VI SA/Wa 1782/19

VI SA/Wa 1782/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-08-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Lemiesz /przewodniczący/
Magdalena Maliszewska
Pamela Kuraś-Dębecka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 632/20 - Wyrok NSA z 2023-09-19
Skarżony organ
Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 499
art. 97 ust. 1; art. 86 ust. 1; art. 96 ust. 1; art. 120 ust. 1 pkt 2;
Ustawa z dnia 6 września 2001 r Prawo farmaceutyczne - t.j.
Dz.U. 2002 nr 187 poz 1565
par 10;
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 października 2002 r. w sprawie podstawowych warunków prowadzenia apteki
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7; art. 77 par 1; art. 80; art. 8; art. 107 par 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant ref. staż. Magdalena Koseła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2019 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia uchybień oddala skargę.
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2019 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej "GIF") uchylił w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w K. ( dalej "WIF") z dnia [...] października 2017 r. i nakazał C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. ( dalej "Spółka", " Skarżąca") usunięcie uchybień polegających na braku wydzielenia działalności apteki ogólnodostępnej o nazwie C. położonej w M. przy ul. [...] ( dalej "apteka") od działalności drogerii od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji wskazano art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 ust. 1 pkt 4 oraz art. 120 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 97 ust. 1, art. 86 ust. 1, art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 499, dalej: "u.p.f." lub "Prawo farmaceutyczne") w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 października 2002 r. w sprawie podstawowych warunków prowadzenia apteki (Dz. U. z 2002 r., nr 187, poz. 1565 ze zm., dalej: "rozporządzenie") oraz art. 138 § 1 k.p.a.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniach [...]-[...] grudnia 2016 r. WIF przeprowadził kontrolę doraźną ww. apteki, w trakcie której stwierdzono niezgodności związane m.in. z: niewydzieleniem działalności apteki ogólnodostępnej od działalności drogerii.
Ustalono bowiem, że asortyment stanowiący zaopatrzenie drogerii, przechowywano w izbie ekspedycyjnej apteki oraz w magazynie apteki, a ewidencja komputerowa przychodu i rozchodu asortymentu będącego przedmiotem obrotu w aptece nie była wydzielona od ewidencji komputerowej obrotu drogerii, co doprowadziło do sytuacji, w której farmaceuta ma w drogerii możliwość elektronicznego ewidencjonowania wydania dowolnego produktu leczniczego (vide protokół z [...] stycznia 2017r.).
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte przez WIF z urzędu w związku z podejrzeniem naruszenia art. 97 ust. 1 u.p.f. poprzez niewydzielenie działalności apteki od innej działalności, tj. od działalności drogerii, o czym Spółka została zawiadomiona pismem z [...] czerwca 2017 r.
Decyzją z dnia [...] października 2017 r. WIF nakazał Spółce, z dniem otrzymania decyzji, wydzielenie działalności apteki od działalności drogerii.
Uzasadniając rozstrzygnięcie WIF wskazał, że nie wnosi zastrzeżeń co do wydzielenia działalności apteki pod względem lokalowym lecz pod względem sposobu przyjmowania, przechowywania oraz wydawania asortymentu będącego w obrocie w aptece. WIF wskazał, że przedmiotem postępowania jest brak rozdzielenia działalności polegającej na prowadzeniu apteki od działalności sklepu drogeryjnego.
Spółka wniosła odwołanie od tej decyzji, zaś pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. wniosła o wyjaśnienie treści decyzji poprzez wskazanie, w jakim terminie należy wykonać decyzję oraz w jaki sposób należy wydzielić działalność apteki od innych lokali.
Postanowieniem z [...] lutego 2018 r. wydanym na podstawie 113 § 2 k.p.a., organ I instancji wyjaśnił, że:
1. decyzja podlega wykonaniu i wydzielenia działalności ww. apteki od działalności drogerii należy dokonać z dniem, w którym decyzja stanie się ostateczna;
2. nakaz wydzielenia działalności apteki od działalności drogerii oznacza, że należy:
a. rozdzielić prowadzoną łącznie dla drogerii i apteki ewidencję zakupów i sprzedaży, w tym zastosować rozwiązania techniczne, które uniemożliwią personelowi apteki logowanie się i pracę w aptecznym systemie komputerowym na terenie drogerii,
b. przyjmować na start i przechowywać produkty zakupione dla apteki wyłącznie na terenie lokalu apteki,
c. zaprzestać przechowywania produktów zakupionych dla drogerii w lokalu apteki,
d. zaprzestać wydawania z apteki przez personel apteki produktów przyjętych na stan drogerii i stanowiących zatowarowanie drogerii.
GIF, po zapoznaniu się ze zgromadzoną w niniejszej sprawie dokumentacją uznał za zasadne uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy.
GIF podzielił stanowisko organu I instancji, że Spółka nie wydzieliła działalności apteki od działalności drogerii. W ocenie organu odwoławczego nie budzi wątpliwości, że rozstrzygnięcie WIF odnosi się do sposobu prowadzenia przez Spółkę działalności aptecznej. Poza zakresem rozstrzygnięcia pozostaje fizyczne niewydzielenie lokalu apteki od lokalu drogerii. Innymi słowy przedmiotem rozstrzygnięcia jest wydzielenie funkcjonalne apteki. Natomiast kwestia wydzielenia organizacyjnego tj. fizycznego rozgraniczenia lokalu apteki nie została zakwestionowana przez WIF i nie podlegała ocenie w ramach postępowania.
Przechodząc do analizy podstawy prawnej decyzji GIF wskazał, że zgodnie z art. 120 ust. 1 pkt 2 u.p.f., w razie stwierdzenia naruszenia wymagań dotyczących obrotu produktami leczniczymi lub wyrobami medycznymi, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. Art. 120 ust. 1 pkt 2 u.p.f. stanowi podstawę do wezwania przedsiębiorcy do zaprzestania naruszeń wymagań dotyczących obrotu produktami leczniczymi. Związek naruszeń z obrotem należy rozumieć szeroko, obejmując zakresem przepisu m.in. przypadki naruszeń wymogów dotyczących prowadzenia sprzedaży produktów leczniczych (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2010 r., VI SA/Wa 823/10). Naruszenia mogą również obejmować kwestie związane z wydzieleniem działalności.
Zgodnie z art. 97 ust. 1 u.p.f., apteka ogólnodostępna może stanowić odrębny budynek lub może być usytuowana w obiekcie o innym przeznaczeniu, pod warunkiem wydzielenia od innych lokali obiektu i innej działalności. Przedmiotowy przepis wprowadził wymagania dotyczące usytuowania apteki oraz wydzielenia jej działalności.
Zdaniem GIF pomimo, że Prawo farmaceutyczne nie definiuje pojęcia "wydzielenie", to nie ulega wątpliwości, że obejmuje ono zarówno aspekt organizacyjny, jak i funkcjonalny. Możliwe jest prowadzenie apteki w obiekcie, w którym znajdują się inne lokale i prowadzona jest również inna działalność. Warunkiem, jaki w tej sytuacji musi spełniać apteka jest jej wydzielenie zarówno od innych lokali - organizacyjne, jak i od innej działalności - funkcjonalne. Lokal apteki musi stanowić organizacyjnie i funkcjonalnie wydzieloną całość. Nie można zatem interpretować art. 97 ust. 1 u.p.f. zawężająco, tak jakby przepis ten dotyczył jedynie kwestii lokalowych apteki ogólnodostępnej i nie dotyczył sposobu wydzielenia działalności.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że obowiązek wydzielenia apteki od innych lokali i innej działalności służy realizacji przez aptekę jej zasadniczej funkcji, jaką jest świadczenie usług farmaceutycznych, zgodnie z art. 86 ust. 1 u.p.f. Prowadzenie innej działalności obok apteki, nie może przeszkadzać podstawowej działalności apteki. Szczególna ranga aptek wynika z tego, że nie mają służyć tylko do zaopatrywania klientów w różnego rodzaju produkty, lecz także mają być miejscem, gdzie wykonywane są usługi z zakresu ochrony zdrowia.
Zgodnie z treścią art. 96 ust. 1 u.p.f., produkty lecznicze, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyroby medyczne są wydawane z apteki ogólnodostępnej przez farmaceutę lub technika farmaceutycznego w ramach jego uprawnień zawodowych. Natomiast zgodnie z § 10 rozporządzenia, apteka prowadzi w szczególności dokumentację zakupu produktów leczniczych i wyrobów medycznych, zgodnie z odrębnymi przepisami (ust. 1); sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych, zgodnie z odrębnymi przepisami (ust. 2).
Analizując zapisy protokołu kontroli z [...] stycznia 2017 r. GIF wskazał, że prowadzona w aptece ewidencja komputerowa dotycząca zakupu oraz dokumenty przesunięć międzymagazynowych zawierały faktury VAT stanowiące zaopatrzenie drogerii, co jednoznacznie potwierdza okoliczność niewydzielenia działalności apteki o czym mowa w art. 97 ust. 1 u.p.f. Za niewydzieleniem działalności apteki od działalności drogerii przemawia również okoliczność przechowywania w pomieszczeniach apteki wyrobów medycznych będących na stanie drogerii oraz możliwość wydawania przez farmaceutę w drogerii produktów leczniczych zakupionych przez aptekę.
Zdaniem GIF, organ I instancji, działał na podstawie i w granicach przepisów prawa. Podejmując rozstrzygnięcie prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego. WIF wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz dokonał prawidłowej wykładni przepisów mających zastosowanie w stanie faktycznym sprawy.
W ocenie GIF w sprawie nie zachodzą wątpliwości co do treści normy prawnej, stąd WIF nie stosował art. 7a k.p.a. W sprawie wyjaśniono wątpliwości Spółki co do treści zaskarżonej decyzji oraz co do terminu jej wykonania postanowieniem WIF z dnia [...] lutego 2018 r., wydanym na podstawie art. 113 k.p.a.
GIF zwrócił też uwagę, że wydzielenie działalności apteki od innej działalności jest jednym z obowiązków przedsiębiorcy prowadzącego działalność reglamentowaną. Zasady prowadzenia apteki ogólnodostępnej są określone w Prawie farmaceutycznym. Powinny być przestrzegane nie tylko w momencie ubiegania się o udzielenie zezwolenia, ale również przez cały czas wykonywania działalności objętej zezwoleniem.
Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego, GIF również nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia. Wyjaśnił, że decyzja nakazuje usunięcie stwierdzonych uchybień dotyczących braku wydzielenia działalności apteki od działalności drogerii w aspekcie funkcjonalnym, zgodnie z art. 97 ust 1 u.p.f. Spółka w sposób nieuprawniony stosuje natomiast wykładnię zawężającą i dąży do wykazania, że przytoczony przepis odnosi się wyłącznie do kwestii organizacyjnych - lokalowych. Brak wydzielenia funkcjonalnego działalności apteki Spółki od działalności drogerii Spółki, stanowiło naruszenie reguł obrotu produktami leczniczymi, co uzasadniało wydanie decyzji na podstawie art. 120 ust. 1 pkt 2 u.p.f.
Mając na uwadze, że przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest jedynie weryfikacja decyzji organu I instancji, ale ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej, organ II instancji, w oparciu o ustalenia faktyczne organu I instancji, postanowił zredagować na nowo rozstrzygnięcie oraz zawęzić podstawę prawną rozstrzygnięcia, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. ( wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 1157/16)., W niniejszej sprawie istotne jest usunięcie uchybień stwierdzonych w trakcie kontroli związanych z brakiem rozdzielenia ewidencji zakupów i sprzedaży, tak by ewidencje prowadzone dla apteki były zgodne z wymaganiami Prawa farmaceutycznego oraz § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia i brakiem zastosowania rozwiązań technicznych, które uniemożliwią personelowi apteki logowanie się i pracę w aptecznym systemie komputerowym na terenie drogerii.
Kolejnym aspektem wydzielenia prowadzonych działalności, którego brak w aptece Spółki, jest przyjmowanie na stan i przechowywanie towarów zakupionych dla apteki wyłącznie w pomieszczeniach apteki, przy równoczesnym zaprzestaniu przechowywania towarów zakupionych dla drogerii w pomieszczeniach apteki. Należy ponadto usunąć uchybienie polegające na wydawaniu z apteki przez personel apteki towarów przyjętych na stan drogerii i stanowiących zatowarowanie drogerii.
Rozstrzygnięcie w omawianym zakresie nakazuje Spółce usunięcie stwierdzonych uchybień polegających na braku wydzielenia działalności aptecznej od drogeryjnej celem zapewnienia prawidłowego obrotu produktami leczniczymi.
Usunięcie uchybień powinno nastąpić od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna, bowiem decyzja ma na celu dostosowanie działalności do wymogów określonych przepisami prawa.
Uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji, przy uwzględnieniu, że postanowienie z art. 113 § 2 k.p.a. nie ma samodzielnego bytu, lecz jest integralną częścią decyzji, nie stwarzało konieczności, aby GIF orzekł także o uchyleniu postanowienia WIF z [...] lutego 2018 r. Skoro decyzja organu I instancji została uchylona i w tym zakresie GIF orzekł co do istoty sprawy, to postanowienie wraz z zaskarżoną decyzją straciło swój prawny byt.
Skarżąca, niezgadzając się decyzją GIF w terminie zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając :
"I. naruszenie przepisów prawa procesowego art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 81 a § 1, art. 107 § 1 pkt 5 KPA
• poprzez wydanie rozstrzygnięcia nie opartego na podstawie i w granicach prawa tj. wydaniu rozstrzygnięcia bez materialnej podstawy prawnej do nakazania (jak strona domniema z uzasadnienia) zmiany systemu komputerowego apteki;
• poprzez nie rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej i stanu faktycznego, na korzyść strony;
• poprzez wydanie decyzji niewykonalnej w dniu jej doręczenia tj. w momencie kiedy stała się ostateczna;
• poprzez nie sformułowanie rozstrzygnięcia w sposób kategoryczny, jednoznaczny, nie budzący wątpliwości co do zawartego tam władczego uregulowania co spowodowało powstanie wątpliwości co do treści decyzji oraz sposobu wykonania decyzji.
II.
Naruszenie przepisów prawa materialnego:
• Art. 120 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo farmaceutyczne (t.j. Dz.U.2008.45.271 dalej prawo farmaceutyczne), poprzez brak wskazania w sentencji decyzji uchybienia oraz wskazania nierealnego terminu (nie ustalonego ze stroną) na wykonanie decyzji tj. nakazanie wykonania decyzji od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna
• Art. 97 ust. 1 ustawy Prawa farmaceutycznego poprzez niewłaściwe jego zastosowane tj. wydanie rozstrzygnięcia na podstawie prawnej, która dotyczy tylko lokalu apteki (Budynku) w stosunku do używania (jak strona domniema ) systemu komputerowego apteki;
• Art. 86 ust. 1 ustawy Prawa farmaceutycznego poprzez niewłaściwe jego zastosowane tj. wydanie rozstrzygnięcia na podstawie prawnej, która dotyczy świadczenia usług farmaceutycznych, a nie lokalu apteki i jego usytuowania;
• Art. 96 ust. 1 ustawy Prawa farmaceutycznego poprzez niewłaściwe jego zastosowane tj. wydanie rozstrzygnięcia na podstawie prawnej, która dotyczy wyłącznie wydawania produktów leczniczych i wyrobów medycznych, a nie lokalu apteki i jego usytuowania;
• § 10 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 października 2002 r. w sprawie podstawowych warunków prowadzenia apteki (Dz.U.2002.187.1565), poprzez niewłaściwe jego zastosowane tj. wydanie rozstrzygnięcia na podstawie prawnej, która dotyczy prowadzenia dokumentacji apteki, a nie lokalu apteki i jego usytuowania."
Wskazując na powyższe naruszenia Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, zgodnie z art. 200 p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi zarzuty zostały szczegółowo omówione.
W odpowiedzi na skargę GIF wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie, podtrzymując w tym zakresie stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W działaniach organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętych rozstrzygnięć, a przytoczona tam argumentacja jest wyczerpująca.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia był art. 97 ust. 1 u.p.f , stosownie do którego apteka ogólnodostępna może stanowić odrębny budynek lub może być usytuowana w obiekcie o innym przeznaczeniu, pod warunkiem wydzielenia od innych lokali obiektu i innej działalności.
Stan faktyczny nie był sporny między stronami postępowania. Sporna jest natomiast jego prawna ocena; na podstawie tych samych ustaleń faktycznych obie strony wyciągają odmienne wnioski w zakresie różnych aspektów funkcjonalnego wydzielenia apteki od innej działalności.
Zdaniem organu Skarżąca nie wydzieliła działalności apteki od działalności drogerii, tym samym naruszyła wymagania określone w art. 97 ust. 1 u.p.f. i dlatego rozstrzygnięcie odnosi się do sposobu prowadzenia przez Spółkę działalności aptecznej. Natomiast kwestia wydzielenia organizacyjnego tj. fizycznego rozgraniczenia lokalu apteki nie została zakwestionowana przez WIF i nie podlegała ocenie w ramach postępowania.
Jak wskazuje się w orzecznictwie i nauce prawa "wykładnia językowa jest punktem wyjścia dla wszelkiej wykładni prawa i zakreśla jej granice w ramach możliwego sensu słów zawartych w tekście prawnym" (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2000 r., FPS 14/99, ONSA z 2000 r. Nr 3, poz. 92). Odstępstwo od reguły prymatu językowego sensu przepisu dopuszczalne jest wtedy, gdy wykładnia gramatyczna prowadzi do sprzeczności z fundamentalnymi wartościami konstytucyjnymi lub do rażącej niesprawiedliwości, sankcjonuje nieracjonalność ustawodawcy, niweczy cel instytucji prawnej, prowadzi do wniosków niedorzecznych lub wynika z błędu legislacyjnego (wyrok z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. akt II FSK 976/08; wyrok NSA z 19 kwietnia 2011 r. sygn. akt I FSK 637/10 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz powoływany tam L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2006, s. 75 i n.). Zasada pierwszeństwa wykładni językowej nie powinna zatem prowadzić do wniosku, że interpretatorowi wolno zignorować wykładnię systemową i funkcjonalną (M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2002 r., s. 275). Może się bowiem okazać, że sens przepisu, który wydaje się językowo jasny, okaże się wątpliwy, gdy go skonfrontujemy z innymi przepisami lub weźmiemy pod uwagę cel regulacji prawnej. Z tego względu w każdym przypadku, gdy nasuwa się podejrzenie, że wynik wykładni językowej może okazać się nieadekwatny, interpretator powinien go skonfrontować z wykładnią systemową i funkcjonalną. Ustalając zatem znaczenie językowe przepisu, należy brać pod uwagę także jego kontekst systemowy i funkcjonalny, a więc na przykład inne przepisy prawne, wolę prawodawcy oraz cel regulacji (zob. L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2006, s. 74 oraz wyrok z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. akt II FSK 976/08, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Idąc tym tokiem rozumowania Sąd doszedł do przekonania, że przeprowadzona przez organ interpretacja art. 97 ust. 1 u.p.f. na tle ustalonego stanu faktycznego była prawidłowa. Przepis ten jest jasny i nie wymaga innego rodzaju wykładni aniżeli językowa.
Z treści art. 97 ust. 1 u.p.f. wynika, że chodzi o wydzielenie apteki zarówno pod względem lokalowym/fizycznym ("od innych lokali") w sensie odrębnego budynku lub lokalu, jak też idące z tym w parze wydzielenie od "innej działalności". Oznacza to, że działalność funkcjonalna apteki ogólnodostępnej musi być odrębna od działalności "innej", w tym przypadku drogeryjnej. W rozpoznawanej sprawie chodziło o wydzielenie funkcjonalne apteki od działalności drogerii "[...]", prowadzonej w lokalu obok lokalu apteki.
Z akt sprawy wynika, że w aptece były przyjmowane i przechowywane produkty stanowiące zaopatrzenie drogerii, czy też były wydawane z apteki produkty przeznaczone do sprzedaży w drogerii. Wykazano również możliwość farmaceuty logowania się z drogerii do systemu apteki i ewidencjonowania wydania dowolnego produktu leczniczego, przeznaczonego nie tylko do sprzedaży drogeryjnej. W konsekwencji przejawem braku wymaganego wydzielenia, był nie tylko wspólny system komputerowy apteki i drogerii, ale wspólne magazynowanie i wydawanie z apteki produktów stanowiących zaopatrzenie drogerii, co w świetle art. 97 ust. 1 u.p.f. nie powinno mieć miejsca.
Sąd podzielił stanowisko GIF, że obowiązek wydzielenia apteki od innych lokali i innej działalności służy realizacji przez aptekę jej zasadniczej funkcji, jaką jest świadczenie usług farmaceutycznych, zgodnie z art. 86 ust. 1 u.p.f.
Słuszna jest argumentacja organu, że prowadzenie innej działalności obok apteki, nie może przeszkadzać podstawowej działalności apteki. Szczególna ranga aptek wynika z tego, że nie mają służyć tylko do zaopatrywania klientów w różnego rodzaju produkty, lecz także mają być miejscem, gdzie wykonywane są usługi z zakresu ochrony zdrowia. Zgodnie z art. 96 ust. 1 u.p.f., produkty lecznicze, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyroby medyczne są wydawane z apteki ogólnodostępnej przez farmaceutę lub technika farmaceutycznego w ramach jego uprawnień zawodowych. Natomiast zgodnie z § 10 rozporządzenia, apteka prowadzi w szczególności dokumentację zakupu produktów leczniczych i wyrobów medycznych, zgodnie z odrębnymi przepisami (ust. 1); sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych, zgodnie z odrębnymi przepisami (ust. 2).
Należy też podkreślić, że prowadzenie apteki jest działalnością reglamentowaną, a więc stanowi ten szczególny obszar działalności gospodarczej, w którym ustawodawca na rzecz ochrony zdrowia zdecydował się na ograniczenie swobody działalności gospodarczej.
W konsekwencji zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 86. ust. 1 , art. 96 ust. 1 oraz art. 97 ust. 1 u.p.f. nie były zasadne.
Odnosząc się do podnoszonej w skardze kwestii naruszenia art. 120 ust. 1 pkt 2 u.p.f., poprzez brak wskazania w sentencji decyzji uchybienia oraz wskazania nierealnego terminu (nie ustalonego ze stroną) na wykonanie decyzji tj. nakazanie wykonania decyzji od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna Sąd uznał, że zarzut ten nie mógł być uwzględniony.
Stosownie do art. 120 ust. 1 pkt 2 u.p.f. w razie stwierdzenia naruszenia wymagań dotyczących obrotu produktami leczniczymi lub wyrobami medycznymi, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając możliwość zastosowania normy z art. 120 ust. 1 pkt 2 u.p.f., nie można tracić z pola widzenia rodzaju naruszeń dotyczących obrotu produktami leczniczymi lub wyrobami medycznymi, których dopuścił się podmiot prowadzący aptekę. W rozpatrywanym przypadku naruszenie to polegało na faktycznym funkcjonalnym połączeniu apteki z drogerią, co doprowadziło do naruszenia art. 97 ust.1 u.p.f. Przy takim rodzaju naruszenia wzywanie do "usunięcia w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień" nie było konieczne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2019 r., sygn. akt II GSK 1835/17). W tym zakresie Sąd podzielił stanowisko organu, że w rozpoznawanej sprawie można uznać, że brak było uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych do wyznaczania stronie terminu do usunięcia zaistniałych nieprawidłowości. Jak trafnie wskazał GIF co do zasady podmiot uzyskujący zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej jest obowiązany od początku do przestrzegania restrykcyjnych wymogów prowadzenia tego rodzaju działalności. Zasady prowadzenia apteki ogólnodostępnej są określone w Prawie farmaceutycznym. Powinny być przestrzegane nie tylko w momencie ubiegania się o udzielenie zezwolenia, ale również przez cały czas wykonywania działalności objętej zezwoleniem. Dlatego nie można skutecznie zakwestionować uprawnienia organów Inspekcji Farmaceutycznej do wydawania decyzji, których wykonanie powinno nastąpić niezwłocznie - czyli od dnia, w którym dana decyzja staje się ostateczna.
Wbrew stanowisku Skarżącej organ precyzyjne wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji jakie konkretne działania Spółki zostały uznane za niezgodne z prawem farmaceutycznym, a mianowicie m.in. wspólna ewidencja komputerowa apteki i drogerii, wspólne składowanie w jednym magazynie leków i produktów drogeryjnych. Z treści decyzji wynikają zatem obowiązki Skarżącej, jakie mają być podjęte w celu do wykonania tej decyzji.
Ustosunkowując się do zarzutów Skarżącej, która oczekuje od organu szczegółowych wytycznych "w jaki sposób należy wydzielić działalność apteki od innych lokali", to - w ocenie Sądu - do Skarżącej, jako adresata decyzji, należy wybór i podjęcie konkretnych działań organizacyjnych czy też prawnych, które będą realizacją tej decyzji.
Reasumując, rozpoznając sprawę Sąd nie dopatrzył się ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć jakikolwiek istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., ani mogącego mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia norm prawa materialnego. Przeprowadzone postępowanie administracyjne, zostało poprzedzone postępowaniem dowodowym, w którym organy dowiodły w sposób niewątpliwy naruszenia art. 97 ust. 1 u.p.f. Według Sądu, ocena organów Inspekcji Farmaceutycznej została przeprowadzona po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, przeprowadzonym zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 77 i art. 80 k.p.a.). Ponadto, należy uznać, że uzasadnienie decyzji organu odpowiada art. 107 § 3 k.p.a., albowiem wynika z niej ocena faktów, prawa oraz cele i skutki rozstrzygnięcia, co w konsekwencji oznacza, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było prowadzone z poszanowaniem zasady zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa, wyrażonej w art. 8 k.p.a.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu, skargę należało oddalić.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.