VI SA/Wa 1778/06

VI SA/Wa 1778/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Czarnecki
Olga Żurawska-Matusiak
Stanisław Gronowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski ( spr.) Sędziowie Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Anna Mruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi F. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej oddala skargę
Uzasadnienie
F. P., zwany dalej "skarżącym", z racji bycia członkiem Polskiego Związku Łowieckiego, posiadał pozwolenie na broń palną dla celów uprawiania myślistwa.
Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w G. Wydział [...] Karny z dnia [...] października 2005 r., [...] uznano skarżącego winnym popełnienia przestępstwa z art. 233 § 6 w związku z art. 233 § 1 k.k., polegającego na tym, że w dniu [...] czerwca 2001 r. w Starostwie Powiatowym w G., uprzedzony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, we wniosku o wydanie wtórnika prawa jazdy złożył fałszywe oświadczenie o utracie oryginału tego dokumentu. Za ten czyn skarżący został skazany na karę dziesięciu miesięcy pozbawienia wolności, z warunkowym zawieszeniem wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres próbny 2 lata.
Ostateczną decyzją Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...], którą cofnięto skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Jako podstawę prawną tej decyzji wskazano przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Stosownie do przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy pozwolenia na broń nie wydaje się osobom co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W świetle art. 20 ustawy cofnięcie pozwolenia na broń, dopuszczenia do posiadania broni oraz unieważnienie karty rejestracyjnej broni pneumatycznej następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Jak podkreślił Komendant Główny Policji katalog przestępstw, których popełnienie może wzbudzić obawy co do zgodnego z prawem użycia broni, w świetle przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 cytowanej ustawy, nie jest zamknięty. Zatem, dyspozycja tego przepisu stanowi dla organów Policji wytyczną interpretacyjną w sprawie cofnięcia pozwolenia, dając tym samym organom możliwość oceny postępowania osoby posiadającej pozwolenie na broń także w przypadku popełnienia innych rodzajów przestępstw osądzonych prawomocnym wyrokiem skazującym lub popełnienie, których zarzucono w postępowaniu karnym. Wzięto w szczególności pod uwagę popełnienie przez skarżącego umyślnego przestępstwa należącego do przestępstw przeciwko wymiarowi sprawiedliwości. Składając nieprawdziwe w swej treści oświadczenie, zawiadamiające o utracie prawa jazdy i wnioskujące o wydanie wtórnika tego dokumentu, skarżący godził w wiarygodność dokumentów oraz działalność instytucji państwowych, a także porządek publiczny. W ocenie organu przestępstwo, za które skarżący został skazany, niweczy jego wiarygodność także, co do przestrzegania przepisów ustawy o broni i amunicji, w szczególności dotyczących bezpiecznego jej posiadania i używania. Zaprzecza bowiem nieskazitelnej postawie, jakiej organy Policji oczekują od osób, które uzyskały tak szczególne prawo, jakim jest pozwolenie na broń, mające reglamentacyjny charakter w świetle ustawy o broni i amunicji. Posiadacz pozwolenia na broń palną musi więc być osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem tym dobrom nie zagraża. Skazanie skarżącego prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, a zatem świadome działanie przeciwko ustanowionemu porządkowi prawnemu, taką rękojmię niweczy i świadczy jednoznacznie, iż nie powinien on posiadać pozwolenia na broń palną myśliwską. Na taką ocenę postępowania skarżącego nie mają wpływu pozytywne opinie z Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w [...] i Koła Łowieckiego [...] jak i Kapelana Myśliwych Archidiecezji [...], tym bardziej w sytuacji, gdy w opiniach tych nie odniesiono się do faktu popełnienia przez skarżącego umyślnego przestępstwa.
W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zarzuca naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez rozszerzenie wyszczególnionych w tym przepisie grup przestępstw uzasadniających cofniecie pozwolenia na posiadanie broni. Wskazał przykłady ustaw, w których wyraźnie doprecyzowano sytuacje, w świetle których strona może być pozbawiona określonego prawa, jak przykładowo ma to miejsce w art. 8 ust. 1 pkt g ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią i amunicją oraz wyrobami o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. Nr 67, poz. 679 ze zm.). I tak, w myśl powołanego wyżej przepisu, koncesji udziela się osobie fizycznej, która nie była skazana prawomocnym orzeczeniem za umyślne przestępstwo lub wykroczenie skarbowe oraz nie toczy się przeciwko niej postępowanie w sprawie o takie przestępstwo lub wykroczenie. Według skarżącego wykładnia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, zastosowana w zaskarżonej decyzji, jest dalej idąca niż przepisy innych odrębnych ustaw, dotykających obszaru bezpieczeństwa publicznego. Do skargi dołączono wyjaśnienie skarżącego dotyczące okoliczności faktycznych zdarzenia, za które uznany został winnym popełnienia przestępstwa. Do skazania, zdaniem skarżącego, doszło w następstwie nienależytego działania adwokata, który zasugerował skarżącemu przyznanie się do winy, gdyż rodziło otrzymanie niskiej kary.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrolując, według powołanych wyżej kryteriów, zaskarżoną decyzję, oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, Sąd nie dopatrzył, aby decyzje te naruszały prawo.
Jak to wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia13 października 2005 r., II OSK 97/05 posiadanie i używanie broni palnej stanowi tradycyjnie sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Prawa do posiadania broni nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywatela w świetle Konstytucji RP. Zatem, dostęp obywatela do broni poddany jest istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przemocy, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Na podobnych zasadach skonstruowana jest również ustawa z dnia 21 czerwca 2002r. o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego (Dz. U. Nr 117, poz. 1007 ze zm.).
Generalnie można powiedzieć, iż ustawa o broni i amunicji, przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń łączy z utratą przez posiadacza broni przymiotów uzasadniających jej dalsze posiadanie, gdzie jedną z takich przesłanek mogą być okoliczności przewidziane w zastosowanym w sprawie przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, w myśl którego, jak to już wskazano, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Zważywszy na spójność przepisów ustawy o broni i amunicji, zarówno w zakresie kwestii pozwolenia na broń, jak i jej cofnięcia, dla wykładni zastosowanych przez organy przepisów, na podstawie których cofnięto skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni, pomocny może być także przepis art. 10 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie. Powołany przepis nie przewiduje systemu licencjonowania legalistycznego, tj. takiego, w którym uprawnienie do posiadania broni uzyskuje się po spełnieniu określonych warunków. Natomiast został tutaj wprowadzony system licencjonowania oportunistycznego, tj. uzależniającego uzyskanie uprawnienia do posiadania broni od stosownej zgody (pozwolenia) właściwego organu Policji w drodze decyzji administracyjnej. Tego aspektu, dającego organom Policji szerokie pole dla oceniania okoliczności uzasadniających odmowę dla przyznania obywatelowi uprawnienia dla posiadania broni, aczkolwiek podlegającą sądowej kontroli, nie można tracić z pola widzenia przy analizowaniu zakresu uprawnień organu Policji dla oceny, czy zaistniały przesłanki wskazane w art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy dla cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni.
Zarówno decyzja w sprawie pozwolenia na broń, jak i decyzja cofająca takowe uprawnienie, nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego. Ma ona charakter decyzji związanej, co rodzi obowiązek wykazania przez ubiegającego się o pozwolenie na broń uzasadnionych okoliczności dla jej posiadania. Odnosi się to także do postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, toczącego się na podstawie przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy. Przepis art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji uzależniając wydanie pozwolenia na broń posługuje się, jak to stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku z dnia 13 października 2005 r., konstrukcją zwrotu szacunkowego (zwrotu porównawczego), jako jednego z rodzajów zwrotów ocennych, zwanych też odesłaniami pozaprawnymi (por. L. Leszczyński: Tworzenie generalnych klauzul odsyłających, Lublin 2000, s. 20-21, 61, 89 i 91). Zwrot, o jakim mowa, wyrażony został w formie pojęcia niedookreślonego "okoliczności uzasadniające posiadanie broni". Decyzja wydana na podstawie art. 10 ustawy jest, jak to już wyżej wskazano, decyzją związaną, z tym że warunki uwzględnienia żądania strony leżą w sferze celowości (zasadności) działania organów Policji (por. wyrok NSA z dnia 25 marca 2003r. III SA 1863/0 l, Lex nr 121778). Osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń powinna zatem przekonać w toku postępowania administracyjnego organy Policji, że zachodzi względem niej "uzasadniona okoliczność", a więc legitymuje się taką cechą odróżniającą ją od ogółu obywateli, że w sposób niewątpliwy i oczywisty zasługuje na posługiwanie się bronią. Wydanie pozwolenia, pomimo braku owej "oczywistości" w odmiennym statusie osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń wypaczyłoby reglamentacyjny charakter regulacji ustawy o broni i amunicji. Do takich cech nie należy zwykłe korzystanie przez obywatela ze swoich konstytucyjnych i ustawowych uprawnień.
Powołane wyżej okoliczności, dotyczące charakteru uprawnień do posiadania broni, powinny być pomocne przy dokonywaniu wykładni przesłanek uzasadniających cofnięcie pozwolenia na broń, stosownie do przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Przepis ten, podobnie jak to ma miejsce na gruncie art. 10 ust. 1 ustawy, daje organowi Policji szeroki zakres możliwości dokonywania oceny, jakie to okoliczności faktyczne, leżące po stronie posiadacza broni lub podmiotu ubiegającego się o pozwolenie na broń, są tymi, które stwarzają uzasadnioną obawę, że posiadacz broni może jej użyć w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wbrew stanowisku zajętemu w skardze organ Policji, przy dokonywaniu oceny, że skarżący należy do kategorii podmiotów, o których mowa 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, mógł powołać się na zapadły wyrok karny za przestępstwo umyślne dotyczące wymiaru sprawiedliwości. Wynika to choćby z literalnego brzmienia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, który w sposób przykładowy wymienia okoliczności mogące świadczyć o możliwości ze strony posiadacza broni do jej użycia w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sformułowanie zawarte w tym przepisie, a odnoszące się do faktu skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których to osób toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw, ma charakter kwalifikowany. Oznacza to, że w razie zaistnienia takiej okoliczności organ Policji jest niejako w sposób bezwarunkowy nią związany, jako negatywną przesłanką dla odmowy udzielenia pozwolenia na broń, i zarazem pozytywną dla wydania decyzji w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. Natomiast powołany wyżej przepis, wbrew stanowisku skarżącego, nie stwarza dla organu Policji przeszkody dla dokonania oceny, że dopuszczenie się przez posiadacza broni innego przestępstwa umyślnego może uzasadniać użycie broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Nie może zatem skarżący skutecznie zarzucać zaskarżonej decyzji rozszerzenie wyszczególnionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy grup przestępstw uzasadniających cofniecie pozwolenia na posiadanie broni.
Sąd z powodów wskazanych w zaskarżonej decyzji podziela stanowisko organu, iż wyrok karny za umyślne przestępstwo, jakiego dopuścił się skarżący, stwarza domniemanie faktyczne, że skarżący należy do kategorii podmiotów, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni. Wobec istnienia wspomnianego wyroku rzeczą skarżącego było obalenie takiego domniemania przez przedstawienie takich dowodów, które przekonywały by organ Policji, że pozostawienie skarżącemu uprawnienia do posiadania broni nie stanowi zagrożenia użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Dowody, na które powoływał się skarżący, a w szczególności pozytywne opinie z Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w [...], Koła Łowieckiego [...], jak i Kapelana Myśliwych Archidiecezji [...], nie zostały uznane za organ Policji za przekonywające w omawianej kwestii, a to choćby z tego względu, iż nie oceniano tam istotnego dla sprawy faktu skazania skarżącego prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne. Stanowisko organu w tym zakresie Sąd podziela. Nie można bowiem nawet wykluczyć, iż osoby które podpisały się pod wspomnianymi opiniami, nie były świadome omawianej okoliczności, i być może, będąc w posiadaniu informacji o skazaniu skarżącego wyrokiem karnym za przestępstwo umyślne, nie udzieliłyby skarżącemu poparcia w jego staraniach o zachowanie pozwolenia na broń.
Nie ma również istotnego znaczenia dla sprawy stanowisko skarżącego, iż przepisy ustawy o broni i amunicji, na które powołały się organy Policji, są bardziej restrykcyjne niż inne ustawy odnoszące się obszaru bezpieczeństwa publicznego. W kontekście przesłanek cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń organy Policji, bez narażenia się choćby na zarzut naruszenia art. 6 i 7 k.p.a., nie mogły oceniać zachowania skarżącego na podstawie innych przepisów niż ustawa o broni i amunicji.
Nie może mieć także w sprawie znaczenia taktyka obrony skarżącego w procesie karnym, w którym zapadł przeciwko skarżącemu wyrok za przestępstwo umyślne, uzasadniający cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni palnej.
W tym stanie sprawy skarga podlega oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).