VI SA/WA 1815/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-01-29
NSAtransportoweWysokawsa
transportpojazd nienormatywnykara pieniężnaprawo o ruchu drogowymkodeks postępowania administracyjnegozaładowcakontrola drogowawaga pojazdunacisk osiuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym, uznając, że organ nie zbadał wyczerpująco materiału dowodowego i nie odniósł się do wszystkich zarzutów strony.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na Z. Sp. z o.o. jako załadowcę za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu kary, opierając się głównie na zeznaniach kierowcy. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i nierozpoznanie zarzutów odwołania. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję z powodu niewłaściwego postępowania organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy karę pieniężną nałożoną na Z. Sp. z o.o. w wysokości 15.000 zł. Kara została nałożona za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia, a spółka została uznana za załadowcę, który miał wpływ na powstanie naruszenia. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, naruszając tym samym zasady postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 kpa). W szczególności organ nie odniósł się należycie do zarzutów strony dotyczących niewyczerpania postępowania dowodowego, braku zbadania relacji między skarżącą a przewoźnikiem oraz potencjalnego wpływu zeznań kierowcy na ustalenie stanu faktycznego. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność załadowcy nie ma charakteru bezwzględnego i wymaga wykazania realnego i bezpośredniego wpływu na powstanie naruszenia. Ponieważ organ nie wykazał tego w sposób jednoznaczny i nie rozpatrzył wszystkich dowodów, w tym przedstawionych przez stronę faktur i wyjaśnień dotyczących wagi ładunku, sąd uchylił decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, naruszając zasady postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ odwoławczy nie wykazał w sposób jednoznaczny wpływu lub zgody załadowcy na powstanie naruszenia, nie zbadał wszystkich okoliczności sprawy, w tym przedstawionych przez stronę dowodów dotyczących wagi ładunku i relacji z przewoźnikiem, a także nie odniósł się wyczerpująco do zarzutów odwołania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

prd art. 140aa § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

prd art. 140aa § ust. 3 pkt 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

kpa art. 145 § par. 1 pkt 1 lit.c

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

prd art. 2 § pkt 35a

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

prd art. 64 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

kpa art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 77 § par. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Organ nie odniósł się należycie do zarzutów strony dotyczących niewłaściwego postępowania dowodowego. Odpowiedzialność załadowcy nie jest bezwzględna i wymaga wykazania wpływu na powstanie naruszenia. Organ nie zbadał wszystkich okoliczności sprawy, w tym przedstawionych przez stronę dowodów dotyczących wagi ładunku i relacji z przewoźnikiem.

Godne uwagi sformułowania

Status określonego podmiotu w sprawie związanej z nienormatywnością pojazdu musi być oceniany przez pryzmat konkretnego naruszenia w ściśle określonych warunkach, jak i tego, w jaki sposób do niego doszło oraz jakiemu podmiotowi, poza wykonującym przewóz, stawiany jest w tym zakresie zarzut. Odpowiedzialność załadowcy - jako jednego z podmiotów wymienionych w art. 140aa ust. 2 pkt 3 prd - została zaś powiązana z "godzeniem się" lub "wpływem" na powstanie naruszeń. W ocenie Sądu, Główny Inspektor Transportu Drogowego nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego do czego zobowiązany jest na podstawie art. 7 i 77 kpa, nie wykazując należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Nieustosunkowanie się do zarzutów odwołania narusza przepis art. 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z tym, że odniesienie się do zarzutów nie może mieć charakteru "sygnalnego". Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy.

Skład orzekający

Danuta Szydłowska

sprawozdawca

Jakub Linkowski

członek

Pamela Kuraś-Dębecka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykazanie, że organy administracji muszą wyczerpująco badać materiał dowodowy i odnosić się do wszystkich zarzutów strony, zwłaszcza w sprawach dotyczących odpowiedzialności podmiotów innych niż bezpośredni wykonawca czynności (np. załadowcy). Podkreśla znaczenie zasady prawdy materialnej i uczciwego procesu w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej załadowcy w kontekście kar za przejazd pojazdami nienormatywnymi. Interpretacja przepisów prawa o ruchu drogowym i kpa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne postępowanie dowodowe i prawidłowe uzasadnienie decyzji przez organy administracji. Jest to istotne dla prawników procesowych i przedsiębiorców z branży transportowej.

Sąd uchyla karę za przejazd nienormatywny: organ nie zbadał sprawy wystarczająco!

Dane finansowe

WPS: 15 000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1815/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-01-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-09-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Szydłowska /sprawozdawca/
Jakub Linkowski
Pamela Kuraś-Dębecka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 917/19 - Wyrok NSA z 2022-11-08
II GZ 183/19 - Postanowienie NSA z 2019-10-15
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1260
art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1 pkt 1, art. 140aa ust. 3 pkt 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego Z. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 2867 (dwa tysiące osiemset sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
. Sygn. akt VI SA/Wa 1815/18
. UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 - zwanej dalej kpa), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 2, 4, 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 - zwanej dalej prd), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 - zwanej dalej udp), § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Z. " sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: strona, skarżąca) utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2018 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 (piętnaście tysięcy) złotych.
W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu 7 sierpnia 2017 r. w B. na ul. [...] (droga krajowa nr [...]) zatrzymano do kontroli dwuosiowy samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...]. Samochodem ciężarowym kierował P. R., który wykonywał krajowy przejazd drogowy na trasie z miejscowości W. do miejscowości S. z ładunkiem chemii gospodarczej w opakowaniach umieszczonych na paletach (ładunek podzielny) w imieniu przedsiębiorcy T.C. prowadzącego działalność pod firmą: K. Załadowcą przeważonego towaru były Z. Sp. z o.o. z siedzibą w W.
W wyniku pomiarów kontrolowanego samochodu ciężarowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnych norm:
- nacisk na pojedynczej osi napędowej 13,2 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 3,2 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 32 %),
- rzeczywista masa całkowita samochodu ciężarowego 19 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 1 t (przekroczenie dopuszczalnej wartość 5,55 %),
- podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 14 maja 2015 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/H o nr fabrycznych: [...] i [...], które w dniu kontroli legitymowały się świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w G. w dniu 25 maja 2017 r. z datą ważności do dnia 31 maja 2019 r. dla wagi o nr [...] i z dnia 20 kwietnia 2017 r. z datą ważności do dnia 30 kwietnia 2019 r. dla wagi o nr [...]. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia 7 sierpnia 2017 r.
Główny Inspektor przytoczył treść przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia i wyjaśnił, że zgodnie z art. 140aa ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.
Stosownie do treści ust. 3 ww. artykułu karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na:
1) podmiot wykonujący przejazd;
2) podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1.
Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu organ uznał je za bezzasadne.
Organ wyjaśnił, że karę pieniężną nałożono na stronę jako załadowcę kontrolowanego pojazdu. Okoliczność ta wynika z treści zeznań kierowcy, a zgromadzony materiał dowodowy to potwierdza. W ocenie organu brak jest podstaw do podważania wiarygodności treści zeznań kierowcy, złożonych w chwili kontroli z pouczeniem o odpowiedzialności za fałszywe składanie zeznań.
Strona w toku postępowania przed organem I i II instancji nie przedstawiła żadnych ustaleń umownych zawartych z przewoźnikiem, a zatem organ odmówił wiarygodności argumentacji o jakichkolwiek ustaleniach pomiędzy tymi dwoma podmiotami. Jeśli takie ustalenia umowne były zawarte to strona powinna była przedstawić zapisy stosownej umowy, lecz takich dokumentów nie przedstawiła. To ustalenia z kontroli przedstawią stan faktyczny, a strona nie przedstawiła takich dowodów, które mogłyby podważyć istotne ustalenia kontroli. W związku z powyższym organ stwierdził, że kierowca nie uczestniczył w załadunku, nie doładowywał nigdzie po wyjedzie z terenu załadunku, a ilość ładunku, stan rozmieszczania z chwili kontroli odpowiadał stanowi z załadunku.
Zdaniem organu odwoławczego brak jest podstaw do przeprowadzania dodatkowego postępowania, celem ustalania jakie relacje łączyły skarżącą Spółkę z przewoźnikiem, skoro przebieg czynności załadunku została dokładnie opisany w treści zeznań kierowcy. W ocenie organu odwoławczego zgromadzony materiał wskazuje, że strona, jako załadowca miała wpływ na powstanie naruszenia ujawnionego podczas kontroli drogowej. Strona po wykonaniu załadunku nie podjęła żadnych czynności, celem ustalenia weryfikacji rzeczywistej masy całkowitej pojazdu, pojazd nie był ważony, zarówno pod względem nacisków osi, jak i masy całkowitej pojazdu.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła mające wpływ na treść rozstrzygnięcia naruszenie przepisów postępowania tj.:
- art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa, przejawiające się w tym, że organ lI instancji w pełni zaabsorbował ustalenia dokonane przez organ I Instancji, który wydał decyzję bez zebrania całości materiału dowodowego potrzebnego dla dokładnego wyjaśnienia sprawy, naruszając zasadę prawdy materialnej, in concreto ustalił, że skarżąca jako nadawca odpowiadała za czynności ładunkowe przewozu pojazdem nienormatywnym bez odpowiedniego zezwolenia realizowanego przez podmiot trzeci, wyłącznie w oparciu o zeznania kierowcy pojazdu kontrolowanego, który to kierowca posiadał faktyczny i prawny interes w tym, aby swoją odpowiedzialność minimalizować i przerzucać ją na osoby trzecie, w tym skarżącą - bez podjęcia po stronie organu próby zbadania treści stosunku łączącego ją oraz przewoźnika i bez podjęcia próby zweryfikowania wiarygodności zeznań kierowcy poprzez skonfrontowanie ich z innymi dowodami osobowymi, takimi jak zeznania strony lub jej przedstawicieli w sytuacji, gdy ze złożonych przez stronę wyjaśnień wynika, że za czynności ładunkowe odpowiedzialny był przewoźnik, a w konsekwencji skarżąca nie występowała jako podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym w rozumieniu art. 140aa prd, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy albowiem pełne przeprowadzenie postępowania dowodowego pozwoli uznać zeznania kierowcy za niewiarygodne, co w rezultacie ma bezpośredni wpływ na sytuację prawną strony pod względem jej odpowiedzialności;
- art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez nierozpoznanie zarzutów odwołania opisanych w punkcie II odwołania strony, tj. zarzutu naruszenia art. 10 kpa, poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji oraz niezawiadomienie strony o zakończeniu postępowania dowodowego; co mogło mieć wpływ na wynik sprawy albowiem strona, nie znając wyniku postępowania dowodowego nie mogła wskazać na jej braki jeszcze na etapie I instancji, tj. braku podjęcia próby zebrania dodatkowych dowodów w celu zweryfikowania wiarygodności zeznań kierowcy na okoliczność statusu strony w procesie przewozu - którym to zeznaniom w tej części strona zarzuca nieprawdziwość - i oparcie rozstrzygnięcia w tym zakresie wyłącznie w oparciu o powyższe źródło dowodowe będące zeznaniem osoby mającej faktyczny i prawny interes w tym, aby bezpodstawnie obciążać stronę odpowiedzialnością;
- art. 107 § 3 kpa poprzez niezamieszczenia w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji stanowiska co do wskazanych zarzutów opisanych w punkcie II odwołania strony, tj. zarzutu naruszenia art. 10 kpa, poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się stronie, co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji organu I Instancji oraz niezawiadomienie strony o zakończeniu postępowania dowodowego, co uniemożliwia ocenę i weryfikację zaskarżonej decyzji; co mogło mieć wpływ na wynik sprawy albowiem stronie nieznane są motywy dlaczego w ocenie organu II Instancji brak możliwości wypowiedzenia się co do zakończonego postępowania dowodowego nie mogło by wpłynąć na inne ustalenia faktyczne w warunkach, w których strona zarzuca niewiarygodność zeznań kierowcy;
- art. 75 § 1 kpa poprzez stwierdzenie, że o tym, czy strona z przewoźnikiem zawarła stosowną umowę, w której to czynności ładunkowe należą do obowiązków przewoźnika, mogą być wykazane wyłącznie w oparciu o dokument, podczas gdy naruszony przepis statuuje zasadę otwartego systemu dowodów oraz równej mocy środków dowodowych, zgodnie z którą jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem; co mogło mieć wpływ na wynik sprawy albowiem przeprowadzenie dowodu osobowego pozwoliłoby na dokonanie ustaleń na okoliczność treści stosunku łączącego stronę oraz przewoźnika w zakresie czynności ładunkowych, co z kolei przekłada się bezpośrednio na ewentualną odpowiedzialność strony.
W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła i uzasadniła wskazane zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
Na rozprawie w dniu 29 stycznia 2019 r. skarżąca wskazała na brak ustaleń faktycznych dotyczących porównania wagi pojazdu w momencie załadunku i momencie kontroli, ponieważ od miejsca załadunku do miejsca kontroli jest ponad 300 km. Oświadczył, że posiada wagę na terenie zakładu, jednakże pojazd nie był ważony, tylko były ważone palety z towarem i waga tego ładunku wynika z faktury. Skarżąca złożyła załącznik do protokołu z rozprawy, w którym wskazano, że zamówiła samochód na 22 palety o ładowności 10 ton. Na podstawiony transport zostało załadowanych przez kierowcę 22 palety. Zgodnie z fakturą sprzedażową VAT [...] zostało sprzedanych 7920 sztuk płynu 1 litrowego o wadze 7.920 kg, których waga wraz z opakowaniem wynosiła 8449 kg. Do tego doszła waga 22 palet euro po 20 kg, co daje 440 kg. Całkowita waga towaru oraz palet wynosiła zatem 8.889 kg. O ustawieniu palet na samochodzie decydował kierowca przewoźnika. Skarżąca nie miała wpływu na działania związane z załadunkiem i jego rozmieszczaniem. Uzgodnienia dotyczące pojazdu, ładowności oraz przebiegu załadunku były dokonywane pomiędzy skarżącym a kierownikiem spedycji przewoźnika P. O. Z przewoźnikiem do czasu przedmiotowej kontroli skarżąca współpracowała od roku i w jej ocenie nie mogło dojść do omyłki w ładowności pojazdu. Skarżąca stwierdziła, że w sytuacji gdy przewoźnik miał zapewnić pojazd o ładowności do 10.000 kg, a waga załadowanego towaru nie przekraczała 9.000 kg, to nie mogło dojść do przeciążenia tylko na podstawie towaru nadanego przez skarżącą. W konsekwencji, zdaniem skarżącej organ nie zbadał, czy podczas podróży nie było zmian w składzie przewożonego ładunku, ani czy też kierowca nie dokonywał w trakcie podróży dodatkowych załadunków. Załadowca nie ma wpływu na to co się dzieje z ładunkiem i pojazdem po tym jak pojazd wyruszy w trasę, a okoliczność ta może stanowić o istnieniu przesłanek egzoneracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 2 pkt 35a prd. pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Stosownie zaś do treści art. 64 ust. 1 pkt 1 prd ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii wydawanego w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy. Natomiast w myśl art. 140aa ust. 1 prd za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd, a także na podmioty wykonujące inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1. (art. 140aa ust. 3 prd).
W tej sprawie karę za przejazd pojazdu nienormatywnego - skontrolowanego w dniu 7 sierpnia 2017 r. - nałożono na skarżącą uznając, że była ona załadowcą tego pojazdu oraz że wypełniły się przesłanki z art. 140aa ust. 3 pkt 2 prd.
Status określonego podmiotu w sprawie związanej z nienormatywnością pojazdu musi być oceniany przez pryzmat konkretnego naruszenia w ściśle określonych warunkach, jak i tego, w jaki sposób do niego doszło oraz jakiemu podmiotowi, poza wykonującym przewóz, stawiany jest w tym zakresie zarzut. Przy czym omawiany wpływ na powstanie danego naruszenia musi mieć jednocześnie charakter realny i bezpośredni, co oznacza, że nie może być on prostą konsekwencją czynności składających się na szeroko rozumiany proces transportu towarów (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2012 r., II GSK 1375/11).
Odpowiedzialność załadowcy - jako jednego z podmiotów wymienionych w art. 140aa ust. 2 pkt 3 prd - została zaś powiązana z "godzeniem się" lub "wpływem" na powstanie naruszeń.
NSA wielokrotnie podkreślał, że odpowiedzialność z tytułu przekroczenia maksymalnych norm nacisku osi na drogę i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, wobec ustawowo poszerzonego katalogu podmiotów odpowiedzialnych, nie następuje automatycznie, tj. nie wynika z samego faktu przekroczenia norm wagowych. Odpowiedzialność za przeważenie pojazdu lub naruszenie norm nacisku osi ma w istocie charakter kaskadowy i nieautomatyczny. NSA dopuszcza oczywiście możliwość odpowiedzialności nawet wszystkich uczestników przewozu naruszającego normy dotyczące przeciążenia pojazdu, a więc tak podmiotu wykonującego sam przewóz, jak i nadawcy, załadowcy, spedytora ładunku. Ważne jest jednak, aby każdy z nich odpowiadał za działanie bądź zaniechanie, które wiąże się z daną kategorią podmiotów (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2016 r., II GSK 2715/14).
Tak więc w przypadku podmiotów określonych w art. 140aa ust. 3 pkt 2 omawianej ustawy ich odpowiedzialność nie ma charakteru bezwzględnego, a zatem samo stwierdzenie wystąpienia naruszenia nie jest wystarczającą podstawą do nałożenia kary pieniężnej na te podmioty. W omawianej sytuacji właściwy organ musi wykazać, że okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują na wpływ lub zgodę nadawcy, załadowcy lub spedytora ładunku na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu. Oznacza to, że dowody takie powinny istnieć, a okoliczności załadunku towaru nie mogą budzić wątpliwości oraz dowody i okoliczności te powinny być na tyle jednoznaczne, aby nie pozostawiały żadnych wątpliwości, co do wpływu i godzenia się załadowcy na powstanie naruszeń.
W ocenie Sądu, Główny Inspektor Transportu Drogowego nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego do czego zobowiązany jest na podstawie art. 7 i 77 kpa, nie wykazując należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.
Granice orzekania przez organ II instancji wyznaczają ramy sprawy administracyjnej podlegającej ponownemu rozpoznaniu przez organ odwoławczy, zgodnie z treścią zasady dwuinstancyjności, nie zaś jedynie wnioski i zarzuty odwołania. Mają one jednak wpływ na zakres obowiązków tego organu. Jest on bowiem obowiązany rozpatrzyć i odnieść się do wszystkich zarzutów zawartych w treści odwołania.
Wykonanie tego obowiązku ma istotne znaczenie z punktu widzenia oceny prawidłowości czynionych przez organ odwoławczy ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy. Trzeba bowiem zwrócić uwagę, że twierdzenia, wnioski i zarzuty podniesione przez stronę w odwołaniu mieszczą się w pojęciu materiału dowodowego, o którym mowa w art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa, który – co należy podkreślić – musi zostać w całości i wnikliwie rozpatrzony przez organ. Powinno to znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego. W przeciwnym razie może dojść do naruszenia art. 7, 77 i 80 w zw. z art. 107 § 3 kpa
Tym samym organ odwoławczy nie może ograniczyć się do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie merytorycznie rozstrzygnąć sprawę. Organ odwoławczy rozpatruje więc sprawę ponownie w jej całokształcie, mając na uwadze nie tylko powyższe przepisy, ale także ogólne reguły postępowania administracyjnego (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt: II GSK 195/12, II GSK 392/11, II GSK 2333/11).
W niniejszej sprawie skarżąca na etapie odwołania od decyzji I instancji wskazywała, że nie został w sposób wyczerpujący zebrany materiał dowodowy.
W ocenie Sądu okoliczności przedstawione w załączniku do protokołu z rozprawy w konfrontacji z zebranym przez organ materiałem dowodowym potwierdzają, że istotnie sprawa nie została wyjaśniona w jej całokształcie. Organ odwoławczy oparł się bowiem jedynie na dokumentacji zgromadzonej przez organ I instancji na etapie kontroli pojazdu.
W przypadku gdy kara zostaje nałożona na załadowcę pojazdu to niezbędne jest dokładne i wnikliwe odniesienie się do wszystkich podnoszonych przez stronę argumentów i bezsporne ustalenie, czy kierowca kontrolowanego pojazdu nie doładowywał pojazdu po trasie, zwłaszcza, że jak podnosi skarżąca miejsce kontroli i miejsce załadunku dzieliła odległość 300 km. Ponadto z wyjaśnień skarżącej i znajdującej się w aktach sprawy faktury VAT [...] wynika że ładunek był normatywny.
W orzecznictwie podkreśla się, że nieustosunkowanie się do zarzutów odwołania narusza przepis art. 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z tym, że odniesienie się do zarzutów nie może mieć charakteru "sygnalnego". Chodzi bowiem o to, by organ w sposób wyczerpujący i jawny wskazał stronie motywy, które w jego ocenie stanowią o ich bezzasadności (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1371/12, cbois.nsa.gov.pl oraz wyrok WSA w Warszawie z 12 maja 2008r., sygn. akt VI SA/Wa 264/08, LEX nr 495343).
W wyroku z dnia 20 lutego 2014 r. (II GSK 1758/12 publ. LEX nr 1495108) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że obowiązek odniesienia się do stawianych przez stronę postępowania zarzutów wiąże się z regułą "uczciwego procesowania", która według Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza powinność wyczerpującego odniesienia się do wszystkich wysuniętych przez odwołujący się podmiot zarzutów i żądań (zob. wyrok NSA z 30 października 2001 r., III SA 1409/00, niepubl.; przywołany przez B. Gruszczyńskiego (w:) S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2006, s. 471 oraz wyrok NSA z 9 stycznia 2014r., sygn. akt II GSK 1371/12, cbois.nsa.gov.pl, także wyrok WSA w Warszawie z 28 marca 2007 r., sygn. akt VIII SA/Wa 135/07, LEX nr 378827, jak również wyrok WSA w Warszawie z 20 czerwca 2007 r., sygn. akt VIII SA/Wa 339/07, LEX nr 488568).
Podkreślenia wymaga, że Sąd administracyjny nie ma za zadanie wyręczania organów administracji w ich obowiązku stosowania zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 kpa, a realizowanej na mocy art. 107 § 3 kpa. Mocą tej zasady organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania.
Stąd Sąd uznał, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów procedury administracyjnej, w tym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa, jako że nie rozważono istotnych w sprawie - a przedstawionych powyżej - okoliczności, które pojawiły się w toku rozpoznania sprawy i mogły mieć decydujące znaczenie dla ostatecznego rozstrzygnięcia.
Sąd zaś, aby ocenić kontrolowany akt, musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym pełne odniesienie do wszystkich elementów stanu faktycznego podlegających ocenie. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę.
Podsumowując, przy ponownym rozpoznaniu sprawy zadaniem organu orzekającego będzie dokonać ponownej oceny wszystkich okoliczności sprawy z uwzględnieniem stanowiska skarżącej, a następnie dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji i zgodnie z art. 107 § 3 kpa wskazać fakty, które organ uznał za udowodnione oraz dowody, na których się oparł, oraz podać przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ww. ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI