VI SA/Wa 2866/24

VI SA/Wa 2866/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-07-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Nowecki
Maciej Borychowski /sprawozdawca/
Tomasz Sałek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151, art. 120, art. 119 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Maciej Borychowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 lipca 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 2023 r. nr [...] (dalej: "zaskarżona decyzja") Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "Organ", "Urząd Patentowy RP", "UPRP"), działający w trybie postępowania spornego, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2023 r. sprawy z wniosku Ł. G. (dalej: "Uczestnik postępowania") prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą L. w J. o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego [...]udzielonego na rzecz R. P. (dalej: "Uprawniony", "Skarżący"), prowadzącego działalność pod firmą P. R. P. z siedzibą w B., unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego [...].
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 102 w zw. z art 104 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 324, dalej: "p.w.p.") oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w ustalonym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] lipca 2022 r. Uczestnik postępowania złożył wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego [...]udzielonego na rzecz Skarżącego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że sporny wzór nie spełnia przesłanek stypizowanych w art. 102 ust. 1, art. 103 ust. 1, art. 104 ustawy p.w.p.
W ocenie Uczestnika postępowania już od co najmniej 2014 r. inne podmioty produkowały stoły biurowe tożsame wyglądem do stołów biurowych objętych ochroną udzieloną na rzecz Skarżącego. Uczestnik postępowania wskazał przy tym, że stoły takie były szeroko reklamowane w mediach społecznościowych oraz uwzględniane w prasie branżowej ogólnodostępnej, co najmniej od 2016 roku. Każdy konsument mógł zapoznać się z tym produktem i go nabyć. Wzór ten mógł zdecydowanie dotrzeć do wiadomości osób zajmujących się zawodowo dziedziną, której wzór dotyczy.
Stoły biurowe wytwarzane przez Skarżącego, a objęte ochroną wzoru przemysłowego nie różnią się zatem niczym od przeciwstawionych i mogą wprowadzać konsumenta w błąd, iż są to stoły o nazwie [...]produkowane przez firmę T. [...], czy przez innego przedsiębiorcę, gdyż takie stoły biurowe były od wielu lat produkowane i sprzedawane. Wzór ten jest niezwykle popularny. Skarżący miał więc pełne rozeznanie, że produkowany przez niego stół biurowy nie jest absolutnie niczym nowym i że takie stoły od wielu lat są już w sprzedaży. Tym samym w ocenie Uczestnika postępowania, stół [...] jest identyczny, jak zarejestrowany wzór przemysłowy uprawnionego. [...]były produkowane i sprzedawane co najmniej od 2014 roku i były one prezentowane zarówno w czasopismach, katalogach jak i na portalach społecznościowych, a więc mogły one dotrzeć do wiadomości nieograniczonej liczby osób przed datą zgłoszenia (1 kwietnia 2021 r). Nie można więc uznać, aby sporny wzór spełniał przesłankę nowości stypizowaną w artykule 103 p.w.p.
Ponadto Uczestnik postępowania wskazał, że porównując stoły prezentowane we wcześniej ujawnionych katalogach, z wzorem przemysłowym spornym, należy stwierdzić, iż ten ostatni wywołuje także takie samo ogólne wrażenie. Tym samym nie spełnia cechy indywidualnego charakteru stypizowanej w art. 104 p.w.p.
Pismem z dnia 29 sierpnia 2022 r. Uprawniony wniósł o oddalenie wniosku o unieważnienie spornego prawa. W uzasadnieniu swojego stanowiska Uprawniony przedstawił "tło sprawy", z którego wynikać ma zakres konkurencji pomiędzy uczestnikami sporu. W ocenie Skarżącego wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru [...]ma na celu pozbawienie Skarżącego możliwości ochrony swoich praw, tak by Uczestnik postępowania mógł w jeszcze szerszym zakresie, w tym przez popularny portal Allegro, czerpać zyski ze sprzedaży mebli według wzoru [...].
Z kolei w zakresie merytorycznych zarzutów braku nowości tudzież indywidualnego charakteru Skarżący podkreślił, że "Uczestnik postępowania wskazuje na stół Orlando produkowany przez przedsiębiorstwo T. [...]. Załączony do wniosku dowód w postaci oświadczenia producenta - [...], że stół [...] produkuje on od 2014 r. oraz pozostałe dowody, w tym miesięcznik Cztery Kąty nr [...]dowodzi jedynie, że faktycznie taki stół był w ofercie przedsiębiorstwa T. [...]w tamtym czasie. Uczestnik postępowania temu nie zaprzecza. Co więcej, powszechność magazynu Cztery Kąty, jak i jego branżowość, także nie budzi wątpliwości". Tym samym w ocenie Skarżącego, ujawnienie mebla - stołu [...] w roku 2014 r. nie jest sporne, jednakże wzór ten jest dalece odmienny od wzoru spornego. W dalszej części swojego stanowiska Skarżący dokonał analizy porównawczej wzoru spornego i wcześniej ujawnionego stołu [...]. Podkreślił przy tym, że pierwsze, ogólne porównanie obu spornych wzorów mebli - wzoru [...]i stołu [...] pozwala dostrzec między nimi różnice, choćby na poziomie ich konstrukcji. Stół [...] jest stołem rozkładanym, podzielonym na segmenty. Wzór uprawnionego w żadnej ze swych wersji nie jest rozkładany. Ponadto w ocenie Skarżącego wyraźnie w oczy rzuca się sam blat - w przypadku stołu [...] wykonany z litego dębu lub forniru dębowego zaś w stole wg wzoru [...]z dębowego blatu, który został wykonany z równych, o szerokości 4 cm lameli, połączonych ze sobą w technologii mikrowczepów, wobec czego ornamentacja obu stołów jest zupełnie różna.
W opinii Skarżącego nie można także nie dostrzec kierunku usłojenia drewna – w przypadku stołu [...]przebiega ono według krótszej krawędzi, zaś w stole uprawnionego zawsze według jego dłuższej krawędzi. Tym samym wzór przeciwstawny stół [...] jest daleko odmiennym wzorem od wzoru spornego. Zorientowany użytkownik bez trudu dostrzegłby różnice między tymi wzorami i z całą pewnością nie pomyliłby ich ze sobą. Na rozprawie w dniu 4 września 2023 r. Uczestnik postępowania podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Skarżący prawidłowo zawiadomiony nie stawił się na rozprawie.
Decyzją z dnia [...] września 2023 r. nr [...]Urząd Patentowy RP po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2023 r. sprawy z wniosku Uczestnika postępowania o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego [...]udzielonego na rzecz Skarżącego unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego [...].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy RP wskazał, że w świetle art. 89 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 117 ust. 1 p.w.p. prawo z rejestracji wzoru przemysłowego może być unieważnione w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która wykaże, że nie zostały spełnione warunki wymagane do uzyskania tego prawa. Ponadto zgodnie z art. 315 ust. 3 p.w.p. ustawowe warunki do uzyskania prawa w zakresie wzorów przemysłowych ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wzoru przemysłowego.
Organ wskazał, że przedmiotowej sprawie wzór przemysłowy [...]został zgłoszony do Urzędu Patentowego RP celem uzyskania ochrony w dniu [...] kwietnia 2021 r.
Przedstawiając kontekst sprawy UPRP podkreślił, że w przedmiotowej sprawie Uczestnik postępowania podniósł zarzut braku cechy nowości oraz indywidualnego charakteru, a więc przesłanek stypizowanych w art. 102 i doprecyzowanych w art. 103 i 104 p.w.p. Urząd Patentowy RP był zatem zobowiązany do analizy materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w kontekście tych zarzutów. Ponadto Organ wskazał przy tym, że nie mógł w zakresie materiału dowodowego, zastępować stron postępowania - strony postępowania winny dostarczyć materiał dowodowy, który musi zostać zbadany i rozpatrzony w całości przez Organ.
Urząd Patentowy RP zaznaczył, że w świetle art. 102 ust. 1 p.w.p., w brzmieniu obowiązującym w dniu zgłoszenia spornego wzoru tj. w dniu 1 kwietnia 2021 r. wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego i części, nadana mu, w szczególności, przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Przepis art. 102 ust. 2 p.w.p. precyzuje, że wytworem jest każdy przedmiot wytworzony w sposób przemysłowy lub rzemieślniczy, obejmujący w szczególności opakowanie, symbole graficzne oraz kroje pisma typograficznego, z wyłączeniem programów komputerowych.
Systematyzując powyższą definicję, Organ podkreślił, iż aby postać wytworu można było uznać za wzór przemysłowy podlegający ochronie muszą zostać spełnione kumulatywnie dwie przesłanki:
- nowość (art. 103 ust. 1 p.w.p.);
- indywidualny charakter (art. 104 p.w.p.).
Innymi słowy, Organ wskazał, że wzór przemysłowy nie może być zarejestrowany jeśli nie spełnia choćby jednej z przesłanek stypizowanych w art. 102, a dookreślonych w art. 103 oraz w art. 104 p.w.p. W świetle art. 103. ust 1. "Wzór przemysłowy uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, z zastrzeżeniem ust. 2. Wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy rożni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami".
Z kolei w myśl art. 104 ust. 1 "Wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym
charakterem, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, rożni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo".
Organ skonkludował zatem, że z obu powyższych przepisów wynika, iż wcześniejszy wzór przemysłowy (wytwór) może stanowić przeciwstawienie gdy doszło do jego wcześniejszego publicznego udostępnienia. Zdaniem UPRP sporny wzór przemysłowy nie spełnia cechy indywidualnego charakteru (art. 104 p.w.p.).
Organ zaznaczył, że oceny posiadania indywidualnego charakteru lub jego braku należy dokonywać przez pryzmat zorientowanego użytkownika, czyli osoby, która w sposób stały używa danego produktu, przy czym wystarczy, aby była to osoba, która ma wystarczający zasób wiedzy ogólnej, by ocenić wzór. Miarodajny dla oceny powinien być użytkownik, który styka się z produktem by skorzystać z niego zgodnie z przeznaczeniem.
W świetle powyższego Urząd Patentowy RP uznał, iż dla spornego wzoru zorientowanym użytkownikiem będą zarówno osoby mające stały kontakt z meblami typu stoły biurowe, a więc studenci, pracownicy biurowi, nauczyciele, wykładowcy, uczniowie etc. Organ nadto wskazał, że za zorientowanych użytkowników nie mogą być natomiast uznane osoby, które zajmują się produkcją lub projektanci mebli w tym stołów biurowych, są one bowiem fachowcami lub specjalistami w zakresie tych opakowań.
Urząd Patentowy RP podkreślił, że przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru uwzględniać należy rodzaj produktu, w którym zastosowano wzór lub produkt, który wzór ucieleśnia, a także, w szczególności sektor przemysłu, do którego produkt taki należy oraz stopień swobody projektanta przy tworzeniu wzoru. Zależnie od zakresu swobody projektanta oceniany jest indywidualny charakter wzoru. Przy małym marginesie swobody twórczej już stosunkowo niewielkie różnice nie pozostaną niezauważone przez poinformowanego użytkownika i będą wystarczające dla stwierdzenia indywidualnego charakteru wzoru. Natomiast w przypadkach, gdy swoboda jest duża, wymagane będą większe różnice dla uznania, iż wzór spełnia tę przesłankę. Organ zauważył także, że ocena zakresu swobody twórczej powinna być dokonywana również z perspektywy zorientowanego użytkownika.
W następstwie powyższego Urząd Patentowy RP uznał, że zakres swobody twórczej przy projektowaniu stołów biurowych jest stosunkowo szeroki. Dokonując analizy kwestii ograniczeń możliwości projektowania nowych i oryginalnych rozwiązań w zakresie biurowych Urząd Patentowy RP miał na uwadze, że w przypadku wzorów, których ukształtowanie jest jedynie efektem założeń estetycznych, swoboda twórcza jest większa, niż w przypadku wzorów, które realizują również wymogi natury funkcjonalnej. Przedmiotowe opakowanie taką naturą funkcjonalną niewątpliwie się cechuje, niemniej jednak może przyjmować rożne kształty. Stół biurowy jest przeznaczony do pracy biurowej czy też nauki, a więc powinien posiadać blat i nogi (tudzież ściany pionowe zastępujące nogi). Organ wyjaśnił przy tym, że stoły biurowe mogą przybierać rożne formy i kształty, by wyróżniać produkt od produktu konkurencji. W takiej sytuacji poza blatem, który musi być płaski, możliwe są rożne warianty nóg np. z rurek, desek, belek, profili metalowych. Także sam blat, który jak wskazał Organ, winien być płaski może być wykonany nie tylko z rożnych materiałów (np. drewno, laminat, szkło), ale przede wszystkim może przybierać rożne kształty (kwadrat, prostokąt, L-kształt, C-kształt etc.). Ponadto mebel może być zaprojektowany w odpowiednim stylu (nowoczesnym, art deco, loftowym, barok etc.). Tym samym UPRP uznał, iż twórca stołu biurowego posiada stosunkowo szeroki zakres swobody twórczej przy jego projektowaniu.
Organ zauważył, że w przedmiotowej sprawie Uczestnik postępowania jako przeciwstawienie wskazał stół [...]. Pomiędzy stronami nie istniał spór w zakresie wcześniejszego ujawnienia tego wzoru. Skarżący w odpowiedzi na wniosek jednoznacznie podniósł, że stół [...] produkowany przez przedsiębiorstwo T. [...]był dostępny przed datą zgłoszenia spornego wzoru. Tym samym w ocenie Kolegium Orzekającego, ujawnienie mebla - stołu [...] w roku 2014 r. nie tylko nie było sporne, ale sam stół został ujawniony w katalogach przed datą zgłoszenia do ochrony spornego wzoru. W kontekście przedmiotowego sporu Urząd Patentowy RP uznał, że to właśnie zestaw cech istotnych (podlegających ochronie) stanowi kluczowy element sprawy. W ocenie Organu część elementów w opisie nie stanowi cech wspólnych wszystkich odmian wzoru spornego, a w konsekwencji nie powinny one być brane pod uwagę przy ocenie porównawczej analizowanych rozwiązań.
Organ dokonał szczegółowej analizy "podobieństwa" stołów porównywanych. Podkreślił w zaskarżonej decyzji, że oba porównywane wzory przedstawiają zbliżone postaciowo stoły biurowe o masywnych metalowych nogach. Ponadto zdaniem Urzędu Patentowego RP nie budzi wątpliwości, że zastosowane w biurkach blaty wyglądają bardzo podobnie tzn. na solidne zbudowane z dębiny tudzież innego twardego drewna blatów. W ocenie Organu nie było natomiast istotne to, czy blaty zbudowane są rzeczywiście z drewna dębowego, czy też z innego gatunku drzewa, gdyż zorientowany użytkownik stołu biurowego nie jest co do zasady fachowcem dendrologiem i ma ograniczoną wiedzę, co do odcieni konkretnym odmian drewna jak i do ułożenia słoi. Nie będzie on także zwracał szczególnej uwagi na kwestie technicznych połączeń drewna mikrowczepami, gdyż te ostatnie są tak stosowane by były jak najmniej widoczne.
Urząd Patentowy RP zauważył, że współczesne imitacje drewna są na bardzo wysokim poziomie, w konsekwencji czego bez bliższego zapoznania się z blatem można pomylić blat dębowy z jego imitacją wykonaną np. z płyty a oklejoną imitacją drewna.
W konkluzji Organ doszedł do wniosku, że oba wzory zostały wykonane z takiego samego lub bardzo podobnego materiału. W ogólnym wrażeniu kształt blatów jak i nóg w porównywanych stołach, po umieszczeniu ich w biurze lub domu, będzie wywoływać takie samo ogólne wrażenie na zorientowanym użytkowniku. Urząd Patentowy RP dostrzegł przy tym, że pozostałe cechy spornego wzoru, nie występujące we wszystkich jego odmianach, nie mogą być uznane za istotne (są zatem nieistotne), i nie mogły mieć wpływu na dokonaną ocenę z punktu widzenia rozpatrywanego art. 104 p.w.p.
Ponadto Organ dostrzegł i uwypuklił w zaskarżonej decyzji także różnice, jakie zachodzą pomiędzy stołami (cech występujących w nie tylko w obu wzorach, ale także w każdej figurze spornego wzoru). Różnice te zdaniem Urzędu Patentowego RP sprowadzają się do konstrukcji rozkładanej bądź nierozkładanej (cecha funkcjonalna niewidoczna podczas używania stołu w wersji podstawowej), zastosowania mikrowczepów lameli czy też wykończeni brzegów blatów (proste bądź sfazowane). W ocenie Urzędu Patentowego RP różnice te są jednak różnicami na tyle niewielkimi, że wzory te w elementach zasadniczych (masywny kształt blatu z metalowymi nogami) wywierają takie samo ogólne wrażenie.
Organ zwrócił przy tym uwagę, że powyższy opis cech istotnych wzoru spornego, jednoznacznie wskazuje, jakie cechy istotne są wspólne dla wszystkich odmian wzoru przemysłowego.
Reasumując, po dokonaniu szczegółowej analizy podobieństw i różnic ocenianych wzorów Urząd Patentowy RP uznał, że sporny wzór, nie rożni się od ujawnionego wcześniej wzoru przemysłowego w sposób pozwalający uznać, iż postać spornego wzoru przemysłowego, jest inna według dyspozycji art. 104 p.w.p. W związku z tym, że brak indywidualnego charakteru jest samodzielną przesłanką wystarczającą do unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru, Organ odstąpił od rozpatrywania zasadności pozostałych zarzutów w świetle przedłożonego przez Uczestnika postępowania materiału.
Organ odnosząc się do twierdzenia Skarżącego, iż była już rozpoznawana podobna sprawa przez Urząd Patentowy [...]), która zakończyła się oddaleniem wniosku o unieważnienie prawa, jest niezasadny. Urząd Patentowy RP wyjaśnił bowiem, że prawomocne zakończenie postępowania w sprawie [...]nie stanowi przeszkody dla rozpatrzenia obecnego wniosku o unieważnienie. W szczególności nie powoduje ono stanu powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), w sytuacji gdy wnioskodawcą był inny podmiot niż w obecnej sprawie. Zdaniem Organu, każda sprawa jest sprawą indywidualną, opartą często na odmiennych argumentach jak i materiale dowodowym. Tym samym sprawa [...]nie mogła w opinii Urzędu Patentowego RP determinować oceny podobieństwa porównywanych wzorów w obecnym postępowaniu.
W toku prowadzonego postępowania Organ oddalił wniosek Uczestnika postępowania o przesłuchanie w charakterze świadka M. K. na okoliczność potwierdzenia, że wzór przemysłowy [...]nie posiada cech nowości i indywidualności. W ocenie Organu wskazane okoliczności jako przesłanki unieważnienia nie mogą być stwierdzone przez świadka, lecz ich ocena należy do wyłącznej kognicji Urzędu Patentowego RP.
W opinii Urzędu Patentowego RP niezasadny był również wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu wzornictwa przemysłowego, zgłoszony przez Skarżącego w piśmie z dnia 13 stycznia 2023 r., na fakt zakresu swobody twórczej, oceny odmiennego wrażenia, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku stół według wzoru [...]oraz wzór przeciwstawny w postaci [...] i porównania tych wrażeń. Organ stwierdził w tym zakresie, że przytoczone okoliczności wchodzą w zakres wyłącznej właściwości Urzędu Patentowego RP i należą bowiem do przesłanek decydujących o ocenie indywidualnego charakteru. W świetle obowiązujących przepisów to Urząd Patentowy RP dokonuje oceny przesłanek wszystkich przedmiotów własności przemysłowej. Organ ten orzeka poprzez specjalnie przygotowaną kadrę tzw. ekspertów posiadających zarówno specjalistyczną wiedzę wynikającą z wykształcenia oraz odbycia aplikacji eksperckiej, jak i doświadczenie zawodowe wynikające z odbycia asesury. W ocenie Urzędu Patentowego RP nie można zatem zgodzić się ze Skarżącym, że w niniejszej sprawie zachodziła konieczność skorzystania z wiedzy specjalnej, wykraczającej poza wiedzę Organu.
Pismem z dnia [...] lipca 2024 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na zaskarżoną decyzję.
Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1) art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako: "k.p.a."), polegające na niewyjaśnieniu na podstawie jakich dowodów i przesłanek Organ ustalił, że cechy istotne jakie winny być rozpatrywane przy analizie wzoru Skarżącego [...]i wzoru przeciwstawnego ([...]) sprowadzają się wyłącznie do "masywnych metalowych nóg oraz zastosowania w biurkach solidnych dębowych blatów wraz z listwami podblatowymi", podczas gdy takie ujęcie cech istotnych pomija inne, ważne cechy świadczące o indywidulanym charakterze wzoru, takie jak choćby ornamentacja, która stanowi ważny element odbioru ogólnego danego wzoru,
2) art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez nieprawidłową ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego skutkującą błędem w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że zakres cech wzoru wymagających porównania wyznacza jedynie jego opis, podczas gdy prawidłowa ocena nowości wzoru przemysłowego polegać winna na analizie zgłaszanego wzoru w zakresie jego identyczności z wcześniejszymi rozwiązaniami, przy czym porównanie to winno mieć charakter fotograficzny, co oznacza, że porównywane powinny być są analogiczne konkretne cechy wzoru lub odnotowywany ich brak,
3) art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez nieprawidłową ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego skutkującą błędem w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że brak niektórych cech spornego wzoru we wszystkich jego odmianach, co w ocenie Organu skutkowało uznaniem tych cech za nieistotne w zakresie art. 104 p.w.p., podczas gdy zgormadzony w sprawie materiał dowodowy pokazuje, że wszystkie odmiany wzoru zawierają szereg tych samych, istotnych cech, które winny być oceniane w odniesieniu do wzoru przeciwstawnego,
4) art. 8 § 1, art. 8 § 2, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 6 k.p.a. poprzez częściowe i dowolne rozpatrzenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przekraczające zasadę swobodnej oceny dowodów oraz zasadę dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, poprzez przeprowadzenie przez Organ analizy porównawczej wyłącznie poprzez oparcie się na "opisie wzoru przemysłowego" a który to dokument został wprowadzony do materiału dowodowego przez Organ, mimo iż nie był objęty zgłoszeniem "[...]", a był przynależny do innego zgłoszenia wzoru przemysłowego pn. "Meble biurowe", co skutkowało oparciem się przez Organ na materiale dowodowym spoza zakresu wzoru [...] ponieważ w sprawie wzoru Rp.26987 Skarżący nie załączał opisu do wzoru,
5) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpoznanie sprawy i zaniechanie przez Organ dokonania własnych w zakresie zaistnienia przesłanek do ograniczenia chronionych odmian wzoru [...].
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
1) art. 104 p.w.p., poprzez ocenę indywidualnego charakteru wzoru, bez uwzględnienia istotnych cech tego wzoru, które zorientowany użytkownik z pewnością by dostrzegł, a w konsekwencji nie wzięcie ich po uwagę w analizie porównawczej z wzorem przeciwstawnym, co skutkowało uznaniem identyczności wzorów wyłącznie na podstawie zaledwie dwóch cech - masywnych nóg oraz zastosowania w biurkach solidnych dębowych blatów,
2) art. 105 ust. 4 p.w.p., poprzez dokonanie oceny wzoru [...]i wzoru przeciwstawnego poprzez odwołanie się do wybranych tylko dwóch cech wzorów, a nie poprzez pryzmat wrażenia ogólnego, tzn. odnoszącego się do wzoru jako całości, a które to porównanie winno mieć charakter fotograficzny, a nie bazujący na opisie,
3) art. 105 ust. 4 p.w.p., poprzez jego niewłaściwą wykładnie w zakresie pojęcia "zorientowanego użytkownika" co skutkowało oceną porównawczą wzorów z punktu widzenia grupy przeciętnych użytkowników, nie zaś użytkownika zorientowanego tj. praktycznie lub teoretycznie zorientowanego w stanie wzornictwa w danej dziedzinie i zdolnej odróżnić występujące wzory.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, Skarżący wniósł do przeprowadzenie dowodu z:
a) podania o udzielenie prawa z rejestracji na wzór przemysłowy - tryb przyspieszony z dn. [...] kwietnia 2021 r. wraz załącznikiem - ilustracją "Kolekcja biurowa" oraz załącznikiem "opis wzoru przemysłowego" na fakt jego treści, tytułu zgłoszenia, zgłoszonych wzorów, załączenia opisu ilustracji,
b) postanowienia Organu z dn. [...] kwietnia 2021 r. na fakt wezwania przez Organ do rozdzielenia pierwotnego zgłoszenia pn. "Meble biurowe",
c) wniosku Skarżącego z dn. [...] kwietnia 2021 r. pt. Wniosek w sprawach dotyczących przedmiotów własności przemysłowej na fakt dokonania rozdzielenia zgłoszenia, braku załączenia do zgłoszenia opisu ilustracji,
d) zestawienia sprzedażowego mebli objętych wzorem [...]na fakt ilości sprzedawanych biurek objętych spornym wzorem, istnienia ryzyka zaistnienia znacznej szkody w przedsiębiorstwie Skarżącego i trudnych do odwrócenia skutków tej szkody w przypadku braku wstrzymania zaskarżonej decyzji,
e) korespondencji email a portalem Allegro wysłanej z adresu [...].pl na adres program. [...]@allegro.pl w okresie od [...] czerwca 2021 do dnia [...] czerwca 2021 na fakt jego treść, naruszania praw Skarżącego poprzez Uczestnika (przedsiębiorstwo L. [...]) a także sprzedających pod nazwą S., oraz W.; konkurencji Skarżącego, konkurencji Skarżącego, potrzeby ochrony praw Skarżącego, aktywności Skarżącego w dążeniu do zapewnienia tej ochrony, istnienia ryzyka zaistnienia znacznej szkody w przedsiębiorstwie Skarżącego i trudnych do odwrócenia skutków tej szkody w przypadku braku wstrzymania zaskarżonej decyzji,
f) korespondencji email a portalem Allegro wysłanej z adresu [...]. pl na adres [...]@allegro.pl w okresie od [...] stycznia 2022 r. do dnia [...] lutego 2022 r. na fakt jego treści, naruszania praw Skarżącego poprzez Uczestnika (przedsiębiorstwo L. [...]) a także sprzedających pod nazwą W.; argoza_meble, argosa_bilgoraj, konkurencji Skarżącego, potrzeby ochrony praw Skarżącego, aktywności Skarżącego w dążeniu do zapewnienia tej ochrony, istnienia ryzyka zaistnienia znacznej szkody w przedsiębiorstwie Skarżącego i trudnych do odwrócenia skutków tej szkody w przypadku braku wstrzymania zaskarżonej Decyzji,
g) wezwania do udzielenia ochrony praw z d. [...] marca 2021 r. skierowanego do portalu E. S. A. na fakt jego treści, naruszania praw Skarżącego w zakresie wzoru [...], konkurencji Skarżącego, potrzeby ochrony praw Skarżącego, aktywności Skarżącego w dążeniu do zapewnienia tej ochrony, istnienia ryzyka zaistnienia znacznej szkody w przedsiębiorstwie Skarżącego i trudnych do odwrócenia skutków tej szkody w przypadku braku wstrzymania zaskarżonej Decyzji,
h) odpowiedzi przedsiębiorstwa E. S.A. z dn. [...] marca 2022 r. na fakt jego treści, ilości zablokowanych ofert oferujących meble według wzoru Skarżącego, istnienia ryzyka zaistnienia znacznej szkody w przedsiębiorstwie Skarżącego i trudnych do odwrócenia skutków tej szkody w przypadku braku wstrzymania zaskarżonej decyzji,
i) wezwania do zaniechania naruszeń skierowanego do P. P. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą A. P. [...]z dn. [...] kwietnia 2021 r. na fakt jego treści, naruszania praw Skarżącego w zakresie wzoru [...], konkurencji Skarżącego, konkurencji Skarżącego, potrzeby ochrony praw Skarżącego, aktywności Skarżącego w dążeniu do zapewnienia tej ochrony, istnienia ryzyka zaistnienia znacznej szkody w przedsiębiorstwie Skarżącego i trudnych do odwrócenia skutków tej szkody w przypadku braku wstrzymania zaskarżonej decyzji,
j) wezwania do zaniechania naruszeń skierowanego do P. P. [...]prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą A. P. [...] z dn. [...] maja 2021 r. na fakt jego treści, naruszania praw Skarżącego w zakresie wzoru [...], konkurencji Skarżącego, istnienia ryzyka zaistnienia znacznej szkody w przedsiębiorstwie Skarżącego i trudnych do odwrócenia skutków tej szkody w przypadku braku wstrzymania zaskarżonej decyzji,
k) wezwania do zaniechania naruszeń skierowanego do przedsiębiorstwa W. Sp. z o.o. z dnia [...] września 2022 r. na fakt jego treści, naruszania praw Skarżącego w zakresie wzoru [...], konkurencji Skarżącego, istnienia ryzyka zaistnienia znacznej szkody w przedsiębiorstwie Skarżącego i trudnych do odwrócenia skutków tej szkody w przypadku braku wstrzymania zaskarżonej Decyzji.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Organ, poprzez przeprowadzenie ponownej, prawidłowej analizy porównawczej wzorów, a także rozważenie przez Organ przesłanek do ograniczenia odmian chronionych odmian wzoru [...]. Ponadto Skarżący wniósł również o zasądzenie na swoją rzecz kosztów powstępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwinął podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. W ramach tej kontroli sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 P.p.s.a.).
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Dokonując kontroli w wyżej wskazanym zakresie Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż unieważniając prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pn. "[...]" nr [...], udzielone na rzecz Skarżącego, Organ nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotne znaczenie dla ostatecznego wyniku sprawy.
Przedmiotem sądowej kontroli jest decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2023 r., mocą której unieważniane zostało udzielone na rzecz Skarżącego prawo ochronne z rejestracji wzoru przemysłowego "[...]". Organ uznał bowiem, że udzielona ochrona na ww. wzór przemysłowy nie posiada cechy indywidualnego charakteru. Przedmiotem rozsądzenia jest zatem ocena czy w ustalonym stanie faktycznym UPRP zasadnie unieważnił udzielone prawo ochronne z uwagi na brak spełnienia przesłanek z art. 104 p.w.p. – tj. brak indywidualnego charakteru.
Na wstępie rozważań w pierwszej kolejności należy wskazać na przepisy prawa materialnego znajdujące zastosowanie w sprawie oraz ich wykładnię, bowiem to przepisy prawa materialnego wyznaczają granice postępowania dowodowego w sprawie unieważnienia wzoru przemysłowego.
Zgodnie z art. 117 ust. 1 p.w.p., do unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego przepisy art. 89 stosuje się odpowiednio. Odpowiednie stosowanie art. 89 ust. 1 p.w.p. do wzorów przemysłowych oznacza, że prawo z rejestracji może być unieważnione w sytuacji wykazania, że nie zostały spełnione przesłanki wymagane do uzyskania prawa z rejestracji. Przesłanki te zostały określone w przepisach art. 102-104 p.w.p.
Istotne w niniejszej sprawie pojęcie wzoru przemysłowego definiuje art. 102 ust. 1 p.w.p. (w brzmieniu obowiązującym w dniu zgłoszenia spornego wzoru, tj. [...] kwietnia 2021 r.), stanowiąc, że jest nim nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, fakturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Natomiast wytworem jest przedmiot materialny wytworzony w sposób przemysłowy lub rzemieślniczy, obejmujący w szczególności opakowanie, symbole graficzne oraz kroje pisma typograficznego, z wyłączeniem programów komputerowych (art. 102 ust. 2 p.w.p.).
O tym, czy jakiś wytwór lub jego część spełnia wymogi wzoru przemysłowego podlegającego ochronie prawnej, decydują jego cechy - elementy postrzegane zmysłem wzroku; ochroną wzoru przemysłowego nie są objęte ukryte we wnętrzu wytworu jego składniki czy elementy, które nie wpływają na wygląd postaci tego wytworu (por. wyroki NSA z: dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 277/06; z dnia 23 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 787/18).
Aby zatem postać wytworu można było uznać za wzór przemysłowy podlegający ochronie muszą zostać spełnione kumulatywnie dwie przesłanki, tj. nowości (art. 103 ust. 1 p.w.p.) oraz indywidualnego charakteru (art. 104 p.w.p.)
W myśl ww. art. 103 ust. 1 p.w.p. - wzór przemysłowy uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, z zastrzeżeniem ust. 2. Wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami.
Natomiast w myśl art. 104 ust. 1 p.w.p. wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo. Przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru (ust. 2).
Co wymaga podkreślenia, z powołanej normy wynika, iż o indywidualnym charakterze wzoru przemysłowego nie decydują jego detale (cechy nieistotne), lecz te istotne cechy produktu, które decydują o innej, charakterystycznej całości. Można też powiedzieć, że o tym czy wzór przemysłowy posiada indywidualny charakter, decyduje postrzeganie (odbiór) określonego wytworu jako całości odróżniającej go poprzez właściwe mu wiodące cechy od innych wzorów. Art. 104 w ust. 2 stanowi, że przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru.
Jak wskazał Sąd UE w wyroku z 24 września 2019 r., T-219/18, P. & C. v. EUIPO – Z. [...]), T:2019:681, oceny indywidualnego charakteru wzoru wspólnotowego należy dokonywać w stosunku do co najmniej jednego konkretnego, zindywidualizowanego, określonego i zidentyfikowanego wzoru spośród wszystkich wzorów wcześniej udostępnionych publicznie. Aby zatem wzór można było uznać za posiadający indywidualny charakter, całościowe wrażenie, które ów wzór wywiera na poinformowanym użytkowniku, powinno być inne od wrażenia wywartego na takim użytkowniku nie przez kombinację poszczególnych elementów wyodrębnionych z kilku wcześniejszych wzorów, lecz przez co najmniej jeden z wcześniejszych wzorów rozpatrywanych odrębnie. Wzór przemysłowy powinien zatem wywoływać odmienne ogólne wrażenie od innych ujawnionych wzorów. Wrażenie to powinno być różne, biorąc pod uwagę percepcję zorientowanego użytkownika produktów (wytworów), których dotyczy wzór. Przy ocenie tej przesłanki dla uznania indywidualnego charakteru wzoru niezbędne jest różne ogólne wrażenie, jaki wzór wywiera na zorientowanym użytkowniku oglądającym taki wzór, od wzorów wcześniejszych. Zatem ochronie prawem z rejestracji wzoru przemysłowego mogą podlegać nadane kształty i wygląd wytworów zaprojektowane w sposób, który powoduje, że poprzez swój zespół cech są one inne i wywołują różne wrażenie niż projekty dotychczasowe. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2872/15, wyjaśnił, że: "aby na wzór przemysłowy mogło zostać udzielone prawo ochronne, wzór ten musi być nowy i wykazywać cechy indywidualnego charakteru, który jest «mierzony» ogólnym wrażeniem jakie wzór wywołuje na tzw. zorientowanym użytkowniku, przy czym – co wynika z normatywnej definicji wzoru przemysłowego i co stanowi o jego istocie – wrażenie to budują cechy nadające wytworowi konkretną, widoczną postać. Dodać trzeba, że analiza spełniania przez wzór indywidualnego charakteru prowadzona być może wyłącznie w oparciu o te ujawnione w opisie i na rysunku cechy, które określają zakres przedmiotowy prawa ochronnego (prawa z rejestracji)". Przy ocenie ogólnego wrażenia, jakie wzór wywołuje na zorientowanym użytkowniku, oceniane być powinny cechy dotyczące odbioru wizualnego produktu, definiujące jego zewnętrzny wygląd. Nie ulega wątpliwości, że porównanie ogólnego wrażenia obu wzorów musi się dokonywać poprzez porównanie całościowe wzorów, tj. przez kompleksowe i wyczerpujące zbadanie jego elementów składowych odnoszących się do wyglądu produktu. Z kolei, jak, wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 22 listopada 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1575/12, o tym, czy wzór przemysłowy posiada indywidualny charakter, decyduje postrzeganie (odbiór) określonego wytworu jako całości odróżniającej go poprzez właściwe mu wiodące cechy od innych wzorów. Tak również wcześniej Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 430/07, LEX nr 480205.
Co należy zatem podkreślić, istotne dla porównania całościowego wzorów jest postrzeganie ich w toku takiego porównania. Jako postrzeganie Naczelny Sąd Administracyjny określił odbiór określonego wytworu jako całości odróżniającej go poprzez właściwe mu wiodące cechy od innych wzorów (vide: wyrok NSA z 1 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1274/16). Postrzeganie to nie tylko sposób widzenia produktów, w których rozpatrywane wzory mają być stosowane lub zawarte, ponieważ użytkownik ten opiera swój wybór dotyczący zakupu i swoją decyzję o używaniu danych produktów także na ich wzornictwie (tak wyrok Sądu UE z 24 września 2019 r., T-219/18, P. & C. SpA v. [...], T:2019:681). W tym ostatnim orzeczeniu Sąd UE odmienne całościowe wrażenie określił również jako brak déja vu z punktu widzenia poinformowanego użytkownika w stosunku do ogółu istniejących wcześniej wzorów, z pominięciem różnic, które nie są wystarczająco uwydatnione, aby wpłynąć na wspomniane całościowe wrażenie. Ogólne wrażenie wywoływane przez dany wzór przemysłowy według komentowanego przepisu powinno być odmienne od ogólnego wrażenia wzoru wcześniejszego. Musi być to pewna odmienność potwierdzająca, że nie mamy do czynienia z ogólnym wrażeniem takim samym, nieróżniącym się i nieodmiennym (wyrok Sądu Najwyższego z 23 października 2007 r., sygn. akt II CSK 302/07, LEX nr 350424), przy czym nie chodzi tutaj o jakiś specjalny stopień odmienności, w znaczeniu by ta odmienność była znaczna czy wyraźna. Chodzi o wystąpienie w ogóle pewnych różnic/odmienności, a nie ich kwalifikowany charakter, przy czym różnice te nie mogą być nieistotne w ramach całościowego wrażenia wywieranego przez kolidujące ze sobą wzory. Różnice są bowiem nieistotne, jeżeli nie są wystarczająco uwydatnione, aby odróżnić dane produkty w percepcji poinformowanego użytkownika lub stanowić przeciwwagę dla stwierdzonych między oboma wzorami podobieństw (tak wyrok Sądu UE z 21.11.2013 r., T–337/12, E. [...]v. [...], EU:T:2013:601).
Znaczenie, jakie należy nadać cechom porównywanych wzorów, może zależeć od sposobu użycia produktu według wzoru. W szczególności rola niektórych cech może być mniej ważna, w zależności od ich ograniczonej widoczności podczas używania produktu (tak wyrok Sądu UE z 22 czerwca 2010 r., T-153/08, S. [...] v. O. – [...], EU:T:2010:248, pkt 64–66, 72 oraz z 21 listopada 2013 r., T-337/12, E. [...]v. O. ([...]), EU:T:2013:601, pkt 45–46).
Oceniając ogólne wrażenie wywierane przez dwa wzory, poinformowany użytkownik przywiązuje jedynie niewielką wagę do cech, które są całkowicie banalne i wspólne dla danego rodzaju produktu i koncentruje się na cechach, które są arbitralne lub różne od normy (tak wyrok Sądu UE z 18.03.2010 r., T-9/07, G. [...] v. O. – P. ([...]), EU:T:2010:96, pkt 77).
Ogólne wrażenie wywoływane przez dany wzór przemysłowy ocenia się z punktu widzenia zorientowanego użytkowania danego wzoru przemysłowego czy całej dziedziny, której wzór dotyczy. Przymiot "użytkownika" oznacza, że dana osoba, niezależnie, czy jest to użytkownik końcowy, czy nabywca profesjonalny, używa produktu, w którym zawiera się wzór, zgodnie z przeznaczeniem tego produktu; po drugie, określenie Poinformowany" sugeruje, że nie będąc twórcą czy ekspertem technicznym, użytkownik zna różne wzory istniejące w danej branży, posiada pewien zakres wiedzy na temat elementów, jakie te wzory zwykle posiadają, i w związku z zainteresowaniem danymi produktami wykazuje stosunkowo wysoki poziom uwagi przy ich używaniu (tak wyrok NSA z 8 maja 2019 r., sygn. akt II GSK 1534/17). Status "użytkownika" ma zatem osoba korzystająca z produktu, w którym zastosowano wzór, zgodnie z celem, dla którego ten produkt jest przeznaczony (tak wyrok Sądu UE z 22 czerwca 2010 r., T–153/08, S. [...]v. O. – [...], EU:T:2010:248, pkt 46; 9 września 2011 r. w sprawie K. [...]. przeciwko O., T-10/08, pkt 20 i 22; także J. Sieńczyło-Chlabicz, Ustanie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego (w:) System Prawa Prywatnego. Prawo własności przemysłowej. Tom 14B, red. R. Skubisz, wyd. 2, Warszawa 2017, s. 353). Pojęcie "zorientowany użytkownik" odnosi się do użytkownika wzoru, który ma określony zasób wiedzy na temat wzorów i jest zdolny do oceny rodzaju, natury określonego wzoru, natomiast nie jest to znawca w danej dziedzinie, czy ekspert, który posiada szczegółowe kompetencje techniczne i ma orientację w szczegółach technicznych (por. wyrok SN z 18 lutego 2016 r., sygn. akt II CSK 282/15, OSNC 2017/1/10.).
W literaturze przyjmuje się, że "wyznacznikami swobody twórczej są z reguły charakter i przeznaczenie wytworu, do którego wzór się odnosi, a także lokalne lub krajowe reguły obyczajowe i kryteria estetyczne" (por. M. Późniak-Niedzielska, Prawo własności przemysłowej pod red. U. Promińskiej, Warszawa 2004, s. 169). Jak podkreśla M. Późniak-Niedzielska "...kryterium indywidualnego charakteru bierze pod uwagę stopień swobody twórcy. (...) Narzucone projektantom cele i względy funkcjonalne, techniczne, a nawet handlowe ograniczają możliwości tworzenia indywidualnego kształtu przedmiotu, które zależą przecież od funkcji określonego produktu." (Maria Poźniak-Niedzielska, Ochrona wzorów przemysłowych, EPS styczeń 2007, s. 6). We wstępie do rozporządzenia Rady WE z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie wzorów wspólnotowych nr 6/2002 wskazano, że przy ocenie indywidualnego charakteru produktu należy brać pod uwagę "naturę" produktu oraz "dziedzinę przemysłu, do której należy".
Gdy wygląd produktu jest ściśle związany z jego cechami użytkowymi, zakres swobody twórczej jest mały. Tam zaś, gdzie są małe możliwości dokonania zmian, relatywnie małe różnice będą wymagane w celu ustalenia indywidualnego charakteru wzoru (por. J. Kępiński, Definicja wzoru przemysłowego oraz warunki jego ochrony [w:] PUG nr 9/2007, s. 29). W przypadku wzorów o małym zakresie swobody twórczej doktryna przyjmuje, że nawet stosunkowo małe różnice nie pozostaną niezauważone przez poinformowanego użytkownika (K. Szczepanowska-Kozłowska /w:/ Zdolność rejestracyjna wzoru w prawie Unii Europejskiej, s. 48). Zakres swobody twórczej jest zdeterminowany przez cechy funkcjonalne przedmiotu oraz przez wcześniejsze wzornictwo. Należy w tym względzie przypomnieć, że przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru należy uwzględnić charakter produktu, do którego odnosi się wzór lub w którym się zawiera, w szczególności zaś sektor przemysłu, do którego należy
Zatem, w świetle przepisów art. 102-104 p.w.p. dopuszczalna jest rejestracja wzoru przemysłowego, który stanowi kombinacje cech znanych już z wcześniejszych wzorów, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywiera ten wzór, różni się od wrażenia wywieranego przez porównywane wzory. W przepisach art. 102-104 p.w.p. chodzi bowiem o postać wytworu lub jego części, tj. o wygląd nadany przez określone cechy czy elementy postrzegane zmysłem wzroku i przez to wywołujący określone wrażenie ogólne podczas oglądania wytworu, w którym wzór został zastosowany lub jest zawarty, w takiej postaci, w jakiej występuje on na rynku podczas prezentacji i przed nabyciem wytworu. Elementy wytworu, które nie są widoczne lub ze względu na jego właściwości nie mogą być uwidocznione bez istotnej zmiany postaci wytworu w trakcie jego oglądania na rynku, nie mają znaczenia dla oceny nowości i indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego, a tym samym nie są objęte ochroną.
Przenosząc te rozważania na grunt sprawy niniejszej, w ocenie Sądu Organ w sposób prawidłowy dokonał pełnej oceny, co do braku indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego. Organ na stronach 6 – 11 zaskarżonej decyzji wskazał dlaczego uważa, że ogólne wrażenie spornego rozwiązania nie różni się od wzoru przeciwstawionego. Dokonał również analizy oceny oddziaływania ogólnego wrażenia z punktu widzenia tzw. zorientowanego użytkownika, którym to użytkownikiem w rozpoznawanej sprawie będą osoby mające kontakt z meblami typu stoły biurowe, a więc studenci, pracownicy biurowi, nauczyciele, wykładowcy, uczniowie. Zorientowanym użytkownikiem, będą zatem będą osoby wykorzystujące meble biurowe (jak sporny znak) w codziennej pracy, nauce. W ocenie Sądu tak przyjęte kryterium jest zasadne i prawidłowe. W konsekwencji zasadnie Organ uznał, że sporny wzór nie posiada w rozumieniu art. 104 p.w.p. zdolności rejestrowej z tego powodu, że w dacie zgłoszenia nie spełniał ustawowych warunków wymaganych do uzyskania prawa z rejestracji. Organ prawidłowo ustalił szeroki zakres swobody twórczej, albowiem wziął pod uwagę podstawową funkcję mebli biurowych jakim niewątpliwie są stoły biurowe oraz wskazał, że stoły biurowe mogą przybierać różne formy i kształty i to w celu odróżnienia danego produktu od produktu konkurencji. Wyróżnikiem stołu biurowego może być materiał z jakiego został wykonany jak też kształt danego mebla. Nie budzą również wątpliwości Sądu prawidłowe (zasadniczo nie sporne miedzy stronami) kwestie wcześniejszego upublicznienia stołu przeciwstawionego, tj. [...]".
W podrozdziale "Cechy spornego wzoru przemysłowego pt. "opakowanie"", Urząd Patentowy RP dokonał szerokiej charakterystyki spornego wzoru przemysłowego w kontekście przedłożonych dowodów. W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę Organ prawidłowo przyjął, że opis cech istotnych wzoru spornego, jednoznacznie wskazuje jakie cechy wspólne są dla wszystkich odmian wzoru przemysłowego. W ocenie Sądu UPRP prawidłowo również przeprowadził ocenę porównawczą wzorów (vide: s. 10 – 11 zaskarżonej decyzji). Warto w tym miejscu również zwrócić uwagę na materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, tj. pismo pełnomocnika Uczestnika postępowania z dnia 14 grudnia 2022 r. – "Replika na wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego nr Rp. 26087 wraz z wnioskami dowodowymi" (k. 99 – 103 akt administracyjnych), z którego materiału wynika, że stół przeciwstawiony – "[...]" występuje zarówno w wersji rozkładanej i nierozkładanej. Sąd dokonując oceny zaskarżonej decyzji uznając za prawidłowe ustalenia Organu, szeroko przytoczoną na wstępie uzasadnienia, przy czym argumentacja ta jest wyczerpująca, analitycznie poprawna i przekonująca, uznał za niecelowe powtórne jej przytaczanie. W wyroku z dnia 9 września 2021 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 321/21 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "Jeśli Sąd I instancji podziela poglądy i rozważania organu to może je zaaprobować, również bez potrzeby ich ponownego powtarzania".
Sąd podziela stanowisko Organu, że sporny wzór przemysłowy z punktu widzenia zorientowanego użytkownika jest podobny do wzoru przeciwstawionego, tj. [...]". Albowiem oba porównywane wzory przedstawiają zbliżone postaciowo stoły biurowe o masywnych metalowych nogach. Ponadto nie budzi wątpliwości, że zastosowane w biurkach blaty wyglądają bardzo podobnie tzn. na solidne zbudowane z dębiny tudzież innego twardego drewna blatów. Ogólne wrażenie użytkownika determinuje w obu przypadkach zasadniczo kształt, wygląd oraz budowa. W ocenie Sądu prawidłowe są ustalenia, że zorientowany użytkownik nie będzie zasadniczo zwracał uwagi na materiał, z którego został wykonany blat stołu (spornego i przeciwstawionego). Istotne z punktu widzenia indywidualnego charakteru nie będą również kwestie techniczne, tj. technologia wykonania blatu. Co więcej, eksponowany przez Skarżącego sposób łączenia, tj. za pomocą tzw. "mikrowczepów" jest tak wykonywany, aby był jak najmniej widoczny (vide: k. 44, 126 – 133 akt administracyjnych). Zatem, w ogólnym wrażeniu stół przeciwstawiony oraz stół Uprawnionego będzie wywoływał takie samo ogólne wrażenie na zorientowanym użytkowniku. Ogólnego wrażenia nie zmieniają dostrzeżone przez Organ różnice między obu stołami, a więc wspomniany sposób łączenia lameli za pomocą mikrowczepów; występowanie wersji rozkładanej i nierozkładanej, czy też wykończenia krawędzi blatów (proste albo fazowane). Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela stanowisko UPRP, że są one na tyle nieistotne, iż nie mogą wpłynąć na ogólne wrażenie. Tym samym wzór przemysłowy "[...]nie posiadają indywidualnego charakteru. Innymi słowy, różnice pomiędzy wzorami porównywanymi są niewystarczające by uznać, że wzory te są odmienne w świetle art. 104 p.w.p. W związku z tym, że stypizowana w art. 104 p.w.p. cecha braku indywidualnego charakteru jest samodzielną przesłanką wystarczającą do unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru, Organ mógł odstąpić od rozpatrywania zasadności pozostałych zarzutów w świetle przedłożonego materiału dowodowego. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, Urząd Patentowy miał podstawy do tego by unieważnić prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "[...].
W ocenie Sądu dokonane przez Organ analiza porównawcza opiera się na zgromadzonym (przedstawionym przez strony sporu) materiale dowodowym (vide: s. 12 zaskarżonej decyzji). Oceny cech indywidualnych spornego wzoru przemysłowego UPRP dokonał szczegółowej analizy obu porównywanych wzorów, tj. stołu produkowanego przez Skarżącego oraz [...]". W tej części procesu analitycznego Urząd Patentowy RP wykazał, iż przyznane na rzecz Uprawnionego prawo ochronne winno zostać unieważnione, bowiem brak mu cech wskazanych w art. 104 p.w.p. Tym samym, przywołanie w treści decyzji informacji zawartych w pierwotnym zgłoszeniu, tj. opisie, a którego brak było w zgłoszeniu dotyczącym wzoru przemysłowego [...]nie jest na tyle istotne, aby uczynić wadliwym rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji. Jak bowiem wynika z zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy porównania stołu objętego wzorem przemysłowy dokonał w odniesieniu do stołu przeciwstawionego, tj. [...]" i w oparciu o podobieństwa oraz różnice uznał, że stół Uprawnionego nie posiada indywidualnego charakteru. Organ w tym zakresie bazował na przedstawionych przez strony sporu dowodach (zdjęciach porównywanych stołów), magazynie prasowym czy stronach internetowych obrazujących oba biurka. Na tej podstawie Urząd Patentowy RP doszedł do prawidłowych wniosków, że ogólne wrażenie stołu objętego ochroną wzoru przemysłowego nie będzie różne od przeciwstawionego i obecnego na rynku od co najmniej 2016 r. [...]".
Odnosząc się jednocześnie do załączonego do skargi wniosku Skarżącego z dnia 13 kwietnia 2024 r. (k. 33 – 34 akt sądowych), który Sąd potraktował jako informacyjne stanowisko Uprawnionego należy zauważyć, że Skarżący dokonując ograniczenia podania nr [...]wskazał wyraźnie jakie wzory (nr foto w zgłoszeniu pierwotnym) biurek objął zgłoszeniem. Ponadto do przedmiotowego wniosku załączył zdjęcia wzorów, zdjęcie z kompletem biurek oraz ukazujące deseń drewna – lamele. Nie jest zatem zgodne ze stanem rzeczywistym, że Uprawniony nie załączył do pisma z dnia [...] kwietnia 2021 r. jakiegokolwiek wzoru.
Na marginesie należy zauważyć, na co uwagę zwraca też Skarżący, opis ma charakter pomocniczy (art. 108 ust. 3 p.w.p.). Zatem, nie jest konieczny do dokonania oceny porównawczej. W przedmiotowej sprawie Organ rozstrzygnięcie oparł w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, który ocenił zgodnie z art. 80 k.p.a. Przedmiotowa ocena, zdaniem Sądu, byłą wystarczająca do przyjęcia, że wzór przemysłowy, na który Uprawniony uzyskał prawo ochronne nie posiadał w dniu zgłoszenia indywidualnego charakteru.
Reasumując, w ocenie Sądu nie można skutecznie postawić Organowi zarzutu naruszenia prawa materialnego. Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie także uchybień procesowych. Urząd Patentowy RP w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dokładnie wyjaśnił podstawę faktyczną i prawną swojego rozstrzygnięcia stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu nie można zatem Organowi przypisać zarzuconego w skardze naruszenia art. 7, 8, 11, 77 § 1 i 80 k.p.a.
W tym stanie rzeczy uznać należy, że Organ trafnie ustalił, iż zgłoszony do rejestracji wzór przemysłowy w dacie zgłoszenia nie spełniał wymogu indywidualnego charakteru, zatem zaskarżona decyzja odpowiada prawu, zaś zarzuty postawione przez Skarżącego są niezasadne.
Reasumując, Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP w rozpoznawanej sprawie w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie administracyjne dochodząc do trafnej konkluzji zawartej w zaskarżonej decyzji. Nie doszło przy tym do naruszenia procedury administracyjnej, ani przepisów prawa materialnego w rozumieniu art. 145 § 1 P.p.s.a.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie ziściły się przesłanki z art. 106 § 3 P.p.s.a. przemawiające za dopuszczeniem przez Skarżącego wniosków dowodowych z pkt III. lit. a – c skargi. W sprawie nie istniały bowiem wątpliwości, które uzasadniały dopuszczenie dowodów wnioskowanych przez Skarżącego. Z kolei dowody wskazane w lit. d – k skargi dotyczyły zasadniczo aktywności Skarżącego w związku z ochroną udzielonego mu prawa, która sprowadzała się do wezwań o zaniechanie naruszenia prawa ochronnego. Przedmiotowe dowody nie miały znaczenia przy ocenie "indywidualnego charakteru" w dacie zgłoszenia spornego wzoru przemysłowego. Ponadto przedmiotowe wnioski dowodowe Sąd wziął pod uwagę przy rozpoznaniu wniosku Skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W tych okolicznościach sprawy, wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Należy również wskazać, że złożona w tej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a., z uwagi na spełnienie ustawowych przesłanek. Stosownie do art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpatrzona w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sprawa w takim przypadku rozpoznawana jest na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów – art. 120 P.p.s.a.
Wszystkie orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl .