VI SA/Wa 1837/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2009-12-21
NSAAdministracyjneWysokawsa
komornik sądowypowołanieMinister Sprawiedliwościustawa o komornikachegzekucjaasesor komorniczyuznanie administracyjnekryteria ocenypraktyka zawodowaoceny formalne

WSA uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości o odmowie powołania na stanowisko komornika, uznając, że organ nieprawidłowo ocenił kandydatów, nadmiernie skupiając się na ocenach formalnych zamiast na praktyce zawodowej.

Skarżący P.S. domagał się powołania na stanowisko komornika sądowego, jednak Minister Sprawiedliwości odmówił, wskazując na lepsze wyniki kandydata W.C. z egzaminu komorniczego i studiów. WSA uchylił decyzję Ministra, stwierdzając, że organ nieprawidłowo ocenił kandydatów, nadając nadmierną wagę ocenom formalnym, a niedostatecznie uwzględniając długoletnią praktykę zawodową skarżącego, w tym pełnienie zastępstwa komornika. Sąd uznał, że decyzja była dowolna i naruszała przepisy postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości, która odmawiała P.S. powołania na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w L., wskazując jako powód lepsze wyniki egzaminu komorniczego i studiów kandydata W.C. Skarżący P.S. argumentował, że kluczowe powinno być jego wieloletnie doświadczenie zawodowe jako asesora komorniczego i pełnienie zastępstwa komornika, a nie tylko oceny formalne. Sąd administracyjny przyznał rację skarżącemu, stwierdzając, że Minister Sprawiedliwości naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7, 8, 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Sąd podkreślił, że choć decyzja o powołaniu na stanowisko komornika ma charakter uznaniowy, to uznanie to musi być realizowane zgodnie z zasadami państwa prawa i nie może być niczym skrępowane. W ocenie sądu, Minister Sprawiedliwości nadmiernie skupił się na ocenach formalnych, pomijając znaczenie praktyki zawodowej, stażu pracy i opinii dotyczących kandydata. Sąd zauważył również niespójność w kryteriach stosowanych przez Ministra w podobnych sprawach w przeszłości. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych przez sąd kryteriów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, Minister Sprawiedliwości nie może opierać się wyłącznie na ocenach formalnych, lecz powinien uwzględnić również praktykę zawodową, staż pracy, pełnienie funkcji zastępcy komornika oraz opinie dotyczące kandydata.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć decyzja o powołaniu na stanowisko komornika ma charakter uznaniowy, to uznanie to musi być realizowane zgodnie z zasadami państwa prawa. Pominięcie znaczenia praktyki zawodowej i nadmierne skupienie się na ocenach formalnych stanowi naruszenie przepisów postępowania i może prowadzić do dowolności rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

u.k.s.e. art. 10 § 1

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji

u.k.s.e. art. 11 § 1

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji

Pomocnicze

k.p.a. art. 62

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwa ocena kandydatów przez Ministra Sprawiedliwości, który nadmiernie skupił się na ocenach formalnych (studia, egzamin komorniczy) zamiast na praktyce zawodowej. Długoletni staż pracy skarżącego jako asesora komorniczego i pełnienie przez niego zastępstwa komornika. Naruszenie przez Ministra Sprawiedliwości przepisów postępowania administracyjnego, w tym brak odniesienia się do opinii Rady Izby Komorniczej. Niespójność kryteriów stosowanych przez Ministra Sprawiedliwości w podobnych sprawach.

Godne uwagi sformułowania

nie ma uznania administracyjnego "w ogóle". Istnieje tylko takie uznanie administracyjne i w takich granicach, jakie ustanowi w danym przypadku ustawodawca byłoby sprzeczne z zasadą rządów prawa, gdyby uprawnienie do rozstrzygania w ramach swobodnego uznania przyznane organom administracji wyrażało się w kategoriach władzy niczym nie skrępowanej nie można przyjąć za decydujące kryterium staż pracy i fakt pełnienia zastępstwa komornika, bowiem przy takich kryteriach ministra nie miałby uprawnień decyzyjnych nie można uznać za zastępstwo jednego dnia, w którym tę funkcję pełnił

Skład orzekający

Andrzej Czarnecki

sprawozdawca

Halina Emilia Święcicka

członek

Magdalena Maliszewska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad uznania administracyjnego w postępowaniach o powołanie na stanowisko komornika, znaczenie praktyki zawodowej w ocenie kandydatów, obowiązek organu odniesienia się do opinii samorządu zawodowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania o powołanie na stanowisko komornika sądowego, ale zasady interpretacji uznania administracyjnego i oceny dowodów mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje konflikt między formalnymi kwalifikacjami a praktycznym doświadczeniem w procesie rekrutacji na stanowisko o dużej odpowiedzialności. Podkreśla znaczenie prawidłowego stosowania uznania administracyjnego przez organy państwowe.

Czy oceny na dyplomie ważniejsze niż lata praktyki? Sąd rozstrzyga o powołaniu na komornika.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1837/09 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2009-12-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-10-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Czarnecki /sprawozdawca/
Halina Emilia Święcicka
Magdalena Maliszewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6174 Komornicy
Hasła tematyczne
Zawody prawnicze
Sygn. powiązane
II GSK 495/10 - Wyrok NSA z 2011-04-28
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 167 poz 1191
art. 10, art. 11 ust. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego P. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Minister Sprawiedliwości, na podstawie art. 10 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (j. t. Dz. U. z 2006 r. Ne 167, poz. 1191 ze zm.) – dalej jako ustawa, art. 62 i art. 104 k.p.a., odmówił P. W. S. powołania na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w L.
Decyzję wydano po następujących ustaleniach;
P.S., w związku z obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2008 r. o wolnym stanowisku komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w L., złożył w dniu [...] stycznia 2009 r. wniosek o powołanie na stanowisko komornika sądowego w rewirze przy Sądzie Rejonowym w L. W uzasadnieniu wniosku podkreślał, że ukończył studia prawnicze na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] w [...], gdzie uzyskał 5 maja 2000 r. tytuł magistra prawa. Następnie pracował w Kancelarii Komornika [...] przy Sądzie Rejonowym w L., jako pracownik biurowy, następnie jako aplikant komorniczy, a od 10 grudnia 2002 r. jako asesor. Podnosił, że będąc urodzonym w L. doskonale zna teren rewiru, w którym pracuje, a przez ponad dwa lata (od 1 maja 2005 do 31 grudnia 2007 r.) samodzielnie pełnił zastępstwo komornika. Do wniosku załączył m.in. pozytywną opinię Prezesa Sądu Rejonowego w L. o przydatności do pełnienia obowiązków komornika i bardzo dobrą opinię komornika, w kancelarii którego był zatrudniony.
Uchwałą nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. Rady Izby Komorniczej w [...]., wydaną na wniosek Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] w sprawie wyrażenia opinii o powołaniu na stanowisko komornika, P. S. i T.P. zostali zarekomendowani na to stanowisko, a pozostałym kandydatom – M.W., P. S., W. P., M. C. i J. B., odmówiono rekomendacji. Rada stwierdziła, że wszyscy kandydaci spełnili wymagania formalne jednakże rekomendując wymienione kandydatury wzięto pod uwagę wieloletni okres wykonywania przez te osoby obowiązków asesora komorniczego – T. P. 11 lat, a P. S. 7 lat w tym dwuletni okres pełnienia obowiązków zastępcy komornika. Wydając opinię rekomendującą Rada stwierdziła, że ci kandydaci dają największą gwarancję należytego wykonywania obowiązków komornika sądowego.
Komenda Miejska Policji w L. udzieliła informacji o P. S. nie zgłaszając zastrzeżeń co do jego osoby.
Prezes Sądu Apelacyjnego w [...] przedstawił wnioski wszystkich kandydatów starających się o powołanie na stanowisko komornika, w tym na stanowisko komornika przy Sądzie Rejonowym w [...].
Wymienioną na wstępie decyzją Minister Sprawiedliwości powołał na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w L. W. C. odmawiając powołania W.P., P. S., P.S. i M. W. Wniosek T.P. pozostawiono bez rozpoznania.
Opisując przebieg zatrudnienia minister miał na uwadze oceny uzyskane przez poszczególnych kandydatów z ukończenia studiów oraz z egzaminu komorniczego. Jak ustalono P.S. ma dłuższy staż pracy na stanowisku asesora od W. C. i pełnił także zastępstwo komornika, jednakże z egzaminu komorniczego uzyskał zaledwie ocenę dostateczną, co zdaniem organu administracji świadczy o poziomie z dziedziny egzekucji, którą to lepszą wiedzą na tym egzaminie wykazał się W.C. otrzymując ocenę bardzo dobrą, a taką sama otrzymał również z egzaminu końcowego na studiach. Stwierdzono zatem, że W.C. posiadając wystarczający staż asesorski i mając bardzo dobre wyniki z egzaminu komorniczego i studiów prawniczych daje przekonanie ministrowi, iż jest on najwłaściwszym kandydatem na stanowisko komornika.
Składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy P. S. wnosił o zmianę zaskarżonej decyzji i powołanie go na stanowisko komornika.
Uznając decyzję za wadliwą podkreślał, że postępowanie o powołaniu na stanowisko komornika powinno mieć na celu wyłonienie najlepszego kandydata spełniającego wymogi ustawowe. Wskazując na orzecznictwo administracyjne i sądów administracyjnych podkreślał, że najistotniejszą jest udokumentowana i dobrze oceniana praktyka kandydata, na bazie której uwidacznia się najdoskonalej, w jaki sposób pełnił on dotychczas swoje funkcje. Wiedza teoretyczna ma natomiast znaczenie drugorzędne, bowiem najistotniejsze jest to jak sprawuje się kandydat pracując jako komornik, a ma to szczególne znaczenie z uwagi na fakt, że nie wszyscy asesorzy pracują na stałe w kancelariach komorniczych mając bezpośrednią możliwość weryfikacji swojej wiedzy teoretycznej z praktyką. W tym kontekście skarżący podkreślał, że miał najdłuższy staż asesorski i staż pracy praktycznej i jako jedyny był przez ponad dwa lata zastępca komornika. Tymczasem jako jedyne kryterium Minister Sprawiedliwości przyjął wyniki z egzaminu komorniczego i ze studiów kandydata powołanego na stanowisko komornika. Zdaniem skarżącego otrzymane przez niego oceny nie powinny stanowić jedynej przeszkody dla uwzględnienia jego wniosku, gdyż w znacznie większym stopniu należy oceniać przydatność kandydata pod kątem przebiegu jego praktyki, na co w jego ocenie wskazuje nowelizacja ustawy.
Nadto skarżący zarzucił rozstrzygnięciu dowolność przez nieustosunkowanie się do opinii wyrażonej w uchwale Rady Izby Komorniczej, co powoduje że ocena ministra w przedmiocie powołania M. C. jest niepełna.
W dodatkowym piśmie uzupełniającym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podtrzymał swoją argumentację.
Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Omawiając poszczególne kandydatury minister stwierdził, że wszyscy kandydaci ukończyli studia prawnicze uzyskując tytuł magistra prawa. Powołany na stanowisko komornika M.C. ukończył studia z wynikiem bardzo dobry, podobnie jak W.P., P.S. z wynikiem dostatecznym, P. S. z wynikiem dobrym tak jak M. W.
Co do praktyki komorniczej to M.C. rozpoczął ją w kancelarii komornika w L. w 2003 r. Aplikację komorniczą zakończył egzaminem w dniach 9 października i 24 listopada 2006 r. zdanym na ocenę bardzo dobry i został powołany na stanowisko asesora komorniczego 28 grudnia 2006 r.
W. P. praktykę komorniczą rozpoczął 1 czerwca 2004 r. w kancelarii komornika w P., a od 28 grudnia 2006 r. jako kierownik kancelarii komorniczej. Od 28 sierpnia 2008 r. praktykę tę kontynuował w kancelarii komornika w W. Egzaminie komorniczy zdał w dniach 9 października i 24 listopada 2006 r. na ocenę bardzo dobrą i w dniu 28 grudnia 2006 r. został powołany na stanowisko asesora komorniczego.
P.S. rozpoczął od 2000 r. pracę w kancelarii komornika w [...]. Po odbyciu aplikacji komorniczej zdał egzamin komorniczy w dniach 9 października i 17 listopada 2003 r. na ocenę dostateczną i 5 stycznia 2004 r. został powołany na stanowisko asesora komorniczego.
P.S. rozpoczął pracę w kancelarii komornika w [...] od 5 maja 2000 r. Po odbyciu aplikacji komorniczej w dniach 24 października i 29 listopada 2002 r. zdał egzamin komorniczy na ocenę dostateczną. W dniu 19 grudnia 2002 r. został powołany na stanowisko asesora komorniczego, a od 1 maja 2005 r. do 31 grudnia 2007 r. pełnił obowiązki zastępcy komornika.
M. W. od 1 grudnia 2002 r. pracuje w kancelarii komornika w [...]. Po odbyciu aplikacji komorniczej w dniach 3 października i 25 listopada 2005 r. zdał egzamin komorniczy na ocenę bardzo dobry i 30 grudnia 2005 r. został powołany na stanowisko asesora komorniczego.
Wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy, po wydaniu decyzji w pierwszej instancji, złożyli M. W. i P.S.
W ocenie M. W. za jego kandydaturą przemawiał dłuższy staż pracy w kancelarii komornika niż staż M.C. oraz ocena z egzaminu komorniczego. Natomiast organ za kluczową przyjął ocenę końcową ze studiów.
P.S. podkreślał posiadanie najdłuższego stażu pracy w kancelarii komornika i wykonywanie przez dwa lata i siedem miesięcy zastępstwo komornika. W jego ocenie posiada, zgodnie z przedłożonymi opiniami, wystarczającą wiedzę i przygotowanie zawodowe, do czego nie odniósł się minister podobnie jak do opinii Rady Izby Komorniczej w [...] udzielającej mu rekomendacji.
Zdaniem M.C. Minister Sprawiedliwości prawidłowo dokonał w pierwszej kolejności oceny kandydatów pod kątem nabytej wiedzy teoretycznej i specjalistycznej wyrażającej się uzyskanymi ocenami ze studiów i z egzaminu komorniczego. Dopiero bowiem przy równości tych kryteriów należy wziąć pod uwagę staż pracy w kancelarii komornika.
Rozważając stan faktyczny Minister Sprawiedliwości podkreślał, że wziął pod uwagę cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, a wydając rozstrzygnięcie kierował się interesem społecznym oraz słusznym interesem stron. Minister wziął pod uwagę również stanowisko rady izby komorniczej, lecz nie był nim związany, a przy rozstrzygnięciu wskazał na przesłanki, którymi się kierował. Wziął zatem pod uwagę wyniki z egzaminu komorniczego, ze studiów, jak i doświadczenie zawodowe poszczególnych kandydatów.
Organ administracji uznał, że wynik z egzaminu komorniczego świadczy o poziomie wiedzy kandydata w dziedzinie egzekucji niezbędnej do wykonywania zawodu komornika sądowego. Ocenę bardzo dobrą otrzymali M.C., W.P. i M.W. Natomiast ocena końcowa ze studiów dowodzi o poziomie ogólnej wiedzy prawniczej i tutaj oceny bardzo dobre otrzymali M.C. i W. P., jednakże W. P. posiada nieznacznie krótszy staż pracy w kancelarii komornika od pierwszego z kandydatów.
M. W. miał dłuższy staż pracy o rok na stanowisku asesora komorniczego od M. C. lecz obydwaj mieli porównywalny staż ogólny pracy w kancelarii komornika – M.W. pracował w kancelarii o dwa miesiące dłużej – jednakże ocenę ogólną ze studiów miał niższą od M. C.
Zdaniem Ministra Sprawiedliwości nie można przyjąć za decydujące kryterium staż pracy i fakt pełnienia zastępstwa komornika, jak podnosił to P. S., bowiem przy takich kryteriach ministra nie miałby uprawnień decyzyjnych. Mogłaby to być okoliczność dodatkowa lecz w sprawie nie miała dużego znaczenia, gdyż zdaniem organu administracji zadecydowały oceny ze studiów i ocena dostateczna z egzaminu komorniczego, znacznie niżej określająca jego wiedzę niż M. C.
P. S. od ww. decyzji złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 8, 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a.).
Stwierdzając, że decyzja ma charakter uznaniowy zdaniem skarżącego obie decyzje były wadliwe, bowiem została przekroczona zasada uznaniowości przez dokonania rozstrzygnięcia o charakterze dowolnym. Zwracając uwagę na treść art. 10 ustawy skarżący podkreślał, że warunki określone w pkt 1-5, 7 i 11 ust. 1 tego przepisu mają charakter jednoznaczny lecz pkt 6 i 8 -10 nadają się do odpowiedniego stopniowania przy ocenie kandydata, tj. wyniki studiów prawniczych, sposób odbycia aplikacji komorniczej i wyniki osiągnięte w jej toku, wynik z egzaminu komorniczego oraz ocena pracy w charakterze asesora komorniczego, w tym ocena jakości i długości tej pracy. W związku z gradacją wymienionych warunków zawartą w art. 10 ust. 1 ustawy o wyniku świadczy praktyka zawodowa, która pozwala najpełniej ocenić przydatność kandydata do zawodu komornika. To bowiem bezpośrednia praca komornicza kandydata w czasie asesury, jako weryfikująca nabyte umiejętności teoretyczne, powinna stanowić zasadnicze kryterium oceny tej przydatności. Mając na uwadze te okoliczności skarżący podkreślał, że miał najdłuższy staż asesorski i najdłuższy staż pracy w kancelarii komornika oraz jako jedyny najdłużej zastępował komornika, bowiem przez okres dwóch lat i siedmiu miesięcy. Tymczasem, dla powołania kandydata, jako zasadnicze kryterium przyjęto oceny ze studiów i z egzaminu komorniczego, aczkolwiek kandydat ten miał zdecydowanie mniejszy staż i praktykę faktycznie nie będąc zastępcą komornika, gdyż w ocenie skarżącego nie można uznać za zastępstwo jednego dnia, w którym tę funkcję pełnił. Nadto wskazywał na liczne pozytywne opinie otrzymane w trakcie praktyki, którymi nie mógł się w takiej ilości wykazać powołany przez ministra kandydat.
Podkreślając brak omówienia w uzasadnieniu decyzji opinii Rady Izby Komorniczej w [...]. Opinia ta nie wiąże organu administracji, jednakże powinien on odnieść się do niej merytorycznie, w szczególności gdy wydaje decyzję niezgodną z rekomendacją. Brak odniesienia się do przedmiotowej opinii nastąpił z naruszeniem przepisów postępowania, przez co rozstrzygnięcie było dotknięte wadą dowolności.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosił o jej oddalenie. Minister podkreślał, że opinia samorządu komorniczego podlega ocenie jako dowód przydatności kandydata do zawodu komornika, lecz nie wiąże organu administracji. Organ samorządu rekomendował, poza skarżącym, T. P. lecz kandydatka ta nie spełniała warunków formalnych, jednakże rekomendując skarżącego i odmawiając rekomendacji powołanemu przez ministra kandydatowi nie wziął pod uwagę ocen obu kandydatów ze studiów i z egzaminu komorniczego. Dlatego opinia ta nie mogła przesądzać o powołaniu kandydata. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości całe uzasadnienie decyzji wskazywało na przesłanki, którymi kierował się przy powołaniu kandydata, a więc należy przez to rozumieć również ustosunkowanie się do wymienionej opinii.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna.
Na stanowisko komornika może zostać powołana osoba, która m.in.: ukończyła wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskała tytuł magistra prawa lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej, odbyła aplikację komorniczą, złożyła egzamin komorniczy oraz pracowała w charakterze asesora komorniczego co najmniej 2 lata.
Zgodnie z art. 11 ust. 1 i ust. 3 ustawy komornika powołuje Minister Sprawiedliwości na wniosek zainteresowanego, a wniosek ten prezes sądu apelacyjnego przesyła właściwej radzie izby komorniczej celem wyrażenia opinii o kandydacie, którą to opinię prezes sądu apelacyjnego przesyła następnie Ministrowi Sprawiedliwości, przy czym brak opinii nie wstrzymuje dalszego biegu postępowania (ust. 3). Minister Sprawiedliwości może zwrócić się również do Krajowej Rady Komorniczej o wyrażenie opinii, lecz jej brak również nie wstrzymuje rozpoznania wniosku (art. 11 ust. 4 ustawy).
Opinie organów komorniczych nie wiążą ministra, albowiem jego decyzja o powołaniu na stanowisko komornika jest decyzją uznaniową. Uznanie administracyjne definiowane jest jako przyznanie organowi administracji pewnego stopnia swobody przy podejmowaniu decyzji, pozwalającej na wybór jednego spośród kilku prawnie dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięć, który uważa on za najbardziej właściwy. Istotne jest jednak, co przyjmuje się jako powszechnie obowiązujący standard, dostatecznie precyzyjne określenie granic uznania administracyjnego. Nie ulega bowiem żadnej wątpliwości, że nie ma uznania administracyjnego "w ogóle". Istnieje tylko takie uznanie administracyjne i w takich granicach, jakie ustanowi w danym przypadku ustawodawca (Z. Janowicz: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, W-wa 1996, s. 272). Jednoznaczne stanowisko w tej kwestii zajął Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu, który w sprawie Malone przeciwko Wielkiej Brytanii (orzeczenie z 2 sierpnia 1984 r.) stwierdził, iż "byłoby sprzeczne z zasadą rządów prawa, gdyby uprawnienie do rozstrzygania w ramach swobodnego uznania przyznane organom administracji wyrażało się w kategoriach władzy niczym nie skrępowanej". Tak zatem prawo dokonywania wyboru, które z instytucją swobodnego uznania nierozłącznie się wiąże, musi być realizowane zgodnie z zasadami państwa prawa wyrażonymi przede wszystkim w Konstytucji oraz ogólnych zasadach k.p.a. Nie można przy tym zapomnieć, że niezależnie od powyższych reguł, którym podlegają decyzje oparte na uznaniu administracyjnym pozostają one decyzjami administracyjnymi, do wydania których zastosowanie mają ogólne reguły wynikające z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 20 września 20096 r. w sprawie II GSK 81/06).
Z cytowanego na wstępie przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji nie wynika by warunkiem powołania na stanowisko komornika było ukończenie studiów prawniczych i zdanie egzaminu komorniczego na określoną ocenę. Przyjmując zatem jako zasadnicze, jeżeli nie jedyne, kryterium ocen uzyskanych ze studiów prawniczych i z egzaminu komorniczego minister powinien, działając w ramach uznania administracyjnego, wykazać dlaczego to kryterium było decydujące dla rozstrzygnięcia, a nie wiedza nabyta w czasie praktyki komorniczej w tym w czasie praktyki asesorskiej. Nie bez znaczenia jest bowiem fakt sprawności w wykorzystywaniu wiedzy teoretycznej w praktyce poparty opiniami osób sprawującymi kontrolę nad predestynującym na stanowisko komornika sądowego, jak i okres tej praktyki oraz pełnienie w trakcie jej odbywania funkcji w kancelarii komornika. Nadto przyjęcie pewnych kryteriów, od których organ administracji uzależnia powołanie na stanowisko komornika powinno być czytelne i jednolite. Tymczasem w uprzednio wydanych decyzjach ( z dnia [...] lipca 2004 r. i z dnia [...] października 2004 r.), jak wynika z akt sprawy, na stanowisko komornika został powołany kandydat posiadający oceny bardzo dobry i dostateczny, a nie ten który wykazał się dwiema ocenami dobrymi. W tamtych sprawach zadecydowała fachowość powołanego kandydata, którą wykazał się w okresie praktyki, jego doświadczenie zawodowe, życiowe oraz sumienność i zaangażowanie w pracy. Natomiast w rozpoznawanej sprawie dla organu administracji najistotniejsze były oceny uzyskane przez kandydatów ze studiów i z egzaminu komorniczego. Opinie samorządu komorniczego nie wiążą Ministra Sprawiedliwości, jednakże są jednym z dowodów oceny przydatności kandydata do wykonywania zawodu komornika (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2006 r. w sprawie VI SA/Wa 2154/05). Opinie te podlegają więc ocenie zgodnie z art. 80 k.p.a., której to oceny w zaskarżonej decyzji faktycznie zabrakło. Organ administracji stwierdzając, że całe uzasadnienie decyzji było oceną przedmiotowej opinii w istocie nie poddał jej analizie co stanowiło naruszenie art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.
Minister Sprawiedliwości w konkluzji decyzji przyznał, że w niniejszej sprawie decydujące znaczenia dla powołania na stanowisko komornika miała wysoka wiedza kandydata i wystarczający pozytywnie oceniany staż jego pracy. Ograniczając się zatem do jednego kryterium oceny przydatności kandydata do zawodu komornika – ocen otrzymanych ze studiów prawniczych i z egzaminu komorniczego – z naruszeniem wymienionych przepisów postępowania nie wypowiedział się co do tego, jakie znaczenie przypisał i dlaczego praktyce i funkcjom jakie pełnił skarżący w czasie odbywania tej praktyki w kancelarii komornika. Według ustaleń organu różnica pomiędzy okresami w praktyce skarżącego do posiadanej przez osobę powołaną na stanowisko komornika była dość znacząca – skarżący miał o trzy lata dłuższą praktykę w kancelarii komornika i o trzy lata dłuższą jako asesor pełniąc dodatkowo zastępstwo komornika w kancelarii przez okres dwóch lat i ośmiu miesięcy. Zdaniem organu administracji nie miało to dużego znaczenia tylko ze względu na oceny jakie uzyskał na studiach i z egzaminu komorniczego. W tych okolicznościach jeszcze raz nasuwa się pytanie, na które brak jest odpowiedzi w zaskarżonej decyzji, czy jakiekolwiek znaczenia ma okres praktyki kandydata, pełnione przez niego funkcje w czasie jej odbywania i opinie osób nadzorujących tą praktykę. W związku z tym przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji powinien, z uwzględnieniem przepisów postępowania w tym wymienionych wyżej, odnieść się do tych okoliczności w aspekcie interesu społecznego i słusznego interesu strony.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając naruszenie wymienionych przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI