VI SA/Wa 1807/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za nieokazanie wykresówek, uznając błędną interpretację przepisów unijnych przez organy.
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę transportowego za nieokazanie wykresówek podczas kontroli. Przedsiębiorca argumentował, że w przypadku pojazdów z zainstalowanymi tachografami, służącymi do regularnych przewozów osób, wystarczające jest okazanie rozkładu jazdy i wykazu obowiązków kierowcy, zgodnie z jego interpretacją przepisów unijnych. Organy administracji utrzymywały, że brak okazania wykresówek stanowi naruszenie przepisów. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając błędną wykładnię przepisów przez organy i wskazując na potencjalne problemy z tłumaczeniem aktów prawnych UE.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę S. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w określonym okresie. Organ I instancji ustalił, że podczas kontroli dokumentacji przedsiębiorstwa stwierdzono brak okazania wykresówek za okres od stycznia do marca 2005 r. Skarżący w odwołaniu podniósł, że organy błędnie zinterpretowały art. 14 ust. 7 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, który jego zdaniem nie nakłada obowiązku okazywania wykresówek zamiast wykazu obowiązków i rozkładów jazdy, jeśli pojazd jest wyposażony w tachograf. Organy administracji argumentowały, że zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym i rozporządzeń unijnych, przedsiębiorca miał obowiązek okazania wykresówek. Sąd, analizując przepisy Rozporządzenia 3820/85 i 3821/85, uznał, że fakt zainstalowania tachografu nie oznacza automatycznie obowiązku jego używania, jeśli przedsiębiorca stosuje alternatywną metodę ewidencji (rozkład jazdy i wykaz obowiązków), zgodną z celem regulacji. Dodatkowo, Sąd zwrócił uwagę na potencjalny błąd w polskim tłumaczeniu art. 4 ust. 3 Rozporządzenia 3820/85, który mógł wpływać na prawidłowość zastosowania przepisów. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając, że organy nie zebrały i nie oceniły materiału dowodowego w sposób zgodny z prawem, a także naruszyły zasady postępowania administracyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, fakt zainstalowania tachografu nie oznacza automatycznie obowiązku jego używania, jeśli przedsiębiorca stosuje alternatywną metodę ewidencji (rozkład jazdy i wykaz obowiązków), zgodną z celem regulacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 14 ust. 7 Rozporządzenia 3820/85 wyłącza stosowanie art. 14 ust. 1-6 jedynie w odniesieniu do kierowców pojazdów wyposażonych w urządzenie rejestrujące używane zgodnie z przepisami Rozporządzenia 3821/85. Istotne jest nie tylko wyposażenie, ale i używanie tachografu zgodnie z przepisami. Brak obowiązku instalacji i używania tachografów w pojazdach objętych art. 14 ust. 1 Rozporządzenia 3820/85 pozwala na stosowanie metody uproszczonej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (23)
Główne
u.t.d. art. 92 § ust. 1 i ust. 2
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92 § ust. 2 pkt 2
Ustawa o transporcie drogowym
Rozporządzenie 3820/85 art. 14 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3820/85
Rozporządzenie 3820/85 art. 14 § ust. 2
Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3820/85
Rozporządzenie 3820/85 art. 14 § ust. 7
Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3820/85
Rozporządzenie 3821/85 art. 3 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85
Rozporządzenie 3821/85 art. 3 § ust. 4
Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85
Rozporządzenie 3821/85 art. 14 § ust. 2
Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85
Rozporządzenie 3820/85 art. 4 § pkt 3
Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3820/85
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie 561/2006 art. 26 § ust. 2
Rozporządzenie (WE) Nr 561/2006
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. a i c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ucpk
Ustawa o czasie pracy kierowców
Argumenty
Skuteczne argumenty
Fakt zainstalowania tachografu nie oznacza automatycznie obowiązku jego używania, jeśli stosowana jest alternatywna metoda ewidencji (rozkład jazdy i wykaz obowiązków). Przepisy unijne dopuszczają stosowanie uproszczonej ewidencji czasu pracy kierowców w przypadku regularnych krajowych usług przewozu osób, nawet jeśli pojazdy są wyposażone w tachografy. Potencjalny błąd w polskim tłumaczeniu art. 4 ust. 3 Rozporządzenia 3820/85, który mógł wpływać na prawidłowość zastosowania przepisów. Organy nie zebrały i nie oceniły materiału dowodowego w sposób zgodny z prawem.
Odrzucone argumenty
Przedsiębiorca miał obowiązek okazania wykresówek, ponieważ pojazdy były wyposażone w tachografy. Zainstalowanie tachografu automatycznie wyłącza możliwość stosowania rejestracji okresów prowadzenia pojazdu przy pomocy wykazów obowiązków i kopii rozkładów jazdy.
Godne uwagi sformułowania
"niniejszy artykuł nie ma zastosowania do kierowców pojazdów wyposażonych w urządzenie rejestrujące używane zgodnie z przepisami rozporządzenia (EWG) nr 3821/85" "w przypadku kierowców pojazdów używanych do regularnych usług przewozu osób kopia rozkładu jazdy i wyciąg z wykazu obowiązków w przedsiębiorstwie mogą zastąpić urządzenia rejestrujące" "fakt instalacji tachografu nie jest równoznaczny z obowiązkiem jego stosowania" "wprowadzanie obowiązku, którego niewykonanie jest zagrożone sankcją w drodze interpretacji przepisów jest sprzeczne z podstawowymi zasadami prawa" "w tym zakresie mamy dotyczenia z ewidentnym błędem dotyczącym nieprawidłowego przekładu aktu prawnego Wspólnot Europejskich na język ojczysty państwa członkowskiego"
Skład orzekający
Andrzej Wieczorek
przewodniczący sprawozdawca
Grażyna Śliwińska
członek
Andrzej Czarnecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących tachografów i czasu pracy kierowców w transporcie drogowym, zwłaszcza w kontekście regularnych przewozów osób oraz błędów w tłumaczeniu aktów prawnych UE."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed wejściem w życie Rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Interpretacja przepisów może być specyficzna dla danego stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i używania tachografów, a także pokazuje, jak błędy w tłumaczeniu aktów prawnych UE mogą wpływać na rozstrzygnięcia sądowe.
“Błąd w tłumaczeniu unijnego rozporządzenia kosztował przewoźnika karę? Sąd wyjaśnia, kiedy tachograf nie jest obowiązkowy.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 1807/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-12-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Czarnecki
Andrzej Wieczorek /przewodniczący sprawozdawca/
Grażyna Śliwińska
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Sygn. powiązane
II GSK 75/08 - Wyrok NSA z 2008-05-06
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi S. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia ... r. nr ... w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt prowadzenia pojazdu, podczas kontroli w przedsiębiorstwie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w L... z dnia ... r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Gółwnego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz S. O. kwotę ... (...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia ... r. nr ... działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 92 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2006 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.). lp. 1.11.11. ust. 1 lit. a załącznika do ustawy z dnia 6 września 2006 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31 grudnia 1985 ze zm.), art. 14 ust. 1 i 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L370 z 31 grudnia 1985 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania skarżącego S. O. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia ... r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości ... złotych utrzymał zaskarżoną decyzje w mocy.
Organ I instancji ustalił, że podstawę faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia, w rozpatrywanym zakresie, stanowiło nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w danym okresie. Powyższe stwierdzono podczas kontroli dokumentacji przedsiębiorstwa za okres od dnia 13 stycznia 2005 r. do dnia 31 marca 2005 r. i zakończonej sporządzeniem protokołu z dnia 10 lutego 2006 r. Organ po przeanalizowaniu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, protokołu kontroli z dnia 10 lutego 2006 r. oraz okazanej przez przedsiębiorcę ewidencji czasu pracy w/w kierowców i rozkładów jazdy, a także pozostałego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie uznał, iż przedsiębiorca nie okazał [...] wykresówek za kontrolowany okres.
W odwołaniu od niniejszej decyzji skarżący wnosi o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. Zdaniem skarżącego organ wydający decyzje dokonał błędnej interpretacji art. 14 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85. Zdaniem skarżącego przepis ten nie nakłada na przedsiębiorcę obowiązku okazywania wykresówek zamiast wykazu obowiązków kierowców oraz rozkładów jazdy.
Zdaniem organu II instancji zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Konsekwencją powyższego rozwiązania jest treść lp. 1.11.11 ust. 1 lit. a załącznika do ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którą karą w wysokości 300 złotych sankcjonuje się nie okazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, podczas kontroli w przedsiębiorstwie - za każdy dzień pracy kierowcy. Stosownie do art. 92 ust. 2 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty 30.000 złotych w odniesieniu do kontroli w przedsiębiorstwie.
Wskazano, że zgodnie z art. 14 ust. 1 i 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85. w przypadku regularnych krajowych usług przewozu osobowego oraz regularnych międzynarodowych usług przewozu osobowego, których końcowe punkty tras znajdują się w odległości do 50 km w linii prostej od granicy pomiędzy dwoma Państwami Członkowskimi i których trasa nie przekracza 100 km podlegających niniejszemu rozporządzeniu, rozkłady jazdy i wykazy obowiązków będą sporządzone przez przedsiębiorstwa. Zdaniem Organu niniejszy artykuł nie ma zastosowania do kierowców pojazdów wyposażonych w urządzenie rejestrujące używane zgodnie z przepisami rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Wskazano, że stosownie do art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki, ułożone w odpowiednim porządku, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek, ich kopie. Wykresówki są okazywane lub przekazywane na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.
Organ wskazał, że podczas przeprowadzonej kontroli stwierdzono, iż pojazdy marki [...] pozostające w prawnej dyspozycji pana S. O. zostały fabrycznie wyposażone w urządzenia rejestrujące. Przedsiębiorca nie przeczy tym twierdzeniom a nadto twierdzi, iż urządzeń nie wymontował i poddaje je regularnym legalizacjom. Zdaniem organu z brzmienia powoływanego art. 14 ust. 1 i 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 wynika, iż pojazdy były wyposażone w tachografy, kierowcy rejestrowali swoją aktywność przy użyciu tych tachografów, zatem przedsiębiorca miał obowiązek okazania wykresówek na żądanie inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, co z kolei wynika z treści art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. Organ II instancji podkreślił, iż przepisu art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 nie można czytać samodzielnie, bez łączenia go z innymi przepisami. Wskazał, że przepis art. 14 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 jest zasadą, od której rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3820/85 przewiduje wyjątek. W art. 14 ust. 7 powoływanego rozporządzenia, ustawodawca unijny wskazał wprost, iż "niniejszy artykuł nie ma zastosowania do kierowców pojazdów wyposażonych w urządzenie rejestrujące używane zgodnie z przepisami rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących w transporcie drogowym, a tym samym całość artykułu traktująca o obowiązku sporządzenia i posiadania harmonogramu pracy nie ma zastosowania, jeżeli pojazd jest w tachograf wyposażony". Zdaniem organu, w każdym takim przypadku przedsiębiorca ma obowiązek używania tachografu zgodnie z rozporządzeniem Rady (EWG) Nr 3821/85.
Biorąc pod uwagę powyższe organ uznał, że brak jest podstaw do zmiany decyzji.
W skardze do sądu skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej i decyzji ją poprzedzającej z uwagi na błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie, że skarżący prawidłowo używał tachografów.
Wskazał, że w zaskarżonej decyzji stwierdzono m.in., że: "całość artykułu traktująca o obowiązku sporządzania i okazania harmonogramu pracy nie ma zastosowania, jeżeli pojazd jest w tachograf wyposażony". Jego zdaniem zaprezentowana w decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego wykładnia przepisów Rozporządzenia nr 3820/85 jest błędna, a skarżący podczas kontroli przedsiębiorstwa nie miał obowiązku okazać tzw. wykresówek.
Podniósł, że aktualnie w omawianym zakresie obowiązują: Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985 r.), Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31 grudnia 1985 r.).
Wskazał, że Rozporządzenie (WE) nr 561/2006, które wchodzi w życie 11 kwietnia 2007 r. i zastępuje Rozporządzenia EWG nr 3820/85 i nr 3821/85 z pewnymi wyjątkami, co oznacza, że do czasu wejścia w życie tego rozporządzenia tj. do dnia 10 kwietnia 2007 r. nadal obowiązuje rozporządzenie nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. i zmienia ostatnie dotychczasowe uregulowania. Dla przedmiotowej sprawy szczególne znaczenie ma treść art. 26 ust. 2 rozporządzenia 561/2006, który wyznacza dzień 31 grudnia 2007 r. jako datę końcową zwolnienia z instalacji i używania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym.
Stwierdził, że do dnia wejścia w życie tego rozporządzenia, przedsiębiorca wykonujący krajowe regularne usługi przewozu osób może prowadzić ewidencję uproszczoną w zakresie przebiegu pracy w przedsiębiorstwie tj. sporządza rozkład jazdy i wykaz obowiązków kierowców obrazujący przebieg pracy w przedsiębiorstwie, co zapewnia przestrzeganie przez przedsiębiorcę norm czasu pracy kierowców w transporcie osobowym.
Podniósł, że art. 3 Rozporządzenia w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym: "urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 4 i art. 14 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3820/85" (art. 3 ust. 1).
Jego zdaniem istotna jest treść art. 3 ust. 4 ww. Rozporządzenia, gdyż zgodnie z tym przepisem: "Państwa Członkowskie mogą wymagać instalacji i stosowania urządzeń rejestrujących zgodnych z niniejszym rozporządzeniem względem wszystkich pojazdów, dla których ich instalacja i stosowanie nie jest wymagane przez ust. 1, art. 3 Rozporządzenia w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym".
Wskazał, że z zestawienia treści ww. przepisów wynika, że art. 3 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. reguluje w sposób ścisły i wyczerpujący kwestię instalacji oraz używania urządzeń rejestrujących w transporcie drogowym. Podniósł, że polski ustawodawca z uprawnienia określonego w art. 3 ust. 4 Rozporządzenia nie skorzystał, gdyż w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm.), brak jest przepisu nakładającego na polskich przewoźników wykonujących regularne krajowe usługi przewozu osób, obowiązek instalacji, jak również stosowania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym.
Odwołując się do art. 3 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. uznał, że przedsiębiorcy wykonujący regularne krajowe usługi przewozu osób, korzystają ze zwolnienia z instalacji urządzeń rejestrujących, a jeśli urządzenia są zainstalowane (np. fabrycznie), to również z używania tych urządzeń.
Analizując treść art. 14 ust. 1 Rozporządzenia (EWG) nr 3820/85, do którego odwołano się w treści art. 3 ust. 1 Rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 wskazał, że w treści tego przepisu jest mowa o: "regularnych krajowych usługach przewozu osób", oraz "regularnych międzynarodowych usługach przewozu osób (...)", a regulacja ta ma niewątpliwie zastosowanie do przedsiębiorstwa skarżącego.
Zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 Rozporządzenia w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, na przedsiębiorstwa zajmujące się "regularnymi krajowymi usługami przewozu osób" i "regularnymi międzynarodowymi usługami przewozu osób (...)", nałożono obowiązek sporządzania rozkładów jazdy i wykazów obowiązków kierowców. Wykaz obowiązków powinien wskazywać w odniesieniu do każdego kierowcy nazwisko, miejsce bazy oraz harmonogram opracowany z wyprzedzeniem dla różnych okresów prowadzenia pojazdu, innych prac oraz dyspozycyjności, a wykaz ten powinien być przechowywany przez przedsiębiorstwo przez okres jednego roku po upływie okresu, jaki obejmował (art. 14 ust. 6 Rozporządzenia nr 3820/85).
Treść całego art. 14 Rozporządzenia w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, szczegółowo reguluje "sporządzanie wykazu obowiązków kierowców" przez przedsiębiorstwo i zasady posługiwania się tym wykazem przez kierowców zatrudnionych przez przedsiębiorcę.
Jego zdaniem wskazanie na powyższe jest niezbędne, aby dokonać prawidłowej wykładni art. 14 ust. 7 Rozporządzenia nr 3820/85, zgodnie z którym artykuł ten nie ma zastosowania do kierowców pojazdów wyposażonych w urządzenie rejestrujące używane zgodnie z przepisami rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r.
Podniósł, że powołany przepis należy odczytywać stosując wykładnię językową oraz wykładnię systemową, tj. w powiązaniu z regulacją dotyczącą obowiązku sporządzania i posiadania wykazów obowiązków kierowców (art. 14 Rozporządzenia nr 3820/85), oraz jako formę uproszczonego dokumentowania i przestrzegania w przedsiębiorstwie przepisów o czasie pracy kierowców.
Wskazał, że treści art. 14 ust. 7 Rozporządzenia nr 3820/85 dotyczy jedynie "kierowców", a nie dotyczy "przedsiębiorców". Podniósł, że w treści ww. art. 14 na kierowców nałożono jedynie obowiązek "posiadania wyciągu z wykazu obowiązków i kopię rozkładu jazdy" (art. 14 ust. 5 rozporządzenia). Dlatego treść ust. 7 art. 14 należy odnieść do zwolnienia kierowców z obowiązku posiadania wykazu obowiązków i rozkładu jazdy, a nie można go stosować wobec innych obowiązków, w dodatku nałożonych na przedsiębiorcę.
Jego zdaniem warunkiem skorzystania z prawa do przedłożenia wykresówek w przypadku regularnych krajowych usług przewozu osób, jest używanie urządzeń rejestrujących zgodnie z przepisami rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. Tak więc, gdy urządzenia są używane nieprawidłowo, przedsiębiorca w czasie kontroli w firmie nie może przedłożyć wykresówek.
Wyjaśnił, że wszystkie pojazdy wprowadzone do obsługi przedmiotowej linii komunikacyjnej, a były to nowe autobusy marki [...] kompletowane przed wejściem na taśmę montażową w fabryce wyposażone zostały w najnowsze osiągnięcia techniki w dziedzinie motoryzacji, które mają wpływ na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Mając świadomość, że zwolnienia z obowiązku instalacji i używania tachografów określone w art. 3 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. są ograniczone w czasie, pomimo braku wówczas takiego obowiązku, skarżący zlecał również instalację tachografów, chcąc w ten sposób spełnić wymóg w przyszłości, jednak urządzeń tych nigdy nie używał zgodnie z przepisami rozporządzenia. Ze względu na poczucie obowiązku i odpowiedzialności za świadczone usługi oraz zapewnienia sobie jak najlepszej kontroli w zakresie przestrzegania przez kierowców przepisów, w szczególności odnoszących się do bezpieczeństwa w ruchu drogowym, skarżący zalecił swoim kierowcom stosowanie tachografów dla własnych potrzeb tylko przy obsłudze linii regularnej L... - W..., na której świadczy usługi, natomiast nigdy nie używał tachografów w przypadku przewozów okazjonalnych czy prywatnych (np. gdy kierowca nieodpłatnie pożyczył pojazd do obsługi swojego ślubu, przy wyjazdach do serwisu, czy innych przewozach świadczonych przez przedsiębiorcę nieodpłatnie na rzecz różnych organizacji i instytucji lub też w czasie używania pojazdu prywatnie przez skarżącego). Taki stan rzeczy został zaprezentowany Inspektorom WITD w L.... Wówczas Inspektorzy WITD jednoznacznie stwierdzili, że urządzenia stosowane są niezgodnie z przepisami rozporządzenia 3821/85 i na podstawie kart tachografu, jakimi dysponował przedsiębiorca (okazanych, lecz nie złożonych do akt sprawy), nie byli w stanie przeprowadzić kontroli w sposób przez nich zaplanowany, ponieważ kontrolowany dysponował tylko częścią zapisów tachografu.
Zdaniem skarżącego dokumenty firmy pozwalały przeprowadzić kontrolę firmy w sposób kompleksowy w zakresie określającym przedmiot kontroli w szczególności przestrzeganie przepisów dotyczących okresów prowadzenia pojazdu i obowiązkowych przerw w prowadzeniu oraz gwarantowanych okresów odpoczynku. Na szczególne uwzględnienie zasługuje jego zdaniem fakt, że z przedstawionych do kontroli dokumentów w tym umów z zatrudnionymi pracownikami wynika, że kierowcy pracujący w firmie C... wykonują dopuszczalne normy pracy i prowadzenia pojazdu na poziomie ok. 70 % oraz mają znacznie dłuższe od minimalnych przerwy i odpoczynki. Opisany stan faktyczny sprawy dowodzi, że podstawowy cel aktów prawnych regulujących czas pracy kierowców - poprawa warunków pracy i bezpieczeństwa w ruch drogowym, w przypadku przewozów realizowanych przez skarżącego został wypełniony z dużą rezerwą. Dlatego nasuwa się refleksja, że w przedmiotowej sprawie nie chodziło o przeprowadzenie kontroli, ale z góry założono - jako główny cel eliminację firmy kontrolowanego z rynku.
W związku z tym uznał, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej tj. przepisów art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), poprzez zaniechanie zebrania całego istniejącego materiału dowodowego w sprawie oraz błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i błędne przyjęcie, że skarżący prawidłowo używał tachografów.
Wskazał, że zaprezentowana przez niego wykładnia art. 14 Rozporządzenia nr 3820/85, jest również zgodna z ratio legis Rozporządzenia nr 3820/85, gdyż: "w przypadku kierowców pojazdów używanych do regularnych usług przewozu osób kopia rozkładu jazdy i wyciąg z wykazu obowiązków w przedsiębiorstwie mogą zastąpić urządzenia rejestrujące".
Jego zdaniem "oceny przypisywane "prawodawcy" mogą być odtwarzane na podstawie deklaracji formułowanych we wstępie do ustawy (preambuła, arenga) wskazujących "cel ustawy" (ratio legis), to znaczy stan rzeczy, który chce się przez wydanie ustawy osiągnąć". Wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że "dla wykładni przepisów aktu prawnego ważną rolę odgrywa preambuła zamieszczona w tym akcie. Preambuła nie jest normą prawną, stanowi natomiast pochodzące od organu, który wydał akt zaopatrzony w preambułę, wyjaśnienie podstawowych motywów wydanego akt, które nie mogą pozostać bez wpływu na wykładnię norm prawnych zawartych w akcie (...)". Wskazał, że skoro celem Rady była harmonizacja warunków konkurencji oraz poprawienie warunków pracy i bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a jednocześnie zwolniono kierowców pojazdów używanych do regularnych usług przewozu osób od używania urządzeń rejestrujących, to kopia rozkładu jazdy i wyciąg z wykazu obowiązków w przedsiębiorstwie mogą zastąpić wykresówki, niezależnie od tego, czy urządzenie jest zainstalowane i używane, gdyż taki był cel regulacji dotyczącej ochrony czasu pracy kierowców zawodowych.
W ocenie skarżącego, zasady interpretacji prawa administracyjnego w niniejszej sprawie zostały naruszone. Wykładnia ta narusza dosłowne brzmienie - "literę", przepisów regulujących czas pracy kierowców, oraz pomija kontekst Traktatu stanowiącego Wspólnotę Europejską, Rozporządzenia (EWG) nr 3820/85, Rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, oraz regulację ustaw krajowych. Ponadto, stanowisko organów transportu drogowego narusza również społeczny sens analizowanych przepisów, gdyż przedłożenie rozkładu jazdy i wykazu obowiązków poszczególnych kierowców, wprowadza skuteczną kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów o czasie pracy kierowców, czego nie negowały organy transportu drogowego w trakcie postępowania a nawet stanowisko takie uznawano za prawidłowe.
Dodał, że wykładnia art. 14 ust. 7 Rozporządzenia nr 3820/85 dokonana przez organ prowadzi do rozszerzającego interpretowania wyjątków, a: "tam gdzie reglamentacja działalności administracyjnej nie jest w sposób wyraźny dopuszczona, tam rozciąga się sfera wolności obywatelskich, która nie może być ścieśniona rozszerzającą interpretacją" (J. Starościak, Źródła prawa administracyjnego, s. 167).
Wskazał, że interpretacja ww. przepisów prawa prowadzi do wniosku, że przedsiębiorca używający pojazdów do krajowych regularnych usług przewozu osób, który ma zainstalowane urządzenia do rejestracji czasu pracy kierowców, w trakcie kontroli w przedsiębiorstwie przedkłada kopię rozkładu jazdy i wyciąg z wykazu obowiązków kierowców, może również okazać tzw. "wykresówki", choć ww. przepis jest jednoznacznie skierowany do "kierowców", a nie do "przedsiębiorców". Okazanie wykresówek w takim przypadku, jest uprawnieniem, lecz nie obowiązkiem i zasadą.
Dlatego też w jego ocenie brak okazania wykresówek przez kontrolowanego przedsiębiorcę, nie może podlegać penalizacji w myśl załącznika (lp. 11.4) do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst. jedn. Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.).
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację. Na rozprawie strony podtrzymały stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W świetle powołanych wyżej przepisów decyzja administracyjna, a w szczególności, jak to ma miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, nakładająca na podmiot karę, musi być oparta na obowiązującym przepisie prawa i zgodna z jego treścią. Tych wymogów nie spełniają wspomniane wyżej decyzje administracyjne.
Należy zauważyć, że Sąd administracyjny nie czyni w sprawie własnych ustaleń faktycznoprawnych, a jedynie, kontroluje zaskarżony akt pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Jednak taka merytoryczna kontrola może dojść do skutku w warunkach wyczerpujących istotę zagadnienia ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozpatrujący sprawę oraz odpowiedniego (tj. zgodnego z art. 107 § 3 k.p.a.) uzasadnienia decyzji. Inaczej Sąd uchyla decyzję z powodu naruszenia formalnoprawnych zasad prowadzenia postępowania, gdy mogło to rzutować na wynik sprawy, a Sądowi uniemożliwia prześledzenie przesłanek, którymi kierował się organ wydając decyzję.
Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny. Skarżący nieokazał łącznie [...] wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w danym okresie. Powyższe stwierdzono podczas kontroli dokumentacji przedsiębiorstwa za okres od dnia 13 stycznia 2005 r. do dnia 31 marca 2005 r. i zakończonej sporządzeniem protokołu z dnia 10 lutego 2006 r.
Kwestią sporną jest interpretacja przepisów:
• Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego ("Rozporządzenie 3820/85");
• Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym ("Rozporządzenie 3821/85");
• Ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców;
• Rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85.
Zasady rejestracji okresów prowadzenia pojazdów regulowane są głównie Rozporządzeniem 3820/85 i 3821/85. Ustawa o czasie pracy kierowców odnosi się do czasu pracy kierowców, co jest pojęciem szerszym niż "okres prowadzenia pojazdu" , gdyż czas pracy obejmuje także inne rodzaje czynności wykonywane przez kierowców (np. niezbędne formalności administracyjne, utrzymanie pojazdu w czystości). Rozporządzenie 3820/85 reguluje między innymi minimalne okresy przerw i okresy wypoczynku kierowców pojazdów. Ustawa odsyła w tym zakresie do przepisów Rozporządzenia 3820/85, gdyż jest ono aktem znajdującym bezpośrednie zastosowanie bez konieczności implementacji do prawa polskiego. Ucpk. wyłącza jedynie ze stosowania Rozporządzenia 3820/85 określone kategorie pojazdów (co jest wyraźnie dopuszczone przez art. 13 Rozporządzenia 3820/85).
Rozporządzenie 3820/85 określa wymogi w zakresie przerw i okresów odpoczynku kierowców. W preambule Rozporządzenia 3820/85 zawarta jest generalna zasada, iż "w przypadku kierowców pojazdów używanych do regularnych usług przewozu osób kopia rozkładu jazdy i wyciąg z wykazu obowiązków w przedsiębiorstwie mogą zastąpić urządzenia rejestrujące". Wyjątek w tym zakresie stanowią regularne przewozy międzynarodowe, bowiem zgodnie z zapisami preambuły Rozporządzenia 3820/85 "w interesie skutecznej kontroli pożądane jest, by regularne międzynarodowe usługi przewozu osób, z wyjątkiem niektórych usług granicznych, nie były nadal zwolnione z obowiązku instalacji i używania urządzeń rejestrujących".
Z cytowanymi postanowieniami preambuły Rozporządzenia 3820/85 skorelowane są postanowienia art. 14 Rozporządzenia 3820/85 i art. 3 Rozporządzenia 3821/85.
Art. 14 Rozporządzenia 3820/85 stanowi, iż:
"1. W przypadku:
- regularnych krajowych usług przewozu osób, oraz
- regularnych międzynarodowych usług przewozu osób, których końcowe punkty tras znajdują się w odległości do 50 km w linii prostej od granicy pomiędzy dwoma Państwami Członkowskimi i których trasa nie przekracza 100 km, podlegających niniejszemu rozporządzeniu, rozkłady jazdy i wykazy obowiązków sporządzane są przez przedsiębiorstwa.
2. Wykaz obowiązków wskazuje, w odniesieniu do każdego kierowcy, nazwisko, miejsce bazy oraz harmonogram opracowany z wyprzedzeniem dla różnych okresów prowadzenia pojazdu, innych prac oraz dyspozycyjności.
3. Wykaz obowiązków będzie zawierał wszystkie szczegółowe informacje, podane w ust. 2, dla minimalnego okresu obejmującego zarówno tydzień bieżący, jak i tygodnie bezpośrednio poprzedzające i następujące po tym tygodniu.
4. Wykaz obowiązków podpisuje kierownik przedsiębiorstwa lub osoba upoważniona do jego reprezentowania.
5. Każdy kierowca przydzielony do wykonania usługi określonej w ust. 1 posiada wyciąg z wykazu obowiązków i kopię rozkładu jazdy.
6. Wykaz obowiązków przechowywany jest przez przedsiębiorstwo przez okres jednego roku po upływie okresu, jaki obejmował. Przedsiębiorstwo wydaje wyciąg z wykazu zainteresowanemu kierowcy, na jego wniosek.
7. Niniejszy artykuł nie ma zastosowania do kierowców pojazdów wyposażonych w urządzenie rejestrujące używane zgodnie z przepisami rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym".
Natomiast Rozporządzenie 3821/85 dotyczy urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (tachografów) - w tym ich konstrukcji, instalacji, homologacji zasad użytkowania. Zgodnie z art. 3 ust 1 Rozporządzenia 3821/85
"1. Urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 4 i art. 14 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3820/85".
Art. 3 ust. 2 Rozporządzenia 3821/85 wprowadził możliwość wyłączenia przez Państwa Członkowskie pojazdów wymienionych w art. 13 ust. 1 rozporządzenia 3820/85 z zakresu stosowania rozporządzenia 3821/85.
Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 4 Rozporządzenia 3821/85 w odniesieniu do transportu krajowego Państwa Członkowskie mogą wymagać instalacji i stosowania urządzeń rejestrujących zgodnych z rozporządzeniem 3821/85 względem wszystkich pojazdów, dla których ich instalacja i stosowanie nie jest wymagane przez ust. 1. Polska nie skorzystała jednak z tego uprawnienia do rozszerzenia zakresu obowiązku instalowania i stosowania tachografów.
W sprawie należy ustalić czy, zgodnie z cytowanymi przepisami Rozporządzeń, a w szczególności art. 14 ust. 7 Rozporządzenia 3820/85 fakt zainstalowania w pojeździe urządzenia rejestrującego (tachografu) automatycznie wyłącza możliwość rejestracji czasu prowadzenia pojazdu przez kierowcę z użyciem kopii rozkładu jazdy i wykazu obowiązków kierowcy. Tak więc czy w/w przypadku istniała konieczność, obowiązek rejestrowania czasu prowadzenia pojazdu za pomocą wykresówek (tachografu).
Art. 3 Rozporządzenia 3821/85 wyłącza pojazdy wymienione w art. 14 ust. 1 Rozporządzenia 3820/85 z obowiązku instalacji i używania tachografów. Jednocześnie ust. 4 tegoż art. 3 dopuszcza wyraźnie możliwość rozszerzenia tego obowiązku przez poszczególne państwa członkowskie, również na pojazdy objęte art. 14 ust. 1 Rozporządzenia 3820/85.
Przepis art. 14 Rozporządzenia 3820/85 zamieszczony w Sekcji VIII zatytułowanej "Postępowanie kontrolne i kary" wprowadza w odniesieniu do usług wymienionych w ust. 1 (w tym regularnych krajowych usług przewozu osób) szereg obowiązków związanych z opracowywaniem wykazu obowiązków kierowcy, przechowywaniem przez przedsiębiorstwo wykazów obowiązków kierowców i kopii rozkładów jazdy oraz posiadania przez każdego kierowcę wyznaczonego do wykonania usługi przewozu wykazu obowiązków i kopii rozkładu jazdy.
Tak więc art. 14 ust. 1-6 Rozporządzenia 3820/85 nakłada na przedsiębiorców i kierowców określone obowiązki, które mają na celu prowadzenie ewidencji okresu prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynku danego kierowcy (sporządzanie wykazów obowiązków) oraz umożliwienie kontroli przestrzegania Rozporządzenia 3820/85 w zakresie wymagań dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu i minimalnych okresów przerw i odpoczynku (przechowywanie wykazów obowiązków kierowców oraz kopii rozkładów jazdy i posiadanie przez kierowcę realizującego przewóz każdorazowo wykazu obowiązków oraz kopii rozkładów jazdy).
Natomiast ust. 7 art. 14 Rozporządzenia 3820/85 wyłącza stosowanie tego artykułu do "kierowców pojazdów wyposażonych w urządzenie rejestrujące używane zgodnie z przepisami rozporządzenia (EWG) nr 3821/85".
W związku z tym można stwierdzić, że art. 3 ust. 1 Rozporządzenia 3821/85 ustanawia obowiązek instalacji i używania tachografów w pojazdach przeznaczonych do transportu drogowego osób lub rzeczy z wyjątkiem przypadków wymienionych między innymi w art. 14 ust. 1 Rozporządzenia 3820/85. Jednocześnie art. 3 ust. 1 Rozporządzenia 3821/85 nie zakazuje instalacji i używania tachografów również w pojazdach, o których mowa w art. 14 ust. 1 Rozporządzenia 3820/85, choć nie wprowadza takiego obowiązku. Jest to zgodne z zasadą wyrażoną w preambule Rozporządzenia 3820/85, że w stosunku do kierowców wykonujących regularne usługi przewozu osób kopia rozkładu jazdy i wykaz obowiązków mogą zastąpić urządzenia rejestrujące. Wynika więc z tego, iż Rozporządzenia w określonym zakresie dopuszczają dwie alternatywne możliwości rejestracji okresów prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku kierowców: metodę tzw. "uproszczoną" polegającą na sporządzaniu wykazów obowiązków w połączeniu z kopią rozkładu jazdy oraz metodę rejestracji przy pomocy tachografu (jest ona bardziej dokładna i wiarygodna).
Zdaniem Sądu art. 14 ust. 7 Rozporządzenia 3820/85 nie wprowadza zasady, iż fakt instalacji tachografu oznacza automatycznie brak możliwości stosowania rejestracji okresów prowadzenia pojazdów przy pomocy wykazów obowiązków i kopii rozkładów jazdy.
Fakt instalacji tachografu nie jest równoznaczny z obowiązkiem jego stosowania. Takiej normy nie zawiera żaden przepis Rozporządzenia 3820/85 ani 3021/85. Art. 14 ust. 7 Rozporządzenia 3820/85 wyłącza stosowanie art. 14 ust. 1-6 jedynie w odniesieniu do kierowców pojazdów wyposażonych w "urządzenie rejestrujące używane zgodnie z przepisami rozporządzenia (EWG) nr 3821/85", co wskazuje właśnie, iż istotny jest nie tyle sam fakt instalacji tachografu, ale również jego używania zgodnie z Rozporządzeniem 3821/85, tylko bowiem w takiej sytuacji cele obowiązków określonych w art. 14 ust. 1-6 Rozporządzenia 3820/85 będą zrealizowane poprzez rejestrację przy pomocy tachografu i w związku z tym zasadne będzie zwolnienie przedsiębiorcy z tych obowiązków (co art. 14 ust. 7 właśnie czyni).
Uznanie, iż tachograf zainstalowany musi być automatycznie używany również w sytuacji, gdy art. 3 ust. 1 Rozporządzenia 3821/85 w związku z art. 14 ust. 1 Rozporządzenia 3820/85 wyraźnie wyłącza obowiązek instalacji i używania tachografów, oznacza de facto wprowadzenie nowego obowiązku (którego niewykonanie zagrożone jest sankcją) w drodze wykładni przepisu. Jest to w dodatku wykładnia nie będąca wykładnią literalną (art. 14 ust. 7 Rozporządzenia 3820/85, jak zresztą żaden inny przepis nie wprowadza bowiem wprost obowiązku używania tachografu zawsze gdy jest on zainstalowany w pojeździe). Można raczej mówić o wykładni systemowej, zresztą błędnie dokonanej przez organy, gdyż opierającej się na założeniu, że uznanie iż instalacja tachografu nie jest równoznaczna z obowiązkiem jego użycia. Należy podkreślić, iż wprowadzanie obowiązku, którego niewykonanie jest zagrożone sankcją w drodze interpretacji przepisów jest sprzeczne z podstawowymi zasadami prawa zarówno polskiego (zasada demokratycznego państwa prawnego), jak i prawa unijnego.
Nowe Rozporządzenie, które jeszcze nie obowiązuje, wyraźnie łączy możliwość stosowania rejestracji "uproszczonej" z faktem braku tachografu zainstalowanego w pojeździe, co oznacza, iż zainstalowanie tachografu rzeczywiście wyłącza rejestrację "uproszczoną". Natomiast w art. 14 ust. 7 Rozporządzenia 3820/85 mowa jest o wyposażeniu w tachograf używany zgodnie z przepisami Rozporządzenia 3021/85. Wskazanie tych obu przesłanek (wyposażenia w tachograf i jego używania zgodnie z Rozporządzeniem 3821/85) wyraźnie wskazuje, iż nie są one tożsame, zaś jak zostało powyżej uzasadnione ratio legis art. 14 ust. 7 Rozporządzenia 3820/85 jest nie tyle ograniczenie możliwości stosowania rejestracji okresów prowadzenia pojazdu za pomocą wykazów obowiązków i kopii rozkładu jazdy, ale uniknięcie zbędnego dublowania różnych metod rejestracji okresów prowadzenia pojazdu.
Przedstawiona powyżej analiza przepisów prawnych odnoszących się do rejestracji okresów prowadzenia pojazdów przez kierowców wykonujących wewnątrz-unijny transport drogowy wskazuje, iż zgodnie z przepisami Rozporządzenia 3820/85 i 3821/85 fakt zainstalowania w pojeździe urządzenia rejestrującego (tachografu) nie oznacza automatycznie zakazu wykonywania przez przedsiębiorcę rejestracji okresów prowadzenia pojazdów przez kierowców za pomocą wykazów obowiązków i kopii rozkładów jazdy w sposób wskazany w art. 14 ust. 1-6 Rozporządzenia 3820/85.
Nadto należy stwierdzić, iż zgodnie z literalną treścią art. 4 pkt 3 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej - Wydanie polskie/Wydanie specjalne 2004 r.,Tom 01, str. 321), rozporządzenie powyższe nie ma zastosowania do przewozów dokonywanych "pojazdami przeznaczonymi do przewozu osób wykonywanego w ramach usług regularnych, których droga przebiegu przekracza 50 km".
W tym stanie rzeczy uznać trzeba, iż skarżący nie może być adresatem nałożonych na niego zaskarżoną decyzją sankcji administracyjnych, bowiem zgodnie z treścią przywołanego art. 4 pkt 3 ww. rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozów dokonywanych pojazdami przeznaczonymi do przewozu osób wykonywanego w ramach usług regularnych, których droga przebiegu przekracza 50 km.
W tym miejscu podkreślenia wymaga fakt, iż oficjalna wersja rozporządzenia w języku angielskim (dostępna w bazie internetowej aktów prawnych Unii Europejskiej -EUROLEX) dotycząca punktu 3 artykułu 4 przedmiotowego rozporządzenia zawiera unormowanie "does not exceed 50 kilometers", co należy przetłumaczyć jako "nie przekracza 50 kilometrów".
Z powyższego wynika, iż w tym zakresie mamy dotyczenia z ewidentnym błędem dotyczącym nieprawidłowego przekładu aktu prawnego Wspólnot Europejskich na język ojczysty państwa członkowskiego - w tym przypadku jest nim język polski.
Jedną z podstawowych zasad państwa prawa, wchodzącą także w zakres dorobku prawnego Wspólnot Europejskich, jest wymóg publikacji w języku urzędowym danego państwa wszystkich praw i obowiązków dotyczących obywateli danego państwa. Dla zapewnienia obowiązywania prawa wspólnotowego w Polsce konieczne jest opublikowanie dorobku prawnego Unii Europejskiej w języku polskim. Ma to na celu zapewnienie obywatelom możliwości zapoznania się z dotyczącym ich zakresem praw i obowiązków w języku urzędowym danego państwa. Brak możliwości zapoznania się z tekstem aktu prawnego w języku urzędowym skutkuje pogorszeniem sytuacji faktycznej i prawnej podmiotów z tego kraju. Osoby te nie mają bowiem możliwości zapoznania się we własnym języku z przysługującymi im uprawnieniami czy nałożonymi na nich obowiązkami, które mają być dla nich wiążące.
Brak możliwości zapoznania się z treścią aktu prawnego, z zakresem uprawnień i obowiązków w swoim urzędowym języku, prowadzi do nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji prawnej tych podmiotów.
W tym zakresie naruszona jest jedna z naczelnych zasad prawa wspólnotowego - zasada dyskryminacji ze względu na narodowość, wyrażona m.in. w art. 12 TWE. Poszanowanie praw podstawowych stanowi integralną część ogólnych zasad prawa, chronionych przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości. W jego orzecznictwie wielokrotnie przyjmowano zaś, że w: ramach struktury i celów TWE należy zapewnić ochronę tego rodzaju prawom, wynikającym z tradycji konstytucyjnych wspólnych państwom członkowskim. Podobne wnioski można wywieść z sytuacji braku urzędowego tłumaczenia lub nieprawidłowe tłumaczenie aktu prawnego w danym języku. W demokratycznym systemie prawa należy bowiem stworzyć warunki, w których przepis prawa będzie powszechnie dostępny i zrozumiały, a brak tłumaczenia lub nieprawidłowe tłumaczenie nie może prowadzić do pogorszenia sytuacji adresatów tego przepisu.
Należy przyjąć, iż opublikowanie tekstu aktu prawnego przez uprawniony organ w trybie oficjalnej promulgacji, jest wystarczające dla oparcia rozstrzygnięcia konkretnej sprawy na takim źródle prawa. Takie stanowisko jest uzasadnione, a takie urzędowe tłumaczenie może stanowić źródło prawa, którego normy mają być stosowane w zakresie regulowania praw i obowiązków obywateli jako, iż posiadają one walor aktów urzędowych.
W ocenie Sądu organ nie przeprowadzając postępowania mającego na celu wyjaśnienie okoliczności dotyczących błędnego przekładu aktu prawnego nie był upoważniony do zastosowania przepisów powołanego rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r. nr 3821/85 w zakresie dotyczącym tej sprawy, a zatem nie mógł wskazać jako podstawę materialnoprawną odpowiedzialności skarżącego art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 204, poz. 2088 ze zm.).
Nie przesądzając jednak sprawy, należy uznać, że przy założeniu ustalenia prawidłowego stanu faktycznego i prawnego organ był w pełni uprawniony i zobowiązany do prowadzenia postępowania w kierunku wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości.
Niemniej jednak w postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku, powinno stosownie do art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów na podstawie, których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz zawierać uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu takimi okolicznościami niewyjaśnionymi przez organ w trakcie postępowania i mogącymi mieć wpływ na wynik sprawy jest podnoszony przez stronę fakt błędnej interpretacji przepisów prawa oraz kwestia błędnego tłumaczenia aktu prawnego, którą Sąd podnosi z urzędu. Należy zważyć, że organy nie podniosły, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego przeprowadzenie kontroli jest niemożliwe lub utrudnione a nawet nie spróbowały prześledzić ewentualnych naruszeń w oparciu o dokumentację jednego kierowcy, by wtedy objąć kontrolą całość dokumentacji.
Rozpoznając ponownie sprawę organ zastosuje przedstawioną powyżej interpretację przepisów i ewentualnie dokona kontroli dokumentacji "uproszczonej" oraz odniesie się do przedstawionego wyżej błędu w tłumaczeniu przepisów Rozporządzenia.
Wszystkie przytoczone okoliczności świadczą o tym, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 kpa., które to naruszenie przepisów postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c. ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Stosownie do przepisu art. 152 p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu uchylonych decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 o ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI