VI SA/Wa 1812/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2012-10-31
NSAAdministracyjneWysokawsa
gry hazardoweautomaty o niskich wygranychzezwoleniaprawo wspólnotowedyrektywa 98/34/WEprzepisy technicznenotyfikacjaTSUEOrdynacja podatkowapostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów celnych dotyczące zezwoleń na gry hazardowe, uznając, że ustawa o grach hazardowych mogła wymagać notyfikacji Komisji Europejskiej jako przepis techniczny.

Spółka T. Sp. z o.o. złożyła wniosek o zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Postępowanie zostało umorzone przez organy celne na podstawie przepisów przejściowych ustawy o grach hazardowych. Spółka zaskarżyła decyzje, argumentując m.in. naruszenie prawa wspólnotowego z powodu braku notyfikacji ustawy. Sąd, opierając się na wyroku TSUE w sprawie C-213/11, uznał, że ustawa mogła zawierać przepisy techniczne wymagające notyfikacji i uchylił zaskarżone decyzje, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła wniosku spółki T. Sp. z o.o. o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Postępowanie zostało wszczęte na gruncie ustawy o grach i zakładach wzajemnych, jednak w trakcie jego trwania weszła w życie nowa ustawa o grach hazardowych. Zgodnie z przepisami intertemporalnymi tej ustawy, postępowania wszczęte i niezakończone przed jej wejściem w życie miały być umarzane. Organy celne, stosując się do tych przepisów, umorzyły postępowanie, a następnie utrzymały w mocy decyzję o umorzeniu. Spółka zaskarżyła te decyzje, podnosząc zarzut naruszenia prawa wspólnotowego, wskazując, że ustawa o grach hazardowych, jako zawierająca przepisy techniczne, powinna była zostać notyfikowana Komisji Europejskiej zgodnie z dyrektywą 98/34/WE. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zawieszając postępowanie w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w podobnej sprawie (C-213/11), ostatecznie uznał skargę za zasadną. Sąd, odwołując się do wyroku TSUE, stwierdził, że przepisy ustawy o grach hazardowych dotyczące zakazu wydawania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, mogą stanowić 'przepisy techniczne' w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, jeśli mają istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż tych automatów. Ponieważ organy celne nie przeprowadziły stosownych ustaleń faktycznych w tym zakresie, sąd uchylił zaskarżone decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność uwzględnienia wytycznych TSUE.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te mogą stanowić przepisy techniczne, jeśli mają istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych, co wymaga od sądu krajowego przeprowadzenia stosownych ustaleń faktycznych.

Uzasadnienie

TSUE w wyroku C-213/11 uznał, że przepisy krajowe zakazujące wydawania zezwoleń na gry na automatach o niskich wygranych poza kasynami mogą być uznane za przepisy techniczne, jeśli wpływają na sprzedaż lub właściwości tych automatów. Sąd krajowy powinien dokonać takich ustaleń, uwzględniając m.in. ograniczenia liczby miejsc prowadzenia gier, liczbę kasyn i automatów, a także możliwość przeprogramowania automatów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

u.g.h. art. 8

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

u.g.h. art. 118

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

u.g.h. art. 129 § ust. 2

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

dyrektywa 98/34/WE art. 1 § pkt 11

Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r.

dyrektywa 98/34/WE art. 8 § ust. 1 akapit pierwszy

Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r.

Pomocnicze

O.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

u.g.z.w.

Ustawa z dnia 29 lipca 1992r. o grach i zakładach wzajemnych

p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

dyrektywa 98/34/WE art. 1 § pkt 2 i 5

Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r.

dyrektywa 98/34/WE art. 1 § pkt 4

Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawa o grach hazardowych, wprowadzając zakazy dotyczące gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami, mogła stanowić przepis techniczny wymagający notyfikacji zgodnie z dyrektywą 98/34/WE, a jej brak skutkuje niemożnością stosowania tych przepisów wobec jednostek.

Godne uwagi sformułowania

przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie 'przepisy techniczne' w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej dyrektywy, w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów. Skutkiem prawnym niedopełnienia obowiązku notyfikacji jest niemożność zastosowania przepisów technicznych, na którą można powoływać się w postępowaniu w stosunku do jednostek.

Skład orzekający

Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Izabela Głowacka-Klimas

członek

Pamela Kuraś-Dębecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o grach hazardowych w kontekście prawa UE, obowiązek notyfikacji przepisów technicznych, skutki braku notyfikacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wejściem w życie ustawy o grach hazardowych i jej zgodnością z prawem UE w momencie jej uchwalania. Konieczność indywidualnych ustaleń faktycznych w każdej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zgodności polskiego prawa z prawem UE, a konkretnie obowiązku notyfikacji przepisów technicznych, co ma znaczenie dla wielu branż. Wyrok TSUE i jego implementacja przez polski sąd są kluczowe dla zrozumienia tej problematyki.

Czy polskie prawo hazardowe było nieważne przez brak zgody z UE? Sąd wyjaśnia.

Sektor

gry hazardowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1812/12 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-10-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-09-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Izabela Głowacka-Klimas
Pamela Kuraś-Dębecka
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Sygn. powiązane
II GSK 312/13 - Postanowienie NSA z 2015-07-03
II GSK 1656/15 - Wyrok NSA z 2015-11-05
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant st. sek. sąd. Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2012 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...]. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2010 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz T. Sp. z o.o. z siedzibą w C. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2010 r.,
nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), dalej: "O.p." w zw. z art. 8, art. 118 i art. 129 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 z późn. zm.), dalej: "u.g.h.", po rozpatrzeniu odwołania T. Sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej nazywaną: skarżącą, Spółką) od decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa mazowieckiego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia:
W dniu [...] czerwca 2009 r. do Dyrektora Izby Celnej w [...] wpłynęło pismo T. Sp. z o.o. z siedzibą w C. zawierające wniosek o udzielenie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...].
Pismem z dnia [...] października 2009 r. Spółka uzupełniła wniosek.
W związku z wejściem w życie z dniem 31 października 2009 r. ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323) uległy zmianie przepisy ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004r., Nr 4, poz. 27 z późn. zm.), dalej: "u.g.z.w.", określające kompetencje organów udzielających zezwoleń w zakresie gier i zakładów wzajemnych. Właściwy do wydawania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych stał się dyrektor izby celnej.
Następnie z dniem 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa o grach hazardowych, która w art. 144 uchyliła ustawę o grach i zakładach wzajemnych.
Dyrektor Izby Celnej w [...] powołując się na art. 118 i art. 129 ust. 2 u.g.h., który stanowi, że postępowania w sprawie wydania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, umarza się oraz na art. 208 § 1 O.p. stosowany na mocy art. 8 u.g.h., decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] postępowanie umorzył.
T. Sp. z o.o. z siedzibą w C. złożyła odwołanie od powyższej decyzji.
Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2010 r.,
nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazał, że skoro sprawa Spółki nie została rozstrzygnięta do końca grudnia 2009 r., to postępowanie toczące się po tej dacie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.
Odnosząc się do podnoszonego zarzutu obowiązku notyfikacji ustawy o grach hazardowych jako zawierającej przepisy techniczne, organ odwoławczy odwołując się do art. 1 pkt 2 i załącznika V do dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U. UE L 204, s. 37 z późn. zm.), dalej jako: "dyrektywa 98/34/WE", uznał, że zastosowane w sprawie przepisy ustawy o grach hazardowych nie wymagały notyfikacji.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. Sp. z o.o. z siedzibą w C. Zarzuciła rozstrzygnięciu:
- oparcie na przepisach ustawy o grach hazardowych, która podczas uchwalania nie była notyfikowana mimo obowiązku wynikającego z dyrektywy 98/34/WE, co skutkowało tym, że ustawa ta została wprowadzona z naruszeniem prawa wspólnotowego, a tym samym pozostaje prawnie bezskuteczna i nie może być stosowana,
- naruszenie art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 O.p. poprzez niezapewnienie stronie na etapie postępowania odwoławczego czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, w szczególności poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez zapewnienia Spółce prawa do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.
W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
Dyrektor Izby Celnej w [...] w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko i wnosił o jej oddalenie.
Postanowieniem z dnia [...]września 2011 r. w sprawie VI SA/Wa 257/11 WSA zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne na mocy art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.". Powodem zawieszenia było wystąpienie przez WSA w Gdańsku z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (w skrócie: TSUE) w sprawie III SA/Gd 262/10.
Postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. Sąd podjął z urzędu zawieszone postępowanie w związku z zakończeniem postępowania przed TSUE.
Pismem z dnia [...] października 2012 r. Spółka podtrzymała dotychczasowe stanowisko i przywołała dodatkowe argumenty związane z wyrokiem TSUE w sprawie C-213/11.
Na rozprawie w dniu [...] października 2012 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] przedstawił swoje stanowisko, także odnosząc się do wyroku TSUE w sprawie C-213/11. Organ nadal wnosił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W ocenie sądu skarga T. Sp. z o.o. z siedzibą w C. zasługuje na uwzględnienie.
Należy zauważyć, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy, w myśl
art. 133 § 1 p.p.s.a. i nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy Spółka pismem z dnia [...] czerwca 2009 r., które wpłynęło do Izby Skarbowej w [...] w dniu [...] czerwca 2009 r., złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w proponowanych przez siebie punktach gier na terenie województwa mazowieckiego. Wystąpiła więc z wnioskiem pod rządami ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach i zakładach wzajemnych. Natomiast obie zaskarżone decyzje – pierwsza z dnia [...] lipca 2010 r., a druga - z dnia [...] listopada 2010 r. zostały wydane już w czasie obowiązywania nowej ustawy - ustawy o grach hazardowych, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2010 r.
W myśl art. 118 u.g.h. do postępowań wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia jej w życie ustawy, tj. dniem 1 stycznia 2010 r., stosuje się przepisy tej ustawy, o ile ta ustawa nie stanowi inaczej. Z kolei art. 129 ust. 2 u.g.h. nakazuje umorzyć postępowania w sprawie wydania pozwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy. Organ stosując się do tak sformułowanych przepisów intertemporalnych wydał zaskarżone decyzje.
Jednakże wskutek wniosków WSA w Gdańsku o wydanie przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w trybie prejudycjalnym orzeczeń co do wykładni art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, Trybunał ten wydał w dniu 19 lipca 2012 r. wyrok w sprawie C-213/11 obejmującej połączone sprawy: C-213/11, C-214/11, C-217/11.
W sprawie C-217/11 (polska sygnatura III SA/Gd 262/10) pytanie prejudycjalne brzmiało: "Czy przepis art. 1 pkt 11 dyrektywy [98/34] powinien być interpretowany w ten sposób, że do "przepisów technicznych", których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust.1 wymienionej dyrektywy, należy taki przepis ustawowy, który zakazuje wydawania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych?".
Rozpoznając łącznie wszystkie trzy wnioski, TSUE stwierdził, że artykuł 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, ostatnio zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20 listopada 2006 r., należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej dyrektywy, w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów. Dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego.
Przepis art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE zawiera następującą definicję "przepisów technicznych": "przepisy techniczne", specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług, włącznie z odpowiednimi przepisami administracyjnymi, których przestrzeganie jest obowiązkowe, de iure lub de facto, w przypadku wprowadzenia do obrotu, świadczenia usługi, ustanowienia operatora usług lub stosowania w Państwie Członkowskim lub na przeważającej jego części, jak również przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne Państw Członkowskich, z wyjątkiem określonych w art. 10, zakazujące produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i stosowania produktu lub zakazujące świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług.
Przepisy techniczne obejmują de facto:
- przepisy ustawowe, wykonawcze lub administracyjne Państwa Członkowskiego, które odnoszą się do specyfikacji technicznych bądź innych wymagań lub zasad dotyczących usług, bądź też do kodeksów zawodowych lub kodeksów postępowania, które z kolei odnoszą się do specyfikacji technicznych bądź do innych wymogów lub zasad dotyczących usług, zgodność z którymi pociąga za sobą domniemanie zgodności z zobowiązaniami nałożonymi przez wspomniane przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne,
- dobrowolne porozumienia, w których władze publiczne są stroną umawiającą się, a które przewidują, w interesie ogólnym, zgodność ze specyfikacjami technicznymi lub innymi wymogami albo zasadami dotyczącymi usług, z wyjątkiem specyfikacji odnoszących się do przetargów przy zamówieniach publicznych,
- specyfikacje techniczne lub inne wymogi bądź zasady dotyczące usług, które powiązane są ze środkami fiskalnymi lub finansowymi mającymi wpływ na konsumpcję produktów lub usług przez wspomaganie przestrzegania takich specyfikacji technicznych lub innych wymogów bądź zasad dotyczących usług; specyfikacje techniczne lub inne wymogi bądź zasady dotyczące usług powiązanych z systemami zabezpieczenia społecznego nie są objęte tym znaczeniem.
Obejmuje to przepisy techniczne nałożone przez organy wyznaczone przez Państwa Członkowskie oraz znajdujące się w wykazie sporządzonym przez Komisję przed 5 sierpnia 1999 r. w ramach Komitetu określonego w art. 5.
Taka sama procedura stosowana jest przy wprowadzaniu zmian do tego wykazu".
Opierając się na powyższej definicji przepisów technicznych, TSUE stwierdził, że przepisy rozpatrywane w sprawach przez WSA w Gdańsku dotyczą automatów do gier o niskich wygranych w rozumieniu art. 1 pkt 1 dyrektywy 98/34/WE. Zatem przedmiotem postępowań przed sądem krajowym nie są zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego w rozumieniu art. 1 pkt 2 i 5 dyrektywy 98/34/WE
(pkt 27 wyroku).
Z kolei rozważając czy przepisy przejściowe ustawy o grach hazardowych dotyczące zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych można zaliczyć do kategorii "specyfikacji technicznych", TSUE argumentował, że nie odnoszą się one ani do automatów do gier o niskich wygranych, ani do ich opakowania, a więc nie określają żadnej ich cechy i tym samym nie zawierają specyfikacji technicznych w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE (pkt 28-30 wyroku).
Analizując następnie czy omawiane przepisy krajowe należą do kolejnej kategorii przepisów technicznych wymienionej w art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, obejmującej między innymi zakaz użytkowania, jeżeli ich skutek wykracza w sposób oczywisty poza samo określenie dopuszczalnych przeznaczeń produktu i nie polega jedynie na ograniczeniu sposobu jego użytkowania, TSUE zauważył, że chociaż uregulowania te przewidują zakaz wydawania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, to jednak zgodnie z art. 129 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych prowadzona na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy może być kontynuowana do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń przez podmioty, którym ich udzielono, według przepisów dotychczasowych. Skoro przepis ten pozwala na dalsze prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, a więc i na dalsze użytkowanie tych automatów po dniu wejścia w życie ustawy o grach hazardowych, to w tych okolicznościach przepisów przejściowych ustawy o grach hazardowych nie można uznać za przepisy krajowe pozwalające jedynie na marginalne użytkowanie automatów do gier o niskich wygranych (pkt 31-43 wyroku).
Oceniając zaś czy przepisy przejściowe ustawy o grach hazardowych można zaliczyć do kategorii "innych wymagań" w rozumieniu art. 1 pkt 4 dyrektywy 98/34/WE (czyli ustanawiających "warunki" determinujące w sposób istotny skład, właściwości lub sprzedaż produktu), TSUE stwierdził, że uregulowania te nakładają warunki mogące wpływać na sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych. Zakaz wydawania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami może bowiem bezpośrednio wpływać na obrót tymi automatami (pkt 35, 36 wyroku).
W tej sytuacji sad krajowy winien ustalić, czy takie zakazy, których przestrzeganie jest obowiązkowe de iure w odniesieniu do użytkowania automatów do gier o niskich wygranych, mogą wpływać w sposób istotny na właściwości lub sprzedaż tych automatów. Dokonując powyższych ustaleń, sąd krajowy powinien uwzględnić między innymi okoliczność, iż ograniczeniu liczby miejsc, gdzie dopuszczalne jest prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych, towarzyszy zmniejszenie ogólnej liczby kasyn gry, jak również liczby automatów, jakie mogą w nich być użytkowane. Winien również ustalić, czy automaty do gier o niskich wygranych mogą zostać zaprogramowane lub przeprogramowane w celu wykorzystywania ich w kasynach jako automaty do gier hazardowych, co pozwoliłoby na wyższe wygrane, a więc spowodowałoby większe ryzyko uzależnienia graczy. Mogłoby to wpłynąć w sposób istotny na właściwości tych automatów
(pkt 37-39 wyroku).
Mając na uwadze powyższe zalecenia TSUE, zdaniem składu orzekającego, przesądzenie czy przepisy ustawy o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry stanowią przepisy techniczne w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE (ograniczone do zakresu innych wymagań), co oznaczałoby, że ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej dyrektywy, może nastąpić po przeprowadzeniu ustaleń faktycznych, obejmujących m.in. porównanie liczb dotyczących miejsc, gdzie dopuszczalne jest prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych i liczby kasyn oraz liczb dotyczących automatów do gier w powiązaniu ze zmienionym stanem prawnym, ustalenie możliwości zaprogramowania albo przeprogramowania automatów do gier o niskich wygranych, ustalenie wpływu gier na automatach na uzależnienie graczy, także w kontekście zwiększania wygranych na automatach według nowych uregulowań. Ustalenia te umożliwią dopiero rozstrzygnięcie czy omawiane przepisy ustawy o grach hazardowych wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów, a w konsekwencji czy mają charakter techniczny w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Ewentualne ustalenie, że omawiane regulacje miały charakter techniczny i wobec tego, że nie zostały notyfikowane Komisji, spowoduje, iż nie będzie można się powoływać na nie wobec jednostek (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości WE z dnia 8 listopada 2007 r., sygn. akt C-20/05, LEX nr 326053).
Na kwestię tę zwrócił uwagę WSA w Gdańsku w postanowieniu z dnia z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Gd 262/10 (opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl), podnosząc, iż skutkiem prawnym niedopełnienia obowiązku notyfikacji jest niemożność zastosowania przepisów technicznych, na którą można powoływać się w postępowaniu w stosunku do jednostek (tak też Trybunał Sprawiedliwości WE w wyroku z dnia 8 września 2005 r., sygn. akt C-303/04 w sprawie Lidl Italia Srl v. Comune di Stradella, LEX nr 225727 i wyroku z dnia 26 września 2000 r., sygn. akt C-443/98 w sprawie Unilever Italia SpA v. Central Food SpA, LEX nr 82986).
Należy zauważyć, że wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
(Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta realizowana jest w wymiarze odnoszącym się do: oceny zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym, dochowania wymaganej procedury oraz respektowania reguł kompetencji. Następuje więc przy uwzględnieniu kryterium zgodności z prawem. Operując metodyką kontroli wykładni prawa w odniesieniu do stanowiącego przedmiot kontroli zaskarżonego aktu, sąd administracyjny bada (ocenia) jego legalność w zakresie odnoszącym się do kompetencyjno - proceduralnych podstaw działania organu administracji podejmującego rozstrzygnięcie w indywidualnej sprawie oraz materialnoprawnych podstaw jego wydania, kontrolując prawidłowość ich wykładni oraz prawidłowość ich zastosowania (por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 217/11, LEX nr 1137919 oraz powołane tamże orzecznictwo i doktryna).
Oznacza to, że sprawowanie kontroli oznacza pewnego rodzaju wtórność działań sądu wobec działań organów administracji. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania (korygowania) działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, nie zastępuje go w czynnościach. Sąd ten jest w zasadzie sądem kasacyjnym, orzekającym o zgodności albo niezgodności z prawem aktu lub czynności organu administracyjnego. Gdyby zaistniała potrzeba dokonania ustaleń służących merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego do uzupełnienia. W orzecznictwie został przyjęty pogląd, że jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, Sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (tak M. Masternak – Kubiak, Komentarz do art. 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, LEX).
Wobec tego, skoro prawa lub obowiązki jednostek są przedmiotem rozstrzygania przez organy administracji publicznej, to już na tych organach spoczywa obowiązek zastosowania właściwych przepisów, w tym stwierdzenia czy dane uregulowanie krajowe może być stosowane.
Sąd zauważa, że organ wydając zaskarżone decyzje nie dokonał ustaleń, o których mowa w treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości w jego punktach 37 - 39. Trybunał Sprawiedliwości UE w punktach tych przykładowo wymienił okoliczności, które winny być ustalone dla wyjaśnienia czy takie zakazy, których przestrzeganie jest obowiązkowe de iure w odniesieniu do użytkowania automatów do gier o niskich wygranych, mogą wpływać w sposób istotny na właściwości lub sprzedaż tych automatów. Przedstawienie przez organ argumentacji i ustaleń co do wytycznych TSUE zawartych w omawianym orzeczeniu na etapie postępowania sądowoadwministracyjnego, nie może być uznane za wypełnienie zaleceń TSUE. Są to bowiem ustalenia, które przesądzą, jakie przepisy materialne zostaną zastosowane i Spółka musi mieć zagwarantowane prawo zajęcia stanowiska w dwuinstancyjnym trybie administracyjnym, w którym sprawa jest rozstrzygana.
W konsekwencji należy uznać, że są to ustalenia mające istotny wpływ na wynik sprawy, co powoduje konieczność jest uchylenia zaskarżonych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania ze wskazówkami zawartymi w punktach 35 do 39 wyroku TSUE.
Z uwagi na powyższe okoliczności rozważanie pozostałych zarzutów skargi było na obecnym etapie postępowania bezprzedmiotowe.
W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżone decyzje, stwierdził, że z mocy art. 152 p.p.s.a. nie podlegają one wykonaniu, a o kosztach orzekł na mocy art. 200
i art. 205 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI