VI SA/Wa 1844/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-12-30
NSAAdministracyjneWysokawsa
doradca restrukturyzacyjnylicencjakomornik sądowydziałalność gospodarczaMinister Sprawiedliwościpostępowanie administracyjneprawo restrukturyzacyjne

WSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości odmawiającą przyznania licencji doradcy restrukturyzacyjnego, uznając, że zajmowanie stanowiska komornika nie stanowi przeszkody do jej uzyskania.

Skarżąca, będąca komornikiem sądowym, wniosła o przyznanie licencji doradcy restrukturyzacyjnego. Minister Sprawiedliwości odmówił, argumentując, że pełnienie funkcji komornika wiąże się z zakazem prowadzenia działalności gospodarczej, a wykonywanie czynności doradcy restrukturyzacyjnego jest z nią związane. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że zajmowanie stanowiska komornika nie jest przeszkodą do samego uzyskania licencji, a obowiązek prowadzenia działalności gospodarczej powstaje dopiero w momencie faktycznego wykonywania czynności doradcy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości odmawiającą przyznania licencji doradcy restrukturyzacyjnego. Skarżąca, będąca komornikiem sądowym, spełniła formalne wymogi do uzyskania licencji, w tym złożyła pozytywnie egzamin. Minister Sprawiedliwości odmówił przyznania licencji, powołując się na przepis art. 33 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych, który zakazuje komornikom prowadzenia działalności gospodarczej, oraz art. 2 ust. 2 ustawy o licencji doradcy restrukturyzacyjnego, który stanowi, że czynności doradcy wykonuje się w ramach działalności gospodarczej. Zdaniem Ministra, przyznanie licencji zobowiązywałoby Skarżącą do podjęcia działalności gospodarczej, co jest niemożliwe w jej sytuacji. Sąd uznał jednak, że decyzja Ministra narusza prawo materialne. Sąd podkreślił, że ustawa o licencji doradcy restrukturyzacyjnego rozróżnia przyznanie licencji od wpisu na listę doradców i faktycznego podjęcia się wykonywania czynności. Skoro Skarżąca spełniła wymogi z art. 3 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy o licencji, a Minister nie wykazał przesłanek odmowy określonych w art. 13, to licencja powinna zostać przyznana. Sąd zaznaczył, że obowiązek prowadzenia działalności gospodarczej powstaje dopiero w momencie faktycznego wykonywania czynności doradcy restrukturyzacyjnego, a nie na etapie ubiegania się o samą licencję. Brak jest przepisu obligującego osobę z licencją do jej natychmiastowego wykonywania lub wpisu na listę. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, osoba zajmująca stanowisko komornika sądowego może uzyskać licencję doradcy restrukturyzacyjnego. Zajmowanie stanowiska komornika nie stanowi przeszkody do samego uzyskania licencji, a obowiązek prowadzenia działalności gospodarczej powstaje dopiero w momencie faktycznego wykonywania czynności doradcy restrukturyzacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa o licencji doradcy restrukturyzacyjnego rozróżnia przyznanie licencji od faktycznego podjęcia się wykonywania czynności. Spełnienie wymogów formalnych do uzyskania licencji jest wystarczające na etapie wniosku, a obowiązek prowadzenia działalności gospodarczej powstaje dopiero po wpisie na listę doradców i podjęciu się wykonywania funkcji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

ustawa o licencji art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji doradcy restrukturyzacyjnego

ustawa o licencji art. 10 § ust. 1

Ustawa z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji doradcy restrukturyzacyjnego

ustawa o licencji art. 13

Ustawa z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji doradcy restrukturyzacyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

ustawa o licencji art. 2 § ust. 2

Ustawa z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji doradcy restrukturyzacyjnego

Czynności doradcy restrukturyzacyjnego wykonuje się w ramach działalności gospodarczej.

ustawa o licencji art. 17 § ust. 1

Ustawa z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji doradcy restrukturyzacyjnego

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 i 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa o komornikach sądowych art. 33 § ust. 2

Ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych

Komornik nie może prowadzić działalności gospodarczej.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Prawo o adwokaturze art. 72 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze

Prawo restrukturyzacyjne art. 49

Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zajmowanie stanowiska komornika sądowego nie stanowi przeszkody do samego uzyskania licencji doradcy restrukturyzacyjnego. Obowiązek prowadzenia działalności gospodarczej przez doradcę restrukturyzacyjnego powstaje dopiero w momencie faktycznego wykonywania czynności, a nie na etapie ubiegania się o licencję. Minister Sprawiedliwości nie może odmówić przyznania licencji z przyczyn innych niż wskazane w ustawie.

Odrzucone argumenty

Argument Ministra Sprawiedliwości, że przyznanie licencji doradcy restrukturyzacyjnego osobie będącej komornikiem jest niedopuszczalne z uwagi na zakaz prowadzenia działalności gospodarczej przez komorników.

Godne uwagi sformułowania

ustawa o licencji ewidentnie rozróżnia kwestię przyznania licencji doradcy restrukturyzacyjnego osobie ubiegającej się o nią, od kwestii wpisu osoby, która już przedmiotową licencją się legitymuje, na listę osób posiadających licencję doradcy restrukturyzacyjnego organ sam przyznał, że Skarżąca spełnia wszystkie określone w art. 3 ust. 1 ustawy o licencji warunki do uzyskania licencji doradcy restrukturyzacyjnego organ nie może wprowadzać własnych, dodatkowych kryteriów, od spełnienia których uzależnia przyznanie licencji nie znajduje uzasadnienia prawnego wymaganie przez organ, aby Skarżąca była gotowa do prowadzenia działalności gospodarczej na etapie samego ubiegania się o przyznanie jej licencji

Skład orzekający

Barbara Kołodziejczak-Osetek

przewodniczący

Aneta Lemiesz

członek

Tomasz Sałek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że wykonywanie zawodu komornika sądowego nie jest przeszkodą do uzyskania licencji doradcy restrukturyzacyjnego, a obowiązek prowadzenia działalności gospodarczej powstaje dopiero w momencie faktycznego podjęcia się wykonywania czynności doradcy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osoby łączącej funkcję komornika z ubieganiem się o licencję doradcy restrukturyzacyjnego. Interpretacja przepisów dotyczących licencji i wykonywania zawodów prawniczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kolizji dwóch zawodów prawniczych i interpretacji przepisów dotyczących licencji. Jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem restrukturyzacyjnym i administracyjnym.

Komornik może zostać doradcą restrukturyzacyjnym? Sąd wyjaśnia wątpliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1844/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-12-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-09-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Tomasz Sałek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6176 Komornicy i syndycy upadłości
Hasła tematyczne
Uprawnienia do wykonywania zawodu
Sygn. powiązane
II GSK 716/20 - Wyrok NSA z 2023-09-05
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) , art. 134 § 1, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2016 poz 883
art. 3 ust. 1, art. 13, art. 10 ust. 1, art. 12, art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 2 pkt 3, art. 15 ust. 1, art. 15 ust. 3, art. 2 ust. 2, art. 4 ust. 1
Ustawa z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji doradcy restrukturyzacyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 1982 nr 16 poz 124
art 72 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze.
Dz.U. 2018 poz 2107
art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Protokolant st. ref. Lili Zawadzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania licencji doradcy restrukturyzacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącej A. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
A. K. (dalej też jako "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości (dalej też jako "Minister" lub "organ") z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] odmawiającą przyznania Skarżącej licencji doradcy restrukturyzacyjnego.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 104 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej cyt. jako "k.p.a.") oraz art. 12 i art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji doradcy restrukturyzacyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 883, ze zm., dalej tez jako "ustawa o licencji") w zw. z art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 771, ze zm.).
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:
W dniu 19 marca 2019 r. wpłynął do organu wniosek Skarżącej o przyznanie jej licencji doradcy restrukturyzacyjnego. Do wniosku Skarżąca dołączyła (oprócz innych wymaganych dokumentów), między innymi zaświadczenie z dnia 10 października 2017 r. o złożeniu z wynikiem pozytywnym egzaminu dla osób ubiegających się o licencję doradcy restrukturyzacyjnego oraz informację z Urzędu Statystycznego w [...] o zajmowaniu przez nią stanowiska komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] (od dnia 10 września 2012 r.). Skarżąca przedłożyła nadto oświadczenie, że wobec ustawowego zakazu, w trakcie pełnienia służby jako komornik sądowy, nie będzie wykonywała czynności określonych w art. 2 ustawy o licencji.
W toku postępowania przed organem, Skarżąca została wezwana do wyjaśnienia, czy złożyła Ministrowi Sprawiedliwości oświadczenie o rezygnacji z pełnienia obowiązków komornika w trybie art. 21 ustawy o komornikach sądowych - a jeśli nie - do złożenia takiego oświadczenia i przesłania jego odpisu Departamentowi Zawodów Prawniczych. Organ pouczył Skarżącą, że warunkiem koniecznym do wydania decyzji uwzględniającej wniosek o przyznanie licencji doradcy restrukturyzacyjnego jest w jej przypadku wygaśnięcie powołania na stanowisko komornika w związku z rezygnacją z pełnienia obowiązków komornika.
Skarżąca w odpowiedzi poinformowała organ, że nie złożyła oświadczenia o rezygnacji z pełnienia obowiązków komornika sądowego. W ocenie Skarżącej przyznanie licencji doradcy restrukturyzacyjnego nie jest bowiem równoznaczne z pełnieniem funkcji doradcy restrukturyzacyjnego.
Minister Sprawiedliwości wspomnianą powyżej decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. odmówił przyznania Skarżącej licencji doradcy restrukturyzacyjnego. Organ przyznał, że Skarżąca spełniła wszystkie określone w art. 3 ust. 1 ustawy o licencji warunki do uzyskania licencji doradcy restrukturyzacyjnego, jednakże jego zdaniem, przyznanie jej wspomnianej licencji było niedopuszczalne. Organ wskazał, że w myśl art. 17 ust. 1 ustawy o licencji, osobę, której przyznano licencję doradcy restrukturyzacyjnego, wpisuje się na listę osób posiadających licencję doradcy restrukturyzacyjnego. Od tego momentu może ona być powoływana przez sądy do pełnienia funkcji syndyka, zarządcy lub nadzorcy w postępowaniu upadłościowym, restrukturyzacyjnym i egzekucyjnym. Swoją funkcję w wymienionych postępowaniach pełni na podstawie nakazu, jakim jest orzeczenie sądu. Zatem to nie osoba posiadająca licencję doradcy restrukturyzacyjnego decyduje o podjęciu konkretnej funkcji w danym postępowaniu, lecz sąd a przyznanie danej osobie licencji doradcy restrukturyzacyjnego i wpisanie jej na listę doradców restrukturyzacyjnych powinno oznaczać gotowość tej osoby do podjęcia jednej z wymienionych funkcji na polecenie organu procesowego. O konieczności pozostawania w gotowości do pełnienia wskazanej funkcji świadczy, zdaniem Ministra, między innymi, art. 17 ust. 3 ustawy o licencji, zobowiązujący osobę posiadającą licencję do zgłaszania zmian objętych wpisem na listę osób posiadających licencję doradcy restrukturyzacyjnego w terminie 30 dni od daty ich powstania. Ponadto przemawiają za tym też przepisy regulujące postępowanie upadłościowe, restrukturyzacyjne i egzekucyjne, które nie przewidują możliwości odmowy przez osobę posiadającą licencję doradcy restrukturyzacyjnego pełnienia stosownej funkcji w danym postępowaniu w przypadku jej wyznaczenia przez sąd. Organ podniósł, że art. 2 ust. 2 ustawy o licencji stanowi, iż osoba fizyczna posiadająca licencję doradcy restrukturyzacyjnego, prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą powołana do pełnienia funkcji w postępowaniu restrukturyzacyjnym, upadłościowym lub egzekucyjnym wykonuje czynności w ramach działalności gospodarczej. Tymczasem, w myśl art. 33 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych, komornik nie może prowadzić działalności gospodarczej. Skoro więc Skarżąca, jako osoba zajmująca aktualnie stanowisko komornika, objęta jest ustawowym zakazem prowadzenia działalności gospodarczej, zachodzi przeszkoda uniemożliwiająca przyznanie jej licencji doradcy restrukturyzacyjnego, gdyż przyznanie takiej licencji zobowiązywałoby ją do podjęcia działalności gospodarczej. Zdaniem Ministra sytuacji tej nie zmienia okoliczność, że ustawodawca odróżnia pojęcia posiadania licencji doradcy restrukturyzacyjnego od wykonywania czynności syndyka, nadzorcy lub zarządcy w postępowaniu upadłościowym, restrukturyzacyjnym lub egzekucyjnym. Ustawodawca nie wprowadził bowiem możliwości zawieszenia praw wynikających z licencji doradcy restrukturyzacyjnego na wniosek osoby ją posiadającej. Skarżąca nie mogłaby zatem uzyskać statusu osoby posiadającej licencję, wobec której wyłączona byłaby możliwość powoływania przez sądy do pełnienia funkcji w postępowaniach restrukturyzacyjnych i upadłościowych. Organ zauważył, że jeżeli nawet w praktyce występują sytuacje faktycznego nieustanawiania przez sądy określonych osób syndykami, nadzorcami sądowymi lub zarządcami, to mają one charakter czysto faktyczny i nie oznacza to odmiennego statusu prawnego tych osób. Mogą one w dowolnym momencie zostać nimi ustanowione. Zatem z przyznaniem danej osobie licencji doradcy restrukturyzacyjnego i wpisaniem jej na listę doradców restrukturyzacyjnych związany jest de lege obowiązek pozostawania tej osoby w gotowości do powołania jej przez sąd do funkcji wymienionych w art. 2 ust. 1 ustawy oraz podjęcia się ich pełnienia. Z kolei warunkiem koniecznym takiej gotowości jest przy tym prowadzenie działalności gospodarczej.
Na powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości, Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o jej uchylenie i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W skardze zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię językową art. 2 ust. 2 ustawy o licencji. Otóż zdaniem Skarżącej Minister Sprawiedliwości błędnie interpretuje powyższą normę prawną uznając, że licencję doradcy restrukturyzacyjnego może uzyskać wyłącznie taka osoba fizyczna, która prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą. Tymczasem z przywołanego przepisu wynika tylko tyle, że jeżeli osoba fizyczna prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą, to czynności doradcy restrukturyzacyjnego wykonuje w ramach tej pozarolniczej działalności gospodarczej.
Zdaniem Skarżącej błędna wykładania językowa przepisu art. 2 ust. 4 ustawy o licencji doradcy restrukturyzacyjnego Ministra Sprawiedliwości, jest sprzeczna z wykładnią historyczną art. 2 ustawy o licencji doradcy restrukturyzacyjnego w obecnym brzmieniu. Skarżąca podkreśliła, że w uzasadnieniu do projektu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (t.j. Dz. U. z 2019 roku, poz. 243), nie wspomniano, jaki status może czy musi mieć doradca restrukturyzacyjny, tj. np.: przedsiębiorcy, pracownika, emeryta, nauczyciela akademickiego, rencisty, rolnika, czy wspólnika spółki osobowej.
Ponadto błędna wykładania językowa przepisu art. 2 ust. 4 ustawy o licencji doradcy restrukturyzacyjnego Ministra Sprawiedliwości, wskazana w pkt. 4 wyżej, jest sprzeczna z wykładnią systemową wewnętrzną Prawa upadłościowego, a to art. 49 tej ustawy przewidującego, iż jeżeli doradca restrukturyzacyjny rozlicza podatek od towarów i usług, to wynagrodzenie i zaliczki na wynagrodzenie z art. 42 i art. 43 Prawa upadłościowego są kwotami netto, podwyższanymi o należny podatek od towarów i usług. Zdaniem Skarżącej zwrócić jednak należy uwagę, iż zgodnie z art. 2 ust. 4 ustawy o licencji doradcy restrukturyzacyjnego dopuszczalne jest sprawowanie funkcji nadzorcy przez osobę fizyczną nieprowadząca pozarolniczej działalności gospodarczej. Z uwagi na okoliczność, iż osoba taka niebędąca przedsiębiorcą nie jest obowiązana do rozliczania podatku od towarów i usług, wynagrodzenie nadzorcy sądowego nie zostanie podwyższone o kwotę tego podatku.
Skarżąca zarzuciła nadto naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Skarżącej uzasadnienie decyzji Ministra Sprawiedliwości sprowadza się, w znacznej części, do swobodnej wykładni przepisów ustawy o licencji doradcy restrukturyzacyjnego bez uwzględnienia całościowej treści tej ustawy, jak również powiązania z przepisami zawartymi w innych, ważnych w sprawie aktach prawnych, jak chociażby Prawo upadłościowe.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwana dalej "p.p.s.a.").
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja narusza bowiem przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 ust. 1 i art. 13 ustawy o licencji doradcy restrukturyzacyjnego. Otóż zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. ustawy, licencję doradcy restrukturyzacyjnego może uzyskać osoba fizyczna, która:
1) ma obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym;
2) zna język polski w zakresie niezbędnym do wykonywania czynności syndyka, nadzorcy lub zarządcy;
3) ma pełną zdolność do czynności prawnych;
4) ukończyła wyższe studia i uzyskała tytuł magistra lub równorzędny w państwie, o którym mowa w pkt 1;
5) posiada nieposzlakowaną opinię;
6) w okresie 15 lat przed złożeniem wniosku o licencję doradcy restrukturyzacyjnego przez co najmniej 3 lata zarządzała majątkiem upadłego, przedsiębiorstwem lub jego wyodrębnioną częścią w Rzeczypospolitej Polskiej lub państwie, o którym mowa w pkt 1;
7) nie była karana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe;
8) nie jest podejrzana albo oskarżona o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe;
9) nie jest wpisana do rejestru dłużników niewypłacalnych Krajowego Rejestru Sądowego;
10) złożyła z pozytywnym wynikiem egzamin przed Komisją Egzaminacyjną, powołaną przez Ministra Sprawiedliwości.
Istotnym jest, iż, jak przewiduje art. 10 ust. 1 ustawy o licencji doradcy restrukturyzacyjnego, licencję taką przyznaje się na wniosek osoby ubiegającej się o licencję doradcy restrukturyzacyjnego, złożony nie później niż po upływie 2 lat od dnia złożenia egzaminu.
Minister Sprawiedliwości, w drodze decyzji administracyjnej, przyznaje licencję doradcy restrukturyzacyjnego, odmawia jej przyznania, cofa albo zawiesza prawa wynikające z licencji (art. 12 ustawy o licencji).
Zgodnie przy tym z dyspozycją art. 13 ww. ustawy, Minister Sprawiedliwości odmawia przyznania licencji doradcy restrukturyzacyjnego, w przypadku, gdy osoba ubiegająca się o jej przyznanie nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 3 ust. 1, a także w przypadku upływu terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 wskazanej ustawy. Co istotne, licencję doradcy restrukturyzacyjnego przyznaje się na czas nieoznaczony (art. 14 ustawy o licencji).
Z kolei art. 17 ust. 1 ustawy o licencji przewiduje, że osobę, której przyznano licencję doradcy restrukturyzacyjnego, wpisuje się na listę osób posiadających licencję doradcy restrukturyzacyjnego, prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości. Wpis na listę osób posiadających licencję doradcy restrukturyzacyjnego obejmuje miedzy innymi numer licencji i datę jej wystawienia (art. 17 ust.2 pkt 3) ustawy o licencji).
Co więcej, w myśl. art. 15 ust. 1 ustawy o licencji, osoba, której przyznano licencję doradcy restrukturyzacyjnego, przed wpisem na listę, o której mowa w art. 17 ust. 1, składa wobec Ministra Sprawiedliwości ślubowanie według następującej roty: "Mając świadomość znaczenia moich słów i odpowiedzialności przed prawem, ślubuję uroczyście, że powierzone mi obowiązki w postępowaniu upadłościowym lub restrukturyzacyjnym będę wypełniać sumiennie i bezstronnie, dochowując tajemnic prawnie chronionych oraz kierując się w swym postępowaniu zasadami godności, uczciwości i etyki.". Osoba, która złożyła ślubowanie, składa podpis pod rotą ślubowania (art. 15 ust. 3 ww. ustawy).
Zdaniem Sądu, z przywołanych powyżej regulacji wprost wynika, że ustawa o licencji ewidentnie rozróżnia kwestię przyznania licencji doradcy restrukturyzacyjnego osobie ubiegającej się o nią, od kwestii wpisu osoby, która już przedmiotową licencją się legitymuje, na listę osób posiadających licencję doradcy restrukturyzacyjnego, prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości. Przepis art. 13 omawianej ustawy wyraźnie wskazuje, w jakich przypadkach Minister Sprawiedliwości odmawia przyznania licencji doradcy restrukturyzacyjnego. Otóż sytuacja taka wystąpi, bądź jeżeli osoba ubiegająca się o przyznanie licencji nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 3 ust. 1, bądź, jeżeli upłynie termin, o którym mowa w art. 10 ust. 1 wspomnianej ustawy. Tymczasem w przedmiotowej sprawie, poddanej kontroli Sądu, organ sam przyznał, że Skarżąca spełnia wszystkie określone w art. 3 ust. 1 ustawy o licencji warunki do uzyskania licencji doradcy restrukturyzacyjnego. W niniejszej sprawie Skarżąca zachowała także dwuletni termin do złożenia wniosku o przyznanie jej licencji doradcy restrukturyzacyjnego, zakreślony w art. 10 ust. 1 ustawy o licencji doradcy restrukturyzacyjnego. Ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia wynika, że Skarżąca zdała z wynikiem pozytywnym egzamin dla osób ubiegających się o licencję w dniu 9 października 2017 roku.
W konsekwencji Skarżąca spełniła wszystkie zakreślone ustawą o licencji doradcy restrukturyzacyjnego wymagania, niezbędne do jej uzyskania. Pomimo tego, organ uznał przyznanie Skarżącej licencji za niedopuszczalne, czym ewidentnie naruszył przepisy prawa materialnego, tj. art. 13 w zw. z art. 3 ust. 1 ww. ustawy. Skoro przepis art. 13 ust. 1 ustawy o licencji kompleksowo ujmuje przypadki odmowy przyznania licencji doradcy restrukturyzacyjnego osobie ubiegającej się o nią, to organ nie może wprowadzać własnych, dodatkowych kryteriów, od spełnienia których uzależnia przyznanie licencji. Pamiętać należy, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.). Zdaniem Sądu, w sytuacji, w której Skarżąca spełnia wymogi, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o licencji oraz nie upłynął termin na złożenie wniosku, o którym mowa w art. 10 ust. 1 wspomnianej ustawy, organ, w świetle wyraźnej dyspozycji art. 13 ww. ustawy, nie miał podstaw do odmowy przyznania Skarżącej licencji doradcy restrukturyzacyjnego.
Bynajmniej rozstrzygnięcia takiego nie uzasadniała okoliczność zajmowania przez Skarżącą stanowiska komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w W. Istotnie, w myśl art. 33 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych, komornik nie może prowadzić działalności gospodarczej. Z kolei zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o licencji, osoba fizyczna posiadająca licencję doradcy restrukturyzacyjnego, prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą powołana do pełnienia funkcji w postępowaniu restrukturyzacyjnym, upadłościowym lub egzekucyjnym wykonuje czynności w ramach działalności gospodarczej. Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, że przepis art. 2 ust. 2 ustawy o licencji, wyklucza w istocie możliwość wykonywania przez osobę fizyczną, której przyznano licencję doradcy restrukturyzacyjnego, czynności w postępowaniu restrukturyzacyjnym, upadłościowym lub egzekucyjnym, w jakiejkolwiek innej formie, niż w ramach działalności gospodarczej. Sąd tym samym nie podzielił zaprezentowanej w skardze wykładni art. 2 ust. 2 ustawy o licencji, zmierzającej do zawężenia jego zastosowania wyłącznie do uregulowania statusu tych doradców restrukturyzacyjnych, którzy prowadzą już pozarolniczą działalność gospodarczą, przy pozostawieniu nieuregulowanego zagadnienia formy wykonywania czynności w postępowaniu restrukturyzacyjnym, upadłościowym lub egzekucyjnym przez osoby, które działalności gospodarczej nie prowadzą. Nie sposób, analizując brzmienie art. 2 ust. 2 ustawy o licencji, przy przyjęciu zasady racjonalnego ustawodawcy, zgodzić się z postulowanym w skardze stanowiskiem dopuszczającym wykonywanie czynności w postępowaniu restrukturyzacyjnym, upadłościowym lub egzekucyjnym, przez osoby posiadające licencję doradcy restrukturyzacyjnego, w formach nieuregulowanych w ustawie. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że osoba, która posiada licencję doradcy i jest wpisana na listę, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o licencji, wspomniane powyżej czynności wykonuje w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Wbrew argumentacji podniesionej w skardze, również art. 49 ustawy – Prawo restrukturyzacyjne wskazuje na właśnie taką formę wykonywania czynności przez nadzorcę sądowego, obowiązanego do rozliczenia podatku od towarów i usług, sokoro jego wynagrodzenie (i zaliczki na wynagrodzenie), podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług.
Jednakże, jak już wyżej wspomniano, czym innym jest już podjęcie się wykonywania czynności przez osobę, która otrzymała uprzednio licencję doradcy restrukturyzacyjnego w postępowaniu restrukturyzacyjnym, upadłościowym lub egzekucyjnym, a czym innym ubieganie się przez osobę, która zdała egzamin, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o licencji, o jej przyznanie. Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Ministra, że w odniesieniu do Skarżącej, zajmującej aktualnie stanowisko komornika, co wiąże się z zakazem prowadzenia działalności gospodarczej, zachodzi przeszkoda uniemożliwiająca przyznanie jej licencji doradcy restrukturyzacyjnego, gdyż przyznanie takiej licencji zobowiązywałoby ją do podjęcia działalności gospodarczej. Przyznanie licencji bynajmniej nie zobowiązuje Skarżącej do podjęcia działalności gospodarczej. Wręcz przeciwnie, żaden przepis ustawy o licencji nie wprowadza jakiegokolwiek terminu dla osoby, której przyznano licencję, do wystąpienia do Ministra Sprawiedliwości, na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy o licencji z wnioskiem o wpis na listę osób posiadających licencję doradcy restrukturyzacyjnego pod rygorem uraty takiego prawa (w przeciwieństwie do zakreślenia w art. 10 ust. 1 ww. ustawy dwuletniego terminu do wystąpienia o przyznanie licencji dla osoby, która pomyślnie zdała egzamin). Zatem obawy organu co do konieczności gotowości podjęcia przez Skarżącą funkcji wynikających z przyznanej licencji od razu po jej przyznaniu są bezpodstawne. Dopóki bowiem Skarżąca nie zostanie wpisana na prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości listę osób posiadających licencję doradcy restrukturyzacyjnego, nie może w żadnym razie być powoływana przez sądy do pełnienia funkcji syndyka, zarządcy lub nadzorcy w postępowaniu upadłościowym, restrukturyzacyjnym i egzekucyjnym. Natomiast, będąc już wpisaną na ww. listę i wykonując przypisane doradcy restrukturyzacyjnemu funkcje, oczywiście wszelkie czynności z nimi związane Skarżąca zobowiązana będzie wykonywać w ramach działalności gospodarczej. Skarżąca, wbrew argumentacji podnoszonej w samej skardze, była przy tym świadoma takiej konsekwencji podjęcia się wykonywania czynności przypisanych doradcy restrukturyzacyjnemu. Świadczy o tym załączone do jej wniosku z dnia 12 marca 2019 roku, oświadczenie, że wobec ustawowego zakazu, w trakcie pełnienia służby jako komornik sądowy, nie będzie wykonywała czynności określonych w art. 2 ustawy o licencji. Jednakże, co wymaga podkreślenia, nie znajduje uzasadnienia prawnego wymaganie przez organ, aby Skarżąca była gotowa do prowadzenia działalności gospodarczej na etapie samego ubiegania się o przyznanie jej licencji. Sam organ zauważa przy tym w zaskarżonej decyzji, że nie samo przyznanie danej osobie licencji doradcy restrukturyzacyjnego, ale i wpisanie jej na listę doradców restrukturyzacyjnych, oznacza dopiero gotowość tej osoby do podjęcia jednej z wymienionych funkcji na polecenie organu procesowego.
Warto w tym miejscu przywołać rozstrzygnięcie tutejszego Sądu z dnia 8 marca 2018 roku, zapadłe w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2388/17, w którym to wyroku Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem Ministra Sprawiedliwości, iż art. 72 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy z dnia 26 maja 1982 roku - Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2019 roku, poz. 1513) stanowi przesłankę ograniczającą możliwość dokonania wpisu na listę adwokatów osoby, która nadal wykonuje zawód komornika sądowego. Sąd wyraźnie bowiem rozróżnił samo nabycie prawa do wykonywania zawodu adwokata od faktycznego podjęcia tego zawodu. Zaznaczył, że wpis na listę adwokatów nie stwarza obowiązku wykonywania zawodu adwokata. Sprawę wykonywania bądź niewykonywania zawodu adwokata ustawodawca pozostawił wyłącznie woli samego adwokata, nie wiążąc żadnych negatywnych skutków z faktem niepodjęcia w ogóle wykonywania tego zawodu. Podobnie przepisy ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji doradcy restrukturyzacyjnego bynajmniej nie obligują osoby, której przyznano licencję doradcy restrukturyzacyjnego, do wpisu na listę doradców i podjęcia się wykonywania czynności wynikających z licencji.
W konsekwencji, w toku ponownego rozpoznania wniosku Skarżącej z dnia 12 marca 2019 roku o przyznanie jej licencji doradcy restrukturyzacyjnego, organ dokona oceny tego wniosku poprzez pryzmat wymagań wobec osoby ubiegającej się o przedmiotową licencję, statuowanych w art. 3 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy o licencji, z uwagi na wyraźną dyspozycję art. 13 ww. ustawy, bez rozszerzania tych, sprecyzowanych ustawowo wymagań, o dodatkowe kryteria, w tym związane już z samym wykonywaniem stosownych funkcji przez doradcę restrukturyzacyjnego w ramach postępowań upadłościowych, restrukturyzacyjnych, czy egzekucyjnych.
W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. O kosztach sądowych postanowiono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI