VI SA/Wa 1818/05

VI SA/Wa 1818/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Czarnecki
Grażyna Śliwińska /przewodniczący/
Jolanta Królikowska-Przewłoka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska–Przewłoka (spr.) Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Robert Rozbicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2005r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczpospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny KURPIE DOBOROWE nr [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego RP na rzecz B. Sp. z o.o. z siedzibą w L. 1615,- (tysiąc sześćset piętnaście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
VI SA/Wa 1818/05
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] listopada 2003r. nr [...] wydaną na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. – prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2003r. nr 119,poz 1117 ze zm. – dalej p.w.p.)oraz art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych (dz.U. z 1985r. nr 5, poz. 17 ze zm. – dalej u.z.t.) w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p. – Urząd Patentowy RP, działający w trybie postępowania spornego, w związku z wniesionym przez spółkę B. sp. z o.o. z siedziba w L. sprzeciwem z dnia [...] stycznia 2003r. – oddalił wniosek skarżącej spółki o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego słowno – graficznego KURPIE DOBOROWE, nr [...].
Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] marca 2002r., udzielił na rzecz spółki H. S.A. z siedzibą w K. (następnie działającą pod firmą Firma Handlowa B. S.A., a obecnie – działająca pod firmą M. S.A.) prawo ochronne na znak towarowy słowno – graficzny KURPIE DOBOROWE nr [...], przeznaczony do oznaczania towarów z klasy towarowej 32, z pierwszeństwem, od daty zgłoszenia za numerem [...] z dnia 24 lutego 1999r.
W dniu 2 stycznia 2003r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął złożony w trybie art. 246 p.w.p. sprzeciw spółki "B." od prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny KURPIE DOBOROWE. W treści sprzeciwu spółka nie wskazała materialnoprawnej podstawy swego żądania "wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwie skonstruowanego znaku towarowego". W uzasadnieniu sprzeciwu przedstawiła tę kwestię w sposób opisowy. Podała m.in., że około 1996r. "B." był przedmiotem negocjacji w zakresie ewentualnej sprzedaży na rzecz "B.", którego udziałowcami są te same osoby, co właściciele spornego znaku towarowego [...]. Zdaniem skarżącej, całokształt działań uprawnionego z rejestracji w okresie od zamysłu do uzyskania prawa ochronnego na sporny znak towarowy jest nieuczciwy, a znak został zgłoszony w złej wierze. Skarżąca spółka podkreśliła brak związku pomiędzy miejscem pochodzenia produktu uprawnionego mającego siedzibę w K., a miejscem wprowadzania do handlu na K. i P.. Zdaniem strony w rozpatrywanej sprawie zachodzi klasyczny przykład braku jakiegokolwiek związku identyfikacyjnego – łączącego produkt z producentem. Strona skarżąca podniosła, że zgłoszenie do ochrony znaku towarowego, zawierającego nazwy geograficzne ([...]) stanowiło rozmyślne działanie na szkodę "B." Spółki z o.o., używającego etykietek – oznaczeń ze słowem "Kurpie". W grafice spornego znaku wykorzystano te same elementy kolorystyczne charakterystyczne dla ubiorów k., zaś w wyrazie "Kurpie" wykorzystano te same elementy graficzne, jak w etykietach i znakach towarowych wykorzystywanych przez "B." spółkę z o.o., które uprawniony doskonale znał, gdyż bywał u skarżącego. W ocenie strony skarżącej z badań postrzegania regionalnego wynika, iż ponad 50% produktów ([...]) to produkt "B.", którego etykieta kojarzy się odbiorcom z wyrażeniem "k.". Etykieta ta jest używana przez wnioskodawcę na rynku krajowym i zagranicznym od ponad 5 lat, a elementy graficzne ponad 20 lat (od około 1976r.). Ponadto skarżąca spółka podając przykłady innych zgłoszeń do Urzędu Patentowego RP podniosła, iż całokształt działań uprawnionego z rejestracji znaku towarowego nr [...] świadczy o tym, iż uprawniony działał w złej wierze, wykorzystując renomę innych oznaczeń. Podała, że znane są jej przypadki wskazujące, że praktyka używania znaku KURPIE DOBOROWE przez podmiot mający siedzibę w K. powoduje wprowadzenie nabywcy w błąd co do pochodzenia tego towaru.
Urząd Patentowy RP oddalając w/w decyzją wniosek "B." Sp.
z o.o. o unieważnienie prawa z rejestracji spornego znaku towarowego uznał, iż rejestracja tego znaku nie narusza art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych. Skarżąca spółka nie przedstawiła bowiem żadnych dowodów na sprzeczność zarejestrowanej postaci spornego znaku towarowego z obowiązującym prawem lub zasadami współżycia społecznego. W szczególności – zdaniem organu – sama obecność na rynku od wielu lat podobnych etykiet wnioskodawcy oraz to, że towar oznaczony przedmiotowym znakiem kojarzy się z [...] wnioskodawcy nie stanowi o tym, że przedmiot ochrony jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, zwłaszcza bez przedstawienia jakichkolwiek dowodów na te okoliczności. W ocenie Urzędu Patentowego RP dowodów takich nie mogą stanowić załączone etykiety stosowane przez uprawnionego i wnioskodawcę, gdyż jedna kontretykieta uprawnionego ze spornej rejestracji nosi datę 3 marca 2003r. (przydatności do spożycia), a dwie etykiety nie wskazują ani wnioskodawcy, ani żadnej daty ich obecności na rynku.
"B." spółka z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2003r., w której domagała się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Strona skarżąca zarzuciła, iż nie jest prawdą, aby nie przedstawiła żadnych dowodów na sprzeczność zarejestrowanego znaku towarowego z etykietą wnioskodawcy. Na dowód tego załączyła do skargi oświadczenie zarządu spółki P. S.A. z siedzibą w L., w którym spółka ta zaświadcza, że etykieta KURPIE [...] przedłożona w toku postępowania przed Urzędem Patentowym RP należy do skarżącej spółki. Z tej przyczyny – według P. S.A. – twierdzenie organu, że etykiety pn. KURPIE [...] nie pochodzą od wnioskodawcy – jest nieprawdziwe. Ponadto skarżąca podnosiła, iż Urząd Patentowy RP w postępowaniu spornym winien z urzędu wziąć pod uwagę, że K. nie leżą w k.. W ocenie skarżącej pominięcie tej okoliczności jest sprzeczne z obowiązującym prawem procesowym, w tym przepisem art. 77 § 1 k.p.a., który nakazuje organowi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a w szczególności uwzględnić z urzędu (art. 77 § 4 k.p.a.), że fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi nie wymagają dowodu. Ponadto – zdaniem strony skarżącej – Urząd Patentowy RP w postępowaniu spornym winien z urzędu uwzględnić, że stroje ludowe postaci są strojami ludowymi chłopskimi z regionu [...] oraz że nie spotyka się ich w żadnym innym regionie, tym bardziej w regionie [...]. Z tej przyczyny – w ocenie skarżącej spółki – doszło do naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a., albowiem Urząd Patentowy RP w postępowaniu spornym nie stał na straży praworządności i nie podjął wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym do odróżnienia stroju [...] od stroju [...] (siedziba strony przeciwnej). Przez to organ lekceważąc i pomijając fakty znane z urzędu rozstrzygnął sprawę, nie mając na względzie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Poprzez nie przeprowadzenie w postępowaniu spornym oględzin i konfrontacji znaku uprawnionej z etykietą wnioskodawcy i stwierdzenia w wyniku tego ich identyczności- Urząd Patentowy RP zaniechał, zdaniem skarżącej obowiązkowi poszukiwania dowodów , który ciąży na organie administracji. Urząd Patentowy RP nie uwzględnił również, iż znak uprawnionego nie jest używany. Strona wraz ze skargą złożyła pismo z Muzeum [...] w L. wraz z załączonymi do tego pisma materiałami, w tym kopiami etykiet, na okoliczność, iż identyczny znak używany był znacznie wcześniej przez "B.", tj. od ok. 1970r. Zdaniem skarżącej, Urząd Patentowy RP nie uwzględnił nadto w postępowaniu spornym związku przyczynowego pomiędzy towarem a przedsiębiorstwem z oznaczeniem słownym KURPIE, co narusza przepis art. 8 pkt 3 ustawy o znakach towarowych.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie.
Wyrokiem z dnia 16.12.2004r. sygn. akt VI SA/Wa 12/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Sąd uznał, że zgodnie z art. 315 ust. 3 p.w.p. przepisami, stanowiącymi podstawę do oceny zdolności ochronnej przedmiotowego znaku towarowego są przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych. Zdaniem Sądu skarżąca zarzucała rejestracji spornego znaku towarowego, iż narusza ona przepis art. 8 pkt 1 u.z.t., wyraźnie wskazując wyłącznie ten przepis jako podstawę swojego wniosku o unieważnienie kwestionowanego znaku towarowego. Organ administracji orzekający w sprawie trafnie zatem rozpatrzył sprawę w zakresie żądania wnioskodawcy, wydając decyzję na podstawie art. 8 pkt 1 u.z.t. w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p. Również strona przeciwna ustosunkowując się do podniesionych w postępowaniu spornym zarzutów mających uzasadnić naruszenie art. 8 pkt 1 u.z.t. odniosła się wyłącznie do tej normy prawa materialnego. Skarżąca w skardze wykroczyła poza granice swego wcześniejszego wniosku o unieważnienie, jak i powołanej w toku postępowania przed Urzędem Patentowym podstawy prawnej bo zarzuciła także naruszenie przepisu art. 8 pkt 3 i art. 4 ust. 1 u.z.t. oraz naruszenie norm Konstytucji RP.
Rygory procedury administracyjnej obowiązujące w postępowaniu spornym przed Urzędem Patentowym RP, zdaniem Sądu oznaczają, że organ ten orzekając w sprawach o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego, które wszczynane jest tylko na wniosek, jest związany granicami wniosku, czyli orzeka w zakresie żądania wnioskodawcy. Sąd uznał zatem, że organ administracji ograniczając się do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wyłącznie w świetle przesłanek wskazanych przez stronę w przepisie art. 8 pkt 1 u.z.t. nie dopuścił się naruszenia zarówno przepisów ustawy o znakach towarowych, jak i procedury administracyjnej, regulującej postępowanie sporne w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy. W konsekwencji Sąd stwierdził , że rozpatrując legalność zaskarżonej decyzji, wydanej w trybie postępowania spornego, również zobowiązany był uwzględnić powyższą zasadę i zbadać, czy organ rozstrzygając sprawę nie uchybił normie art. 8 pkt 1 u.z.t.
W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, aby rejestracja znaku towarowego słowno – graficznego KURPIE DOBOROWE na rzecz spółki H. S.A. z siedzibą w K. mogła stanowić zagrożenie dla powszechnej znajomości, czy też renomy niezarejestrowanego przez skarżącą, lecz jedynie używanego na etykietach butelek od [...] – oznaczenia zawierającego słowo "Kurpie". Zdaniem Sądu organ prawidłowo przyjął, ze skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dowodów na sprzeczność zarejestrowanej postaci znaku towarowego z obowiązującym prawem lub zasadami współżycia społecznego. Urząd Patentowy, zdaniem Sądu, prawidłowo przyjął, ze sama obecność na rynku od wielu lat podobnych etykiet wnioskodawcy oraz to, że towar oznaczony przedmiotowym znakiem kojarzy się z [...] wnioskodawcy nie stanowi o tym, że przedmiot ochrony jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, tym bardziej, że strona skarżąca nie przedstawiła w postępowaniu spornym jakichkolwiek dowodów na podnoszone przez siebie okoliczności. Sąd przyjął argumentację organu, że dowodów takich nie mogą stanowić załączone etykiety od [...]. Dopiero w toku postępowania sądowoadministracyjnego strona skarżąca przedstawiła inne dowody na okoliczność używania tych etykiet przez "B.". Pismo z Muzeum [...], a więc organ nie mógł zapoznać się z tym materiałem i dokonać jego oceny w postępowaniu spornym.
Nie można, w ocenie Sądu także zarzucić organowi naruszenia dyspozycji art. 77 § 4 k.p.a., ponieważ niczym niepoparte jest twierdzenie skarżącego, że powszechna znajomość znaku zawierającego wyrażenie "kurpie" oraz postacie w strojach ludowych jest jednoznacznie kojarzone z "B.". Sąd uznał, że nie można potraktować oznaczenia i etykiet stosowanych przez B. jako faktów powszechnie znanych i niewymagających udowodnienia.
Zdaniem Sądu podnoszone w skardze zarzuty odnoszące się do kwestii ryzyka wprowadzenia odbiorców towarów w błąd, braku dostatecznych znamion odróżniających, zawierania danych niezgodnych z prawdą są całkowicie bezprzedmiotowe dla oceny naruszenia art. 8 pkt 1 u.z.t.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie "B." spółka z o.o. wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem kosztów postępowania. Powołując się na naruszenie prawa materialnego, zarzuciła niezastosowanie art. 8 pkt 1 ustawy z 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych.
W zarzutach dotyczących naruszenia przepisów postępowania w zakresie istotnym i mającym wpływ na wynik sprawy powołała się na art. 134 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a /i c/ p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 tej ustawy.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Sąd błędnie przyjął, że oznaczenie "KURPIE DOBOROWE" jest właściwe - może być używane przez podmiot z K.. Zdaniem skarżącej każdy podmiot z regionu [...] i tylko z tego regionu winien mieć swobodny dostęp do używania tego oznaczenia. Skarżąca przedstawiła w dotychczasowych postępowaniach w tej sprawie dowody wskazujące, że to ona od wielu lat używała etykiet, które zawierały elementy stylizacyjne pary w strojach k. i były to elementy dominujące w tym oznaczeniu.
Zarzucono nadto, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił również, ze rejestracja spornego znaku towarowego zmierza do wykorzystania renomy cudzego znaku towarowego i stanowi zagrożenie tej renomy. Naruszenie art. 8 ust. 1 ustawy o znakach towarowych miało miejsce, również w ten sposób, że sporny znak towarowy przez to, że zawiera nazwę geograficzną, nie wskazuje na pochodzenie oznaczonego nim towaru od indywidualnego przedsiębiorcy. Nie ma więc wymaganego związku znaku ("Kurpie doborowe") z przedsiębiorcą, mającym siedzibę w K.. W opinii skarżącej w ustawie z 31 stycznia 1985r. nie ma bowiem normy, która ekspressis verbis wyłączałaby rejestrację znaków towarowych, zawierających oznaczenia geograficzne. Przepisy takie zawiera natomiast ustawa z 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej.
Uzasadniając zarzuty naruszenia prawa procesowego strona skarżąca podniosła, iż Sąd nie rozstrzygnął sprawy zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., gdyż nie dokonał oceny legalności decyzji niezależnie od tego czy dany zarzut został podniesiony w skardze. Sąd nie odniósł się bowiem do naruszenia przez Urząd Patentowy RP przepisu art. 75 § 1 k.p.a. w związku z art. 86 k.p.a. wobec twierdzeń skarżącej dotyczących używania od lat etykiet piwa z charakterystycznym elementem indywidualizującym konieczne było przeprowadzenie z urzędu dowodu z przesłuchania stron. Zaniechanie przeprowadzenia dowodu z urzędu, w sytuacji gdy nie zostały wyjaśnione dostatecznie okoliczności sporne stanowi naruszenie art. 75 k.p.a. w związku z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Nie można się zgodzić ze stanowiskiem Sądu, że nie doszło do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. w zakresie notoryjności faktu znanego organowi z urzędu. Wbrew twierdzeniom skarżącej, wskazującej na notoryjność faktu powszechnie znanego co do tego, że siedziba uprawnionego nie znajduje się na terenie kurpiowszczyzny, Sąd niezasadnie przyjął, że skarżąca dowodziła powszechną znajomość znaku zawierającego wyrażenie "Kurpie" oraz postacie w strojach ludowych (k.) jako jednoznacznie kojarzone z "B.".
Sąd, zdaniem sp. z o.o. B., dopuścił się również naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niedostateczne wyjaśnienie stanu sprawy, gdyż przedstawiając stan faktyczny wadliwie podał, że pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie art. 8 ust. 3 ustawy o znakach towarowych, wykraczając w ten sposób poza granice rozstrzygnięcia. Skarżąca w tym zakresie powołała się bowiem jedynie na dowód z dokumentu oznaczony w piśmie z dnia 7 grudnia 2004r., który to dokument uzasadniał przesłankę naruszenia art. 8 pkt 3 ustawy o znakach towarowych. W tym znaczeniu pominięcie tego dokumentu stanowi naruszenie przepisów postępowania w zakresie poszukiwania dowodów i dochodzenia prawdy obiektywnej.
Wyrokiem z dnia 8.06.2005r. sygn. akt II GSK 74/05 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił w/w wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i sprawę przekazał temu Sądowi do ponownego rozpoznania i zasądził od Urzędu Patentowego RP na rzecz B. . S.A. w L. kwotę 850zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W swych rozważaniach Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż w postępowaniu wszczętym w związku ze sprzeciwem skarżącej, strona powołała jedynie art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych. Zarzut naruszenia art. 8 pkt 3 pojawił się natomiast dopiero w jej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wziął jednak pod uwagę tego, że w uzasadnieniu żądania strona mocno podkreślała, że jej zdaniem, dowodem złej wiary uprawnionego do tego znaku jest posługiwanie się znakiem, sugerującym pochodzenie towaru z rejonów [...], przez przedsiębiorcę który wytwarza oznaczane w ten sposób towary w zupełnie innym regionie kraju. Powołała się jednakże tylko na naruszenie art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych zapewne dlatego, że (jak wyjaśniła w skardze kasacyjnej) była przekonana, że ustawa o znakach towarowych nie zawiera przepisów, które wprost zakazywałyby rejestracji znaków towarowych, zawierających oznaczenia geograficzne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał więc ograniczenie przez Urząd Patentowy postępowania spornego do rozpatrzenia zarzutu naruszenia art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych w sytuacji, gdy strona skarżąca uzasadniała ten zarzut swoiście rozumianą złą wiarą uprawnionego, wyrażającą się wprowadzeniem konsumentów w błąd co do pochodzenia towaru. Sąd ten nie wziął jednak pod uwagę, że organ administracyjny winien prowadzić postępowanie administracyjne, zgodnie z wymogami procedury tj. z uwzględnieniem zasad, o których mowa w art. 7 i 9 k.p.a.
W tym stanie rzeczy należy zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać za bezpodstawne stanowisko Sądu co do tego, ze skarżąca niejako za późno, bo dopiero w skardze, powołała się na dokonanie rejestracji spornego znaku towarowego z naruszeniem art. 8 ust. 3 ustawy o znakach towarowych.
Już w sprzeciwie powoływała się bowiem na okoliczności, które mieszczą się w dyspozycji art. 8 pkt 3 ustawy o znakach towarowych.
W związku z tym za uzasadnione Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 75, art. 7 i 77 § 1 k.p.a. podkreślając, iż zarówno Urząd Patentowy, jak i Sąd nie ustosunkowali się do zarzutu strony skarżącej, przedstawionego w sprzeciwie od decyzji Urzędu Patentowego dotyczącej rejestracji spornego znaku towarowego oraz w skardze do Sądu, iż sporny znak towarowy stanowi oznaczenia geograficzne i przez to, że jest używany do oznaczania towarów produkowanych poza regionem [...], zawiera dane niezgodne z prawdą i wprowadzające w błąd.
Strona skarżąca podnosiła ten zarzut konsekwentnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał mimo to, że organ administracji wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Kwestia, czy zarejestrowany decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2002r. znak towarowy KURPIE DOBOROWE, zgłoszony do rejestracji w dniu 24 lutego 1999r., zawierał elementy sugerujące geograficzne pochodzenie towaru mogła mieć, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a).
Usprawiedliwione są wątpliwości skarżącego co do tego, czy ustawa o znakach towarowych wskazujących na pochodzenie geograficzne towaru, chociaż w literaturze prawniczej wyrażano pogląd, że tego rodzaju znaki mieszczą się w dyspozycji art. 8 pkt 3 tej ustawy. Przytoczony przepis uznaje za niedopuszczalną rejestrację znaku zawierającego dane niezgodne z prawdą. Tę niezgodność z prawdą można również rozumieć jako przekazywanie fałszywej informacji co do pochodzenia towaru z określonego miejsca.
Naczelny Sąd Administracyjny podniósł nadto, że kwestię dokonania na gruncie ustawy o znakach towarowych oceny prawnej (subsumcji) stanu faktycznego, polegającego na zarejestrowaniu znaku towarowego, zawierającego w swej treści oznaczenie geograficzne można wyjaśnić przez odwołanie się do przepisu art. 3 pkt 1 lit. g/ Pierwszej Dyrektywy Rady z dnia 21 grudnia 1988r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstwa Państw Członkowskich odnoszących się do znaków towarowych, nr 89/104/EWG (Dz.U. UEL z dnia 11 lutego 1989 r.). Stanowi on, że nie są rejestrowane, a za nieważne uznaje się już zarejestrowane znaki towarowe, które ze względu na swój charakter mogą wprowadzić w błąd opinie publiczną, na przykład co do charakteru jakości lub pochodzenia geograficznego towarów lub usługi.
W dacie udzielenia przez Urząd Patentowy RP prawa ochronnego na sporny znak towarowy (25 marca 2002r.) ta Dyrektywa Rady nie stanowiła jeszcze źródła obowiązującego prawa. Na mocy art. 66 ust. 1 i 2 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie miedzy Rzeczpospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli dnia 16 grudnia 1991r. (Dz.U. z 27 stycznia 1994r. nr 11, poz. 38 ze zm.), ratyfikowanego przez Rzeczypospolitą Polską była jedynie wzorcem rozwiązań prawnych dla naszego krajowego ustawodawstwa. Polska została zobowiązana do dostosowania swoich przepisów w dziedzinie własności intelektualnej, w tym prawo znaków towarowych, do przepisów prawa wspólnotowego w dziedzinie prawa własności intelektualnej (art. 68 i 69 Układu Europejskiego).
Podstawowym sposobem dostosowania polskiego prawa do standardów europejskich są działania ustawodawcze. Stąd też w ustawie z 30 czerwca 2000r. – Prawo własności przemysłowej zamieszczono przepis art. 131 ust 3 który stanowi, że nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, których używanie może wprowadzić nabywców w błąd, w szczególności m.in. co do pochodzenia towaru. W przepisach przejściowych ustawy – Prawo własności przemysłowej postanowiono jednak, że ustawowe warunki wymagane uzyskana prawa ochronnego lub prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia (np. znaku towarowego) w Urzędzie Patentowym (art. 315 ust. 3 ustawy). Oznacza to, że jeszcze długo po wejściu w życie ustawy – Prawo własności przemysłowej i po przystąpieniu do Unii Europejskiej do oceny m.in. praw do znaków towarowych zgłoszonych pod rządami ustawy z dnia 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych będzie miała zastosowanie ta "stara" ustawa. "Europeizacja" zawartych w niej rozwiązań prawnych jest konieczna i możliwa wyłącznie w procesie stosowania, w drodze wykładni. Wykładnia ustawy o znakach towarowych dokonywana przez Urząd Patentowy i przez sądy powinna być jednak zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodna z prawem wspólnotowym w tym ze wspomnianą Pierwszą Dyrektywą Rady z 21 grudnia 1988r. W tym więc sensie Pierwsza Dyrektywa Rady mająca na celu zbliżenie ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do znaków towarowych może być podstawą oceny, czy w świetle ustawy o znakach towarowych zarejestrowanie spornego znaku towarowego, któremu zarzucono, że fałszywie informuje o pochodzeniu towarów, jest niedopuszczalne.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieuzasadnione przedwczesne stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, iż rejestracja spornego znaku nie narusza przepisów ustawy o znakach towarowych. Nie ma ono bowiem dostatecznego oparcia w rozważaniach i ustaleniach, które dotyczyłyby podnoszonych przez skarżącego okoliczności i zarzutów, że ten znak towarowy wprowadza konsumentów w błąd co do pochodzenia oznaczanych nim towarów.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne dokonują kontroli zaskarżonych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kognicja sądów administracyjnych obejmuje zatem badanie tych aktów lub czynności z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym jak i prawem procesowym.
Badając skargę wg powyższych kryteriów z uwzględnieniem przy tym powołanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8.06.2005r., którym Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zgodnie z art. 190 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi związany w rozpoznanej sprawie, a także dokonanej przez ten Sąd wykładni prawa Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja narusza bowiem prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
W sprawie nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu zainicjowanym sprzeciwem skarżącej strona wskazuje podstawę prawną swojego żądania podała jedynie art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych. Jednakże w jego uzasadnieniu odwoływała się nie tylko do okoliczności uzasadniających w jej ocenie zarzut naruszenia powołanego przepisu ale także podniosła, że dowodem złej wiary uprawnionego do tego znaku jest posługiwanie się znakiem sugerującym pochodzenie towaru z rejonów [...] przez przedsiębiorcę, który wytwarza oznaczone w ten sposób towary w zupełnie innym regionie kraju tym samym zarzucając, iż zawarte w spornym znaku informacje błędnie wskazują, że towar pochodzi z K.. W istocie zatem, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku, skarżąca przytoczyła okoliczności wskazujące na to ,że sporny znak towarowy może wprowadzić konsumentów w błąd co do pochodzenia towarów tj. okoliczności, które mieszczą się w dyspozycji art. 8 ust. 3 ustawy o znakach towarowych. Błędnie zatem Urząd Patentowy RP ograniczył postępowanie sporne do rozpatrzenia zarzutu naruszenia art. 8 ust. 1 ustawy o znakach towarowych. Urząd Patentowy RP będąc związany rygorami procedury administracyjnej winien jednak prowadzić postępowanie z uwzględnieniem zasad ogólnych obowiązujących w tym postępowaniu w tym statuowanej w art. 7 k.p.a. zasady obligującej organ do dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności i zasady, zgodnie z którą obowiązkiem organu jest wyczerpująca informacja strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Jeżeli bowiem sposób wskazania przez skarżącego okoliczności uzasadniających w jego ocenie, wniesiony sprzeciw budził wątpliwości po stronie Urzędu Patentowego i wykazywał niespójność ze wskazaną, podstawą prawną sprzeciwu to rzeczą Urzędu było wyjaśnienie sprawy w tym zakresie. Urząd Patentowy jest związany granicami wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego czyli orzeka w zakresie żądania wnioskodawcy. Niemniej jednak w tym względzie należy mieć na uwadze nie tylko wskazaną wprost podstawę prawną żądania unieważnienia, ale także te okoliczności i twierdzenia które, jak w tym przypadku, wskazują na zarzut naruszenia także innego przepisu prawa określającego ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa z rejestracji. Wszelkie wątpliwości organu w tej mierze winny być wyjaśnione zgodnie z wymaganiami procedury administracyjnej.
Urząd Patentowy ograniczył jednak postępowanie do rozpoznania zarzutu naruszenia art. 8 ust. 1 ustawy o znakach towarowych podczas gdy skarżący w istocie zarzucał również, iż sporny znak towarowy stanowi oznaczenie geograficzne i przez to ze jest używany do oznaczania towarów produkowanych poza regionem [...], zawiera dane niezgodne z prawdą i wprowadzające w błąd. W tym jednak zakresie Urząd Patentowy RP wymaganego procedurą administracyjną postępowania nie przeprowadził i w zaskarżonej decyzji w ogóle do tych zarzutów się nie odwołał i jakichkolwiek ustaleń w tej mierze nie poczynił. Naruszył także przepis art. 77 § 1 kpa, z którego wynika, że organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Powyższe naruszenia, mogły zdaniem Sądu mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Taki stan rzeczy skutkuje, w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit c wadliwością decyzji i jej uchyleniem.
Rzeczą Urzędu Patentowego RP będzie zatem rozpoznanie sprawy również w powyższym zakresie z uwzględnieniem zasad i wymogów procedury obowiązującej w sprawach o unieważnienie prawa z rejestracji znaków towarowych zaś dokonując oceny prawnej stanu faktycznego Urząd Patentowy RP uwzględni wskazanie Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w powołanym wyroku, iż wykładnia ustawy o znakach towarowych powinna być zgodna z prawem wspólnotowym, w tym z powołaną w uzasadnieniu tego wyroku Pierwszą Dyrektywą Rady z 21.12.1988r. mającą na celu zbliżenie ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do znaków towarowych nr 89/104/EWG (Dz.U. UEL z dnia 11.02.1989r.).
Natomiast zdaniem Sądu Urząd Patentowy RP, bez naruszenia obowiązującego prawa prawidłowo przyjął, iż skarżący w postępowaniu spornym nie przedstawił dowodów na sprzeczność zarejestrowanych postaci znaku towarowego z prawem lub zasadami współżycia społecznego. Tym samym zarzut naruszenia art. 8 ust. 1 ustawy o znakach towarowych jest nieuzasadniony, (w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną wadliwości nie stwierdził).
Dobrym obyczajom (zasadom współżycia społecznego) sprzeciwia się znak, którego forma lub treść mogłaby naruszyć odczucia religijne, moralne lub przekonania polityczne, a także nie może być dopuszczony do rejestracji znak zawierający elementy (treści lub formy) obsceniczne, wulgarne bądź obraźliwe (tak: U. Romińska /w:/ "Ustawa o znakach towarowych. Komentarz" Wydawnictwa Prawnicze PWN, Warszawa 1998, s. 31)
W ocenie Sądu nie można uznać, iż skarżący wykazał w postępowaniu spornym przed organem, że zarejestrowane oznaczenie narusza dobre obyczaje handlowe (zasady współżycia społecznego).
Sama obecność na rynku od wielu lat podobnych etykiet wnioskodawcy oraz to, że towar oznaczony przedmiotowym znakiem kojarzy się z [...] wnioskodawcy nie stanowi o tym, że przedmiot ochrony jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, tym bardziej, ze strona skarżąca nie przedstawiła w postępowaniu spornym dowodów na podnoszone przez siebie okoliczności. Dowodów takich nie mogą stanowić załączone etykiety stosowane przez uprawnionego i wnioskodawcę, gdyż – jak słusznie zauważył urząd – jedynie etykieta uprawnionego ze spornej rejestracji nosi datę ze stycznia 2003 (stanowiącą datę przydatności do spożycia), a dwie etykiety nie pochodzące od uprawnionego nie wskazują ani wnioskodawcy, ani żadnej daty ich obecności na rynku. Strona skarżąca dopiero w toku postępowania sądowoadministracyjnego przedłożyła dodatkowe dowody na okoliczność używania w obrocie od lat etykiet podobnych do zarejestrowanego oznaczenia (vide: np. pismo z Muzeum [...] w L.), a więc organ nie mógł zapoznać się z tym materiałem i dokonać jego oceny w postępowaniu spornym.
Brak jest przy tym jakichkolwiek przesłanek do uznania, iż okoliczności te winny być znane organowi ex officio, a więc w ocenie Sądu nie można zasadnie zarzucić Urzędowi Patentowemu RP naruszenia dyspozycji przepisu art. 77 § 4 k.p.a.
W świetle zebranego w toku postępowania materiału dowodowego nie można zdaniem Sądu mówić w niniejszej sprawie o wykorzystaniu przez spółkę z K. renomy, czy też powszechnej znajomości oznaczenia używanego przez skarżący B., gdyż w postępowaniu zarówno przed Urzędem Patentowym RP, jak również w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego, skarżący nie wykazał naruszenia przez uprawnionego z rejestracji znaku KURPIE DOBOROWE zasad uczciwej konkurencji, jak również nie uzasadnił, iż sposób użycia tego znaku w obrocie gospodarczym może wywołać przekonanie odbiorców, że dany towar pochodzi z przedsiębiorstwa uprawnionego do znaku powszechnie znanego lub z przedsiębiorstwa związanego z nim organizacyjnie, gospodarczo lub prawnie.
Również podnoszona przez skarżącą okoliczność nieprodukowania przez uprawnionego produktów oznaczanych zarejestrowanym znakiem, czy też nieużywania samego spornego oznaczenia, nie może stanowić podstawy prawnej do odmowy zarejestrowania znaku towarowego. Jeśli chodzi o zarzut nieużywania oznaczenia przez spółkę z K., to może być on podstawą ewentualnego wygaszenia prawa z rejestracji znaku towarowego (vide: art. 25 pkt 3 u.z.t.), a nie jego unieważnienia w trybie postępowania spornego.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż w powyższym zakresie (art. 8 ust. 1 cyt. ustawy) Urząd Patentowy rozpoznał sprawę bez naruszenia prawa.
Mając jednak na uwadze w/wskazane uchybienia Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 sentencji, w pkt 2 stosownie do art. 152 cyt. ustawy zaś o kosztach (pkt 3 sentencji) orzeczono zgodnie z art. 200 powołanej ustawy.