VI SA/Wa 1856/20
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki D. Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego nakładającą karę pieniężną za prowadzenie niedozwolonej reklamy aptek.
Spółka D. Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 48 000 zł za prowadzenie reklamy 92 aptek ogólnodostępnych poprzez spoty telewizyjne i internetowe. Spółka argumentowała, że reklamy dotyczyły portalu internetowego, a nie bezpośrednio aptek. Sąd uznał jednak, że działania spółki stanowiły niedozwoloną reklamę skojarzeniową działalności aptek, zgodną z art. 94a Prawa farmaceutycznego, i oddalił skargę.
Spółka D. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego (GIF), która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego nakładającą na spółkę karę pieniężną w wysokości 48 000 zł. Kara została nałożona za naruszenie zakazu reklamy aptek (art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego) poprzez prowadzenie reklamy telewizyjnej i internetowej 92 aptek ogólnodostępnych należących do sieci D. Apteka. Spółka twierdziła, że spoty reklamowe dotyczyły jedynie portalu internetowego, a nie bezpośrednio aptek. GIF uznał jednak, że działania te stanowiły niedozwoloną reklamę skojarzeniową działalności aptek, ponieważ pacjent zamawiający leki przez portal i tak musiał odebrać je w jednej z aptek sieci. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił stanowisko GIF, uznając, że spoty reklamowe, mimo braku bezpośredniego wskazania konkretnych aptek, poprzez promocję marki i systemu zamówień, pośrednio reklamowały działalność aptek sieci. Sąd podkreślił szerokie rozumienie pojęcia reklamy apteki zgodnie z przepisami Prawa farmaceutycznego oraz orzecznictwem sądów krajowych i TSUE. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo, a kara pieniężna została nałożona zasadnie, uwzględniając m.in. wcześniejsze naruszenia przepisów przez spółkę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, taka reklama stanowi niedozwoloną reklamę skojarzeniową działalności aptek, ponieważ pośrednio promuje apteki sieciowe i zachęca do skorzystania z ich oferty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że szerokie rozumienie zakazu reklamy aptek obejmuje wszelkie działania mające na celu wspieranie zbytu towarów i usług aptecznych, nawet jeśli nie wskazują bezpośrednio na konkretną aptekę, ale promują markę lub system zamówień z odbiorem w aptekach sieci.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.p.f. art. 94a § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne
Zakazana jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego.
u.p.f. art. 129b § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne
Na przedsiębiorcę prowadzącego aptekę lub punkt apteczny, który naruszył zakaz reklamy, nakłada się karę pieniężną.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji lub uchyla ją w całości albo w części.
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
u.r.t. art. 16b § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji
Zakazane jest nadawanie przekazu handlowego produktów leczniczych, w zakresie regulowanym przez ustawę - Prawo farmaceutyczne.
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 3
Orzekanie w trybie uproszczonym w związku z pandemią.
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działania spółki stanowiły reklamę skojarzeniową działalności aptek, co jest zakazane przez art. 94a Prawa farmaceutycznego. Szerokie rozumienie pojęcia reklamy apteki obejmuje działania mające na celu wspieranie zbytu towarów i usług aptecznych. Kara pieniężna została nałożona prawidłowo, uwzględniając wcześniejsze naruszenia przepisów przez spółkę.
Odrzucone argumenty
Reklamy dotyczyły jedynie portalu internetowego, a nie bezpośrednio aptek. Brak odrębnej decyzji stwierdzającej naruszenie zakazu reklamy przed nałożeniem kary. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Leki na każde twoje kliknięcie. Nie prowadzimy sprzedaży wysyłkowej produktów leczniczych. reklama skojarzeniowa cele przedsiębiorców prowadzących apteki, w tym dążenie do maksymalizacji zysku, muszą być podporządkowane wymogom wynikającym z konieczności ochrony zdrowia pacjentów
Skład orzekający
Danuta Szydłowska
sędzia
Grażyna Śliwińska
sprawozdawca
Grzegorz Nowecki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakazu reklamy aptek i działalności aptecznych, w tym reklamy skojarzeniowej, oraz zasady nakładania kar pieniężnych za naruszenie tych przepisów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki Prawa farmaceutycznego i zakazu reklamy aptek, ale może być pomocne w interpretacji podobnych zakazów w innych sektorach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego tematu reklamy w internecie i jej granic, a także kar finansowych dla firm. Pokazuje, jak organy interpretują przepisy dotyczące reklamy w sektorze farmaceutycznym.
“Czy reklama leków online może kosztować miliony? Sąd rozstrzyga w sprawie D. Sp. z o.o.”
Dane finansowe
WPS: 48 000 PLN
Sektor
farmacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
VI SA/Wa 1856/20 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-02-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-09-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Danuta Szydłowska Grażyna Śliwińska /sprawozdawca/ Grzegorz Nowecki /przewodniczący/ Symbol z opisem 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane II GSK 1635/21 - Wyrok NSA z 2025-02-27 Skarżony organ Inspektor Farmaceutyczny Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 944 art. 94a ust. 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 lutego 2021 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Uzasadnienie D. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. (dalej jako: "skarżąca", "spółka") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego ( dalej "GIF") z dnia [...] lipca 2020r. nr [...]. Decyzją tą GIF, po rozpatrzeniu odwołania spółki utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., znak: [...], w której organ ten: 1. stwierdził naruszenie przez spółkę zakazu, o którym mowa w art. 94a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2020 r. poz. 944), dalej: "u.p.f.", poprzez prowadzenie reklamy 92 aptek ogólnodostępnych wymienionych w sentencji decyzji i zlokalizowanych na terenie województwa [...]: [...] za pomocą reklamy telewizyjnej prowadzonej w formie dwóch spotów reklamowych portalu D. zatytułowanych; "Leki na każde twoje kliknięcie" oraz poprzez zamieszczenie jednego z ww. spotów w Internecie i umorzył postępowanie w części dotyczącej nakazania zaprzestania prowadzenia powyższej reklamy aptek; 2. na podstawie art. 129b ust. 1 i 2 u.p.f. nałożył na przedsiębiorcę D. Sp. z o.o. z siedzibą w L., [...], karę pieniężną w wysokości 48 000 zł (słownie: czterdzieści osiem tysięcy złotych). Jako podstawę rozstrzygnięcia art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 ust. 1 pkt 4, art. 94a ust. 1 i art. 129b ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2020 r. poz. 944), dalej: "u.p.f.", oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej: "k.p.a.". W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GIF opisał przebieg postępowania administracyjnego przed organem I instancji oraz stanowisko zajęte przez spółkę w jego toku. Rozpoznając ponownie sprawę, w wyniku wniesionego przez spółkę odwołania, przytoczył treść przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia oraz stan faktyczny uzasadniający jej zastosowanie. Organ II instancji podzielił ustalenia organu I instancji, z których wynikało, że spółka w okresie od 5 lutego 2018 r. do 26 marca 2018 r. prowadziła nieD.woloną reklamę działalności 92 aptek ogólnodostępnych działających na terenie województwa [...] należących do sieci aptek D. Apteka [...], za pomocą 2 spotów reklamowych (jeden spot 30-sekundowy, drugi spot trwający ok. 14 sekund) emitowanych w licznych ogólnopolskich stacjach telewizyjnych oraz wskazanego powyżej 30-sekundowego spotu reklamowego serwisie YouTube. Organy obu instancji zwróciły uwagę na konstrukcję filmów i pojawiające się w nich informacje. W trakcie 30-sekundowego spotu reklamowego lektor czyta następujący tekst: "Potrzebne leki dla całej rodziny? Kliknij w D.. Mamy 15 tysięcy leków i innych produktów farmaceutycznych. Nasz nowoczesny system zamówień skompletuje wszystko to czego potrzebujesz szybko, bezpiecznie, na już, na komputerze, na tablecie, na telefonie. Leki na każde twoje kliknięcie. D.". Ponadto w trakcie spotu reklamowego przez cały czas widoczne jest logo "D." oraz napis: "Nie prowadzimy sprzedaży wysyłkowej produktów leczniczych". Widoczne jest również pomieszczenie przypominające magazyn, w którym na podajniku taśmowych przesuwają się duże pojemniki w kolorze pomarańczowym, które również oznakowane są logo "D.", a także samochody dostawcze z tym samym logo. Powyższy spot reklamowy emitowany był zarówno w stacjach telewizyjnych jak i w serwisie YouTube. W drugim ze spotów reklamowych trwającym ok. 14 sekund również jest lektor, który czyta następujący tekst: "Potrzebne leki dla całej rodziny? Kliknij w D.. Nasz nowoczesny system zamówień skompletuje to wszystko czego potrzebujesz szybko, bezpiecznie, na już. Leki na każde twoje kliknięcie D.". Także i w tym spocie reklamowym cały czas widoczne jest logo "D.". Widoczne jest również pomieszczenie przypominające magazyn, w którym na podajniku taśmowych przesuwają się duże pojemniki w kolorze pomarańczowym, które również oznakowane są logo "D.", a także samochody dostawcze z tym samym logo. Powyższy spot reklamowy emitowany był wyłącznie w stacjach telewizyjnych. Strona w piśmie z 1 października 2018 r. poinformowała organ, że spot reklamowy zatytułowany: "Leki na każde Twoje kliknięcie" został zamieszczony również na stronie internetowej www.D.. Na podstawie informacji zamieszczonych na stronie internetowej www.D. ustalił, że zamówienie z portalu D. zamawiający może odebrać w wybranej aptece. Ponadto na ww. stronie zamieszczono "Katalog aptek realizujących zamówienia z D.", w którym wskazane zostały na terenie województwa [...] działające 92 apteki ogólnodostępne należące do D. Sp. z o.o. z siedzibą w L.. Oceniając materiał dowodowy, GIF powołał się na raport Departamentu Monitoringu Biura Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, w którym podano daty i godziny emisji, oznaczenie spotu reklamowego, nazwę stacji telewizyjnej oraz czas trwania emisji. Na podstawie tego dokumentu organ I instancji ustalił, że powyższe spoty reklamowe emitowane były w okresie od 5 lutego 2018 r. do 22 marca 2018 r. przez liczne stacje telewizyjne co dało łącznie 4303 emisje i łączny czas 23 godziny, 38 minut i 11 sekund. Z kolei z informacji przekazanej przez spółkę wiadome jest, że w spot reklamowy emitowany był w serwisie internetowym od 5 lutego 2018 r. do 26 marca 2018 r. Strona nie kwestionowała okoliczności prowadzenia ww. kampanii reklamowej, lecz jej ocenę w świetle art. 94a ust. 1 u.p.f. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska spółki, że ww. spoty reklamowe stanowią jedynie D. woloną reklamę portalu ww.D. i reklamują wyłącznie określony portal internetowy. Uznał, że poprzez promocję ww. portalu, spółka w sposób pośredni reklamowała również działalność aptek ogólnodostępnych należących do ww. sieci. Ocenił wskazane działania marketingowe jako prowadzenie reklamy w sposób skojarzeniowy. Fakt, że spoty reklamowe emitowane przez stacje telewizyjne, w portalu internetowym YouTube oraz na stronie internetowej www.D. nie nakłaniały wprost do skorzystania z konkretnej apteki należącej do spółki nie stanowi jeszcze podstawy do stwierdzenia, że w rzeczywistości reklama nie jest prowadzona. Ocenił, że emitowane na zlecenie spółki spoty reklamowe to również forma reklamy, której celem jest w niniejszym przypadku poinformowanie o asortymencie firmy i możliwości zamówienia produktów przez internet, a w konsekwencji zachęcenie do skorzystania z oferty danej firmy. Emitowane spoty reklamowe miały na celu nie tylko poinformowanie o ofercie, ale także zachęcenie osób, które widziały reklamę do skorzystania z oferty lub do odwiedzenia jednej z placówek prowadzonych przez spółkę na terenie województwa [...]. Organ odwoławczy powołał się na orzecznictwo wskazujące na to, że prowadzenie reklamy skojarzeniowej nie jest wyłączone z zakazu reklamy aptek i ich działalności. Stanowisko to potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 października 2013 r., sygn. akt VI SAM/a 1193/13, w którym Sąd stwierdził, że: "(...)sformułowany w art. 94a ust. 1 P.f. zakaz reklamy aptek ma charakter szeroki i swym zakresem obejmuje każdy rodzaj reklamy, w tym również zakaz reklamy skojarzeniowej'. Podobny pogląd przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 74/14: "Ustawodawca, formułując w art. 94a ust. 1 p.f. generalnie zakaz reklamy aptek i punktów aptecznych, nie miał obowiązku wyraźnego wskazania, że obejmuje on także formę tzw. reklamy skojarzeniowej. Zastrzeżenie takie byłoby konieczne, gdyby z ogólnego zakazu ustawodawca zamierzał wyłączyć określoną formę reklamy, czego jednak nie uczynił." GIF nie zgodzić się ze stanowiskiem spółki, by spoty reklamowe miały na celu reklamę portalu www.D., bo w ramach reklamy brak jest komunikatów zawierających elementy zachęty do odwiedzenia aptek wymienionych w pkt 1 sentencji zaskarżonej decyzji. Ustalił, że przede wszystkim z treści emitowanych spotów reklamowych wynika, że lektor przekazywał odbiorcom następującą informację: "Potrzebne leki dla całej rodziny? Kliknij w D.. Mamy 15 tysięcy leków i innych produktów farmaceutycznych. Nasz nowy system zamówień skompletuje wszystko to czego potrzebujesz szybko, bezpiecznie, na już, na komputerze, na tablecie, na telefonie. Leki na każde twoje kliknięcie. D.". Ocenił jednakże, że regulamin świadczenia usług i sprzedaży D. znajdujący się na stronie internetowej www.D. wskazuje, że uregulowane są w nim usługi internetowego systemu zamawiania leków (dalej: "ISZL"). Wskazał na pkt V ww. regulaminu: "1. Ofertą ISZL objęte są produkty lecznicze, wyroby medyczne oraz środki specjalnego przeznaczenia żywieniowego, produkty kosmetyczne i pielęgnacyjne, dopuszczone do obrotu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej i posiadające wszelkie wymagane przepisami prawa pozwolenia i atesty. 2. Sprzedaż produktów oferowanych na portalu w ramach usługi ISZL nie jest sprzedażą wysyłkową. (...) 4. Produkty objęte ofertą ISZL sprzedawane są przez poszczególne apteki ogólnodostępne, wskazana w zakładce http://www.D./apteki/. 5. Zakup zamówionych produktów w ramach ISZL, ich odbiór oraz zapłata ceny dokonywane są w aptece ogólnodostępnej wybranej przez użytkownika spośród wskazanych w portalu. (...)". Na tej podstawie ocenił, że reklama odnosi się również do aptek, skoro pacjent w celu odebrania swojego zamówienia i tak musi udać się do wybranej przez siebie apteki należącej do D. sp. z o.o. z siedzibą w L.. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że po wpisaniu adresu strony internetowej www.D./apteki użytkownik może znaleźć katalog aptek z podziałem na poszczególne województwa. W przypadku województwa [...] były to 92 apteki ogólnodostępne wyszczególnione w sentencji decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy przyznał, że informacja stanowiąca reklamę apteki musi identyfikować aptekę, której dotyczy reklama. Niemniej jednak, określenie aptek, których dotyczy reklama, nie musi polegać wyłącznie na wskazaniu ich danych adresowych. Identyfikacja apteki lub aptek, których dotyczy reklama może polegać w szczególności na wskazaniu logo/logotypu/marki, jaką posługują się apteki. W przedmiotowych spotach reklamowych nie wskazano konkretnych aptek sieci - "D. [...]", niemniej jednak przekaz filmu pozostaje czytelny - promowane są apteki należące do konkretnej sieci. W tym sensie apteki, których działalność dotyczy reklama, z przyczyn wskazanych już we wcześniejszych rozważaniach, są wystarczająco identyfikowane. Podkreślił, że spoty reklamowe, emitowane były z bardzo dużą częstotliwości w licznych stacjach telewizyjnych oraz serwisie internetowym YouTube i dotyczyły wszystkich aptek sieci. Przyznał rację organowi I instancji, że filmy reklamują w szczególności sieć aptek - D. [...], położonych na terenie objętym jego właściwością - województwa [...]. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że zakazy i ograniczenia w nadawaniu reklam i przekazów handlowych ze względu na różne aspekty zostały wymienione w art. 16b ustawy z 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i teiewizji (Dz.U. z 2020 r. poz. 805), dalej: "u.r.t." Stosownie do treści art. 16b ust. 1 pkt 4 u.r.t. zakazane jest nadawanie przekazu handlowego produktów leczniczych, w zakresie regulowanym przez ustawę - Prawo farmaceutyczne. Ocenił, że z powyższego wynika, że w u.r.t. zakazana jest jedynie reklama produktów leczniczych, jeżeli nie spełnia wymogów określonych w ustawie Prawo farmaceutyczne. Natomiast ww. przepis nie zabrania emitowania niedozwolonej reklamy aptek i ich działalności. GIF uznał za bezpodstawny zarzut naruszenia art. 8 § 1 k.p.a., art. 15 k.p.a. oraz art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 4 oraz art. 80 k.p.a. Stwierdził, że do nałożenia kary z art. 129b ust. 1 u.p.f. nie jest potrzebne osobne rozstrzygnięcie organu administracji w przedmiocie stwierdzenia naruszenia art. 94a ust. 1 u.p.f. Ocenił, że organ I instancji prawidłowo umorzył postępowanie w części dotyczącej nakazania zaprzestania prowadzenia reklamy 92 aptek ogólnodostępnych na terenie województwa [...] za pomocą reklamy telewizyjnej prowadzonej w formie dwóch spotów reklamowych portalu D. zatytułowanych: "Leki na każde twoje kliknięcie" oraz poprzez zamieszczenie jednego z ww. spotów w internecie w serwisie YouTube - ze względu na zaprzestanie prowadzenia powyższej kampanii reklamowej. Wywiódł, że obligatoryjnym skutkiem naruszenia zakazu reklamowania działalności wymienionej sieci aptek jest nałożenie kary pieniężnej, zgodnie z art. 129b ust. 1 i 2 u.p.f. w wysokości 48 000 zł, a więc mieszczącej się w górnych granicach jej ustawowego wymiaru, przy uwzględnieniu następujących okoliczności: okres prowadzenia reklamy jest znaczny, bowiem emisja spotów w stacjach telewizyjnych prowadzona była od 5 lutego 2018 r. do 22 marca 2018 r. (dowód: raport Departamentu Monitoringu Biura Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji), a w serwisie internetowym prowadzona była od 5 lutego 2018 r. do 26 marca 2018 r. (dowód: pisma strony z 28 sierpnia 2018 r.); częstotliwość emisji spotów w telewizji była bardzo duża - spoty emitowane były 4303 razy, co w sumie dało 23 godziny, 38 minut i 11 sekund; przedmiotem postępowania był jeden rodzaj działalności polegający na przeprowadzeniu kampanii reklamowej za pomocą dwóch spotów reklamowych w stacjach telewizyjnych oraz serwisie internetowym YouTube, stanowiących reklamę skojarzeniową aptek ogólnodostępnych działających pod marką D. [...]; skala prowadzonych naruszeń była duża, gdyż powyżej wskazane spoty reklamowe rozpowszechniane były za pośrednictwem licznych stacji telewizyjnych oraz za pomocą serwisu internetowego, a zatem reklama skierowana była do szerokiego grona odbiorców; niniejsze postępowanie dotyczyło naruszenia zakazu reklamy 92 aptek znajdujących się na terenie województwa [...], które prowadzone są przez stronę; strona pod pozorem prowadzenia reklamy portalu internetowego www.D. prowadziła niedozwoloną reklamę aptek i ich działalności; organowi drugiej instancji wiadome było z urzędu, że spółka naruszyła już uprzednio zakaz reklamy aptek i ich działalności zawarty w art. 94a u.p.f., stąd nie zgodził się z twierdzeniem, że karana jest po raz pierwszy, ponieważ wydano wobec sieci następujące ostateczne decyzje: decyzja Głównego inspektora Farmaceutycznego z [...] lipca 2016 r., znak: [...], którą nałożono na Spółkę karę pieniężną w wysokości 800 zł za prowadzenie reklamy apteki na terenie województwa [...]; decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...] października 2016 r.p znak: [...], którą nałożono na Spółkę karę pieniężna w wysokości 2 000 zł za prowadzenie reklamy apteki na terenie województwa [...]; decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...] stycznia 2017 r., znak: [...], którą nałożono na Spółkę karę pieniężna w wysokości 2 500 zł za prowadzenie reklamy apteki na terenie województwa [...]; decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...] stycznia 2017 r., znak: [...], którą nałożono na Spółkę karę w wysokości 2 000 zł za prowadzenie reklamy apteki na terenie województwa [...]; decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...] maja 2019 r., znak: [...], którą nałożono na Spółkę karę pieniężną w wysokości 50 000 zł za prowadzenie reklamy apteki na terenie województwa [...]; decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...] czerwca 2019 r., znak: [...], którą nałożono na Spółkę karę w wysokości 15 800 zł za prowadzenie reklamy apteki na terenie województwa [...]; 8. kara służyć ma zapobiegnięciu ponownego naruszenia przepisów przez podmiot prowadzący zakazaną reklamę apteki i jej działalności, przez co musi być dotkliwa, a jednocześnie możliwa do spełnienia, zaś uprzednio nałożone na spółkę D. Sp. z o. o. z siedzibą w L. kary pieniężne z tytułu naruszenia przepisów ustawy - Prawo farmaceutyczne dotyczących zakazu reklamy aptek nie odniosły skutku prewencyjnego, skoro podmiot ponownie podjął się prowadzenia reklamy apteki; 9. od przedsiębiorcy uzyskującego zezwolenie na prowadzenie apteki wymagana jest znajomość przepisów regulujących ten rodzaj działalności gospodarczej, w szczególności art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne. W skardze złożonej do tut. Sądu spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła: 1.naruszenie art. 94a ust. 1 u.p.f. poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że reklama telewizyjna prowadzona w formie dwóch spotów reklamowych portalu D. zatytułowanych "Leki na każde twoje kliknięcie" oraz poprzez zamieszczenie jednego z ww. spotów w internecie narusza zakaz reklamy 92 aptek ogólnodostępnych położonych na terenie województwa [...] i ich działalności, stanowiąc niedozwoloną reklamę ww. aptek wymienionych w pkt 1 sentencji decyzji, znak: [...], [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...]z dnia [...] grudnia 2018 r., i ich działalności, oraz powinno skutkować nałożeniem kary pieniężnej na podstawie art. 129b u.p.f., a w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, znak: [...], [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] z dnia grudnia 2018 r.; 2.naruszenie art. 129b ust. 1 i 2 w zw. z art. 94a ust. 1 u.p.f. i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej: "k.p.a.", poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że decyzja nakładając karę pieniężną może zostać wydana w sytuacji nieprowadzenia reklamy 92 aptek ogólnodostępnych położonych na terenie województwa [...] wymienionych w pkt 1 sentencji decyzji, znak: [...], [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. i ich działalności w rozumieniu art. 94a u.p.f., a w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, znak: [...], [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r.; 3.naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 15 i art. 8 § 1 k p a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej oraz bezstronności, poprzez zajęcie merytorycznego stanowiska przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego w sprawie stanowiącej przedmiot postępowania administracyjnego rozstrzygniętego decyzją znak: [...], [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. przed wydaniem decyzji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...], które miało bezpośredni wpływ na treść decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] poprzez przyjęcie merytorycznego stanowiska Głównego Inspektora Farmaceutycznego; 4.naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 4, art. 80 i art. 107 k.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła i szczegółowo uzasadniła wskazane zarzuty. M.in. zarzuciła, że spoty nie odnoszą się do żadnych aptek ogólnodostępnych na terenie województwa [...]. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone decyzje nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Sąd podziela stanowisko organu w zakresie dokonanych ustaleń faktycznych i zastosowanych norm prawa materialnego. Nie budzą wątpliwości ustalenia, ze spółka w okresie od 5 lutego 2018 r. do 26 marca 2018 r. prowadziła ustawowo zakazaną reklamę działalności sieci 92 aptek ogólnodostępnych D. [...]działających na terenie województwa [...], poprzez wyemitowanie 2 spotów reklamowych (jeden spot 30-sekundowy, drugi spot 14 sekundowy) wyemitowanych w licznych ogólnopolskich stacjach telewizyjnych oraz w internecie, w serwisie YouTube ww. wskazanego 30-sekundowego spotu reklamowego. Poza sporem zostało ustalone, że w trakcie 30-sekundowego spotu reklamowego lektor czyta następujący tekst: "Potrzebne leki dla całej rodziny? Kliknij w D.. Mamy 15 tysięcy leków i innych produktów farmaceutycznych. Nasz nowoczesny system zamówień skompletuje wszystko to czego potrzebujesz szybko, bezpiecznie, na już, na komputerze, na tablecie, na telefonie. Leki na każde twoje kliknięcie. D.". Przez cały czas trwania spotu reklamowego widoczne jest logo "D." oraz napis: "Nie prowadzimy sprzedaży wysyłkowej produktów leczniczych". Widoczne jest również pomieszczenie przypominające magazyn, w którym na podajniku taśmowych przesuwają się duże pojemniki w kolorze pomarańczowym, które również oznakowane są logo "D.", a także samochody dostawcze z tym samym logo. Powyższy spot reklamowy emitowany był zarówno w stacjach telewizyjnych jak i w serwisie YouTube. W drugim, 14 sekundowym spocie reklamowym lektor czyta następujący tekst: "Potrzebne leki dla całej rodziny? Kliknij w D.. Nasz nowoczesny system zamówień skompletuje to wszystko czego potrzebujesz szybko, bezpiecznie, na już. Leki na każde twoje kliknięcie D.". W tym spocie reklamowym także przez cały czas trwania jego emisji widoczne jest logo "D." oraz pomieszczenie przypominające magazyn, w którym na podajniku taśmowym przesuwają się duże pojemniki w kolorze pomarańczowym oznakowane logo "D." i samochody dostawcze z tym samym logo. Ten spot reklamowy emitowany był wyłącznie w stacjach telewizyjnych. Zdaniem Sądu, powyższe ustalenia potwierdza dokument w postaci raportu Departamentu Monitoringu Biura Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, w którym podano daty i godziny emisji, oznaczenie spotu reklamowego, nazwę stacji telewizyjnej oraz czas trwania emisji. Wynika z niego, że ww. spoty emitowane były przez liczne stacje telewizyjne w okresie od 5 lutego 2018 r. do 22 marca 2018 r. co dało łącznie 4303 emisje i łączny czas 23 godziny, 38 minut i 11 sekund. Już tylko z informacji samej skarżącej wiadome jest, że spot reklamowy emitowany był w serwisie internetowym od 5 lutego 2018 r. do 26 marca 2018 r. Ma rację organ, że o zakazanej reklamie działalności aptek sieci stanowi także spot reklamowy zatytułowany: "Leki na każde Twoje kliknięcie" zamieszczony również na stronie internetowej www.D., o czym skarżąca poinformowała organ w piśmie z 1 października 2018 r. Prawidłowa jest bowiem ocena, że informacje zamieszczone na www.D. odsyłają zamawiającego pacjenta z ww. portalu do odebrania leków wyłącznie w wybranej aptece sieci. Niewątpliwie utrwala to w świadomości klientów nazwę sieci aptek. Do celów realizacji zamówienia, na ww. stronie zamieszczono "Katalog aptek realizujących zamówienia z D.", z terenu województwa [...] i są to 92 apteki sieci D. Sp. z o.o. z siedzibą w L.. Istotne jest, że skarżąca nie kwestionowała okoliczności prowadzenia opisanych wyżej kampanii reklamowych. Kwestionowała jej ocenę w świetle art. 94a ust. 1 u.p.f. dokonaną przez organ. Tymczasem art. 94a ust. 1 u.p.f. jednoznacznie stanowi, że "zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności". Zdanie 2 mówi, iż nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Przepis art. 94a został wprowadzony ustawą z dnia 30 marca 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo farmaceutyczne oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2007r. Nr 75, poz. 492) w konsekwencji implementacji m.in. dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. (2004/27/WE), zmieniającej w/w dyrektywę 2001/83/WE w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi i obowiązywał od dnia 1 maja 2007 r. Sformułowany w nim zakaz dotyczył reklamy działalności aptek lub punktów aptecznych, skierowanej do publicznej wiadomości, która w sposób bezpośredni odnosi się do produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na wykazach leków refundowanych, lub produktów leczniczych lub wyrobów medycznych o nazwie identycznej z nazwą produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na tych wykazach. Dodać należy, że art. 94a został zmieniony z dniem 1 stycznia 2012 r. przez art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz.U.2011.122.696) i aktualnie zakaz ten został rozszerzony w kierunku jakiejkolwiek reklamy aptek, punktów aptecznych oraz – co istotne - ich działalności. Założeniem nowelizacji było wprowadzenie całkowitego zakazu reklamy działalności aptek i punktów aptecznych oraz zakazu reklamy placówek obrotu pozaaptecznego odnoszącej się do produktów leczniczych i wyrobów medycznych. Z zakresu pojęcia reklamy apteki wyłączono jedynie informację o lokalizacji i godzinach pracy apteki. Powyższe zmiany uzasadniano koniecznością zwiększenia ochrony pacjentów oraz finansów publicznych przed negatywnymi skutkami reklamy aptek, wskazując, że "cele przedsiębiorców prowadzących apteki, w tym dążenie do maksymalizacji zysku, muszą być podporządkowane wymogom wynikającym z konieczności ochrony zdrowia pacjentów" (uzasadnienie do projektu w/w nowelizacji, druk sejmowy VI.3491). Tymczasem należy uznać prawidłową ocenę, że skarżąca reklamowała działalność sieci swoich 92 aptek łamiąc przy tym całkowity zakaz reklamy działalności aptek. Takie rozumienie analizowanej normy wynika także z art. 2 dyrektywy 2006/114/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej (Dz. U. UE L z 2006 r. Nr 376, s. 21). Przyjęto w nim bowiem, że reklama oznacza przedstawienie w jakiejkolwiek formie w ramach działalności handlowej, gospodarczej, rzemieślniczej lub wykonywania wolnych zawodów w celu wspierania zbytu towarów lub usług, w tym nieruchomości, praw i zobowiązań. Na gruncie stanu faktycznego niniejszej sprawy omawiana strona internetowa odnosiła się do działalności handlowej spółki, wspierała zbyt jej towarów, kierowała zamawiającego do odbioru wyłącznie w aptekach sieci. Za koncepcją szerokiego zakresu pojęcia reklamy produktu leczniczego, analogicznie stosowanego w odniesieniu do reklamy apteki, wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, analizując uregulowania dyrektywy 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi (Dz. Urz. WE L 311 z 28.11.2001, s. 67), zmienionej w szczególności (w zakresie reklamy) dyrektywą 2004/27/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. (Dz. Urz. UE L 136 z 30.04.2004, s. 34) w wyroku z dnia 5 maja 2011 r., sygn. C-316/09 (opubl. www.eur-lex.europa.eu ). Stwierdził w nim, że szerokie pojmowanie reklamy jest potwierdzone zasadniczym celem dyrektywy 2001/83, który leży w ochronie zdrowia publicznego. W ocenie TSUE podstawową charakterystyczną cechą reklamy jest cel przekazu. Stanowi on decydujące kryterium dla celów odróżnienia reklamy od zwykłej informacji. Zatem nawet przekazy zawierające jedynie obiektywne informacje mogą zostać uznane za reklamę, o ile przekaz jest ukierunkowany na zachęcanie do przepisywania, dostarczania, sprzedaży lub konsumpcji produktów leczniczych. Natomiast wskazanie czysto informacyjne bez zamiaru zachęcania nie jest objęte zakresem przepisów dyrektywy dotyczących reklamy produktów leczniczych. Kwestię, czy rozpowszechnianie informacji jest dokonane w celu reklamowym należy rozpoznać, dokonując konkretnego badania istotnych okoliczności danego przypadku, co należy do sądu krajowego (por. także glosa aprobująca powyższy wyrok M. Świerczyńskiego, opubl. LEX/el. 2011). Tymczasem podmioty prowadzące apteki, sieci aptek, farmaceuci prowadzący apteki, jako osoby wykonujące zawód zaufania publicznego, są objęci ustawowym zakazem reklamy działalności apteki, podobnie jak inni wykonujący wolne zawody zaufania publicznego: lekarze, adwokaci, radcy prawni przy czym zakaz skierowany jest do wszystkich. Należy dodać, że już na tle wcześniejszego, mniej restryktywnego, unormowania art. 94a ust. 1 p.f. (Zabroniona jest reklama działalności aptek lub punktów aptecznych skierowana do publicznej wiadomości, która w sposób bezpośredni odnosi się do produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na wykazach leków refundowanych, lub produktów leczniczych lub wyrobów medycznych o nazwie identycznej z nazwą produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na tych wykazach) w orzecznictwie wyrażano stanowisko, że reklamą jest działanie mające na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług w danej aptece. Reklamą działalności apteki będzie więc zamiar przyciągnięcia potencjalnych klientów do dokonania zakupu towarów sprzedawanych w aptece - niezależnie od form i metod jej prowadzenia oraz użytych do jej realizacji środków - jeśli jej celem jest zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych lub wyrobów medycznych (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 17 października 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 698/08 i z dnia 1 lutego 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1960/07 oraz z dnia 20 września 2010 r. wydany w sprawie VI SA/Wa 838/10). Na tym gruncie pojmowanie reklamy w obszerny sposób przedstawił także Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 października 2007 r., w sprawie sygn. akt II CSK 289/07 (LEX nr 341805) wyjaśniając, że "reklama oznacza każde przedstawienie (wypowiedź) w jakiejkolwiek formie w ramach działalności handlowej, gospodarczej, rzemieślniczej lub wykonywania wolnych zawodów, dokonane w celu wspierania zbytu towarów lub usług. Powszechnie przyjmuje się, że reklamą są wszelkie formy przekazu, w tym także takie, które nie zawierając w sobie elementów ocennych ani zachęcających do zakupu, mogą jednak zostać przyjęte przez ich odbiorców jako zachęta do kupna". Należy zauważyć, że podobne stanowisko wyraża także doktryna, np.: M. Koremba w Komentarzu do art. 94a ustawy - Prawo farmaceutyczne, czy A. Rabiega - Przyłęcka w głosie do wyroku WSA z dnia 6 marca 2008 r., VII SA/Wa 2216/07 (teza 5): "nawet jeśli uzna się, iż określona działalność nie stanowi reklamy produktów leczniczych np. ze względu na jedynie informacyjny charakter przekazu, nie wyklucza to zakwalifikowania jej jako spełniającej cechy reklamy działalności apteki.", LEX/el.2011, czy D. Harasimiuk, Zakaz reklamy towaru w prawie europejskim i polskim, Oficyna 2011, pkt. 3.2.1.3. Przenosząc powyższe stwierdzenia na grunt niniejszej sprawy, nie ulega wątpliwości, że omawiane spoty reklamowe jako forma przekazu wspiera zbyt towarów z aptek ogólnodostępnych sieci aptek spółki D.. W aktualnym stanie prawnym, jak i w poprzedniej regulacji, ustawodawca także nie zawarł definicji reklamy apteki i jej działalności, tak jak uczynił w art. 52 ust. 1 Prawa farmaceutycznego – w zakresie reklamy produktu leczniczego. Posiłkując się definicjami reklamy zawartymi w publikacjach słownikowych, za reklamę uważa się każde działanie, mające na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług (vide Wielki Słownik Wyrazów Obcych pod red M. Bańki, wyd. PWN, Warszawa 2003). Reklama jest zatem szeroko pojmowanym informowaniem potencjalnych klientów o preferencjach obowiązujących w danej aptece, co w tej sprawie przenosi się na sieć aptek i ma zachęcać potencjalnych klientów do korzystania z tej właśnie apteki. Spoty reklamowe o ogólnopolskim zasięgu stanowią oczywistą reklamę działalności handlowej sieci wymienionych aptek. Reklamą działalności apteki będzie bowiem zamiar przyciągnięcia potencjalnych klientów do dokonania zakupu towarów sprzedawanych w aptece D. – niezależnie od form i metod jej prowadzenia oraz użytych do jej realizacji środków. Przedstawiona w spotach treść i omówiony na wstępie rozważań przekaz wizualny utrwala w pamięci sieć wszystkich uwzględnionych aptek spółki D. w celu zwiększenia sprzedaży produktów leczniczych lub wyrobów medycznych. Nie budzi wątpliwości, że telewizyjne spoty reklamowe o zasięgu ogólnopolskim są jedną z najbardziej skutecznych form zachęcania do nabywania produktów w danych aptekach sieci, a w przypadku tych konkretnych treści przekaz ten utrwala sposób nabywania produktów aptecznych. Oznacza to, że reklamą apteki / sieci aptek, jest każde działanie skierowane do publicznej wiadomości, zmierzające do zwiększenia sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych w niej oferowanych. Objęcie zakazem "każdego działania" wyłącza z tej dyspozycji tylko jeden stan faktyczny, określony w zdaniu 2 art. 94a ust.1 – kierowanie do publicznej wiadomości informacji o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Adresatem art. 94a ust. 1 u.p.f. jest każdy, kto dokonuje reklamy aptek, w tym także podmiot, w interesie którego reklama jest prowadzona. Poza sporem jest, że skarżąca prowadzi portal internetowy www.D.. Zamówienie dokonane na stronie internetowej D. zamawiający może odebrać wyłącznie w jednej z aptek należących do sieci, dlatego na tej stronie zamieszczono "Katalog aptek realizujących zamówienia z D.". Wskazano tam 92 apteki na terenie województwa [...] należące do D. sp. z o.o. z siedzibą w L.. Jednoznaczna zachęta do korzystania z działalności aptek ogólnodostępnych należących do spółki wynika z treści spotów reklamowych emitowanych w różnych programach TV. Wyrażają je hasła wychwalające zaopatrzenie tych aptek w "15 tys. leków", które zaspokoi potrzeby leków "dla całej rodziny". Spoty posługują się typowymi sloganami reklamowymi wyrażonymi poprzez hasła: "Nasz nowoczesny system zamówień skompletuje wszystko to czego potrzebujesz. Szybko, bezpiecznie, na już", "Leki na każde Twoje kliknięcie'" "D.". Przekaz reklamowy wspierany jest na spotach poprzez umieszczony logotyp "D." w prawym górnym rogu ekranu w trakcie całego materiału reklamowego, także przedstawiony w obiekcie wyglądającym na magazyn, w którym na taśmociągach z logotypem "D." przemieszczają się jaskrawe, pomarańczowe pudełka, także TIR z logotypem "D." na naczepie. Zasięg ogólnopolski ww. reklam wynika z emitowania ich na bardzo popularnym w internecie YOU TUBE i w stacjach telewizyjnych. Nie budzą także wątpliwości ustalenia dotyczące dat i godzin emisji, oznaczenie spotu reklamowego, nazwę stacji telewizyjnej oraz czas jej trwania. Na podstawie raportu Departamentu Monitoringu Biura Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji organ ustalił, że spoty reklamowe emitowane były w okresie od 5 lutego 2018 r. do 22 marca 2018 r. przez liczne stacje telewizyjne co dało łącznie 4303 emisje i łączny czas 23 godziny, 38 minut i 11 sekund. Z kolei z informacji przekazanej przez Stronę wiadome jest, że w spot reklamowy emitowany był w serwisie internetowym od 5 lutego 2018 r. do 26 marca 2018 r. Sąd nie ma zastrzeżeń do prawidłowych ustaleń organu, że omawiane filmy reklamowe zawierają pozytywny przekaz skarżącej, dotyczący aptek działających pod nazwą "D. [...]" i ten przekaz mógł wpłynąć na wybór apteki przez pacjenta. Treść spotów stanowi jednocześnie materiał reklamujący apteki prowadzone przez skarżącą, a zatem spoty stanowiły skojarzeniową reklamę aptek zabronioną przez prawo. Reasumując, organ prawidłowo ustalił i ocenił, że działanie skarżącej odpowiadało reklamie w rozumieniu art. 94a ust. 1 p.f., gdyż wykraczało poza sferę, którą ustawodawca wyłączył spod tego zakazu, tj. informacji o lokalizacji i godzinach pracy apteki ogólnodostępnej. Jest ona bowiem jednocześnie zachętą dla potencjalnych klientów do skorzystania z usług i dokonania zakupu towarów sprzedawanych w 92 aptekach sieci "D. Apteka Dbam o Zdrowie", a w konsekwencji zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych lub wyrobów medycznych. Wszak reklamę działalności apteki stanowi każde działanie skierowane do publicznej wiadomości, niezależnie od sposobu i metody jego przeprowadzenia oraz środków użytych do jego realizacji, które mogą być dowolne, ale ich celem jest zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych oferowanych w danej aptece sieci. Co więcej, art. 94a u.p.f. nie zakreśla granic miejscowych reklam. Należy dodać, że same metody marketingowe są przejawem wolności gospodarczej, co do zasady nie są zakazane, są chronione przez Konstytucję, o ile nie stoją w sprzeczności z zakazem ustawowym. Prowadzenie apteki ogólnodostępnej nie jest tożsame z prowadzeniem każdego innego przedsiębiorstwa. Ustawa – Prawo farmaceutyczne jednoznacznie i wyraźnie nie tylko nakłada na prowadzącego aptekę określone obowiązki, ale także precyzuje zakazy w wykonywaniu tego rodzaju działalności, jak np.: zakaz reklamy apteki i jej działalności. Tym samym, zgodnie z art. 22 Konstytucji RP, na którym oparta jest zasada swobody prowadzenia działalności gospodarczej, nie może być wprost przeciwstawiany przepisom ustawy - Prawo farmaceutyczne. Ustawa ta, w odniesieniu do aptek ingeruje w swobodę prowadzenia działalności gospodarczej, w szczególności jeśli chodzi o działalność handlową. Nie pozwala na swobodne kształtowanie: systemu sprzedaży (art. 99 ust. 3 pkt 2 i 3), oferty (art. 86 ust. 2, art. 87 ust. 2 i art. 95), a także godzin pracy (art. 94), czy też doboru personelu (art. 88, art. 90, art. 92 i art. 96). Wprowadza również rygory lokalowe (art. 97). Tego samego rodzaju regulacją jest wprowadzenie w art. 94a ust. 1 również zakazu reklamy apteki i jej działalności. Dla nałożenia kary na podstawie art. 129b ust. 1 tej ustawy wystarczające było ustalenie, że spółka prowadziła niedozwoloną reklamę apteki. Adresatem art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego jest każdy, kto dokonuje reklamy aptek, w tym także podmiot, w interesie którego reklama jest prowadzona. Wynika to wprost z treści tego przepisu, w którym jest mowa o tym, że "zabroniona jest reklama aptek". Zakaz wynikający z tego przepisu adresowany jest zatem do wszystkich podmiotów (osób fizycznych i prawnych) i to bez względu na to z czego wynika ich interes w prowadzeniu takich reklam. Przepisy wprowadzające kategoryczny zakaz prowadzenia reklamy apteki oraz stanowiące o sankcji nakładanej za naruszenie tego zakazu nie wymagają przy tym aby reklamująca się apteka (czy podmiot ją prowadzący) była właścicielem wykorzystywanych w tej działalności materiałów reklamowych (promocyjnych). Powyższe oznacza, że prowadzenie zakazanej reklamy apteki i jej działalności niesie za sobą konsekwencje w postaci nakazania zaprzestania prowadzenia reklamy (art. 94a ust. 3 u.p.f.) oraz nałożenia kary pieniężnej. Do nałożenia kary wystarczające jest by reklama była prowadzona wbrew przepisom, zatem do nałożenia kary z art. 129b ust. 2 nie jest potrzebne osobne rozstrzygnięcie organu administracji w przedmiocie stwierdzenia naruszenia art. 94a ust. 1 u.p.f. Ponadto, przepis art. 94a ust. 3 (ani żaden inny przepis) nie wymaga odrębnego stwierdzenia naruszenia zakazu prowadzenia reklamy apteki i jej działalności w drodze decyzji administracyjnej. Przy ustalaniu wysokości kary organ uwzględnił wymienione w decyzji okoliczności odnoszące się do stanu faktycznego tej sprawy, w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów. W stanie faktycznym tej sprawy na ustalenie prawie maksymalnej wysokości kary pieniężnej miały wpływ w szczególności następujące okoliczności: 1. znaczny okres prowadzenia reklamy, bowiem emisja spotów w stacjach telewizyjnych prowadzona była od 5 lutego 2018 r. do 22 marca 2018 r., a w serwisie internetowym od 5 lutego 2018 r. do 26 marca 2018 r., co wynika z pisma spółki z 28 sierpnia 2018 r.); 2. bardzo duża częstotliwość emisji spotów w telewizji, bowiem spoty emitowane były 4303 razy, co w sumie dało 23 godziny, 38 minut i 11 sekund; 3. duża skala prowadzonych naruszeń, skierowana do szerokiego grona odbiorców, gdyż ich rozpowszechnianie było za pośrednictwem licznych stacji telewizyjnych oraz za pomocą serwisu internetowego, a także dotyczyło dużej ilości aptek (92); 4. poprzednio wielokrotnie naruszenie zakazu reklamy apteki stwierdzone w 6 powołanych decyzjach. Oznacza to, że wymiar kary 48 000 zł, zbliżony do kary maksymalnej, uwzględniał podniesione okoliczności był bezpośrednią konsekwencją tych ustaleń. Wobec zaprzestania prowadzenia tej reklamy, na podstawie art. 94a p.f. - w części nakazującej zaprzestania prowadzenia reklamy działalności apteki ogólnodostępnej prowadzonej przez skarżącą, postępowanie jako bezprzedmiotowe zostało umorzone (art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 94a ust. 1 u.p.f.). Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części, organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości lub w części. Zaprzestanie prowadzenia przez skarżącą emisji spotów reklamowych uzasadniało umorzenie postępowania jedynie w zakresie nakazania zaprzestania prowadzenia reklamy. Fakt, iż skarżąca zaprzestała prowadzenia reklamy apteki nie zwalnia organu z obowiązku nałożenia kary, skoro doszło do naruszenia przepisu dotyczącego zakazu reklamy aptek. Nietrafny jest także zarzut naruszenia art. 6, 7, 77 §1, 80 i art. 107 k.p.a. Oznacza to, że wskazana w decyzji podstawa prawna wynika z obowiązującego prawa materialnego i nie została naruszona zasada praworządności określona w art. 6 k.p.a. Wbrew zarzutom skarżącej nie można organom odmówić respektowania wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej. Przeprowadzone postępowanie administracyjne jednocześnie zakończyło się wydaniem decyzji o nałożeniu kary, ale organ dowiódł w sposób niewątpliwy naruszenia zakazu określonego w art. 94a ust. 1 u.p.f. Organ administracji publicznej obowiązany był do działania na podstawie i w granicach prawa i wydając w niniejszej sprawie administracyjnej decyzję prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego obowiązujące w dacie jej wydawania. ustawy Prawo farmaceutyczne. Zdaniem Sądu, ocena dokonana została po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego i poprzedziło ją wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego związane ściśle z zasadą swobodnej oceny dowodów, która także została zachowana. (art. 77 i 80 k.p.a.). Uzasadnienia decyzji organów obu instancji odpowiadają dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a., bowiem wynika z nich ocena faktów, prawa i subsumcji oraz cele i skutki rozstrzygnięcia, co w konsekwencji oznacza, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było prowadzone z poszanowaniem zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. Reasumując Sąd stanął na stanowisku, że organy wydając zaskarżone decyzje nie dopuściły się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Z tych wszystkich względów Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekając w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.1842 t.j.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI