VI SA/Wa 1783/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił postanowienie Urzędu Patentowego o odmowie przywrócenia terminu do złożenia tłumaczenia patentu europejskiego, uznając, że organ nie zbadał wystarczająco okoliczności awarii serwera jako potencjalnej siły wyższej.
Sprawa dotyczyła odmowy przywrócenia terminu do złożenia tłumaczenia patentu europejskiego przez Urząd Patentowy RP. Skarżąca spółka tłumaczyła uchybienie terminem awarią serwera pocztowego, która uniemożliwiła otrzymanie zlecenia. Urząd uznał, że termin ten nie podlega przywróceniu i awaria nie stanowi siły wyższej. WSA uchylił postanowienie organu, wskazując na niewystarczające zbadanie przez Urząd kwestii siły wyższej oraz naruszenie przepisów o uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki T. z siedzibą w USA na postanowienie Urzędu Patentowego RP odmawiające przywrócenia terminu do złożenia tłumaczenia patentu europejskiego. Spółka tłumaczyła uchybienie terminem awarią serwera pocztowego, która uniemożliwiła otrzymanie zlecenia złożenia tłumaczenia. Urząd Patentowy RP uznał, że termin na złożenie tłumaczenia jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu, a awaria serwera nie stanowi siły wyższej. Skarżąca argumentowała, że awaria była zdarzeniem o charakterze siły wyższej, zewnętrznym, niemożliwym do przewidzenia i zapobieżenia jego skutkom, powołując się na orzecznictwo i definicje siły wyższej. WSA uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że Urząd Patentowy naruszył przepisy prawa procesowego, w szczególności art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewystarczające uzasadnienie i brak dogłębnej analizy okoliczności wskazanych przez skarżącą jako siła wyższa. Sąd podkreślił, że organ powinien był szczegółowo zbadać, czy awaria serwera spełnia przesłanki siły wyższej, a nie ograniczyć się do ogólnikowego stwierdzenia, że nie należy ona do kanonu "siły wyższej". W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez Urząd Patentowy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, okoliczności wskazujące na awarię serwera mogą być uznane za siłę wyższą, jeśli spełniają przesłanki zdarzenia zewnętrznego, niemożliwego do przewidzenia i zapobieżenia jego skutkom. Urząd Patentowy nie zbadał tego wystarczająco.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Urząd Patentowy nie wykazał należytej staranności w analizie argumentów skarżącej dotyczących siły wyższej. Pomimo przedstawienia dowodów i argumentacji prawnej, organ ograniczył się do ogólnikowego stwierdzenia, że awaria serwera nie jest siłą wyższą, naruszając tym samym przepisy o uzasadnieniu decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
p.w.p. art. 243 § ust. 6
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
Do terminów uchybionych z powodu nadzwyczajnych okoliczności stosuje się odpowiednio przepisy o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Pomocnicze
p.w.p. art. 245 § ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych oraz skutkach patentu europejskiego w Rzeczpospolitej Polskiej art. 6 § ust. 2
EPC 2000 art. 65 § ust. 1
Konwencja o patencie europejskim 2000
K.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 126
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 200
Argumenty
Skuteczne argumenty
Awaria serwera pocztowego, która uniemożliwiła otrzymanie zlecenia, miała charakter siły wyższej. Urząd Patentowy nie zbadał wystarczająco przesłanek siły wyższej. Uzasadnienie postanowienia Urzędu Patentowego było wadliwe i nie spełniało wymogów formalnych.
Godne uwagi sformułowania
termin ten nie podlega przywróceniu osią problemu w niniejszej sprawie nie była kwestia przywrócenia terminu [...] lecz oceny, czy okoliczności stanowiące przyczynę uchybienia terminu miały charakter siły wyższej Lapidarne stwierdzenie organu, że wystąpienie awarii serwera pocztowego nie należy do kanonu "siły wyższej" bez odniesienia się do obszernych wyjaśnień skarżącej uzasadnienie decyzji [...] nie poddaje się sądowej ocenie jej legalności, gdyż to właśnie ono ma na celu wykazanie procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia.
Skład orzekający
Małgorzata Grzelak
przewodniczący
Danuta Szydłowska
sprawozdawca
Urszula Wilk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia siły wyższej w kontekście awarii technicznych w postępowaniu administracyjnym, wymogi formalne uzasadnienia decyzji administracyjnych, rozróżnienie między terminem prawa materialnego a procesowego."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące awarii serwera i podjętych środków zaradczych będą miały kluczowe znaczenie w podobnych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są szczegóły techniczne i prawne w ocenie 'siły wyższej' oraz jak kluczowe jest prawidłowe uzasadnienie decyzji administracyjnych. Jest to przykład, gdzie rutynowa awaria techniczna staje się przedmiotem sporu prawnego.
“Awaria serwera jako siła wyższa? Sąd administracyjny bada granice dopuszczalności.”
Dane finansowe
WPS: 700 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 1783/12 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2012-12-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2012-09-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Danuta Szydłowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6461 Wynalazki Hasła tematyczne Własność przemysłowa Skarżony organ Urząd Patentowy RP Treść wyniku Uchylono postanowienie I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117 art. 245 ust. 1 i 3,, art. 243 ust. 6 Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi T. z siedzibą C. (USA) na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia tłumaczenia patentu europejskiego 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie z dnia [...] marca 2012 r. 2. stwierdza, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz T. z siedzibą C. (USA) kwotę 700 (siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Urząd Patentowy RP - na podstawie art. 245 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2003 r. nr 119, poz. 1117 ze zm.) dalej jako "p.w.p" w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych oraz skutkach patentu europejskiego w Rzeczpospolitej Polskiej (Dz.U. z 2003 r. nr 65, poz. 598 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku T. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] marca 2012 r. w sprawie odmowy przywrócenia terminu do złożenia tłumaczenia patentu europejskiego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ podał, że informacja o udzieleniu patentu europejskiego EP [...] na rzecz T. opublikowana została w Europejskim Biuletynie Patentowym w dniu 9 listopada 2011 r., a do dnia 9 lutego 2012 r. do Urzędu nie wpłynęło tłumaczenie wskazanego patentu, mimo obowiązku jego złożenia w terminie trzech miesięcy od daty opublikowania przez Europejski Urząd Patentowy informacji o jego udzieleniu, zakreślonego w przepisie art. 65 ust. 1 Konwencji o patencie europejskim 2000 (EPC 2000) oraz art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003r. o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych oraz skutkach patentu europejskiego w Rzeczpospolitej Polskiej. Następnie organ wskazał, że w dniu 20 lutego 2012 r. pełnomocnik uprawnionej złożył w Urzędzie Patentowym RP tłumaczenie patentu europejskiego EP [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tłumaczenia. Uzasadniając wniosek uprawniona T. wyjaśniła, że dnia 7 lutego 2012 r. K. L. – jej agent przesłała na adres e-mail firmy P. zlecenie złożenia wniosku wraz z tłumaczeniem wymienionego patentu europejskiego celem uprawomocnienia go w Polsce. W dniu 8 lutego 2012 roku informatycy firmy P. stwierdzili awarię obu dysków twardych serwera poczty elektronicznej do której doszło o godz. 1:46 w nocy. W rezultacie zlecenie wysłane przez agenta uprawnionej dnia 7 lutego 2012 r. o godzinie 22:49 tj. po zakończeniu pracy w biurze P. nie zostało odczytane. Dodatkowo jak dalej organ podkreślał, uprawniona wskazała, że jej agent nie otrzymał informacji zwrotnej o niedostarczeniu wiadomości, gdyż do momentu wystąpienia awarii - serwer przyjmował wiadomości. Podniosła również, że w celu zapewnienia ciągłości komunikacji uruchomiony został serwer tymczasowy, za pośrednictwem którego w imieniu firmy P. wysłano do klientów komunikat informujący o przerwie w funkcjonowaniu serwera. Spośród 25.984 klientów do których skierowano komunikat, 793 miało go nie otrzymać. Uprawniona podkreśliła także, że nowy dysk zawierający odzyskane dane z uszkodzonych dysków został dostarczony do firmy P. w dniu 20 lutego 2012 r. i dopiero w tym dniu tj. 20 lutego 2012 r., po uruchomieniu serwera z odzyskanymi danymi, do firmy P. dotarły instrukcje dotyczące uprawomocnienia patentu europejskiego EP [...]. Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. Urząd Patentowy RP odmówił przywrócenia terminu do złożenia tłumaczenia na język polski patentu europejskiego EP [...] w celu jego uprawomocnienia na terytorium RP. Zdaniem organu, trzymiesięczny termin określony w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003r. o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych oraz skutkach patentu europejskiego w Rzeczpospolitej Polskiej na złożenie tłumaczenia patentu europejskiego należy do terminów prawa materialnego i jako taki nie podlega przywróceniu, ani przedłużeniu, bez względu na przyczynę jego uchybienia. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uprawniona zarzuciła organowi naruszenie przepisu art. 243 ust. 6 p.w.p. poprzez nieprzyjęcie, że w sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu z powodu siły wyższej. Jej zdaniem jednoczesne uszkodzenie dwóch niezależnie od siebie działających dysków twardych spowodowane przepięciem w sieci lub awarią zasilania, skutkujące przerwą w komunikacji jest zdarzeniem zewnętrznym o nadzwyczajnym charakterze, niemożliwym do przewidzenia, które jako takie nosi znamiona siły wyższej. Ponadto uprawniona podkreśliła, że wysłanie prawie 26 tysięcy powiadomień o awarii serwera jest wykazaniem najwyższej staranności w podjęciu działań mających zapobiec skutkom zdarzenia. Rozpatrując ponownie sprawę, Urząd Patentowy stwierdził, że z uzasadnienia wniosku nie wynika, że okoliczności, które spowodowały uchybienie terminu tj. wystąpienie awarii serwera pocztowego firmy P. i brak powiadomienia nadawcy K. L. o niedostarczeniu wiadomości miały charakter siły wyższej. Powołując się na wyrok NSA z dnia 19 września 2000 r., I SA 1072/00, LEX Nr 55307 organ wskazał, że do kanonu "siły wyższej" zaliczyć należy m.in. powódź, pożar, wojnę, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą itp. W konkluzji organ stwierdził, że nie znajduje podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia tłumaczenia patentu europejskiego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lipca 2012 r. T. zwana dalej skarżącą, skarżącą spółką - zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procesowego mających wpływ na wynik sprawy, w szczególności naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędne zastosowanie oraz błędną interpretację normy prawa materialnego wyrażonej w art. 243 ust. 6 p.w.p. oraz naruszenie przepisów postępowania, a zwłaszcza art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 w związku z art. 126 K.p.a. Wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia jako niezgodnego z prawem; 2. zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego według norm przepisanych. Rozwijając w uzasadnieniu zarzuty skargi skarżąca podkreśliła, że wobec tego, iż ani z judykatury ani z literatury prawa nie wynika jednolita definicja siły wyższej czy nadzwyczajnych okoliczności, to w odniesieniu do każdej sprawy niezbędne jest indywidualne zbadanie przesłanek, pozwalających na uznanie zaistniałych okoliczności za nadzwyczajne i uzasadniających uwzględnienie uchybionego terminu. Jej zdaniem istotna w przeprowadzanej ocenie jest nie tyle możliwość zapobieżenia samemu zjawisku czy zdarzeniu, co szkodliwym jego następstwom, zaś przy ocenie możliwości zapobieżenia skutkom zdarzenia należy brać pod uwagę współcześnie dostępne środki techniczne. Zdaniem skarżącej w ocenie możliwości przewidzenia zaistnienia zdarzenia nie chodzi o absolutną niemożliwość przewidywania jakiegoś zdarzenia, lecz o nikły stopień prawdopodobieństwa jego pojawienia się w określonej sytuacji. Wskazała również, że z analizy orzecznictwa wynika, że zdarzenia o charakterze siły wyższej powinny się łącznie charakteryzować: • zewnętrznym charakterem zdarzenia; • niemożliwością jego przewidzenia (nadzwyczajny charakter zdarzenia cechuje stosunkowo niski stopień prawdopodobieństwa jego zajścia); • niemożnością zapobieżenia jego skutkom. Zdaniem skarżącej uszkodzenie dysków twardych spowodowane awarią zasilania czy przepięciem w sieci, prowadzące do przerwy w komunikacji i uniemożliwiające odczyt wiadomości ponad wszelką wątpliwość jest zdarzeniem o charakterze zewnętrznym tj. całkowicie niezależnym od woli czy zaniechania strony. Ponadto skarżąca wskazała również na niezwykle niski stopień prawdopodobieństwa jednoczasowego uszkodzenia dwóch niezależnych dysków twardych, prowadzącego do zatrzymania pracy serwera pocztowego, co w jej opinii potwierdza nadzwyczajny charakter zdarzenia, którego nie sposób przewidzieć. Zwróciła uwagę również na fakt, że pomimo wykazania najwyższej staranności w podjęciu działań zmierzających do zapobieżenia skutkom zdarzenia, nie udało się im zapobiec przed upływem uchybionego terminu. Wysłanie blisko dwudziestu sześciu tysięcy wiadomości informujących o awarii serwera i związanej z nią ewentualności braku możliwości odebrania wiadomości wraz z prośbą o ponowne przesłanie wiadomości oraz uruchomienie procesu odzysku danych z uszkodzonych dysków nie pozwoliło na odzyskanie przed upływem terminu przesłanych instrukcji dotyczących uprawomocnienia patentu i w efekcie złożenie tłumaczenia w terminie. Powołując się na wyrok NSA z 6 marca 2012 roku w sprawie o sygn. akt IIGSK 71/11 w którym wskazano, że nadzwyczajne okoliczności, mające charakter siły wyższej (vis maior) to zdarzenia nie do uniknięcia, nad którymi człowiek nie panuje i których nie mógł przewidzieć przy zachowaniu należytej staranności – skarżąca podkreśliła, że przedstawione okoliczności zdarzenia spełniają również powyżej wymienione przesłanki. Stwierdziła, że bez wątpienia nie można było uniknąć zaistniałej awarii, gdyż doszło do niej w skutek okoliczności zewnętrznych, tj. pozostających poza wpływem personelu pełnomocnika uprawnionego. Dodała, że jej pełnomocnik zachował należytą staranność: zatrudnia wykwalifikowany personel zewnętrzny i wewnętrzny w celu zapewnienia właściwej obsługi informatycznej serwera pocztowego, stosuje optymalną do wymagań i bezpieczną konfigurację sprzętową serwera pocztowego, działającego w oparciu o dwa niezależne dyski twarde. Uszkodzenia pracujących dysków twardych w stopniu uniemożliwiającym dostęp do nieprzeczytanych, a dostarczonych na serwer przed jego awarią wiadomości, nie sposób jednak było zdaniem skarżącej przewidzieć. W ocenie skarżącej prawdopodobieństwo zaistnienia takiej sytuacji jest niskie, zaś ryzyko wystąpienia awarii minimalizuje się właśnie poprzez zastosowanie w miejsce jednego, dwóch, niezależnie pracujących dysków twardych. Dodała, że sytuacja ta jest bez wątpienia okolicznością przez stronę niezawinioną. Wskazując na postanowienie WSA z dnia 13 lutego 2012 r. w sprawie o sygn. akt IISA/WA 2135/11 skarżąca podniosła, że katalog zdarzeń mających charakter siły wyższej obejmuje, obok zdarzeń o charakterze katastrof przyrodniczych czy nadzwyczajnych zaburzeń życia zbiorowego, również inne przeszkody niemożliwe do przezwyciężenia, w tym zdarzenia losowe. Dodała, że wśród takich zdarzeń Wojewódzki Sąd Administracyjny wymienia wprost przerwę w komunikacji. Skarżąca odwołała się również do wykładni prezentowanej w praktyce Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, który jak wywodziła - również definiuje pojęcie siły wyższej w kontekście zaistnienia nadzwyczajnych i nieprzewidywalnych okoliczności, które pozostają poza wpływem osoby powołującej się na siłę wyższą i której skutków nie można było uniknąć pomimo dołożenia należytej staranności. Dodała, że podobnie siłę wyższą definiuje Europejski Urząd Patentowy uznając, że siłą wyższą tradycyjnie określa się zdarzenie o charakterze zewnętrznym, którego nie da się przewidzieć ani uniknąć i które uniemożliwiło dokonanie czynności (zobowiązania). W ocenie skarżącej przedstawione oraz poparte dowodami okoliczności niniejszej sprawy spełniają łącznie wszystkie przesłanki warunki zdarzenia o charakterze siły wyższej, tj. zdarzenia o charakterze zewnętrznym, stanowiącego przeszkodę nie do przezwyciężenia (poza wpływem człowieka, nad którą człowiek nie może zapanować), niemożliwego do przewidzenia czy uniknięcia przy zachowaniu należytej staranności, a którego skutkom nie dało się zapobiec. Jej zdaniem Urząd Patentowy nie przedstawił w uzasadnieniu zaskarżanego postanowienia żadnych dowodów lub faktów, które byłyby sprzeczne z przedstawionymi przez nią dowodami na potwierdzenie okoliczności, które powołała w uzasadnieniu wniosku o uwzględnienie uchybienia terminu. Ponadto skarżąca dodała, że wbrew wymogom art. 107 § 3 K.p.a. brak jest w uzasadnieniu stanowiska Urzędu wskazania powodów, dla których przedstawione przez nią okoliczności w opinii Urzędu nie miały charakteru nadzwyczajnych okoliczności. Podniosła, że kierując się przedstawioną przez Urząd wykładnią oraz mając na uwadze ciążący na Urzędzie wymóg należytego uzasadnienia swego rozstrzygnięcia wynikający z art. 107 § 3 k.p.a., uznając zdarzenie za niespełniające powyższej definicji, Urząd powinien był wskazać powody, dla których uznał rzeczone zdarzenie za nie posiadające charakteru zewnętrznego, nie posiadające charakteru nadzwyczajnego i którego skutkom skarżąca mogła zapobiec. Ponadto, w ocenie skarżącej brak przedstawienia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia analizy przedstawionego materiału dowodowego w kontekście przesłanek branych przez Urząd pod uwagę przy ocenie nadzwyczajnych okoliczności, musi prowadzić do stwierdzenia, że Urząd w toku rozpatrywania materiału dowodowego nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia przedstawionego materiału dowodowego, czym naruszył wymogi określone w przepisie art. 77 § 1 K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał w całości dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lipca 2012 r. oraz poprzedzające je postanowienie tego organu z dnia [...] marca 2012 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia z dnia [...] lipca 2012 r. oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia z dnia [...] marca 2012 r. stanowił przede wszystkim przepis art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych oraz skutkach patentu europejskiego w Rzeczpospolitej Polskiej zgodnie z którym uprawniony z patentu europejskiego jest obowiązany złożyć w Urzędzie Patentowym tłumaczenie patentu europejskiego na język polski w terminie trzech miesięcy od daty opublikowania przez Europejski Urząd Patentowy informacji o jego udzieleniu. Termin ten nie podlega przywróceniu. Ustanowiony powołanym przepisem termin składania tłumaczeń patentów europejskich stanowi termin prawa materialnego, którego bezskuteczny upływ powoduje, że możliwość ta wygasa. Przy czym omawiany przepis w zdaniu drugim jednoznacznie wskazuje, że nie podlega on przywróceniu. Przypomnieć należy, że przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 października 1994 r. sygn. akt SA/KA 1230/94 podkreślił, że instytucja przywrócenia terminu jest instytucją prawa procesowego odnoszącą się do terminów przewidzianych przepisami należącymi do prawa procesowego, a nie do prawa materialnego. Instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma bowiem na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych, wynikłych w następstwie uchybienia terminu procesowego (Kodeks postępowania administracyjnego z orzecznictwem, Gdańsk 2000, str. 164). Przywrócone mogą być zatem terminy proceduralne i to zarówno te mające charakter terminów ustawowych, jak i terminów wyznaczonych. Terminy materialno-prawne mogą być przywrócone przepisem ustawy, a przez organ administracji jedynie wówczas, gdy możliwość taką przewidują przepisy szczególne (M. Romańska; Sądowa kontrola postanowień-uwagi de lege lata i de lege ferenda, "Glosa " 2001, nr 11, s. 2). Słusznie zatem organ przyjął w zaskarżonym postanowieniu, że termin zgłoszenia tłumaczenia patentu europejskiego stanowi termin prawa materialnego i jako taki nie podlega przywróceniu. Uszło jednak uwadze organu, że osią problemu w niniejszej sprawie nie była kwestia przywrócenia terminu do złożenia tłumaczenia patentu europejskiego, lecz oceny, czy okoliczności stanowiące przyczynę uchybienia terminu miały charakter siły wyższej, na co wskazuje od początku skarżąca w pismach kierowanych do organu. Zgodnie bowiem z treścią art. 243 ust. 6 p.w.p. do terminów, do których nie ma zastosowania przepis ust. 1 (tj. terminów na dokonanie określonych czynności w toku postępowania), uchybionych z powodu nadzwyczajnych okoliczności, stosuje się odpowiednio przepisy o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej. W sprawach tych Urząd Patentowy wydaje, po przedstawieniu przez zainteresowanego odpowiednich dowodów, postanowienia. Z lektury zaskarżonego postanowienia wynika, że organ nie objaśnił w sposób należyty powodów, dla których odmówił uznania podnoszonych przez skarżącą okoliczności uchybienia rzeczonego terminu za nadzwyczajne skutkujące przerwaniem biegu terminu do złożenia tłumaczenia rzeczonego patentu. Lapidarne stwierdzenie organu, że wystąpienie awarii serwera pocztowego nie należy do kananu "siły wyższej" bez odniesienia się do obszernych wyjaśnień skarżącej popartych szeroko orzecznictwem co do przyczyny uchybienia terminu oraz bez analizy poszczególnych przesłanek warunkujących uznaniem danej okoliczności za nadzwyczajną (przyjętych w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego) zdaniem Sądu stanowi o naruszeniu przez organ wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a. dotyczących uzasadnienia decyzji, a mającym odpowiednie zastosowanie do postanowień zgodnie z przepisem art. 126 K.p.a. Przypomnieć w tym miejscu wypada, że zarówno judykatura, jak i doktryna prawa przydają wysoką rangę należytemu uzasadnieniu decyzji administracyjnej. "Decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. W piśmiennictwie z zakresu teorii prawa podkreśla się, że uzasadnienie decyzji spełnia następujące funkcje: a) spełnia prawny obowiązek wykazania, na jakiej podstawie decyzja została podjęta, b) daje podstawę kontroli poprawności decyzji, c) może odgrywać rolę perswazyjną w stosunku do adresatów decyzji oraz innych podmiotów, oraz wobec innych organów orzekających, przed którymi sprawa może się toczyć w trybie odwoławczym, d) inne rozmaite dalsze funkcje (element wpływający na kształtowanie praktyki precedensowej i przewidywalności decyzji oraz na kształtowanie się postaw oceniających wśród organów orzekających), mogą wreszcie stanowić materiał, który uwzględniony przez prawodawcę będzie wpływał na zmiany stanu prawnego, e) opisową, gdy ma odpowiadać procesowi podjęcia decyzji przez organ orzekający" (J. Wróblewski, Sądowe stosowanie..., s. 306-307). Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji (por. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 1983 r., I SA 178/83, ONSA 1983, nr 1 poz. 51). Obowiązek jego sporządzenia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 K.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenie szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć, zwłaszcza tych, które nakładają na strony określone nakazy lub zakazy. Funkcją uzasadnienia jest przekonanie strony, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygniecie, to, że przyczyną tego są istotne powody. Nie może spełnić wymagań wynikających z art. 8 k.p.a. organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń strony uważanych przez nią za istotne dla sposobu załatwienia sprawy (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Ol 198/10, LEX nr 674298). Zawarta w art. 8 k.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa określa wyraźnie to, co implicite jest zawarte w zasadzie praworządności. Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika bowiem przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań (por. Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej, Komentarz do art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego /Dz.U.00.98.1071/, [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III). Podnieść również należy, że uzasadnienie decyzji, które nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. nie poddaje się sądowej ocenie jej legalności, gdyż to właśnie ono ma na celu wykazanie procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia. Wszak pamiętać należy, że uzasadnienie (faktyczne i prawne) stanowi integralną część decyzji. A zatem ocenie Sądu nie podlega jedynie jej osnowa, ale decyzja jako całość, łącznie z uzasadnieniem. Tym samym, więc uzasadnienie, którego treść nie pozwala na poznanie motywów, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy skutkuje wadliwością uzasadniającą uchylenie decyzji z tego powodu, że nie poddaje się kontroli i ocena jej legalności nie jest możliwa (por. wyrok NSA z 28 października 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 1651/96; wyrok NSA z 14 grudnia 1998 r., sygn. akt II SA 1756/99). W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę organ nie sprostał zadaniu stawianemu przez normę wyrażoną w przepisie art. 107 § 3 K.p.a., a dokonując analizy zgromadzonego materiału dowodowego ograniczył się tylko i wyłącznie do ogólnikowych stwierdzeń odnoszących się do przedstawionych przez skarżącą okoliczności z pominięciem ich szczegółowej i pełnej oceny przez pryzmat możliwości zakwalifikowania ich jako nadzwyczajnych, a także abstrahując od argumentacji podnoszonej przez skarżącą spółkę w toku postępowania. Zdaniem Sądu, wydając przedmiotowe postanowienia organ dopuścił się mogącej mieć zasadniczy wpływ na ostateczny wynik sprawy - obrazy przepisów postępowania administracyjnego, polegającej na niewyjaśnieniu w sposób dostatecznie jasny, na jakiej podstawie przyjął, że uchybienie terminie do złożenia tłumaczenia patentu europejskiego nie nastąpiło z powodu okoliczności nadzwyczajnych. Nieprawidłowości te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w przypadku przyjęcia zasadności tezy skarżącej spółki, należałoby uznać, że doszło do przerwania biegu terminu do złożenia patentu europejskiego celem jego uprawomocnienia na terytorium RP. Naruszenie wspomnianych przepisów miało - w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonego postanowienia z dnia [...] lipca 2012 r. oraz poprzedzającego je postanowienia z dnia [...] marca 2012 r. Stwierdzić również należy, że wskazane uchybienia formalne, uniemożliwiły Sądowi poznanie motywów, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy skutkiem czego zaskarżone postanowienie nie poddaje się kontroli i ocena jego legalności nie jest możliwa. Zatem w toku ponownie przeprowadzonego postępowania Urząd Patentowy dokładnie zbada, czy charakter okoliczności uchybienia terminu nosi znamiona nadzwyczajnych, ustosunkuje się szczegółowo do wszystkich argumentów skarżącej spółki oraz uzasadni swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a. w formie jednoznacznego toku wypowiedzi. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j.) orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na podstawie art. 152 ustawy. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI