną datą. Są to pojedyncze wydruki ze strony internetowej www.swiatalkoholipolska.pl opisujące rodzaje spirytusów używanych do produkcji wódki (dowód nr 14) oraz zdjęcia przedstawiające duże opakowania wódki opatrywanej w ocenie uprawnionego spornym znakiem (stanowiące część dowodów nr 8).
Takie stanowisko jest zgodne z obowiązującą linią orzeczniczą np. z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z 19 listopada 2001 r. (I SA 953/00), który stwierdził, że "Nie stanowi dowodu - i nie ma cech dokumentu urzędowego - odbitka orzeczenia wywłaszczeniowego, pozbawiona daty oraz potwierdzenia jej zgodności z oryginałem". Również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 listopada 2008 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1767/08) stwierdził, że "Należy zatem podzielić pogląd organu, iż wszelkie dokumenty stanowiące dowód dokonania czynności mających polegać na ujawnieniu wzoru po (...) bądź nie oznaczone żadną datą - nie mają w sprawie znaczenia."
Ponadto załączone faktury za plakat, opracowanie grafiki oraz transport (dowód nr 9) nie mają znaczenia dla sprawy, gdyż nie dotyczą analizowanych towarów, czyli wprowadzenia do obrotu wódki. Na marginesie należy zauważyć, że usługi te nie były świadczone przez uprawnionego, lecz przez osobę trzecią na rzecz W..
Jeśli chodzi zaś o zestawienie faktur za okres od 2015 do 2016 roku (dowód nr 10 i 11 w powiązaniu z dowodem nr 6), a także same faktury dotyczące sprzedaży wódki z tego samego okresu oraz tabelę zawierającą daty miejsce odbiorcy oraz ilość sztuk butelek 0,5 l, to zdaniem organu, materiały te nie zawierają żadnych danych wskazujących kto był odbiorcą towarów co powoduje, że nie jest możliwe ustalenie jaki charakter miał obrót objęty tymi dowodami tzn. czy miał on charakter zewnętrzny, czy też jedynie wewnętrzny. Tylko ten pierwszy obrót, w ramach którego towar jest dostępny dla potencjalnego odbiorcy, może świadczyć o rzeczywistym używaniu spornego znaku, co zresztą nie budzi wątpliwości w doktrynie i utrwalonym orzecznictwie sądowo administracyjnym. Zgodnie bowiem z wyrokiem TS z dnia 3 lipca 2019 r. C-668/17 P : "Rzeczywiste używanie znaku towarowego wymaga, by był on używany na rynku dla towarów lub usług nim chronionych, a nie jedynie na wewnętrzne potrzeby zainteresowanego przedsiębiorstwa. Używanie znaku towarowego musi dotyczyć towarów i usług, które są już wprowadzone do obrotu lub których wprowadzenie do obrotu, przygotowane przez przedsiębiorstwo w celu zdobycia klientów, w szczególności w ramach kampanii reklamowych, jest bliskie. Umieszczanie znaku towarowego na towarach, które nie podlegają dystrybucji mającej na celu penetrację rynku towarów wskazanych w ramach rejestracji znaku towarowego, nie może zostać uznane za rzeczywiste używanie tego znaku, ponieważ takie umieszczanie nie przyczynia się ani do wykreowania rynku zbytu dla towarów ani nawet, w interesie konsumentów, nie pomaga odróżnić ich od towarów pochodzących z innych przedsiębiorstw. Ocena rzeczywistego charakteru używania znaku towarowego powinna być oparta na wszystkich faktach i okolicznościach pozwalających na ustalenie, czy znak był faktycznie wykorzystywany handlowo w obrocie, w szczególności zaś powinna uwzględniać sposoby korzystania ze znaku uznawane w danym sektorze gospodarczym za uzasadnione z punktu widzenia zachowania lub wykreowania udziałów w rynku dla towarów lub usług chronionych danym znakiem towarowym, charakter tych towarów lub usług, cechy danego rynku oraz zasięg i częstotliwość używania znaku".
W tej sytuacji, w ocenie organu, same oświadczenia J. F. - pełnomocnika Fundacji nie mogą świadczyć o rzeczywistym używaniu spornego znaku, bowiem pochodzą od osoby powiązanej z Uprawnionym, a przy tym nie pozwalają na ustalenie, czy i jaka była wielkość sprzedaży towarów ze spornym znakiem "Nowa ŻYTNIA WÓDKA LUKSUSOWA" o numerze [...]. Samo pokazanie zdjęć butelek nie może bowiem świadczyć o ich sprzedaży, a tym bardziej w ilości świadczącej o poważnym używaniu znaku spornego.
Odnosząc się do twierdzeń Uprawnionego, że ujawnienie konkretnych odbiorców poszczególnych serii wódek może w sposób istotny i sprawdzony w dotychczasowej praktyce spowodować zablokowanie istniejących kanałów sprzedaży wskutek pewnych obyczajów handlowych, jakie panują w tym sektorze obrotu towarowego, Urząd Patentowy stwierdził, że taka obawa nie znosi obowiązku przedstawienia pełnych danych niezbędnych do oceny czy miało miejsce rzeczywiste używanie spornego znaku czy też działalność pozorowana polegająca na sprzedaży towarów oznaczonych spornych znakiem pomiędzy powiązanymi podmiotami bez oferowania ich na rynku.
Ustosunkowując się natomiast do argumentacji Uprawnionego, że towary opatrywane znakiem spornym są tzw. produktami niszowymi Urząd Patentowy podkreślił, że badano znak towarowy w takim zakresie, w jakim został objęty ochroną. Sporny znak jest przeznaczony do oznaczania towarów takich jak wódki (z klasy 33). Z tak sporządzonego wykazu towarów nie wynika aby znak ten służył do oznaczania produktów niszowych. W związku z tym nie było podstaw do zastosowania odmiennych kryteriów ilościowych dla oceny używania w sposób rzeczywisty spornego oznaczenia na terytorium Polski a także Uprawniony nie udowodnił wprowadzenia do obrotu zewnętrznego jakiejkolwiek konkretnej ilości towaru, co uniemożliwia uznanie poważnego i rzeczywistego używania spornego znaku także na poziomie wymaganym dla produktów niszowych.
F.z siedzibą w [...] (dalej: "Skarżąca") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego z [...] stycznia 2020 r. zarzuciła:
I. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci naruszenia przepisu art. 7, art. 77 § 1,107 § 1 i 3 oraz art. 80 ustawy kodeks postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej jako: "KPA") poprzez ich niezastosowanie skutkujące naruszeniem przez Organ zasady prawdy obiektywnej i zaniechanie podjęcia przez Organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zaniechanie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całokształtu przedłożonego przez Skarżącą materiału dowodowego, skutkujące błędnym uznaniem, iż materiały dowodowe przedłożone przez Skarżącą w postaci faktur oraz wydruków dokumentów finansowo-księgowych wygenerowanych z programu SYMFONIA dotyczące rzeczywistego używania Znaku Spornego wskazują wyłącznie na korzystanie ze znaku w działalności wewnętrznej,
podczas gdy z oceny tego materiału dowodowego wynika, że Skarżąca udowodniła wprowadzenie towarów do obrotu zewnętrznego - dokumenty zostały wystawione na rzecz podmiotów mających siedzibę w różnych miastach na terenie Polski i w żaden sposób niepowiązanych ze Skarżącą,
co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że Skarżąca nie udowodniła poważnego i rzeczywistego używania Znaku Spornego.
II. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci naruszenia przepisu art. 7, art. 77 § 1, 107 § 1 i 3 oraz art. 80 KPA
przez ich niezastosowanie skutkujące naruszeniem przez Organ zasady prawdy obiektywnej i zaniechanie podjęcia przez Organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zaniechanie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całokształtu przedłożonego przez Skarżącą materiału dowodowego w zakresie rzeczywistego używania Znaku Spornego na skutek bezpodstawnego pominięcia szeregu dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie:
- wydruków z materiałów źródłowych z programu SYMFONIA przedstawiających sprzedaż towarów za lata 1999-2003 oraz po dacie wszczęcia przedmiotowego postępowania tj. po 24 sierpnia 2016 r.; oraz
- zdjęć półek sklepowych przedstawiających sprzedaż towarów opatrzonych Znakiem Spornym w różnych sklepach na terenie Polski, wykonanych w dniach 30 listopada 2016 r., 1 grudnia 2016 r., 20 stycznia 2017 r., 24 stycznia 2017 r., 2 lutego 2017 r., 23 lutego 2017 r., 27 lutego 2017 r.
podczas gdy dowody te świadczyły o rzeczywistym używaniu Spornego Znaku, a w konsekwencji Organ powinien je uwzględnić i ocenić w powiązaniu z innymi dowodami na używanie w relewantnym okresie badania,
co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że Skarżąca nie udowodniła poważnego i rzeczywistego używania Znaku Spornego.
III. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci naruszenia przepisu art. 7, art. 77 § 1, 107 § 1 i 3 oraz art. 80 KPA
poprzez naruszenie przez Organ zasady praworządności i zaniechanie podjęcia przez Organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całokształtu przedłożonego przez Skarżącą materiału dowodowego,
skutkujące błędna ocena materiału dowodowego w postaci zdjęć butelek na półkach w sklepach na terenie Polski, wykonanych w dniach 6 października 2016 r., 7 października 2016 r., 21 listopada 2016 r. przez wadliwe uznanie, że "samo pokazanie zdjęć butelek nie może bowiem świadczyć o ich sprzedaży, a tym bardziej w ilości świadczącej o poważnym używaniu znaku spornego" (s. 7 decyzji),
podczas gdy materiały te świadczą o wprowadzaniu do obrotu towarów opatrzonych Znakiem Spornym i o rzeczywistym używaniu Znaku Spornego w obrocie,
co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że Skarżąca nie udowodniła poważnego i rzeczywistego używania Znaku Spornego.
IV. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci naruszenia przepisu art. 7, art. 77 § 1, 107 § 1 i 3 oraz art. 80 KPA
poprzez ich niezastosowanie skutkujące naruszeniem przez Organ zasady prawdy obiektywnej i zaniechanie podjęcia przez Organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całokształtu przedłożonego przez Skarżącą materiału dowodowego,
skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego polegającym na uznaniu, że przynależność towaru do klasy 33 (wódki) wyklucza możliwość uznania go za produkt niszowy,
co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że Skarżąca nie udowodniła poważnego i rzeczywistego używania Znaku Spornego także na poziomie wymaganym dla produktów niszowych.
V. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 3 KPA,
1. przez wadliwe uzasadnienie decyzji polegające na niewskazaniu przez Urząd w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, dla których nie uwzględnił on przedstawionego przez Skarżącą materiału dowodowego na okoliczność rzeczywistego używania Znaku Spornego oraz
2. dokonanie wybiórczego i nadmiernie skrótowego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w którym Urząd jedynie w sposób ogólny wskazał motywy podjętej decyzji, nie odniósł się do argumentacji i uzasadnień Skarżącej oraz przedstawionego przez nią materiału dowodowego;
co doprowadziło do tego, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wybiórcze, skrótowe i nieprzekonujące, a tym samym nie spełnia kryteriów, o których mowa w art. 107 § 3 KPA.
VI. Naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 170 ust. 1 PWP poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego Skarżąca wznowiła rzeczywiste używanie Znaku Spornego zgodnie z dyspozycją tego przepisu,
co skutkowało stwierdzeniem przez Organ wygaśnięcia prawa ochronnego na Znak Sporny, pomimo że rzeczywiste używanie tego znaku było kontynuowane w wymaganym przepisami okresie poprzedzającym datę złożenia wniosku o wygaszenie prawa ochronnego.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Na podstawie art. 106 § 3 PPSA wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z załączonych do skargi faktur sprzedażowych za okres od 22 maja 2015 r. do 30 grudnia 2015 r. oraz za okres 1 października 2016 r. do 24 sierpnia 2016 r.
W uzasadnieniu skargi stawiane zarzuty zostały szczegółowo omówione.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa.
W rozpatrywanej sprawie miał zastosowanie art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., zgodnie z którym prawo ochronne na znak towarowy wygasa w sytuacji nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych rejestracją w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, chyba, że istnieją ważne powody jego nieużywania. Obowiązek używania znaku towarowego zgodnie z powyższym przepisem powstaje po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy.
Jak się wskazuje w literaturze (op. cit., str. 276) "Decyzja o wygaśnięciu prawa ochronnego na skutek jego nieużywania może być podjęta, o ile łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki. Po pierwsze, znak zarejestrowany (lub różniący się od zarejestrowanego w elementach, które nie zmieniają jego odróżniającego charakteru) nie był używany rzeczywiście dla towarów objętych rejestracją, tzn. nie był nakładany na towar (opakowanie) i wprowadzony do obrotu w Polsce lub na towar (opakowanie) przeznaczony na eksport, nie był używany w reklamie w związku z wprowadzeniem oznakowanych towarów do obrotu lub dostępnych na rynku krajowym. Po drugie, znak nie był używany przez kogokolwiek z uprawnionych (uprawnionego z prawa ochronnego, licencji lub innego upoważnienia, współuprawnionego, uprawnionych do używania znaków wspólnych). Po trzecie, nieużywanie miało miejsce w ciągu nieprzerwanego okresu 5 lat. Rozpoczęcie lub wznowienie rzeczywistego używania znaku przerywa bieg wskazanego okresu. Skutek powyższy nie powstaje w przypadku, o którym mowa w art. 170 ust. 2 p.w.p. Zgodnie ze wskazanym przepisem rozpoczęcie lub wznowienie używania znaku nie wyłącza wydania decyzji o wygaśnięciu prawa ochronnego, jeżeli nastąpiło już po upływie 5-letniego okresu nieużywania i w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia, natomiast przygotowania do rozpoczęcia lub wznowienia używania miały miejsce już po tym, jak uprawniony dowiedział się, że taki wniosek może być złożony. (Ewa Nowińska, Urszula Promińska, Michał du Vail w: "Prawo Własności Przemysłowej, Przepisy i omówienie" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2003 r.)
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że z art. 169 ust. 1 p.w.p. wynika obowiązek używania znaku towarowego.
Ponadto, przedsiębiorca, który uzyskuje na podstawie p.w.p. prawo ochronne na znak towarowy, ma wyłączne prawo dysponowania nim w sposób zarobkowy i zawodowy na obszarze Polski (art. 153 p.w.p.). Wynikająca z udzielonego prawa ochronnego możliwość nieskrępowanego wykorzystywania własnego znaku towarowego w prowadzonej działalności gospodarczej jest jednym z przejawów realizowania konstytucyjnej zasady swobody działalności gospodarczej.(por. wyrok NSA z 9 lutego 2010 r., II GSK 335/09).
Strona skarżąca uważa, że używała spornego znaku w sposób rzeczywisty ale charakterystyczny dla tzw. produktów niszowych. Podnosiła, że organ bezpodstawnie odrzucił wartość dowodową faktur przedstawionych przez Skarżącą. Zdaniem Skarżącej dowody wskazują na kryteria istotne z punktu widzenia oceny spełnienia obowiązku rzeczywistego używania znaku tj. czas, miejsce, charakter i zakres używania znaku spornego.
Dlatego też spór prawny w rozpatrywanej sprawie odnosi się do oceny faktów, a mianowicie czy przedstawione przez Skarżącą dowody na używanie spornego znaku były wystarczające dla ustalenia rzeczywistego używania spornego znaku także na poziomie wymaganym dla produktów niszowych.
Sąd podzielił stanowisko Skarżącej, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia wymienionych w skardze przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
W szczególności chodzi tu o odrzucenie dowodów w postaci faktur za okres od 2015 do 2016 roku (dowód nr 10 i 11 w powiązaniu z dowodem nr 6), a także same faktury dotyczące sprzedaży wódki z tego samego okresu oraz tabelę zawierającą daty miejsce odbiorcy oraz ilość sztuk butelek 0,5 l. Zdaniem Urzędu Patentowego, materiały te nie zawierają żadnych danych wskazujących kto był odbiorcą towarów co powoduje, że nie jest możliwe ustalenie jaki charakter miał obrót objęty tymi dowodami tzn. czy miał on charakter zewnętrzny, czy też jedynie wewnętrzny. W ocenie organu tylko ten pierwszy obrót, w ramach którego towar jest dostępny dla potencjalnego odbiorcy, może świadczyć o rzeczywistym używaniu spornego znaku.
Nie kwestionując co do zasady stanowiska organu, że pojęcie rzeczywistego używania znaku wymaga wprowadzenia produktów opatrzonych takim znakiem do obrotu to jednak budzi wątpliwości stanowisko organu, że powyższe dokumenty księgowe ( faktury) nie mogły być uwzględnione na korzyść Skarżącej.
Po pierwsze, całkowicie zrozumiałe jest stanowisko Skarżącej, że w toku postępowania dowodowego przed Urzędem Patentowym Skarżąca powołała się na tajemnicę przedsiębiorstwa i wyraziła obawę udostępnienia takich informacji swojemu konkurentowi - Uczestnikowi postępowania. Jednakże organ bezzasadnie nie podzielił tej argumentacji i wskazał, że "(...) taka obawa nie znosi obowiązku przedstawienia pełnych danych niezbędnych do oceny czy miało miejsce rzeczywiste używanie spornego znaku czy też działalność pozorowana polegająca na sprzedaży towarów oznaczonych spornym znakiem pomiędzy powiązanymi podmiotami bez oferowania ich na rynku". (por. str. 7 decyzji)
Sąd podzielił stanowisko Skarżącej, że konsekwencją przyjęcia powyższej argumentacji było arbitralne stwierdzenie przez Organ, że faktury przedłożone przez Skarżącą mają charakter wyłącznie "wewnętrzny", mimo, że Skarżąca wykazywała przeciwne okoliczności, w tym również uzasadniała potrzebę zanonimizowania danych adresowych odbiorców.
W tym aspekcie sprawy należy wskazać na treść art.11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U.2020.1913 t.j.), w myśl którego przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.
Natomiast z akt administracyjnych niniejszej sprawy nie wynika aby Urząd Patentowy podjął jakiekolwiek działania procesowe zmierzające z jednej strony do zapewnienia Skarżącej ochrony tych danych a z drugiej strony do wyjaśnienia okoliczności i zakresu używania spornego znaku.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał za zasadne dopuszczenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi (faktur) w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a.
Zgodnie z treścią art. 106 § 3 p.p.s.a.: "Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie". Przeprowadzenie tego dowodu przez Sąd było niezbędne, gdyż bez tych kluczowych dokumentów nie byłoby możliwa ocena istniejących wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, jak również naprawa uchybień procesowych organu zaistniałych w toku postępowania administracyjnego, polegających na odrzuceniu dowodów mogących świadczyć o rzeczywistym używaniu spornego znaku.
Po drugie, w rozpoznawanej sprawie sam Wnioskodawca przyznał w piśmie z 17 lipca 2019 r., że wódka ze spornym znakiem oferowana była w głównej mierze w sklepach wolnocłowych KERANISS, które należą do Uprawnionego albo podmiotów z nim powiązanych.
Idąc dalej tym tokiem rozumowania należy w pełni zaakceptować stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 10 lipca 2019 r. o sygn. akt II GSK 2051/17, który to wyrok również dotyczył alkoholi jako produktów niszowych.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w tym orzeczeniu, ważnym z punktu widzenia oceny faktu rzeczywistego używania wyrażono pogląd, że w przypadku produktów niszowych istotna jest kwestia, iż:(...) za ograniczeniem rozmiarów produkcji, jak i dystrybucji towarów może przemawiać strategia rynkowa przedsiębiorcy i argumenty biznesowe np. wskazywana przez uprawnionego potrzeba poprzedzenia wprowadzenia na rynek większej partii towaru mniejszą - w celu oszacowania popytu. W granicach wyznaczonych prawem, które nakłada na uprawnionego obowiązek używania zarejestrowanego na jego rzecz znaku towarowego, to przedsiębiorca decyduje w jaki sposób i na jaką skalę korzysta ze swych uprawnień".
W rozpatrywanej sprawie Skarżąca podnosiła, że w okresie podlegającym badaniu wprowadzała do obrotu kilka tysięcy butelek wódki oznaczonych spornym znakiem towarowym, czego potwierdzeniem mają być faktury VAT dokumentujące sprzedaż SYMFONIA (w okresie od 22 maja 2015 r. do 28 grudnia 2015 r. sprzedaż wyniosła 2085 butelek o pojemności 0,5 I. Natomiast w okresie od 5 stycznia 2016 r. do 21 grudnia 2016 r. wyniosła 17185 sztuk).
Zdaniem Sądu ww. dowody przedstawione przez stronę w tym zakresie powinny być zatem rzetelnie zbadane i ocenione. Według NSA:" Nie kwestionując, że osobna analiza poszczególnych dokumentów może prowadzić do wniosku, że niektóre z nich mają niską wartość dowodową, zauważyć należy, że ocena organu uwzględniać powinna całokształt zgromadzonego materiału dowodowego. Nie ma przy tym podstaw, by z góry deprecjonować wartość dowodową dokumentów, które nie powstały w okresie objętym badaniem. Dowody dotyczące okresu poprzedzającego okres objęty badaniem i następującego po tym okresie, powinny podlegać badaniu, o ile pozwalają na wyciągnięcie wniosków co do okoliczności, które zaistniały w tym właśnie okresie. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w powołanych postanowieniach TSUE w sprawie C-192/03 jak i w sprawie C-259/02."
W tej sytuacji Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego jest wadliwa , zaś zarzuty skargi odnośnie naruszenia przez organ przy rozpoznaniu sprawy przepisów postępowania oraz w konsekwencji przepisów prawa materialnego ( art. 170 ust. 1 p.w.p.) są usprawiedliwione.
Z omówionych względów, ponownie rozpatrując sprawę organ powinien przeprowadzić ponowną ocenę rzeczywistego używania spornego znaku uwzględniając przedstawione powyżej stanowisko Wojewódzkiego Administracyjnego poparte rozważaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Mając na uwadze, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, za niezbędne Sąd uznał uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Urzędowi Patentowemu.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ uwzględni wyrażone powyżej stanowisko Sądu. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a zasądzając na rzecz strony kwotę 1000 zł tytułem zwrotu uiszczonego w sprawie wpisu sądowego oraz na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit b. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018 poz. 265) kwotę 1200 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz kwotę 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.