VI SA/Wa 1836/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej na decyzję Ministra Finansów nakładającą karę pieniężną za niewykonanie zalecenia pokontrolnego.
Sprawa dotyczyła skargi spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej (SKOK) na decyzję Ministra Finansów, która uchyliła decyzję Generalnego Inspektora Informacji Finansowej i nałożyła karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za niedopełnienie obowiązku wykonania w terminie zalecenia pokontrolnego dotyczącego analizy ryzyka członków SKOK. SKOK zarzucała m.in. wadliwość decyzji, brak precyzji zalecenia oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów. Sąd uznał jednak, że decyzja Ministra była prawidłowa, a zarzuty skargi niezasadne, oddalając skargę w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej (dalej: "Kasa") na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] maja 2015 r., która uchyliła decyzję Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF) i nałożyła na Kasę karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Kara została nałożona za niedopełnienie obowiązku wykonania w terminie zalecenia pokontrolnego, wynikającego z kontroli przeprowadzonej przez Krajową Instytucję Kontroli (K) w marcu 2014 r. Zalecenie to dotyczyło doprowadzenia do sytuacji, w której analiza oceny ryzyka i kwalifikacja członków SKOK do poszczególnych grup ryzyka byłyby przeprowadzane zgodnie z zatwierdzoną procedurą. Kasa kwestionowała decyzję, podnosząc zarzuty dotyczące m.in. naruszenia przepisów o właściwości (wydanie decyzji przez osobę nieupoważnioną), braku precyzji zalecenia pokontrolnego, braku oznaczenia strony w decyzji oraz niewłaściwego zastosowania przepisów dotyczących kary pieniężnej. Sąd analizując zarzuty, uznał, że decyzja Ministra Finansów została wydana prawidłowo. Stwierdził, że upoważnienie do podpisywania decyzji przez zastępcę dyrektora jest czynnością wewnętrzną organu i nie musi być powoływane w podstawie prawnej decyzji. Podkreślił również, że decyzja zawierała wszystkie wymagane elementy zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a., a uzasadnienie było wystarczające do zrozumienia motywów rozstrzygnięcia. Sąd uznał, że zalecenie pokontrolne było precyzyjne i jednoznaczne w kontekście normatywnym, a jego niewykonanie stanowiło podstawę do nałożenia kary. Termin wykonania zalecenia został również uznany za jasno określony. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja wydana przez zastępcę dyrektora z upoważnienia ministra, nawet bez wskazania podstawy prawnej upoważnienia w samej decyzji, jest ważna, ponieważ udzielenie upoważnienia jest czynnością wewnętrzną organu i nie musi być powoływane w podstawie prawnej decyzji.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 268a k.p.a. i orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym udzielenie upoważnienia jest czynnością wewnętrzną organu i nie musi być powoływane w podstawie prawnej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
k.p.a. art. 107 § § 1 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy elementów decyzji administracyjnej, w tym oznaczenia strony i uzasadnienia.
ustawa o przeciwdziałaniu art. 34c § ust. 1 i 2
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
Dotyczy podstawy prawnej i przesłanek ustalania wysokości kary pieniężnej.
ustawa o przeciwdziałaniu art. 34a § pkt 6
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
Określa czyn wyczerpujący znamiona deliktu administracyjnego w postaci niedopełnienia obowiązku wykonania wniosku lub zalecenia pokontrolnego.
ustawa o przeciwdziałaniu art. 34a § pkt 6
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
Niedopełnienie obowiązku wykonania w terminie wniosku lub zalecenia pokontrolnego.
Pomocnicze
k.p.a. art. 268a
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje możliwość upoważniania pracowników do załatwiania spraw w imieniu organu.
ustawa o przeciwdziałaniu art. 21 § ust. 3 pkt 5
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
Podstawa prawna kontroli przeprowadzanej przez K.
ustawa o przeciwdziałaniu art. 8b § ust. 1
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
Dotyczy analizy oceny ryzyka.
ustawa o przeciwdziałaniu art. 24 § ust. 2
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
Definicja zalecenia w rozumieniu ustawy.
ustawa o przeciwdziałaniu art. 34c § ust. 2
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
Przesłanki ustalania wysokości kary pieniężnej.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzygnięcie organu odwoławczego.
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzygnięcie organu.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa stwierdzenia nieważności decyzji.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja Ministra Finansów została wydana z upoważnienia, a brak wskazania podstawy prawnej upoważnienia w samej decyzji nie stanowi podstawy do stwierdzenia jej nieważności. Zalecenie pokontrolne było precyzyjne i jednoznaczne w kontekście normatywnym i protokołu kontroli. Termin wykonania zalecenia wynikał z protokołu kontroli i był zrozumiały dla profesjonalnego podmiotu. Uzasadnienie decyzji Ministra Finansów było wystarczające do zrozumienia motywów rozstrzygnięcia i umożliwiało kontrolę sądową. Kara pieniężna została obniżona przez Ministra Finansów ze względu na trudną sytuację finansową SKOK, co było uzasadnione.
Odrzucone argumenty
Zaskarżona decyzja została wydana przez Zastępcę Dyrektora Departamentu Informacji Finansowej bez wskazania pełnej podstawy prawnej i upoważnienia do działania w zastępstwie Ministra, co stanowi naruszenie przepisów o właściwości. Decyzja nie zawierała dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, brak było oznaczenia strony w komparycji, precyzyjnego rozstrzygnięcia oraz wskazania upoważnienia. Zalecenie pokontrolne nie przewidywało terminu realizacji i było zbyt ogólnikowe, co uniemożliwiało jego wykonanie i penalizację. Organ odwoławczy nie rozważył przesłanek ustalenia wysokości kary pieniężnej, a rozstrzygnięcie było arbitralne.
Godne uwagi sformułowania
brak wyczerpania obowiązku wykonania w terminie wniosku lub zalecenia pokontrolnego zalecenie pokontrolne powinno wynikać z treści ustaleń kontroli, a jednocześnie powinno być konkretne, jasne i jednoznaczne nie może ponosić odpowiedzialności za brak jego precyzji i jednoznaczności, a uchybienie w jego sformułowaniu powinno obciążać kontrolującego, a nie kontrolowanego brak sankcji powoduje, że przepis staje się martwy, a niespełnianie obowiązku nagminne podstawą zastosowania tego typu kar jest samo obiektywne naruszenie prawa
Skład orzekający
Aneta Lemiesz
przewodniczący sprawozdawca
Grażyna Śliwińska
sędzia
Dorota Wdowiak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar administracyjnych za niewykonanie zaleceń pokontrolnych, wymogów formalnych decyzji administracyjnych oraz zasad prowadzenia kontroli w instytucjach finansowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji SKOK i przepisów ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy. Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących upoważnień może mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy kar administracyjnych i procedury ich nakładania, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i finansowym. Zarzuty dotyczące wadliwości decyzji i precyzji zaleceń są typowe dla tego typu postępowań.
“SKOK ukarana za niewykonanie zalecenia. Czy sąd uznał zarzuty spółki?”
Dane finansowe
WPS: 10 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 1836/15 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2016-02-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-07-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Lemiesz /przewodniczący sprawozdawca/
Dorota Wdowiak
Grażyna Śliwińska
Symbol z opisem
6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 267
art. 107 § 1 i 3, art. 268a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2014 poz 455
art. 8b ust. 1, art. 21 ust. 3 pkt 5, art. 34a pkt 6, art. 34c ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lutego 2016 r. sprawy ze skargi S. z siedzibą w R. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę w całości
Uzasadnienie
Minister Finansów (dalej: "Minister") decyzją z [...] maja 2015 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 104 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", w zw. z art. 34c ust. 5 ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz.U. z 2014 r., poz. 455), dalej: "ustawa o przeciwdziałaniu", oraz art. 34a pkt 6 w zw. z art. 21 ust. 3 pkt 5 i ust. 3a oraz art. 34c ust. 1 i ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu, po rozpatrzeniu odwołania "P." z siedzibą w R. (dalej: "Kasa" lub "skarżąca") od decyzji Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (w skrócie: "GIIF") z [...] grudnia 2014 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i po ponownym rozpatrzeniu sprawy nałożył karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za niedopełnienie obowiązku wykonania w terminie wniosku lub zalecenia pokontrolnego w związku z kontrolą przeprowadzoną na podstawie art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy o przeciwdziałaniu.
Do wydania powyższej decyzji doszło na podstawie następujących ustaleń:
3 kwietnia 2014 r. do GIIF wpłynęło pismo K. w S. (dalej: "K.") zawierające wyniki kontroli przeprowadzonej w Kasie w dniach 12-17 marca 2014 r. na podstawie art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy o przeciwdziałaniu. Pismo to wskazywało, że kontrolerzy stwierdzili nieprawidłowość polegającą na niedopełnieniu obowiązku wykonania w terminie wniosku lub zalecenia pokontrolnego, które to zaniechanie wyczerpywało znamiona czynu, o którym mowa w art. 34a pkt 6 ustawy o przeciwdziałaniu.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z [...] grudnia 2014 r. GIIF nałożył na Kasę karę pieniężną w wysokości 15.000,00 zł, za niedopełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 34a pkt 6 ustawy o przeciwdziałaniu. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ wskazał, że w toku kontroli przeprowadzonej w dniach 12-17 marca 2014 r. kontrolerzy stwierdzili nieprawidłowość polegającą na niedopełnieniu obowiązku wykonania w terminie zalecenia pokontrolnego, wynikającego z protokołu po kontroli przeprowadzonej w dniach 28 lutego – 1 marca 2011 r. o treści: "Zarząd SKOK winien doprowadzić do sytuacji, w której analiza oceny ryzyka i kwalifikacja każdego z członków SKOK do poszczególnych grup ryzyka przeprowadzona będzie zgodnie z zatwierdzoną procedurą". Jak wskazał GIIF, z przekazanej przez K. informacji wynika, że w toku kontroli kontrolerzy stwierdzili brak formularzy oceny ryzyka w stosunku do 38 członków Kasy, co jest niewykonaniem powyższego zalecenia. Członkowie ci, stanowiący 92,68% próbki kontrolnej zostali przyjęci do Kasy przed kontrolą z 2011 r. Organ odnotował, że analizę ryzyka przeprowadzono zgodnie z procedurą wyłącznie w odniesieniu do członków Kasy przyjętych po kontroli z 2011 r. Jednocześnie GIIF podniósł, że zgodnie ze znowelizowanymi przepisami ustawy o przeciwdziałaniu instytucje obowiązane od 23 października 2010 r. powinny przeprowadzić analizę oceny ryzyka w stosunku do wszystkich dotychczasowych klientów na podstawie przepisów wewnętrznej procedury. W ocenie organu zalecenie wydane przez K. nie pozostawiało wątpliwości co do sposobu jego przeprowadzenia. GIIF zauważył również, że Kasa pomimo powziętych wątpliwości nie zwróciła się do K. o doprecyzowanie zalecenia, jak również nie złożyła zastrzeżeń do protokołu pokontrolnego z 2011 r. W ocenie organu proces nadawania kategorii ryzyka jest procesem dynamicznym, gdyż w trakcie trwania stosunków gospodarczych klient zakwalifikowany do określonej kategorii ryzyka może wypełnić kryteria, które pozwolą na jego przeklasyfikowanie, w związku z czym instytucja zobowiązana jest do okresowego przeglądu swoich klientów.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem pismem z [...] stycznia 2015 r. Kasa złożyła do Ministra odwołanie, w którym wniosła o zmianę decyzji w zakresie nałożenia kary pieniężnej jako niewspółmiernej do naruszenia oraz aktualnej sytuacji finansowej Kasy.
Po rozpatrzeniu zarzutów zawartych w odwołaniu oraz analizie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, Minister przywołaną na wstępie decyzją z [...] maja 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za niedopełnienie obowiązku wykonania w terminie wniosku lub zalecenia pokontrolnego w związku z kontrolą przeprowadzoną na podstawie art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy o przeciwdziałaniu.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Minister stwierdził, że rodzaj i zakres naruszenia nie budzą wątpliwości, a brak wykonania w terminie wniosku lub zalecenia pokontrolnego, w związku z kontrolą przeprowadzoną na podstawie art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy o przeciwdziałaniu wyczerpuje znamiona czynu, o którym mowa w art. 34a pkt 6 tej ustawy. Zdaniem organu odwoławczego decyzja GIIF określa rodzaj i zakres naruszenia, stwierdzonego w wyniku kontroli wraz ze wskazaniem faktów uznanych za udowodnione i przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności. W ocenie Ministra organ I instancji opisał dotychczasową działalność Kasy wraz z wyjaśnieniem, w jaki sposób przesłanka ta zostaje uwzględniona przy ustaleniu wysokości nakładanej kary pieniężnej.
Rozpatrując sprawę, Minister stwierdził, że wyjaśnienia Kasy odnoszące się do okoliczności niewykonania zalecenia pokontrolnego, nie stanowią usprawiedliwienia dla zaniechania wykonania obowiązków ustawowych. Organ podkreślił, że z art. 34c ustawy o przeciwdziałaniu wynika, że ustawodawca uniezależnił nakładanie kary i ustalanie jej wysokości od skutków naruszeń oraz od tego, czy instytucja obowiązana, która dopuściła się naruszeń, miała świadomość bezprawności zachowania. Sam fakt niedopełnienia obowiązku przewidzianego tą ustawą podlega penalizacji w myśl jej art. 34a.
Minister wskazał, że Kasa dwukrotnie dopuściła się naruszenia stwierdzonego przez K., co w katalogu naruszeń określonym w "Wytycznych dotyczących wysokości kary, nakładanej w drodze decyzji wydanej na podstawie Kpa" klasyfikowane jest najwyżej w procentowym ujęciu kary i wyłącznie ze względu na trudną sytuację finansową Kasy postanowił obniżyć karę pieniężną nałożoną decyzją organu I instancji zmniejszając jej dolegliwość. Organ wskazał jednocześnie, że w myśl wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 25 marca 2010 r., sygn. akt P 9/08, brak sankcji powoduje, że przepis staje się martwy, a niespełnianie obowiązku nagminne. Minister wskazał jednocześnie, że funkcja prewencyjna administracyjnych kar pieniężnych, które przez zapowiedź negatywnych konsekwencji, jakie nastąpią w wypadku naruszenia obowiązków określonych w ustawie albo w decyzji administracyjnej, przejawia się w motywowaniu adresatów do wykonywania ustawowych obowiązków, a podstawą zastosowania tego typu kar jest samo obiektywne naruszenie prawa. Administracyjna kara pieniężna przede wszystkim stanowi środek przymusu, który służyć ma zapewnieniu wykonywania obowiązków wobec państwa.
Na wskazane powyżej orzeczenie pismem z [...] czerwca 2015 r. Kasa złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji bądź jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym ewentualnego zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. przez wydanie zaskarżonej decyzji przez Zastępcę Dyrektora Departamentu Informacji Finansowej bez wskazania pełnej podstawy prawnej i bez powołania upoważnienia do działania w zastępstwie Ministra, w następstwie czego doszło do wydania przedmiotowej decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości, które to naruszenie stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji;
2) art. 107 § 1 k.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak oznaczenia strony w komparycji decyzji, brak precyzyjnego i wykonalnego rozstrzygnięcia oraz brak wskazania upoważnienia do działania w zastępstwie organu drugiej instancji przez osobę, która podpisała decyzję, w następstwie czego doszło do nierozpoznania istoty sprawy oraz wydania decyzji niespełniającej podstawowych warunków ją konstytuujących;
3) art. 24 ust. 2 w zw. z art. 34a pkt 6 ustawy o przeciwdziałaniu przez ich nieprawidłową wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na stwierdzeniu, że w protokole pokontrolnym z 7 marca 2011 r. znajduje się zalecenie w rozumieniu art. 24 ust. 2 tej ustawy i że nie zostało ono wykonane w terminie, w sytuacji, gdy zalecenie to nie przewidywało terminu realizacji;
4) art. 34c ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na braku rozważenia wysokości kary pieniężnej w świetle przesłanek wskazanych w tym przepisie.
Uzasadniając przedstawione zarzuty, skarżąca podniosła, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji i organ ten nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji. Kasa odnotowała przy tym, że zaskarżona decyzja polega na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy jedynie w zakresie wysokości wymierzonej kary pieniężnej, natomiast w zakresie wystąpienia i rodzaju samego karanego uchybienia sprowadza się do potwierdzenia stanowiska organu I instancji bez dokonania przez organ drugiej instancji własnych ustaleń faktycznych i rozważań prawnych.
Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja pozbawiona jest prawidłowo ustalonej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia i wynika z niej jedynie, że rozpatrując sprawę ponownie, Minister stwierdził, iż rodzaj i zakres naruszenia, którego dopuściła się Kasa, nie budzą wątpliwości. Skarżąca podkreśliła jednocześnie, że z decyzji nie wynika jakiego wniosku lub zalecenia nie wykonała, kiedy ani z jakich przyczyn. Jak wskazała Kasa, zaskarżona decyzja nie zawiera także w komparycji oznaczenia strony, a skarżącą wskazano przed komparycją wyłącznie jako adresata dokumentu. Zdaniem skarżącej rozstrzygnięcie decyzji jest wadliwe i nie określa, na kogo Minister nakłada karę pieniężną, co jest niezgodne z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 czerwca 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 1478/96.
Kasa podniosła również, że decyzja została wydana z upoważnienia Ministra przez Zastępcę Dyrektora Departamentu Informacji Finansowej, przy czym nie podano podstawy prawnej tego upoważnienia ani nie powołano stosownego aktu, na mocy którego udzielone zostało upoważnienie. Brak wskazania upoważnienia oraz powołania odpowiedniej podstawy prawnej stanowi w ocenie skarżącej, która w tym zakresie powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych, rażące naruszenie prawa będące naruszeniem przepisów o właściwości organów i jako takie stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności danego aktu.
W uzasadnieniu skargi Kasa podniosła, że zalecenie pokontrolne powinno wynikać z treści ustaleń kontroli, a jednocześnie powinno być konkretne, jasne i jednoznaczne, stanowiąc swego rodzaju instrukcję wykonania określonych czynności. Kontrolowany bez jakichkolwiek wątpliwości, interpretacji czy domysłów musi wiedzieć, co jest przedmiotem zalecenia i jakie działania ma podjąć. W ocenie skarżącej zalecenie, którego niewykonanie zarzucają Kasie organy, nie spełnia powyższych wymagań, gdyż jest zbyt ogólnikowe. Zdaniem Kasy późniejsze stwierdzenie kontrolerów K. o niewykonaniu spornego zalecenia, nie opiera się na jego literalnej treści, ale na niewypowiedzianych jasno oczekiwaniach kontrolerów sporządzających protokół pokontrolny. Skarżąca podkreśliła przy tym, że nie może ponosić odpowiedzialności za brak jego precyzji i jednoznaczności, a uchybienie w jego sformułowaniu powinno obciążać kontrolującego, a nie kontrolowanego.
Ponadto Kasa odnotowała, że zalecenie, którego niewykonanie zostało ukarane w zaskarżonej decyzji, nie przewiduje terminu jego realizacji, co w opinii skarżącej przemawia za nieuznaniem tego zalecenia za zalecenie w rozumieniu art. 24 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu i jego ewentualne niewykonanie nie może podlegać penalizacji. Kasa podniosła jednocześnie, że w przypadku penalizacji przepisy należy interpretować ściśle a wszelkie wątpliwości rozstrzygać na korzyść oskarżonego.
Zdaniem skarżącej, organ odwoławczy nie rozważył przesłanek ustalenia wysokości kary pieniężnej, o których mowa w art. 34c ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie w ocenie Kasy jest arbitralne, z jego uzasadnienia wynika, że podstawą do wymierzenia kary były "Wytyczne dotyczące wysokości kary nakładanej w drodze decyzji wydanej na podstawie Kpa", tj. akt wewnętrzny, który nie może znajdować zastosowania w stosunku do obywateli i innych podmiotów prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się także naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek stanowiących podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Nie wystąpiły zatem przesłanki do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, wskazane w art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej - "p.p.s.a.").
W pierwszej kolejności Sąd uznaje za uzasadnione - z uwagi na wagę podnoszonych w tym zakresie w skardze zarzutów i wniosków procesowych - odniesienie się do kwestii upoważnienia pracownika, który podpisał zaskarżoną decyzję w imieniu Ministra Finansów.
Pełnomocnik skarżącej wskazał, że wobec wydania zaskarżonej decyzji przez Zastępcę Dyrektora Departamentu Informacji Finansowej, Pana A.K., bez wskazania pełnej podstawy prawnej i bez powołania upoważnienia do działania w zastępstwie Ministra Finansów, doszło do wydania przedmiotowej decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości.
Sąd nie podzielił ww. stanowiska strony skarżącej.
Wskazać należy, że zaskarżona decyzja została opatrzona pieczęcią imienną upoważnionego pracownika z podaniem stanowiska - Zastępca Dyrektora Departamentu Informacji Finansowej oraz z adnotacją "z upoważnienia Ministra Finansów" (co wskazywało na fakt udzielenia upoważnienia), oraz podpisem tego pracownika.
Zgodnie zaś z art. 268a k.p.a. organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń.
Udzielenie upoważnienia zgodnie z ww. przepisem jest czynnością wewnętrzną organu, w związku z tym przepis ten nie musi być powoływany w podstawie prawnej decyzji, a upoważnienie takie nie musi się znajdować się w aktach postępowania. Takie stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 205/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I SA/Ke 450/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 marca 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 2496/13 (dostępne na www.nsa.orzeczenia.gov.pl), a tutejszy Sąd w pełni je podziela.
Kontynuując kontrolę legalności zaskarżonego aktu Sąd stwierdza, że wbrew wywodom skargi, decyzja Ministra Finansów z dnia [...] maja 2015 r. zawiera wszystkie elementy przewidziane w przepisie art. 107 § 1 k.p.a.
Niewątpliwie, niezbędnym składnikiem decyzji administracyjnej jest oznaczenie jej adresata (adresatów), a więc strony (stron). Z punktu widzenia prawidłowości decyzji jest obojętne, w którym miejscu decyzji strona zostanie wskazana; ważne jest, aby była ona określona w sposób jednoznaczny. Zatem oznaczenie strony może być zamieszczone w początkowej części decyzji, ale też może znaleźć się na końcu w rozdzielniku adresatów, którym decyzja zostaje doręczona. Tak więc wskazanie strony postępowania w nagłówku decyzji również spełnia wymóg z art. 107 § 1 k.p.a.
Także uzasadnienie decyzji odpowiada treści art. 107 § 3 k.p.a. i - w konsekwencji - umożliwia zrozumienie motywów wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, a także sądową kontrolę jego prawidłowości.
Wskazać na wstępie należy, że w sprawach, których przedmiotem jest nałożenie kary pieniężnej, zasadnicze znaczenie ma ustalenie, czy zachodzą prawem przewidziane przesłanki jej wymierzenia. W sytuacji, gdy to normy prawa materialnego decydują o tym, jakie fakty mają znaczenie dla sprawy, za oczywiste uznać należy, że to one właśnie wyznaczają zakres ustaleń faktycznych koniecznych do jej załatwienia. Realizacja wskazanego wymogu przez organ administracji publicznej orzekający w sprawie o nałożenie kary pieniężnej na podstawie określonej w art. 34c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu, stanowi tym samym podstawowe kryterium oceny zgodności z prawem decyzji o wymierzeniu tej kary. W omawianej kategorii spraw dochodzi bowiem do stosowania przepisów o charakterze represyjnym i nakładania na ich podstawie sankcji administracyjnej, co oznacza, że mogą ją uzasadniać tylko i wyłącznie takie ustalenia, które znajdując odzwierciedlenie w okolicznościach sprawy i zebranych w niej dowodach jednoznacznie wskazują, że dany podmiot zrealizował swoim działaniem/zaniechaniem znamiona deliktu administracyjnego, o którym mowa w przywołanym przepisie.
W niniejszej sprawie organ dochował warunków prawidłowego nałożenia kary w rozumieniu powyższych uwag. Określił bowiem naruszenie, za które nałożona została kara oraz uzasadnił wysokość samej kary z uwzględnieniem przesłanek wynikających z 34c ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu.
Jednoznaczne zaś wskazanie w decyzji strony postępowania i orzeczenie o nałożeniu kary w rozstrzygnięciu decyzji nie pozwala wyrażać wątpliwości co do tego komu tę karę wymierzono.
I tak, organ wskazał, że w wyniku kontroli K. przeprowadzonej w dniach od 12 do 17 marca 2014 r. stwierdzono brak wykonania w terminie wniosku lub zalecenia pokontrolnego w związku z kontrolą przeprowadzoną na podstawie art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy o przeciwdziałaniu. Powyższe zaniechanie wyczerpuje znamiona czynu, o którym mowa w art. 34a pkt 6 ustawy o przeciwdziałaniu.
Ww. wywód jest czytelny w kontekście pełnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, gdzie organ, prezentując stan faktyczny w sprawie, wskazał m.in. na okoliczność przeprowadzania u skarżącej kontroli w dniach od 12 do 17 marca 2014 r. przez K., której kontrolerzy stwierdzili nieprawidłowość polegającą na niedopełnieniu obowiązku wykonania w terminie zalecenia pokontrolnego, wynikającego z protokołu po kontroli przeprowadzonej w dniach od 28 lutego do 1 marca 2011 r. o treści: "Zarząd SKOK winien doprowadzić do sytuacji, w której analiza oceny ryzyka i kwalifikacja każdego z członków SKOK do poszczególnych grup ryzyka przeprowadzona będzie zgodnie z zatwierdzoną procedurą". W dalszej części uzasadnienia - co dopuszczalne i zrozumiałe - organ nie przywoływał już pełnej treści zalecenia pokontrolnego.
Przy wymiarze kary organ uwzględnił ww. rodzaj i zakres naruszenia, następnie organ odwołał się do przesłanki dotychczasowej działalności instytucji i w tym zakresie uwzględnił fakt, że skarżąca już wcześniej dopuściła się naruszenia, za które została ukarana. Organ wprawdzie nie podał okoliczności z tym związanych, niemniej jednak odnaleźć je można w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, z którego wynika, że Minister Finansów decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], nałożył na SKOK karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za niedopełnienie obowiązku przeprowadzenia analizy ryzyka w celu zastosowania odpowiednich środków bezpieczeństwa finansowego. Ogólność stanowiska organu II instancji w ww. zakresie - wobec możliwości zrekonstruowania pełnego stanu faktycznego - nie może mieć jednak znaczenia w sprawie. Odwołanie się więc tylko do ww. faktu w zaskarżonej decyzji (bez wskazywania jego dalszych okoliczności) było - zdaniem Sądu - wystarczające.
Najpełniej organ wyjaśnił motywy swojego działania w zakresie dokonanej oceny możliwości finansowych skarżącej. Ta okoliczność została wyeksponowana w decyzji przez Ministra Finansów, bo zdecydowała o zmianie w tym zakresie decyzji organu I instancji, a poza tym wyłącznie na tych kwestiach koncentrowała się argumentacja skarżącej w odwołaniu ("W ocenie Zarządu "P." nałożona kara jest niewspółmierna do uchybienia"). Zdaniem zaś Sądu przeprowadzona analiza w tym zakresie jest rzetelna, jako że odwołuje się do wiarygodnych danych pochodzących od organu podatkowego. Organ szczegółowo zbadał więc zarzuty podnoszone przez skarżącą i uwzględnił podnoszone przez nią argumenty m.in. te o stratach podatkowych wykazywanych przez SKOK w kolejnych latach podatkowych i jej żądanie obniżenia kary za ww. naruszenie.
Sąd nie dopatrzył się w sprawie naruszenia przez organ przepisów prawa, ani tych z ustawy o przeciwdziałaniu, ani z k.p.a., w szczególności dotyczących dwuinstancyjności postępowania, którego istotą jest obowiązek organu odwoławczego ponownego załatwienia sprawy, tj. powtórnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, powtórnego ustalenia stanu faktycznego i powtórnej wykładni przepisów prawa.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że treść zalecenia pokontrolnego - o czym była już mowa - została sformułowana następująco "Zarząd SKOK winien doprowadzić do sytuacji, w której analiza oceny ryzyka i kwalifikacja każdego z członków SKOK do poszczególnych grup ryzyka przeprowadzona będzie zgodnie z zatwierdzoną procedurą".
Organ uważa, że wymagane w przedmiotowym zakresie procedury w zakresie analizy oceny ryzyka należało zastosować nie tylko w stosunku do nowych członków, ale powinni zostać im poddani wszyscy członkowie "P.".
Zdaniem zaś skarżącej uznanie kontrolerów, że nie ww. zalecenie zostało wykonane, nie opiera się na jego literalnej treści, ale na niewypowiedzianych jasno oczekiwaniach kontrolerów sporządzających protokół pokontrolny z dnia 7 marca 2011 r. Zarząd SKOK dostosował się do tego zalecenia tak, jak je odczytał i zrozumiał, nie może więc teraz ponosić odpowiedzialności za brak jego precyzji i jednoznaczności. To powinno obciążać kontrolującego a nie kontrolowanego.
Zdaniem Sądu treść ww. zaleceń - wbrew zarzutom skargi - jest jednak precyzyjna i jednoznaczna jeśli uwzględni się ich normatywny kontekst, o czym także mowa decyzjach organów, tj., że obowiązek zaklasyfikowania klientów - także tych dotychczasowych - do odpowiednich grup ryzyka został nałożony na skarżącą już wcześniej, bo z mocy ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz o przeciwdziałaniu finansowaniu terroryzmu oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 166, poz. 1317). Art. 17 tej ustawy stanowi, że instytucje obowiązane w ciągu 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy przeprowadzą w stosunku do dotychczasowych klientów na podstawie analizy ocenę ryzyka, o której mowa w art. 8b ust. 1 ustawy wymienionej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Ustawa ta weszła zaś w życie w dniu 22 października 2009 r.
Nie budzi także wątpliwości termin, w jakim sporne zalecenia miały zostać wykonane przez skarżącą. Tu z kolei niezbędne jest odwołanie się do protokołu kontroli z dnia 7 marca 2011 r., w którym te zalecenia sformułowano. Jest tam mowa o tym, że P. ma obowiązek w terminie 30 dni od daty otrzymania protokołu przesłać do K. pisemną informację na temat wykonania zaleceń wskazanych w protokole. Oznacza to, jak słusznie zauważył w odpowiedzi na skargę organ, że stronie wyznaczono określony termin na podjęcie działań oraz o poinformowanie o tych działaniach kontrolującego.
Ww. zapis protokołu kontroli jest - w ocenie Sądu - jasny i czytelny, w szczególności nie powinien budzić wątpliwości "P.", który jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu gospodarczego. Logika nakazuje bowiem przyjąć, że pisemną informację o wykonaniu zaleceń (dla sporządzenia której to informacji jednoznacznie przewidziano termin) powinno poprzedzić wykonanie tychże zaleceń.
Sąd nie podzielił żadnego z zarzutów skargi, nie znalazł także - działając z urzędu - innego powodu do uchylenia zaskarżonej decyzji, w konsekwencji więc, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI