VI SA/Wa 1845/18

VI SA/Wa 1845/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-02-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-09-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Frąckiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Nowecki
Pamela Kuraś-Dębecka
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
II GSK 946/19 - Wyrok NSA z 2023-07-04
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 1410
art. 132 ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant ref.staż. Agata Rosiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2019 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz R. G. kwotę 2217 zł (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
VI SA/Wa 1845/18
Uzasadnienie
Urząd Patentowy RP decyzją z [...] września 2017 r. oddalił wniosek R. G. zamieszkałego w S., Włochy, o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny "M MONTeRIa" o numerze [...] udzielonego na rzecz Z. sp. z o.o. z siedzibą w P., na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1410 ze zm., dalej p.w.p.), w związku z art. 315 ust. 3 p.w.p. oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p.
Do wydania niniejszej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 26 maja 2017 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek R. G. (zwanego dalej "wnioskodawcą" lub "skarżącym") o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny "M MONTeRla" o numerze [...] udzielonego na rzecz Z. sp. z o.o. z siedzibą w P. (zwany dalej "uprawnionym"). Skarżący wskazał w sposób precyzyjny zakres towarów ujętych w klasie 12, do oznaczania których służy sporny znak towarowy.
Jako podstawę prawną swojego żądania wnioskodawca wskazał art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej. Podniósł, że posiada prawa do słownego znaku towarowego "MONTURA" o numerze [...] oraz słownego znaku towarowego "MONTURA" o numerze [...]. Wskazał, że znak [...] przeznaczony jest do oznaczania m.in. następujących towarów i usług ujętych w klasach 9, 25, 28 i 41: urządzenia i przyrządy naukowe, nawigacyjne, pomiarowe, miernicze, sygnalizacyjne, sprawdzające (nadzorujące, ratownicze i dydaktyczne; urządzenia i przyrządy przewodzące, przełączania, transformujące, akumulatorowe i kontrolno- sterujące; urządzenia do nagrywania, transmisji lub odtwarzania dźwięku lub obrazów; magnetyczne nośniki informacji, dyski z nagraniami; automatyczne maszyny sprzedające i mechanizmy do aparatów uruchamianych żetonami; kasy rejestrujące, maszyny liczące, urządzenia do przetwarzania informacji i komputery; urządzenia do gaszenia ognia; wszystkie wyżej wymienione produkty z wyjątkiem okularów i oprawek do okularów, teleskopów, lornetek, mikroskopów, lunet celowniczych, dalmierzy i innych urządzeń i przyrządów optycznych i fotograficznych (klasa 9); odzież, obuwie, nakrycia głowy (klasa 25); gry i przedmioty do zabawy; artykuły gimnastyczne i sportowe, nie ujęte w innych klasach; ozdoby choinkowe (klasa 28); edukacja; kształcenie; rozrywka; działalność sportowa i kulturalna (klasa 41). Z kolei znak "MONTURA" [...] przeznaczony jest do oznaczania m.in. następujących towarów ujętych w klasie 25: artykuły odzieżowe, obuwie i nakrycia głowy.
Wnioskodawca stwierdził, że towary i usługi sygnowane znakami "M MONTeRIa" i "MONTURA" są podobne lub komplementarne. Wskazał, że sygnowane spornym znakiem pojazdy, urządzenia służące do poruszania się na lądzie, rowery i akcesoria do nich, w tym silniki i kierunkowskazy do rowerów (klasa 12) są podobne i komplementarne w stosunku do oznaczanych znakiem "MONTURA" o numerze [...] urządzeń i przyrządów do nawigacji, pomiarowych, sygnalizacyjnych, przewodzących, do przełączania, transformujących i akumulatorowych (klasa 9), ponieważ towary te pozostają w bezpośrednim związku. Podniósł, że urządzenia nawigacyjne, w szczególności przenośne urządzenia do nawigacji satelitarnej, które służą do obliczania odległości, jak również instrukcji w kontekście nawigacji, są w sposób istotny i nieodzowny wykorzystywane w pojazdach silnikowych przez uczestników ruchu - użytkowników pojazdów silnikowych. Pojazdy silnikowe są niezbędne dla prawidłowego korzystania z przenośnych urządzeń nawigacyjnych, zwłaszcza, że obrazy na ekranie tych urządzeń lub instrukcje nawigacyjne są oczywiście skierowane do użytkownika pojazdu silnikowego. Wnioskodawca stwierdził również, że urządzenia pomiarowe i nawigacyjne są podobne do rowerów i akcesoriów do nich z uwagi na komplementarność tych towarów oraz fakt, że dotyczą tych samych konsumentów, są sprzedawane zwykle w tych samych punktach sprzedaży i mogą być produkowane przez te same przedsiębiorstwa.
Stwierdzając podobieństwo towarów ujętych w klasach 12 i 25 znaków "M MONTeRIa" i "MONTURA" wnioskodawca powołał się na decyzję Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej z dnia 28 października 2016 r. EUIPO
i stwierdził w niej, że chociaż towary ujęte w powyższych klasach różnią się od siebie pod względem charakteru i użytkowania, niemniej jednak istnieją firmy, które produkują rowery wyścigowe i w związku z tym faktem zajmują się również produkcją odzieży sportowej specjalnie dostosowanej do wyścigowej jazdy na rowerze. W takim przypadku towary te będą miały tożsame kanały dystrybucji, producentów i użytkowników końcowych.
Analizując podobieństwo towarów ujętych w klasach 12 i 28 przedmiotowych znaków "M MONTeRIa" i "MONTURA" wnioskodawca wskazał, że dotyczy ono rowerów, części i akcesoriów do nich (klasa 12) oraz artykułów gimnastycznych i sportowych nie ujętych w innych klasach (klasa 28). Wnioskodawca zauważył, że ww. artykuły gimnastyczne i sportowe nie ujęte w innych klasach to towary przeznaczone do celów ćwiczeń fizycznych, które obejmują m.in. rowery do ćwiczeń. Rowery te są urządzeniami stacjonarnymi, wyposażonymi w siodełko, pedały, łańcuch, i typ kierownicy. Z kolei ujęte w klasie 12 rowery również są wyposażone w koła, siodełko, kierownicę, łańcuch i pedały. Wnioskodawca stwierdził, że powyższe towary mają podobny charakter z uwagi na posiadanie identycznych lub podobnych części, takich jak: siodełko, pedały, łańcuch i kierownica. Towary te są do siebie podobne wizualnie i konstrukcyjnie. Wobec tego odbiorcy mogą uznać ich projekt za oparty na tym samym know-how i że mogą być produkowane przez te same przedsiębiorstwa lub podmioty powiązane gospodarczo. Powyższe towary mają również tożsame kanały dystrybucji, ponieważ są sprzedawane w sklepach sportowych.
Wnioskodawca wskazał, że istnieje związek między działalnością sportową (klasa 41), do oznaczania której przeznaczony jest znak "MONTURA" [...], a rowerami, częściami i akcesoriami do nich (klasa 12), do oznaczania których służy sporny znak. Wynika to z faktu, że zazwyczaj producenci artykułów sportowych, na przykład rowerów, sponsorują lub organizują konkursy i inne imprezy sportowe. Na tej podstawie można stwierdzić, że istnieje podobieństwo pomiędzy ww. towarami z klasy 12 i usługami z klasy 41.
Wnioskodawca podniósł, że sporny znak "M MONTeRIa" jest w wysokim stopniu podobny, w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., do ww. znaków "MONTURA". Stwierdził, że w analizowanych znakach dominują elementy słowne "MONTeRIa" i "MONTURA", które są zbliżonej długości, mają analogiczną liczbę trzech sylab. Cztery pierwsze litery "MONT" oraz występujące na końcu litery "R" i "A" są identyczne. Wobec powyższego znaki towarowe "M MONTeRIa" i "MONTURA" są podobne wizualnie i fonetycznie. Znaki te mają charakter fantazyjny. Wobec powyższego wnioskodawca stwierdził, że podobieństwo znaków towarowych oraz towarów i usług powodują, że zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów i usług.
Z kolei uprawniony wniósł o oddalenie wniosku. Stwierdził, że znaki "M MONTeRIa" i "MONTURA" różnią się od siebie w stopniu pozwalającym na ich łatwe odróżnianie w obrocie. Uprawniony zakwestionował również podobieństwo towarów i usług oznaczanych tymi znakami. Wobec powyższego stwierdził, że wykluczone jest ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do ich pochodzenia. Uprawniony wniósł również o zasądzenie od wnioskodawcy zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Rozpoznając niniejszą sprawę organ wyjaśnił, że w myśl art. 315 ust. 3 ustawy Prawo własności przemysłowej ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym RP. Wnioskodawca podniósł, że prawo ochronne na sporny znak zostało udzielone wbrew ustawowym warunkom wymaganym do uzyskania ochrony określonym w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Sporny znak towarowy został zgłoszony w dniu 26 sierpnia 2014 r., zatem zastosowanie w niniejszej sprawie mają przepisy art 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej w brzmieniu ogłoszonym w Dzienniku Ustaw z 2013 roku (poz. 1410 z późn. zm.).
Organ przytoczywszy brzmienie tego przepisu wskazał, że przepis ten ma zastosowanie w danym stanie faktycznym wówczas, gdy łącznie spełnione zostaną trzy przesłanki: po pierwsze podobieństwo lub identyczność towarów/usług, do oznaczania których przeznaczone są dane znaki towarowe, po drugie podobieństwo lub identyczność znaków towarowych, oraz po trzecie - istnienie ryzyka spowodowania wśród odbiorców błędu polegającego w szczególności na skojarzeniu znaku spornego ze znakiem wcześniejszym. Ze wskazanego przepisu wynika zatem, że nie każde podobieństwo pomiędzy znakami powoduje niedopuszczalność rejestracji znaku towarowego, lecz tylko podobieństwo w takim stopniu, które mogłoby wprowadzać odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów. Skojarzenie przeciwstawionych znaków musi powodować u odbiorcy poważną wątpliwość co do pochodzenia towaru, wobec czego na skutek dezorientacji odbiorca może uznać produkt oznaczony znakiem podobnym za pochodzący od innego przedsiębiorcy, korzystającego z wcześniejszego prawa ochronnego.
Organ dokonując analizy porównawczej towarów i usług sygnowanych przedmiotowymi znakami miał na uwadze, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, że przy ocenie podobieństwa towarów i usług należy mieć na uwadze wszystkie istotne czynniki, które charakteryzują ich wzajemny stosunek. Czynniki te obejmują między innymi charakter towarów i usług, ich przeznaczenie, krąg odbiorców, do których są skierowane, sposób sprzedaży (dystrybucji] oraz to, czy konkurują ze sobą, czy też wzajemnie się uzupełniają. Dla uznania identyczności towarów i usług nie jest konieczne używanie identycznych sformułowań. Przy ocenie podobieństwa/identyczności towarów stosuje się różne kryteria, takie jak ich przeznaczenie, krąg odbiorców, do których są skierowane, sposób działania, sprzedaży (dystrybucji), czas użytkowania, pomocniczo wygląd towarów.
Organ stwierdził, że sporny znak towarowy "M MONTeRIa" o numerze [...] jest przeznaczony do sygnowania następujących towarów ujętych w klasie 12: rowery, pojazdy, urządzenia służące do poruszania się na lądzie, pokrycia siodełek rowerów lub motocykli, pompki do rowerów, trycykli, ramy do rowerów, wózki rowerowe, błotniki do rowerów, dętki do rowerów, dzwonki do rowerów, hamulce do rowerów, kierownice rowerów, klaksony do rowerów, koła do rowerów, korby pedałów rowerów, łańcuchy rowerów, obręcze do rowerów, opony bezdętkowe do rowerów, opony do rowerów, piasty do rowerów, przekładnie zębate do rowerów, siatki do rowerów, silniki do rowerów, siodełka rowerów, stojaki do rowerów, kierunkowskazy do rowerów, pedały do rowerów, szprychy do rowerów, części rowerowe; błotniki do rowerów, dętki do rowerów, kierownice do rowerów, koła do rowerów, korby rowerowe, kosze przystosowane do rowerów, łańcuchy rowerowe, obręcze kół do rowerów, ogumienie do kół rowerów, opony bezdętkowe do rowerów, pedały do rowerów, piasty do rowerów, pokrycia siodełek rowerów lub motocykli, pompki do rowerów, przerzutki do rowerów, podpórki, nóżki do rowerów, ramy do rowerów, silniki do rowerów, szprychy do rowerów, siodełka do rowerów, siatki do rowerów, stojaki do rowerów.
Natomiast przeciwstawiony unijny znak towarowy "MONTURA" o numerze [...] służy do oznaczania m.in. następujących towarów i usług ujętych w klasach 9, 25, 28 i 41: urządzenia i przyrządy naukowe, nawigacyjne, pomiarowe, miernicze, sygnalizacyjne, sprawdzające (nadzorującej, ratownicze i dydaktyczne; urządzenia i przyrządy przewodzące, przełączania, transformujące, akumulatorowe i kontrolno-sterujące; urządzenia do nagrywania, transmisji lub odtwarzania dźwięku lub obrazów; magnetyczne nośniki informacji, dyski z nagraniami; automatyczne maszyny sprzedające i mechanizmy do aparatów uruchamianych żetonami; kasy rejestrujące, maszyny liczące, urządzenia do przetwarzania informacji i komputery; urządzenia do gaszenia ognia; wszystkie wyżej wymienione produkty z wyjątkiem okularów i oprawek do okularów, teleskopów, lornetek, mikroskopów, lunet celowniczych, dalmierzy i innych urządzeń i przyrządów optycznych i fotograficznych (klasa 9); odzież, obuwie, nakrycia głowy (klasa 25); gry i przedmioty do zabawy; artykuły gimnastyczne i sportowe, nie ujęte w innych klasach; ozdoby choinkowe (klasa 28); edukacja; kształcenie; rozrywka; działalność sportowa i kulturalna (klasa 41). Z kolei znak towarowy "MONTURA" o numerze [...] przeznaczony jest do sygnowania m.in. następujących towarów ujętych w klasie 25: artykuły odzieżowe, obuwie i nakrycia głowy.
W ocenie organu sygnowane spornym znakiem "M MONTeRIa" pojazdy, urządzenia służące do poruszania się na lądzie, rowery i akcesoria do nich, w tym silniki i kierunkowskazy do rowerów (klasa 12) nie są podobne ani nawet komplementarne w stosunku do oznaczanych znakiem "MONTURA" o numerze [...] urządzeń i przyrządów do nawigacji, pomiarowych, sygnalizacyjnych, przewodzących, do przełączania, transformujących i akumulatorowych (klasa 9). Stwierdził, ze powyższe towary mają inny sposób działania i przeznaczenie. Pojazdy i rowery służą do poruszania się na lądzie i szybkiego pokonywania znacznych odległości, natomiast przeznaczenie towarów sygnowanych znakiem "MONTURA" jest zupełnie inne, służą one bowiem odpowiednio do nawigowania, dokonywania pomiarów, sygnalizowania, przewodzenia, do przełączania, czy transformowania. Organ stwierdził, że wbrew twierdzeniom wnioskodawcy okoliczność, iż w pojazdach wykorzystywane są przenośne urządzenia do nawigacji satelitarnej nie skutkuje podobieństwem ani komplementarnością tych towarów. Istota tych towarów jest bowiem zupełnie różna. W przeciwnym razie należałoby bowiem stwierdzić podobieństwo rowerów do wszystkich produktów, gadżetów i akcesoriów używanych przez rowerzystów w trakcie jazdy na rowerze, takich jak np. plecaki rowerowe, kaski i ochraniacze. Tymczasem każdy z tych towarów jest innym odrębnym i samodzielnym produktem. Są one również zazwyczaj produkowane przez inne podmioty i sprzedawane innymi kanałami dystrybucji. Produkty te nie są nawet towarami konkurencyjnymi ani komplementarnymi. Towary komplementarne to takie, pomiędzy którymi istnieje ścisły związek polegający na tym, że jeden towar jest nieodzowny lub istotny do użycia drugiego, wobec czego konsumenci mogą myśleć, że towary te zostały wyprodukowane przez to samo przedsiębiorstwo. W ocenie Kolegium taki związek pomiędzy ww. towarami nie istnieje.
Organ wykluczył też podobieństwo pomiędzy rowerami a odzieżą, w tym odzieżą sportową dla rowerzystów (klasa 25). Różnica pomiędzy tymi towarami jest oczywista i z pewnością zostanie zauważona przez odbiorców. Kluczowa jest bowiem zupełnie odmienna istota tych towarów, które służą do zupełnie różnych celów. Odzież służy bowiem do zakrywania i ochrony powierzchni ciała oraz izolacji termicznej. Ponadto nawet jeśli jednak znajdzie się podmiot, który produkuje zarówno rowery jak i odzież dla ich użytkowników, to z pewnością klienci odróżnią te towary.
Zdaniem organu również towary z klas 12 i 28 znaków "M MONTeRla" i "MONTURA", tj. rowery, części i akcesoria do nich (klasa 12) oraz artykuły gimnastyczne i sportowe nie ujęte w innych klasach, w tym m.in. rowery do ćwiczeń (klasa 28) są niepodobne. Do stwierdzenia podobieństwa pomiędzy nimi nie wystarczy okoliczność, iż są one wyposażone w podobne części takie jak: siodełko, pedały, łańcuch i kierownica. Towary te bowiem są użytkowane w zupełnie odmienny sposób. Rowery ujęte w klasie 12 służą do poruszania się na lądzie w celu pokonywania odległości od jednego miejsca do drugiego. Są one użytkowane poza zamkniętymi pomieszczeniami. Z kolei rowery do ćwiczeń (z klasy 28) służą do uprawiania sportu w sposób stacjonarny, ponieważ osoba korzystająca z nich znajduje się cały czas w tym samym miejscu. Zazwyczaj sprzęty te są użytkowane wewnątrz pomieszczeń, tj. w domu użytkownika lub na sali gimnastycznej lub siłowni. Ponadto towary te mają różną konstrukcję. Istotna jest również okoliczność, iż są one zazwyczaj produkowane przez różnych producentów.
Również brak podobieństwa pomiędzy działalnością sportową (klasa 41), do oznaczania której przeznaczony jest znak "MONTURA" [...], a rowerami, częściami i akcesoriami do nich (klasa 12), do oznaczania których służy sporny znak. To, że producenci rowerów, sponsorują lub organizują konkursy i inne imprezy sportowe nie jest wystarczający do stwierdzenia podobieństwa między tymi towarami i usługami. Działalność sportowa nie jest bowiem powiązana z produkowaniem rowerów i ich części. Świadczeniem tych usług i produkcją rowerów zazwyczaj zajmują się różne podmioty, a dla odbiorców różnica pomiędzy ww. towarami i usługami będzie oczywista.
Organ dokonał analizy podobieństwa przedmiotowych znaków towarowych uwzględniając, że powinna być dokonana na różnych płaszczyznach postrzegania: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, mając na uwadze, że decydujące znaczenie dla oceny podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń ma kryterium ogólnego wrażenia, jakie znaki te wywierają na przeciętnym odbiorcy.
Organ wyjaśnił, że sporny znak towarowy "M MONTeRla" służy do oznaczania m.in. różnego rodzaju pojazdów, rowerów oraz części i akcesoriów do nich, wobec czego istotny jest krąg docelowych odbiorców produktów, do których należą rowerzyści i kierowcy pojazdów. Odbiorcy tego rodzaju towarów pozostają niezwykle uważni i ostrożni, a przed zakupem produktu często konsultują się ze sprzedawcą. Nie są to bowiem tanie artykuły codziennego użytku wybierane w sposób impulsowy spośród wielu produktów dostępnych na półce sklepowej. Organ podkreślił że zarzut podobieństwa spornego znaku towarowego "M MONTeRla" o numerze [...] do znaków "MONTURA" o numerach [...] i [...] opiera się na wykorzystaniu w znaku spornym elementu słownego "MONT" oraz liter "R" i "A", które występują również w znakach przeciwstawionych. Analizując porównywane znaki towarowe "M MONTeRla" i "MONTURA" organ nie dopatrzył się takiego podobieństwa spornego znaku do znaków przeciwstawionych, które mogłoby prowadzić, do następstw określonych w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., tj. ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd. Dokonując oceny podobieństwa porównywanych znaków towarowych na płaszczyźnie wizualnej organ wziął pod uwagę postacie obydwu znaków towarowych. Uznał,. że sporny znak "M MONTeRla" jest oznaczeniem słowno-graficznym, w którym występuje element w postaci ośmioliterowego wyrazu "MONTeRla" oraz umieszczony ponad nim motyw w postaci przedstawionej w oryginalny graficznie sposób litery "M". Powyższy znak jest przedstawiony w kolorach szarym i czerwonym. Z kolei znaki "MONTURA" o numerach [...] i [...], na które powołał się wnioskodawca, mają charakter słowny i składają się z siedmiu liter: M, 0, N, T, U, R, A, które odpowiadają użytym w tym wyrazie głoskom.
Analizując elementy słowne "MONTeRla" i "MONTURA" należy stwierdzić, że składają się one odpowiednio z ośmiu i siedmiu liter, z tym że pierwsze cztery z nich są identyczne. Identyczna jest również szósta litera "R" oraz ostatnia litera "A", która w wyrazie "MONTeRla" zajmuje ósme miejsce, a w znakach "MONTURA" - siódme. Odmienne są natomiast występujące w drugiej połowie wyrazu "MONTeRla" litery "E" i "I" oraz litera "U" w znakach "MONTURA". Ponadto sporny znak towarowy zawiera element graficzny przedstawiający dodatkową literę "M", która jest przedstawiona w sposób, który przypomina dwie litery "M", mniejszą i większą, częściowo nałożone na siebie. Należy zauważyć, że powyższy element graficzny zajmuje znaczną część powierzchni spornego znaku. Czcionka litery "M" jest kilkakrotnie większa od czcionki pozostałych liter występujących w tym znaku. Powyższy motyw graficzny w postaci wyeksponowanej litery "M" ma charakter fantazyjny i zwiększa dystans między znakami. Elementu tego nie można pomijać w całościowej ocenie podobieństwa zarejestrowanych znaków towarowych. Powyższy element występuje tylko w znaku spornym, podczas gdy znaki wcześniejsze nie posiadają żadnej szaty graficznej.
Zdaniem organu przeciętny odbiorca widząc sporne oznaczenie "M MONTeRla" dostrzeże następujące różnice pomiędzy nim a wcześniejszymi znakami "MONTURA": szatę graficzną znaku spornego w postaci dodatkowej wyeksponowanej litery "M" i fantazyjnej czcionki pozostałych liter, oraz dwie odmienne litery "E" i "I" występujące w elemencie słownym "MONTeRla". Należy stwierdzić, że powyższe cechy spornego znaku powodują, iż znak ten wywiera odmienne ogólne wrażenie w warstwie wizualnej. Mając na względzie określoną powyżej grupę odbiorców, którzy ze starannością analizują oznaczenia pojazdów i rowerów oraz części i akcesoriów do nich, a także różnice w postaci: odmiennych dwóch liter w elemencie słownym "MONTeRIa" oraz szaty graficznej spornego znaku, która szczególnie eksponuje oryginalnie przedstawioną literę "M", organ stwierdził brak podobieństwa porównywanych znaków towarowych na płaszczyźnie wizualnej.
Analizując przedmiotowe znaki "M MONTeRIa" i "MONTURA" pod względem fonetycznym organ stwierdził, że różnią się one w taki sposób, iż wywierają odmienne całościowe wrażenie. Powyższe znaki składają się odpowiednio z dziewięciu i siedmiu liter oraz głosek. Mają one identyczne w zapisie i brzmieniu: człon "MONT" oraz pojedyncze litery "R" i "A". Znaki te różnią się natomiast tym, że w spornym znaku występują odmienne litery "E" i "l", które nie występują w znakach wcześniejszych "MONTURA", oraz dodatkowa litera "M" na początku spornego znaku. Zgodnie z zasadami wymowy języka polskiego podział sylab w przedmiotowych znakach przedstawia się następująco: EM-MON-TE-RIA i MON-TU-RA. Polscy odbiorcy będą zatem wymawiać odpowiednio cztery i trzy sylaby w tych znakach. Identyczna jest zatem sylaba "MON", sylaby "RIA" i "RA" są w pewnym stopniu podobne, zaś sylaby "TE" i "TU" są różne. Znaki te odróżnia również dodatkowa litra "M" w znaku spornym, która przez większość odbiorców będzie odczytywana w sposób w jaki litera ta jest zazwyczaj odczytywana w alfabecie, tj. jako sylaba "EM".
W ocenie organu powyższe znaki są odmienne pod względem fonetycznym nawet w przypadku porównywania jedynie elementów słownych "MONTeRIa" i "MONTURA". Wtedy bowiem identyczna będzie pierwsza sylaba "MON", a ostatnie sylaby "RIA" i "RA" będą wymawiane w podobny sposób, ale z zauważalną różnicą w postaci zmiękczającej głoski "I". 0 braku podobieństwa fonetycznego przesądzają jednak środkowe sylaby "TE" i "TU", które są odczytywane w odmienny sposób. Samogłoski "E" i "U" są bowiem wymawiane zupełnie inaczej. Wobec powyższego rozpatrując całościowo przedmiotowe znaki towarowe organ uznał, że nie zachodzi pomiędzy nimi podobieństwo w warstwie fonetycznej.
Porównując znaki towarowe "MONTeRla" i "MONTURA" pod względem znaczeniowym organ stwierdził, że mają one charakter fantazyjny wobec towarów, do oznaczania których są przeznaczone, ponieważ nie wskazują żadnej z ich cech. Wobec powyższego nie może być mowy o występowaniu podobieństwa znaczeniowego pomiędzy tymi znakami.
Ostatnią przesłankę wskazaną w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. stanowi możliwość spowodowania wśród odbiorców błędu polegającego w szczególności na skojarzeniu między znakami towarowymi. Organ wyjaśnił, że ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd może mieć charakter bezpośredni albo pośredni i przybliżył znaczenie obu pojęć. Ponadto wskazał, że ocenę ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd dokonuje się w sposób kompleksowy przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności istotnych w danej sprawie, takich jak: dystynktywność poszczególnych elementów słownych i graficznych w analizowanych znakach towarowych, stopień podobieństwa pomiędzy tymi znakami i towarami nimi sygnowanymi oraz skojarzenia, jakie mogą wystąpić pomiędzy danymi oznaczeniami.
Analizując niebezpieczeństwo wprowadzenia odbiorców w błąd organ rozważył zachowanie odbiorcy przeciętnego, który świadomie poszukuje właściwego towaru i w sposób przemyślany wybiera pomiędzy dostępnymi na rynku markami. Organ podkreślił, że sporny znak został przeznaczony do oznaczania pojazdów i rowerów oraz części i akcesoriów do nich. W przedmiotowej sprawie grupę docelowych odbiorców towarów sygnowanych spornym znakiem będą stanowić uważni i ostrożni nabywcy, którzy często posiadają wiedzę na temat poszukiwanych towarów i uważnie analizują dostępne na rynku produkty. Przesądza o tym charakter towarów oznaczanych analizowanymi znakami towarowymi - są to bowiem pojazdy i rowery oraz części i akcesoria do nich. Z pewnością nie są to artykuły codziennego użytku, nabywane często w sposób impulsowy. Tego rodzaju towary są dostępne w wyspecjalizowanych punktach sprzedaży oferujących różnego rodzaju pojazdy, rowery i sprzęt rowerowy. Powyższe towary zazwyczaj nie znajdują się w ofercie sklepów, w których prowadzona jest sprzedaż towarów i usług ujętych w klasach 9, 25, 28 i 41 oznaczanych znakami "MONTURA". Odbiorcy towarów ujętych w klasie 12 świadomie poszukują właściwej oferty i rozważnie wybierają pomiędzy dostępnymi na rynku produktami. Organ wykluczył możliwość pomylenia znaków "MONTeRIa" i "MONTURA" przez tych odbiorców. Powyższe znaki są na tyle zróżnicowane, że odbiorcy z pewnością nie będą mieli problemów z ich identyfikacją i odróżnieniem. Konsument nabywający towary sygnowane spornym znakiem, ze względu na ich charakter i zazwyczaj wysoką cenę, będzie szczególnie uważny i ostrożny dokonując wyboru. Odbiorca taki będzie także skłonny do szukania i wzięcia pod uwagę porady specjalisty lub sprzedawcy. Rozsądny nabywca przy zakupie towarów zwróci więc szczególną uwagę na znak towarowy, którym te towary są opatrzone.
Zdaniem organu, znaki te różnią się dostatecznie w warstwie wizualnej poprzez odmienny zapis i element graficzny w znaku spornym, a także w warstwie fonetycznej, tj, wykazanej różnicy w brzmieniu. W konsekwencji analizowane znaki jako całość wywierają odmienne ogólne wrażenie na odbiorcach, których w przypadku towarów z klasy 12 należy uznać za uważnych i dobrze poinformowanych. Sygnowane spornym znakiem towary z klasy 12 objęte są podwyższoną uwagą odbiorców. Wobec powyższego, skoro ze względu na charakter towarów stopień uwagi odbiorców jest wysoki, to w takiej sytuacji wymagany jest wyższy stopień podobieństwa oznaczeń, żeby można było stwierdzić ryzyko wprowadzenia potencjalnych odbiorców w błąd. W niniejszej sprawie taki stopień podobieństwa oznaczeń nie zachodzi.
Reasumując, organ uznał, że przedmiotowe znaki towarowe, oceniane jako całość, są zróżnicowane w tak znacznym stopniu, że wywierają odmienne wrażenie na odbiorcach, a tym samym nie są podobne w rozumieniu art, 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Brak podobieństwa tych znaków oraz towarów nimi sygnowanych wyklucza możliwość wprowadzenia w błąd odbiorców. Ze względu na brak podobieństwa między znakami towarowymi i towarami/usługami nie można mówić o niebezpieczeństwie, że odbiorca może błędnie uznać sporny znak towarowy "M MONTeRla" za odmianę wcześniej zarejestrowanych oznaczeń "MONTURA", pochodzącą od tego samego podmiotu lub też, że mylnie przyjmie, iż istnieją związki organizacyjno - prawne łączące odrębnych przedsiębiorców. Należy zatem stwierdzić, iż nie istnieje niebezpieczeństwo, że podobieństwo znaków towarowych mogłoby wprowadzać odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów i usług nimi oznaczanych.
Następnie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. polegające na błędnej ocenie całokształtu materiału dowodowego poprzez:
a) nieuwzględnienie, przy ocenie podobieństwa towarów i usług wszystkich istotnych czynników, które charakteryzują ich wzajemny stosunek i skutkują stwierdzeniem ich podobieństwa;
b) przeprowadzenie oceny podobieństwa towarów w oparciu o inne, niż utrwalone w orzecznictwie, kryteria oceny, tj. kryterium "istoty towaru" oraz kryteria odrębności i samodzielności towarów;
c) pominięcie okoliczności, że niektóre z towarów objętych ochroną spornego znaku M MONTERIA mieszczą się w zakresie ochrony wynikającej z wcześniejszego prawa z rejestracji na znak MONTURA [...] (tzw. makrodefinicje), co powinno skutkować stwierdzeniem ich identyczności;
d) wadliwe ustalenia w zakresie stwierdzenia stosunku komplementarności oraz konkurencyjności części towarów;
e) wadliwe ustalenie kręgu przeciętnych odbiorców oraz poziomu ich uwagi dedykowanej nabywaniu spornych towarów, tj. pojazdów, rowerów oraz części i akcesoriów do nich;
f) wadliwe ustalenie, że niektóre towary, oznaczane spornym znakiem, nie mogą być nabywane przez odbiorców "w sposób impulsowy-,
g) stwierdzenie, że identyczny element początkowy "MONT" oraz bardzo podobne zakończenia -RA i -R(I)A są niewystarczające do stwierdzenia podobieństwa pomiędzy znakami;
h) przypisanie nadmiernego znaczenia elementowi słowno-graficznemu w postaci litery "M", który - w ocenie organu - .¿większa dystans pomiędzy znakamC przy całkowitym pominięciu faktu, że wcześniejsze znaki MONTURA mają charakter słowny;
i) brak ustalenia, że podobieństwo w zakresie początkowego elementu "MONT" i końcówek -RA i -R(I)A ma charakter przeważający w odniesieniu do różnic w postaci graficznego zapisu i wyeksponowanej litery "M" oraz dwóch odmiennych liter "E" i "I";
j) brak ustalenia podobieństwa fonetycznego pomimo stwierdzenia, że porównywane oznaczenia MONTERIA i MONTURA mają identyczną pierwszą sylabę "MON" i podobną ostatnią sylabę "RIA"/"RA" oraz identyczną liczbę sylab;
k) brak ustalenia, że brzmienie sylab "TE" i "TU" jest podobne z uwagi na tożsamą, początkową spółgłoskę "T";
l) stwierdzenie braku podobieństwa oznaczeń wyłącznie na podstawie różnic pomiędzy znakami wbrew przytoczonej zasadzie, że ocena podobieństwa ma prowadzić do obiektywnego bilansu podobieństw i różnic, i to podobieństwa, a różnice nie powinny decydować o wystąpieniu ryzyka konfuzji wśród przeciętnych odbiorców;
2. art. 107 §3 kpa polegające na niepełnym i nieprawidłowym uzasadnieniu decyzji, przedstawieniu w nim wewnętrznych sprzeczności oraz braku przedstawienia wyczerpujących i spójnych przesłanek, na podstawie których rozstrzygnięto sprawę.
Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie
1. art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp polegające na jego wadliwej wykładni wskutek:
a) przyjęcia, że ocena całościowego podobieństwa znaków towarowych opiera się na uwzględnieniu wyłącznie cech, które je różnicują;
b) pominięcia zasady współzależności pomiędzy podobieństwem towarów i usług a podobieństwem znaków towarowych;
c) uznania, że ocena ryzyka wprowadzenia przeciętnych odbiorców w błąd nie wymaga uwzględnienia wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia danej sprawy;
2. art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp polegające na ich wadliwym zastosowaniu wskutek braku zastosowania w stanie faktycznym sprawy.
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął powyższe zarzuty.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżona decyzja, postanowienie, akt bądź też inna czynność z zakresu administracji publicznej nie naruszają przepisów postępowania oraz czy są zgodne z przepisami prawa materialnego, nie bierze natomiast pod uwagę względów słusznościowych czy też zasad współżycia społecznego.
Poza tym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.).
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżoną decyzją Urząd Patentowy RP oddalił wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "M MONTeRIa" [...]. Wniosek ten zgłosiła strona skarżąca przeciwstawiając mu dwa swoje znaki "MONTURA" o numerze [...] i "MONTURA" o numerze [...], do których prawo ochronne uzyskała z wcześniejszym pierwszeństwem.
Jako podstawa unieważnienia został wskazany art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Zgodnie z treścią tego przepisu, według wersji obowiązującej na datę zgłoszenia spornego znaku towarowego nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy, jeżeli jest on identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawo ochronne z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.
Urząd Patentowy RP po przeprowadzeniu porównania towarów i usług, do orzeczenia których służą przeciwstawione znaki towarowe uznał, że nie są one podobne.
Zasadnie skarżący wywodził, że organ naruszył art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. albowiem nie uwzględnił przy ocenie podobieństwa znaków towarów i usług wszystkich istotnych czynników, które charakteryzują ich wzajemny stosunek i skutkuje stwierdzeniem ich podobieństwa, a także poczynił wadliwe ustalenia w zakresie stwierdzenia stosunku komplementarności oraz konkurencyjności części towarów.
Sporny znak towarowy "M MONTeRIa" został przeznaczony do oznaczenia towarów w klasie 12, które ogólnie można określić jako urządzenia służące do poruszania się na lądzie, pojazdy, rowery, różnego rodzaju części i akcesoria do nich. Natomiast znaki towarowe skarżącego służą do oznaczania towarów i usług w klasach 9, 25, 28, 41. Trafnie podniósł skarżący, że kierunkowskazy do rowerów stanowią rodzaj urządzeń sygnalizacyjnych informujących innych uczestników ruchu o zamiarze zmiany kierunku ruchu. Należało więc, czego nie uczynił organ, przyjąć ich identyczność.
Analogicznie, jak słusznie podniósł skarżący, piasty do rowerów, przerzutki do rowerów, przekładnie zębate do rowerów stanowią urządzenia i przyrządy do przełączania stosowane w rowerach np. manetki i przerzutki rowerowe. Są to również towary identyczne, mieszczą się bowiem w szerszej kategorii urządzeń i przyrządów do przełączania, do oznaczania których służy znak MONTURA EUTUM [...].
Poza tym urządzenia do przełączania tj. piasty, przerzutki oraz przekładnie zębate do rowerów są podobne do towarów z klasy 12 spornego znaku towarowego, które stanowią różne części rowerowe.
Część towarów jest wobec siebie komplementarna, np. przerzutki i przekładnie są używane razem i umożliwiają jazdę na rowerze.
W przypadku urządzeń i przyrządów akumulatorowych to są one powszechnie wykorzystywane w pojazdach elektrycznych. Z uwagi na fakt, że w spornym znaku pojazdy i rowery zostały ujęte w sposób szeroki, co oznacza, że obejmuje pojazdy elektryczne np. dla dzieci oraz rowery elektryczne, podobieństwo między tymi towarami a urządzeniami i przyrządami akumulatorowymi jest zauważalne. Urządzenia takie np. akumulatory elektryczne są komplementarne wobec pojazdów i rowerów o napędzie elektrycznym, bowiem są one nieodzowne do korzystania z tego rodzaju pojazdów i rowerów.
O stosunku komplementarności należy również mówić w przypadku urządzeń i przyrządów akumulatorowych oraz silników do rowerów.
Sąd zgodził się także z poglądem skarżącego, że urządzenia i przyrządy nawigacyjne są podobne do urządzeń służących do poruszania się na lądzie, pojazdów i rowerów, służą bowiem do ustalenia kierunku przemieszczania się np. nawigacje samochodowe, nawigacje rowerowe.
Urząd Patentowy RP pominął kwestię ustalenia podobieństwa urządzeń do nagrywania, transmisji lub odtwarzania dźwięku lub obrazów do towarów oznaczonych spornym znakiem tj. urządzeń służących do poruszania się na lądzie, pojazdów, rowerów. Jako przykład należy podać wszelkiego rodzaju kamery, które w ostatnim czasie są powszechnie używane przez uczestników ruchu drogowego np. rowerzystów, kierowców samochodów, motocyklistów w związku z poruszaniem się na drogach.
Urząd Patentowy RP porównując towary w klasach 12 i 25 mylnie wykluczył podobieństwo pomiędzy rowerami a odzieżą dla rowerzystów, która jest towarem o specjalnym przeznaczeniu, jakim jest jazda na rowerze i realizacji tego właśnie celu bezpośrednio służy. Rowery i odzież do jazdy na rowerze często są wytwarzane przez tych samych producentów i sprzedawane w jednym sklepie.
Urząd Patentowy za niepodobne uznał oznaczenie spornym znakiem towarowym w klasie 12 tj. rowery, części i akcesoria do nich do towarów w klasie 28 tj. artykuły gimnastyczne i sportowe nieujęte w innych klasach, w m. in. rowery do ćwiczeń, dla których przeznaczony został znak wcześniejszy MONTURA. Z tym stanowiskiem nie można się zgodzić. Rowery treningowe mają podobną budowę do zwykłych rowerów i ich tryb działania jest identyczny.
Sąd podzielił również pogląd skarżącego, że istnieje podobieństwo towarów w klasie 12 oznaczonych spornym znakiem M MONTeRIa do ujętej w klasie 41 działalności sportowej, dla której przeznaczony został wcześniejszy znak MONTURA EUTUM-[...]. Producenci rowerów i innych pojazdów lądowych są organizatorami lub sponsorami wydarzeń i pokazów sportowych, które wykorzystują w celu promocji własnych towarów, które są prezentowane w czasie takich imprez.
Reasumując Sąd nie podzielił postawionej przez organ tezy, że towary i usługi oznaczone przeciwstawionymi sobie znakami towarowymi są niepodobne. Powyższe stanowisko organu wynika z braku pełnego i wyczerpującego badania podobieństwa towarów i usług, braku odniesienia się do argumentów podawanych przez skarżącego w toku postępowania przed Urzędem. Brak kompleksowej oceny podobieństwa towarów i usług należy uznać za uchybienie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając bowiem niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców towarów należy uwzględnić współzależność, występującą w szczególności między podobieństwem znaków towarowych a podobieństwem oznaczonych nimi towarów lub usług. Niski stopień podobieństwa towarów lub usług może być kompensowany wysokim stopniem podobieństwa znaków towarowych i odwrotnie (patrz wyrok NSA z 19 czerwca 2018 r., sygn. II GSK 2673/16, wyrok NSA z 23 kwietnia 2013 r. w srawie II GSK 2628/14).
Ponownie rozpoznając sprawę organ porówna towary i usługi oznaczone przeciwstawionymi sobie znakami towarowymi, wykorzystując uwagi zawarte w niniejszym uzasadnieniu, a następnie w zależności od poczynionych ustaleń zbada pozostałe przesłanki z art. 132 ust. 2 pkt 2 tj. podobieństwo oznaczeń i ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów.
W tym stanie rzeczy Sąd skargę uwzględnił na mocy art. 145 § 1 pkt 1c) p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w myśl art. 200 p.p.s.a.