VI SA/Wa 1845/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2008-01-22
NSAAdministracyjneŚredniawsa
alkoholzezwolenieopłataterminprzywrócenie terminuprawo materialneprawo procesowek.p.a.ustawa o wychowaniu w trzeźwości

WSA oddalił skargę na decyzję SKO, uznając, że termin wpłaty opłaty za zezwolenie na sprzedaż alkoholu jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu na podstawie art. 58 k.p.a.

Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wpłaty drugiej raty opłaty za zezwolenie na sprzedaż alkoholu, powołując się na chorobę pełnomocnika. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając, że termin ten jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu. WSA w Warszawie podzielił to stanowisko, podkreślając, że art. 58 k.p.a. dotyczy wyłącznie terminów procesowych.

Sprawa dotyczyła wniosku o przywrócenie terminu do wpłaty drugiej raty opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, uchybiła terminowi płatności z powodu nagłej choroby pełnomocnika. Organy administracji, zarówno Prezydent Miasta C., jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., uznały, że termin ten jest terminem prawa materialnego, a nie procesowego, w związku z czym nie podlega przywróceniu na podstawie art. 58 k.p.a. Postępowanie zostało umorzone jako bezprzedmiotowe. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, argumentując, że przepis art. 58 k.p.a. powinien być stosowany w drodze analogii, a odmowa przywrócenia terminu jest niesprawiedliwa i dyskryminująca. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd wyjaśnił, że termin prawa materialnego, w przeciwieństwie do procesowego, wywołuje skutki w sferze materialnoprawnej (np. wygaśnięcie prawa), a jego uchybienie nie może być naprawione przez instytucję przywrócenia terminu przewidzianą w k.p.a. dla terminów procesowych. Podkreślono, że zgodnie z ustawą o wychowaniu w trzeźwości, niedokonanie opłaty w terminie skutkuje wygaśnięciem zezwolenia, niezależnie od przyczyn uchybienia. W związku z tym, umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego było prawidłowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Termin do dokonania wpłaty opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu na podstawie art. 58 k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że uchybienie terminu materialnego skutkuje wygaśnięciem praw lub obowiązków, podczas gdy uchybienie terminu procesowego dotyczy skuteczności czynności procesowej. Przepis art. 58 k.p.a. dotyczy wyłącznie terminów procesowych. Niedokonanie opłaty w terminie materialnym powoduje bezprzedmiotowość postępowania o przywrócenie terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

k.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do umorzenia postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.

u.w.t.p.a. art. 111 § ust. 7

Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Określa terminy wnoszenia opłat za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych (31 stycznia, 31 maja, 30 września).

u.w.t.p.a. art. 18 § ust. 12 pkt 5

Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Stanowi, że zezwolenie wygasa w przypadku niedokonania opłaty w terminach określonych w art. 111 ust. 7.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi, gdy zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Pomocnicze

k.p.a. art. 58 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący przywracania terminów procesowych, nie ma zastosowania do terminów prawa materialnego.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Termin do wpłaty opłaty za zezwolenie na sprzedaż alkoholu jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu na podstawie art. 58 k.p.a. Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego jest prawidłowe w przypadku wniosku o przywrócenie terminu materialnego.

Odrzucone argumenty

Termin do wpłaty opłaty za zezwolenie na sprzedaż alkoholu powinien być przywrócony w drodze analogii do art. 58 k.p.a. z uwagi na chorobę pełnomocnika. Odmowa przywrócenia terminu jest niesprawiedliwa i dyskryminująca.

Godne uwagi sformułowania

Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym. Uchybienie terminu procesowego wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej przez uzależnienie skuteczności czynności procesowej od zachowania terminu. Instytucja przywrócenia terminu znajduje zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do terminów procesowych. Termin prawa materialnego podlega przywróceniu tylko wyjątkowo i jedynie wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy określające dany termin.

Skład orzekający

Andrzej Czarnecki

przewodniczący

Maria Jagielska

członek

Piotr Borowiecki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru terminów w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście opłat za zezwolenia i stosowania art. 58 k.p.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminu wpłaty opłaty za zezwolenie na sprzedaż alkoholu, ale zasady dotyczące terminów materialnych i procesowych mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną różnicę między terminami procesowymi a materialnymi w prawie administracyjnym, co jest kluczowe dla praktyków. Choć dotyczy specyficznej opłaty, zasady są uniwersalne.

Czy choroba pełnomocnika usprawiedliwi spóźnioną opłatę za koncesję na alkohol? Sąd wyjaśnia różnicę między terminem procesowym a materialnym.

Sektor

alkoholowy

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1845/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2008-01-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-10-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Czarnecki /przewodniczący/
Maria Jagielska
Piotr Borowiecki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 816/08 - Wyrok NSA z 2009-03-31
II GZ 208/08 - Postanowienie NSA z 2008-09-05
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 105, art. 58
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska Asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi Ż. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do dokonania wpłaty drugiej raty opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% alkoholu przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania skarżącej Ż. S. od decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...]lipca 2007 r., nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do dokonania wpłaty drugiej raty opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% alkoholu przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, tj. Barze K. w C. przy ul. W. - orzekło o utrzymaniu w mocy w/w decyzji organu I instancji.
Z akt sprawy wynika, iż na podstawie decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] maja 2004 r. skarżąca otrzymała zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% alkoholu przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, tj. w/w Barze K. w C..
W dniu 8 czerwca 2007 r. skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie swojego teścia Z. B., wystąpiła do Prezydenta Miasta C. z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania wpłaty drugiej raty opłaty za korzystanie z ww. zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wyjaśnił, iż opóźnienie w opłacie wynikło z przyczyn od niego niezależnych, albowiem pod koniec maja 2007 r. był on chory na serce.
Uzupełniając wniosek o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącej przy piśmie z dnia 12 czerwca 2007 r. przesłał do organu zaświadczenie lekarskie z dnia 31 maja 2007 r., potwierdzające, że z uwagi na chorobę serca w okresie od dnia 31 maja do dnia 6 czerwca 2007 r. był on niezdolny do pracy.
Pismem z dnia 25 czerwca 2007 r. organ poinformował stronę skarżącą o wszczęciu postępowania w sprawie przywrócenia terminu do dokonania wpłaty drugiej raty opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% alkoholu przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, tj. Barze K. w C..
Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...], Prezydent Miasta C. - działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. - umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do dokonania wpłaty drugiej raty opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% alkoholu przeznaczonych do spożycia we wskazanym wyżej miejscu sprzedaży. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji, powołując się na dyspozycję przepisu art. 111 ust. 7 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 ze zm.) - wskazał, iż strona skarżąca dokonała wpłaty drugiej raty opłaty za korzystanie z przedmiotowego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w dniu 8 czerwca 2007 r., a więc z naruszeniem terminu określonego w powołanym wyżej przepisie ustawy, który przewiduje jako termin wniesienia drugiej raty opłaty dzień 31 maja danego roku kalendarzowego. Prezydent Miasta C., powołując się na przepis art. 58 § 1 k.p.a. oraz na orzecznictwo sądów administracyjnych - stwierdził, iż wspomniana regulacja kodeksowa odnosi się wyłącznie do terminów prawa procesowego i terminów dokonywania czynności procesowych. Organ podniósł, iż przepis art. 58 § 1 k.p.a., przewidujący możliwość przywracania terminów, nie ma zastosowania do terminów prawa materialnego. Zdaniem Prezydenta Miasta C. skoro termin opłacenia raty opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu jest terminem materialnym, a nie terminem procesowym, to nie może zostać przywrócony na zasadach określonych w k.p.a. W związku z tym organ I instancji stwierdził, iż wszczęte postępowanie w sprawie przywrócenia terminu jest bezprzedmiotowe, co w świetle przepisu art. 105 § 1 k.p.a. daje podstawę do umorzenia postępowania.
W dniu 23 lipca 2007 r. skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. odwołanie od w/w decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] lipca 2007 r. Wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji i nadanie biegu wnioskowi o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty, skarżąca podniosła w uzasadnieniu, iż w ustawie z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi brak jest regulacji prawnej w przedmiocie przywracania terminów w razie ich uchybienia. Zdaniem skarżącej w tej sytuacji należy więc uznać, iż przepis art. 58 § 1 k.p.a., przewidujący przywracanie terminów, będzie miał zastosowanie w trybie analogii legis. W związku z tym strona skarżąca wniosła o dokonanie odpowiedniej wykładni przepisu art. 111 cyt. ustawy z dnia 26 października 1982 r. i zastosowanie w konsekwencji normy zawartej w art. 58 § 1 k.p.a. W ocenie strony zastosowana przez Prezydenta Miasta C. wykładnia przepisu art. 111 w/w ustawy jest mało racjonalna, a ponadto narusza cele ustawy i jest rażąco niesprawiedliwa. Skarżąca powołując się na dyspozycję przepisu art. 58 § 1 k.p.a. uznała, iż przesłanki do przywrócenia terminu zostały spełnione, albowiem uchybienie terminu spowodowane było nagłą chorobą pełnomocnika skarżącej, wynikającą z długotrwałego leczenia chorób serca i układu krążenia. Na dowód złego stanu zdrowia pełnomocnik skarżącej załączył do odwołania swoje karty informacyjne z Instytutu Kardiologii w W.. Zdaniem strony skarżącej fakt niedokonania opłaty za zezwolenie na sprzedaż alkoholu w terminie z uwagi na stan zdrowia nie powinien skutkować wygaśnięciem zezwolenia i ponoszeniem dodatkowych kosztów związanych z ponownym uzyskaniem zezwolenia oraz z zachowaniem okresu, po jakim można wystąpić o ponowne zezwolenie. Jest to krzywdzące dla strony postępowania. Według skarżącej uzyskanie zezwolenia winno podlegać ochronie jako prawo nabyte i nie powinno skutkować tak drastycznymi sankcjami w tej konkretnej sprawie. Skarżąca stwierdziła, iż jest to przykład nierównego traktowania podmiotów, a tym samym przejaw dyskryminacji. Powołując się na przepisy zakazujące dyskryminacji i nierównego traktowania, w tym na art. 32 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. II Konstytucji Europejskiej - strona skarżąca stwierdziła, iż czuje pokrzywdzona przez odmowę załatwienia sprawy administracyjnej uzasadnionej szczególnymi okolicznościami (nagła choroba), co w konsekwencji narusza jest swobodę działalności gospodarczej. Ponadto skarżąca stwierdziła, iż w niniejszej sprawie brak jest negatywnych przesłanek wymienionych w art. 105 k.p.a., w szczególności brak jest przesłanki bezprzedmiotowości postępowania. W tej sytuacji skarżąca uznała, iż należało sprawę załatwić merytorycznie, przywracając termin lub oddalając wniosek o przywrócenie terminu, a nie umarzając postępowanie administracyjne.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej decyzją z dnia [...]sierpnia 2007 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C.- działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymało w mocy w/w decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...]umarzającą postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do dokonania wpłaty drugiej raty opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż w świetle przepisu art. 111 ust. 7 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi opłata za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest wnoszona na rachunek gminy w każdym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem w trzech równych ratach, w terminach do 31 stycznia, 31 maja i 30 września danego roku kalendarzowego. Według organu z przeprowadzonego postępowania wynika, iż skarżąca wniosła drugą ratę stosownej opłaty w dniu 8 czerwca 2007 r., czyli z naruszeniem ustawowego terminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. podniosło, iż termin wniesienia opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest terminem ustawowym, a nie terminem ustalanym decyzją administracyjną. Ma on charakter terminu zawitego i nie podlega przywróceniu. W tej sytuacji SKO uznało, iż organ I instancji nie ma kompetencji w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia w/w opłaty, gdyż nie ma tu zastosowania przepis art. 58 § 1 k.p.a., który odnosi się do terminów prawa procesowego i nie ma zastosowania do terminów prawa materialnego.
W dniu 24 września 2007 r. skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika - działając za pośrednictwem organu odwoławczego - wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] sierpnia 2007 r. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła organowi II instancji pominięcie kwestii, które strona podniosła w odwołaniu. Strona skarżąca, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko - stwierdziła, iż zastosowana przez organy obu instancji interpretacja przepisu art. 111 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi jest mało racjonalna, naruszająca cel ustawy i rażąco niesprawiedliwa. Zdaniem strony skarżącej przepis art. 58 § 1 k.p.a. będzie miał zastosowanie w drodze analogii do przywracania terminów uiszczania opłat za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu. W ocenie skarżącej w niniejszej sprawie zaszły przesłanki do zastosowania przepisu art. 58 § 1 k.p.a. z uwagi na chorobę pełnomocnika. Ponadto skarżąca podtrzymała swoje stanowisko odnośnie braku przesłanek do zastosowania w sprawie przepisu art. 105 § 1 k.p.a. i w konsekwencji uznała, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. narusza zasady postępowania administracyjnego określone w art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Jak stanowi przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie bądź też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga Ż. S. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C.z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta Miasta C. z dnia [...] lipca 2007 r. - nie naruszają przepisów prawa.
Przedmiotowa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają - zdaniem Sądu - zarówno przepisów postępowania administracyjnego, w tym przede wszystkim art. 105 § 1 k.p.a. i art. 58 § 1 k.p.a., a także art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów prawa materialnego, w tym w szczególności postanowień art. 111 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Problemem prawnym wymagającym rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest kwestia charakteru terminu do wniesienia opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, o przywrócenie którego skarżąca wniosła, a mianowicie, czy jest on terminem procesowym, czy też terminem materialnym.
W związku z tym zauważyć należy na wstępnie, iż w orzecznictwie oraz w doktrynie przyjmuje się, że o charakterze konkretnego przepisu nie decyduje to, w jakim miejscu został on zamieszczony, czy też, w jakim okresie został wprowadzony, lecz jego treść i wynikająca z niej funkcja, którą przepis ten ma spełniać oraz jego istota (por. m.in. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 1986 r., sygn. akt III PZP 8/86, OSNC z 1986 r., z. 12, poz. 194).
Różnicy pomiędzy wskazanymi rodzajami terminów należy szukać w skutkach uchybienia danego terminu. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym. W takim przypadku stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany, nie ma zatem przedmiotu postępowania administracyjnego, postępowanie nie może być wszczęte, a wszczęte jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu. Z kolei uchybienie terminu procesowego wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej przez uzależnienie skuteczności czynności procesowej od zachowania terminu (tak m.in. A. Matan /w:/ G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Zakamycze 2005, s. 563-564).
Terminy procesowe dotyczą dokonywania czynności procesowych, ale tylko takich czynności, które stają się aktualne już w toku konkretnego postępowania. Bezskuteczny upływ takiego terminu pozbawia stronę możliwości skutecznego dokonania określonej czynności procesowej (np. apelacji w postępowaniu cywilnym lub odwołania w postępowaniu administracyjnym). Terminy procesowe podlegają generalnie przywróceniu. W kodeksie postępowania administracyjnego możliwość taką przewidują przepisy art. 58-60, zawarte w rozdziale 10 tej ustawy.
Natomiast termin prawa materialnego jest terminem, który ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację praw podmiotowych, a jego skuteczny upływ powoduje wygaśnięcie określonego prawa podmiotowego lub niemożliwość jego realizacji. Termin prawa materialnego podlega przywróceniu tylko wyjątkowo i jedynie wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy określające dany termin (por. także: uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1996 r., sygn. akt OPK 19/96, ONSA z 1997 r. z. 2, poz. 56).
W tej sytuacji należy jednoznacznie stwierdzić, iż instytucja przywrócenia terminu znajduje zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do terminów procesowych ustanowionych dla dokonywania czynności procesowych przez strony i innych uczestników postępowania. Charakteru przywracalnego nie mają natomiast terminy prawa materialnego (podobnie: R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, teza 1. do art. 58 § 1 k.p.a. i cyt. tam m.in. wyrok NSA z dnia 23 maja 1995 r., sygn. akt SA/Wr 2337/94, niepublik.).
Ponadto wskazać należy, iż w literaturze przyjmuje się, że w razie uchybienia terminu materialnego, odnośnie którego ustawodawca nie przewidział dopuszczalności przywrócenia terminu - administracyjny stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany, nie ma zatem przedmiotu postępowania administracyjnego, postępowanie nie może być wszczęte, a wszczęte jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu (tak m.in. B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 321; stanowisko to znajduje potwierdzenie również /w:/ wyroku NSA z dnia 28 maja 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 2334/96).
W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła do Prezydenta Miasta C. z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania wpłaty drugiej raty opłaty za korzystanie z udzielonego jej zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.
Zgodnie z przepisem art. 111 ust. 7 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi opłata za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest wnoszona na rachunek gminy w każdym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem w trzech równych ratach, w terminach do 31 stycznia, 31 maja i 30 września danego roku kalendarzowego.
Z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż skarżąca wniosła drugą ratę stosownej opłaty za korzystanie z udzielonego jej w 2004 r. zezwolenia dopiero w dniu 8 czerwca 2007 r., a więc z naruszeniem ustawowego terminu.
Ustalając charakter prawny terminu wskazanego w art. 111 ust. 7 cyt. ustawy, należy dodatkowo wskazać, iż zgodnie z przepisem art. 18 ust. 12 pkt 5 omawianej ustawy, zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych wygasa w przypadku niedokonania opłaty w wysokości określonej w art. 111 ust. 2 i 5 w terminach, o których mowa w art. 111 ust. 7 ustawy.
W świetle brzmienia wskazanego wyżej przepisu art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, uznać należy, iż na wygaśnięcie zezwolenia nie ma wpływu, czy opóźnienie to było zawinione, a także przyczyny uchybienia.
W tej sytuacji Sąd uznał, iż termin wskazany w art. 111 ust. 7 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi jest niewątpliwie terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu. Stanowisko to znajduje również potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 lipca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 962/06).
W związku z powyższym należało przyjąć, że w sytuacji, gdy do organu administracji publicznej wpłynął wniosek o przywrócenie terminu do dokonania wpłaty drugiej raty opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, to - zgodnie z tym, co zostało przedstawione powyżej - organ ten zobowiązany był - działając na podstawie przepisu art. 105 § 1 k.p.a. - mocą decyzji administracyjnej umorzyć postępowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Wszak wniosek o przywrócenie terminu prawa materialnego nie może być rozpoznawany w oparciu o przepis art. 58 k.p.a., albowiem instytucja przywrócenia terminu, regulowana tym przepisem, służy jedynie przywracaniu terminów prawa procesowego.
Skoro zatem brak było podstaw do wszczęcia w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego na podstawie art. 58 k.p.a., to wydanie w tej sytuacji merytorycznego rozstrzygnięcia w postaci postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do uiszczenia opłaty stanowiłoby niewątpliwie przejaw rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., dającego pełną podstawę do stwierdzenia nieważności takiego postanowienia. Jeśli bowiem przepisy art. 58-60 k.p.a. regulują wyłącznie przywracanie terminów prawa procesowego, to rozstrzyganie na ich podstawie w przedmiocie przywrócenia terminu prawa materialnego jest niedopuszczalne i stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności wydanego w tym trybie postanowienia.
Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż wydając w niniejszej sprawie zaskarżoną decyzję utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C.prawidłowo zastosowało przepis art. 105 § 1 k.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI