VI SA/Wa 1773/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił postanowienie GITD odmawiające organizacji społecznej udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie zezwolenia na przewozy drogowe, uznając, że spełnione zostały przesłanki interesu społecznego i celów statutowych.
Organ administracji odmówił organizacji społecznej prawa do udziału w postępowaniu dotyczącym zezwolenia na przewozy drogowe, uznając brak związku celów statutowych i interesu społecznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił tę decyzję, stwierdzając, że organizacja wykazała uzasadnienie swojego udziału zarówno celami statutowymi (zwalczanie nieuczciwej konkurencji), jak i interesem społecznym (kontrola społeczna, ochrona konsumentów). Sąd podkreślił potrzebę szerokiej interpretacji pojęć "organizacja społeczna" i "interes społeczny".
Sprawa dotyczyła odmowy dopuszczenia organizacji społecznej (skarżącej) do udziału w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) w sprawie udzielenia zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych regularnych przewozów drogowych osób. Skarżąca organizacja, zrzeszająca przewoźników, wniosła o dopuszczenie do udziału, wskazując na interes społeczny w trosce o bezpieczeństwo, kontrolę społeczną nad postępowaniem i zwalczanie nieuczciwej konkurencji. GITD odmówił, uznając, że cele statutowe organizacji nie mają związku z przedmiotem postępowania, a wskazany interes społeczny dotyczy już istniejących linii, a nie nowej, o którą ubiega się wnioskodawca. Sąd administracyjny uchylił postanowienie GITD, stwierdzając naruszenie art. 31 K.p.a. Sąd uznał, że organizacja wykazała spełnienie przesłanek dopuszczenia do udziału: cele statutowe (zwalczanie nieuczciwej konkurencji) są związane z przedmiotem sprawy, a interes społeczny może polegać na wyjaśnieniu, czy wydanie nowego zezwolenia nie naruszy przepisów dotyczących zagrożenia dla istniejących linii i wpływu na rentowność usług kolejowych. Sąd podkreślił, że pojęcie interesu społecznego należy interpretować szeroko, uwzględniając także interes konsumentów, a udział organizacji może być przydatny w dogłębnym zbadaniu sprawy. Sąd zasądził również zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej organizacji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu, jeśli spełnione są kumulatywnie przesłanki uzasadnienia celami statutowymi i przemawiającego interesu społecznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że cele statutowe organizacji (zwalczanie nieuczciwej konkurencji) są związane z przedmiotem postępowania, a interes społeczny może polegać na kontroli nad postępowaniem i ochronie konsumentów, w tym na badaniu wpływu nowego zezwolenia na istniejące linie i rentowność usług. Sąd podkreślił potrzebę szerokiej interpretacji pojęć "organizacja społeczna" i "interes społeczny".
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 31 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu dotyczącym innej osoby: uzasadnienie celami statutowymi i przemawiający interes społeczny.
u.t.d. art. 23 § ust. 1 pkt. 1 lit. b
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Określa przesłankę odmowy udzielenia zezwolenia na przewozy regularne w międzynarodowym transporcie drogowym, gdy projektowana linia stanowi zagrożenie dla istniejących linii.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 31 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.t.d. art. 22a § ust. 1 pkt. 2 lit. a
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
u.t.d. art. 18 § ust. 1 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie wykazał braku "umocowania" organizacji do udziału w postępowaniu z uwagi na brak odpowiednich celów statutowych i interesu społecznego. Cele statutowe organizacji (zwalczanie nieuczciwej konkurencji) mają związek z przedmiotem postępowania. Interes społeczny może polegać na kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym i działaniem organów. Udział organizacji może być przydatny w dogłębnym zbadaniu sprawy, w tym w ocenie wpływu nowego zezwolenia na istniejące linie i rentowność usług. Interes społeczny obejmuje również interes konsumentów, a dopuszczenie organizacji może pozytywnie wpłynąć na ceny biletów i jakość usług.
Odrzucone argumenty
Cele statutowe organizacji nie mają związku z przedmiotem postępowania. Organizacja nie wykazała interesu społecznego uzasadniającego jej udział. Organizacja reprezentuje wąską grupę podmiotów stanowiącą konkurencję dla wnioskodawcy, a nie szeroko rozumiany interes społeczny. Udział organizacji byłby realizacją partykularnych interesów sprzecznych z interesami wnioskodawcy.
Godne uwagi sformułowania
udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony nie może służyć partykularnym celom samej organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym pojęcie interesu społecznego należy do kategorii pojęć niedookreślonych, którym organ administracji nadaje treść w procesie stosowania norm prawa materialnego w konkretnym wypadku interes społeczny może polegać właśnie na wyjaśnieniu, czy w przypadku wydania nowego zezwolenia nie zostanie naruszony przepis art. 22a ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o transporcie drogowym w treści pojęcia "interes społeczny" należy ponadto wyszczególnić interes konsumentów przeważa pogląd o konieczności niejako "życzliwego", tj. rozszerzającego interpretowania pojęć "organizacja społeczna" i "interes społeczny"
Skład orzekający
Aneta Lemiesz
sędzia
Sławomir Kozik
sprawozdawca
Zdzisław Romanowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek dopuszczenia organizacji społecznych do udziału w postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście interesu społecznego i celów statutowych, a także znaczenie kontroli społecznej i ochrony konsumentów w sprawach dotyczących zezwoleń transportowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji organizacji społecznej zrzeszającej przewoźników drogowych i jej udziału w postępowaniu o zezwolenie na przewozy. Interpretacja interesu społecznego może być zależna od konkretnego stanu faktycznego i przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak organizacje społeczne mogą wpływać na postępowania administracyjne i jak sądy interpretują pojęcia takie jak "interes społeczny". Jest to istotne dla zrozumienia mechanizmów kontroli społecznej i partycypacji obywatelskiej w procesach decyzyjnych.
“Czy organizacja przewoźników może blokować nowe zezwolenia? Sąd wyjaśnia granice "interesu społecznego".”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 1773/18 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2019-03-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-09-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Aneta Lemiesz Sławomir Kozik /sprawozdawca/ Zdzisław Romanowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Sygn. powiązane II GSK 995/19 - Wyrok NSA z 2023-03-16 Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Uchylono postanowienie I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1302 art. 145 par. 1 pkt. lit. c, art. 200, art. 205 par. 1 i 2, art. 209 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz.U. 2018 poz 2096 art. 31 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2017 poz 2200 art. 22a ust. 1 pkt. 2 lit. a, art. 23 ust. pkt. 1 lit. b, art. 18 ust. 1 pkt 2 lit. a Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 marca 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi ,,(...)"z siedzibą w ,,(...)" na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z ,,(...)" lipca 2018 r., nr ,,(...)" w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia ,,(...)" kwietnia 2018 r.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej, ,,(...)"z siedzibą w ,,(...)" kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD") postanowieniem z ,,(...)" lipca 2018 r. nr ,,(...)"., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 31 § 2 w związku z art. 31 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: "K.p.a."), utrzymał w mocy postanowienie z ,,(...)" kwietnia 2018 r. odmawiające ,,(...)" z siedzibą w ,,(...)" (dalej: "Strona", "Stowarzyszenie", "Skarżący"), udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie o udzielenie zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych regularnych przewozów drogowych osób. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia GITD wskazał, że Strona 23 marca 2018 r. złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie o udzielenie zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych regularnych przewozów drogowych osób na linii ,,(...)" - ,,(...)", wszczętej na wniosek ,,(...)"Sp. z o.o. z siedzibą w ,,(...)". Stowarzyszenie uzasadniło swój wniosek istnieniem interesu społecznego przejawiającego się w trosce o zdrowie i bezpieczeństwo publiczne, w bezpieczeństwie w ruchu drogowym, w trosce o zdrowie i życie pasażerów komunikacji regularnej w krajowym transporcie drogowym, w racjonalnym pojmowaniu kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym, w pełnym zaspokajaniu potrzeb przewozowych dla wszystkich obecnych i potencjalnych pasażerów na tej linii regularnej, w podwyższaniu jakości i standardu, a w szczególności bezpieczeństwa wykonywanych przewozów i w zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w środowisku świadczącym usługi transportu drogowego osób. Powyższy wniosek został rozstrzygnięty postanowieniem z ,,(...)" kwietnia 2017 r. nr ,,(...)"przez GITD, który odmówił ,,(...)" udziału na prawach strony w ww. postępowaniu administracyjnym. Stowarzyszenie złożyło 9 maja 2018 r., wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. postanowieniem. GITD rozpatrując ponownie sprawę wyjaśnił, że zgodnie z art. 31 § 1 K.p.a., organizacja społeczna jest uprawniona do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania lub dopuszczenia jej do udziału w toczącym się postępowaniu dotyczącym innej osoby. Jednak organizacja może uczestniczyć w takim postępowaniu tylko na warunkach określonych w powołanym przepisie. Jednym z tych warunków jest uzasadnienie uczestnictwa organizacji społecznej w postępowaniu dotyczącym innej osoby celami statutowymi organizacji społecznej. Zatem sprawa, która ma zostać wszczęta lub która jest już rozpatrywana powinna mieścić się w granicach celów określonych w statucie tej organizacji. Tym samym cele organizacji społecznej muszą mieć ścisły związek z przedmiotem sprawy administracyjnej, której wszczęcia organizacja żąda lub do udziału, w której organizacja zamierza przystąpić. Drugim warunkiem uzasadniającym uczestnictwa organizacji społecznej w postępowaniu dotyczącym innej osoby jest przemawiający za jej udziałem interes społeczny. Zatem udział organizacji społecznej w postępowaniu dotyczącym innej osoby nie może służyć jej partykularnym interesom, lecz powinien służyć ochronie wartości wspólnych dla większej liczby podmiotów takich jak np. ochrona życia i zdrowia mieszkańców, poprawa warunków bezpieczeństwa na danym terenie itp. Organizacja społeczna powinna przynajmniej uprawdopodobnić, że swoim działaniem przyczyni się aktywnie do lepszego wypełnienia celów postępowania administracyjnego w konkretnej sprawie. Dopiero wówczas będzie można przyjąć, że na rzecz jej udziału w postępowaniu przemawia interes społeczny. GITD uznał, że ,,(...)" nie wykazało, aby jego cele statutowe i interes społeczny uzasadniały Jego udział w postępowaniu wszczętym na wniosek ,,(...)" Sp. z o.o. We wniosku o dopuszczenie do udziału w przedmiotowym postępowaniu ,,(...)"wskazało, że jest organizacją społeczną zrzeszającą przewoźników prowadzących działalność w zakresie transportu drogowego osób. Jako interes społeczny wskazało zainteresowanie pełnym zaspokojeniem potrzeb przewozowych dla wszystkich obecnych i potencjalnych pasażerów na poszczególnych liniach komunikacyjnych oraz podwyższanie jakości i standardu, a w szczególności bezpieczeństwa wykonywanych przewozów. Natomiast cele statutowe ,,(...)"zostały określone w § 6 statutu ,,(...)". Według tego zapisu celem działania ,,(...)"jest: 1) integracja osób prowadzących działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego osób, 2) popieranie i propagowanie nowoczesnych i na wysokim poziomie zorganizowanych form wykonywania prywatnych usług transportowych, 3) kreowanie pozytywnej opinii o działalności przedsiębiorców wykonujących transport drogowy osób, 4) zwalczanie nieuczciwej konkurencji w środowisku świadczącym usługi transportu drogowego osób. Według § 7 statutu ,,(...)", jak wskazał GITD, powyższe cele ,,(...)"realizuje poprzez organizowanie wspólnych przedsięwzięć mających ułatwić i doskonalić świadczenie usług, organizowanie spotkań zainteresowanych działalnością usługową w transporcie drogowym, kontakty i współpracę z instytucjami i organizacjami działającymi w zakresie świadczenia usług transportowych oraz z organizacjami administracji samorządowej i rządowej nadzorującymi tego typu działalność, a także występowanie o wszczęcie oraz przystępowanie do toczących się postępowań administracyjnych w warunkach określonych obowiązującymi przepisami prawa. GITD uznał, że cele statutowe ,,(...)"nie mają żadnego związku z przedmiotem postępowania wszczętego na wniosek ,,(...)"Sp. z o.o., bowiem każdy z tych celów dotyczy działalności w zakresie transportu drogowego wykonywanego na już istniejącej linii komunikacyjnej. Natomiast przedmiotem postępowania prowadzonego z wniosku wymienionej spółki jest udzielenie jej zezwolenia na wykonywanie przewozów osób na linii regularnej ,,(...)"- ,,(...)". Wymieniona spółka jeszcze nie posiada zezwolenia na wykonywanie przewozów osób na ww. trasie. Zatem cele statutowe ,,(...)"będą miały związek z wykonywaniem usług na tej linii dopiero po rozpoczęciu wykonywania przewozów osób na ww. linii, po uprzednim uzyskaniu przez spółkę zezwolenia na ich wykonywanie. ,,(...)"nie wykazał również, zdaniem organu, istnienia interesu społecznego mogącego stanowić podstawę do dopuszczenia ,,(...)"do udziału w ww. postępowaniu. Wskazany przez ,,(...)"interes społeczny przejawiający się w trosce o zdrowie i bezpieczeństwo publiczne, w bezpieczeństwie w ruchu drogowym, w trosce o zdrowie i życie pasażerów komunikacji regularnej w krajowym transporcie drogowym, w racjonalnym pojmowaniu kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym, w pełnym zaspokajaniu potrzeb przewozowych dla wszystkich obecnych i potencjalnych pasażerów na tej linii regularnej, w podwyższaniu jakości i standardu, a w szczególności bezpieczeństwa wykonywanych przewozów i w zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w środowisku świadczącym usługi transportu drogowego osób również dotyczy wykonywanych przewozów osób na istniejącej linii komunikacyjnej. Do naruszenia wskazanego przez ,,(...)"interesu społecznego może dochodzić czy dochodzi na liniach, na których już są wykonywane przewozy osób. Ponadto przesłanki wskazane przez Stronę nie są zgodne z celami jej działania i podmiotów, które zrzeszają. ,,(...)"zrzesza przewoźników drogowych wykonujących przewozy osób i tych przewoźników reprezentuje. Zatem strona reprezentuje konkurencję spółki ,,(...)"Sp. z o.o., a nie potencjalnych pasażerów, którzy mogliby być zainteresowani bezpieczeństwem pasażerów, kontrolą społeczną nad postępowaniem administracyjnym w sprawie udzielenia spółce zezwoleń na wykonywanie usług przewozu osób na liniach regularnych i zaspokajaniem potrzeb obecnych i potencjalnych pasażerów. Tym samym ,,(...)"nie wykazało, że reprezentuje szeroko rozumiany interes społeczny. Natomiast cele statutowe ,,(...)"wskazują na chęć obrony własnego interesu, który może być przeciwstawny interesom wymienionej spółki i ich potencjalnych pasażerów. ,,(...)"reprezentuje interes wąskiej grupy podmiotów stanowiącej konkurencję na rynku usług przewozu osób. Taki partykularny interes nie może być postrzegany jako działanie w interesie społecznym. Organ powoła się na w tym zakresie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego z wyroku z 7 marca 2017 r. sygn. akt II GSK 1667/15. Organ wskazał, że na podstawie strony internetowej e-podróżnik.pl zawierającej ogłoszenia o godzinach odjazdów przewoźników drogowych i kolejowych można stwierdzić, że linia regularna ,,(...)"- ,,(...)"już istnieje. Jednak uruchomienie nowych połączeń w ramach istniejącej linii komunikacyjnej leży w interesie konsumenta, a tym samym w interesie społecznym, bowiem służy zaspokajaniu potrzeb komunikacyjnych mieszkańców. Uruchomienie większej ilości linii komunikacyjnych konkurujących ze sobą przewoźników może prowadzić do poprawy jakości świadczonych usług, ponieważ będą oni chcieli stworzyć ofertę odpowiadającą potrzebom potencjalnych pasażerów i tym samym wyróżnić swoją ofertę wobec tych pasażerów. W prowadzonym postępowaniu o udzielenie zezwolenia spółce ,,(...)"Sp. z o.o. również nie zachodzi potrzeba zwalczania przez stronę nieuczciwej konkurencji skoro nowe połączenie na linii ,,(...)"- ,,(...)"jeszcze nie funkcjonuje i linia ta jest tworzona zgodnie z przepisami prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie GITD z ,,(...)" lipca 2018 r., Skarżący wniósł o jego uchylenie całości oraz o zasądzenie na Jego rzecz zwrot kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 7, art. 8 w zw. art. 77 § 1 K.p.a., poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a w konsekwencji nie wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów, a w szczególności poprzez uznanie, że Skarżący nie wykazał, iż jego cele statutowe i interes społeczny uzasadniają udział w postępowaniu z wniosku ,,(...)"Sp. z o.o., 2) art. 31 § 1 pkt. 2 K.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że Skarżący nie wykazał, iż jego cele statutowe i interes społeczny uzasadniają udział w postępowaniu z wniosku ,,(...)"Sp. z o.o, pomimo tego, że Skarżący w toku postępowania udowodnił, że spełnione zostały przewidziane w tym przepisie przesłanki, a mianowicie jego udział w postępowaniu jest uzasadniony celami statutowymi ,,(...)"oraz za przystąpieniem do postępowania przemawia interes społeczny. W uzasadnieniu skargi, Skarżący wskazał, że interes społeczny przemawiający za Jego dopuszczeniem do udziału w postępowaniu na prawach strony został wyczerpująco wykazany i jest to przede wszystkim sprawowanie racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym i działaniem organów administracji. Już tylko taki cel uzasadnia udział Skarżącego w postępowaniu. Skarżącego stwierdził, że GITD w postępowaniach o udzielenie zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych regularnych przewozów osób, nie bada obligatoryjnych przesłanek odmowy udzielenia takiego zezwolenia, określonych w art. 23 ustawy o transporcie drogowym oraz nie bada obligatoryjnych przesłanek odmowy udzielenia zezwolenia określonych w art. 8 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009, w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych. W okresie kilkunastu lat obowiązywania wskazanych wyżej przepisów GITD ani razu nie odmówił udzielenia zezwolenia ze względu na zagrożenie istnienia już zatwierdzonych linii regularnych oraz poważnego wpływu na rentowność porównywalnych usług kolejowych, co oznacza, że wskazane wyżej przepisy pozostają martwe. Według Skarżącego, GITD chce uniknąć pracochłonnych czynności administracyjnych w zakresie badania obligatoryjnych przesłanek określonych we wskazanych wyżej przepisach prawnych, dlatego odmawia ,,(...)"udziału w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony. Skarżący dopuszczony do udziału w postępowaniu na prawach strony miał zamiar podjąć czynności aby wykazać lub wykluczyć zagrożenie dla istnienia już zatwierdzonych linii regularnych oraz wpływu na rentowność porównywalnych usług kolejowych, co nie stało w żadnej mierze na przeszkodzie, aby organ podobne czynności mógł wykonać we własnym zakresie. Skarżący oświadczył, że w przedmiotowym postępowaniu nie ma zamiaru bronić członków stowarzyszenia, a pragnie reprezentować szeroko rozumiany interes społeczny, w tym w szczególności sprawować racjonalną kontrolę społeczną nad postępowaniem administracyjnym i działanie organów administracji. Członkowie stowarzyszenia w ogóle nie świadczą usług przewozowych na linii komunikacyjnej będącej przedmiotem wniosku, ani nie zamierzają świadczyć takich usług w przyszłości. Skarżący dodał, że nie zamierza działać w celu ochrony interesów wąskiej grupy osób (podmiotów) prowadzących działalność konkurencyjną wobec strony postępowania, tylko w interesie społecznym, co zostało wykazane we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskrzonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie oraz postanowienie I instancji naruszają art. 31 K.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 31 § 1 K.p.a., organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 1) wszczęcia postępowania, 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Dopuszczenie zatem organizacji społecznej do postępowania, jakie toczy się przed organem administracji w sprawie dotyczącej innej osoby, może nastąpić w przypadku spełnienia kumulatywnie dwóch przesłanek, które obejmują cele statutowe organizacji uzasadniające dopuszczenie jej do udziału w sprawie i interes społeczny, który także za tym dopuszczeniem przemawia. Spełnienie powyższych warunków podlega ocenie właściwego organu administracji. Niespełnienie chociażby jednej przesłanki skutkuje tym, że organ administracji winien odmówić dopuszczenia organizacji udziału w postępowaniu. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony nie może służyć partykularnym celom samej organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracji (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005, s. 257). Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie Główny Inspektor nie wykazał braku "umocowania" do udziału w postępowaniu ,,(...)"z uwagi na brak odpowiednich celów statutowych, jak również brak wykazania przez Skarżącego interesu społecznego. Podkreślić należy w tym miejscu, że pojęcie interesu społecznego należy do kategorii pojęć niedookreślonych, którym organ administracji nadaje treść w procesie stosowania norm prawa materialnego w konkretnym wypadku. Przy stosowaniu przepisów zawierających zwroty niedookreślone nie występuje uznanie administracyjne, pomimo ograniczonego luzu decyzyjnego, gdyż ich znaczenie zostaje ustalone w wyniku wykładni (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 139/09). W świetle powyższego na uwagę zasługuje pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 maja 2018 r. sygn. akt II GSK 1500/16, zgodnie z którym interes społeczny może polegać właśnie na wyjaśnieniu, czy w przypadku wydania nowego zezwolenia nie zostanie naruszony przepis art. 22a ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o transporcie drogowym. W przedmiotowej sprawie wniosek o udzielenie zezwolenia dotyczy przewozów regularnych w międzynarodowym transporcie drogowym, a nie jak w sprawie NSA II GSK 1500/16 przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym, dlatego tutaj interes społeczny może polegać na wyjaśnieniu, czy w przypadku wydania zezwolenia nie zostanie naruszony przepis art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.t.d. Zatem na wzmiankowaną wykładnię interesu społecznego w omawianym przypadku wpływ powinna mieć w pierwszej kolejności treść art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.t.d. Zgodnie z tym przepisem Główny Inspektor odmawia udzielenia zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w międzynarodowym transporcie drogowym, o którym mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 lit. a), gdy projektowana linia regularna będzie stanowiła bezpośrednie zagrożenie dla istnienia już zatwierdzonych linii regularnych, z wyjątkiem sytuacji, kiedy linie te są obsługiwane tylko przez jednego przewoźnika lub przez jedną grupę przewoźników. Należy zauważyć w tym miejscu, że jak sam organ podał w zaskarżonym postanowieniu, na podstawie strony internetowej e-podróżnik.pl zawierającej ogłoszenia o godzinach odjazdów przewoźników drogowych i kolejowych można stwierdzić, że linia regularna ,,(...)"- ,,(...)"już istnieje, a uruchomienie nowych połączeń w ramach istniejącej linii komunikacyjnej leży w interesie konsumenta, a tym samym w interesie społecznym, bowiem służy zaspokajaniu potrzeb komunikacyjnych mieszkańców. Uruchomienie, jak wskazał organ, większej ilości linii komunikacyjnych konkurujących ze sobą przewoźników może prowadzić do poprawy jakości świadczonych usług, ponieważ będą oni chcieli stworzyć ofertę odpowiadającą potrzebom potencjalnych pasażerów i tym samym wyróżnić swoją ofertę wobec tych pasażerów. Obrona przed nieuczciwą konkurencją dotychczasowych przewoźników wynika zatem z przepisów ustawy o transporcie drogowym, m. in. z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.t.d. Skarżący jak wskazywał we wniosku o dopuszczenie do udziału, jak również skardze, zamierza wspomagać organ w wykazywaniu zagrożenia nieuczciwą konkurencją przez nowego przewoźnika. Zgodnie z § 6 pkt 4 statutu celem stowarzyszenia jest m. in. zwalczanie nieuczciwej konkurencji w środowisku świadczącym usługi transportu drogowego osób. Nie ulega wątpliwości, że powyższy cel statutowy pozostaje w związku z toczącym się postępowaniem, co oznacza spełnienie przesłanki dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji. Nie można przy tym zgodzić się ze stanowiskiem organu, że cele statutowe Stowarzyszenia nie mają żadnego związku z przedmiotem postępowania wszczętego na wniosek ,,(...)"sp. z o.o., bowiem każdy z tych celów dotyczy działalności w zakresie transportu drogowego wykonywanego na już istniejącej linii komunikacyjnej, a uczestnik postępowania nie posiada zezwolenia na wykonywanie przewozów osób na trasie ,,(...)"- ,,(...)". Takie stanowisko oznaczałoby, że cel statutowy z § 6 pkt 4 statutu Stowarzyszenia mógłby być realizowany tylko w sytuacjach, w których doszło już do nieuczciwej konkurencji, nie uzasadniałby natomiast możliwości przeciwdziałania nieuczciwej konkurencji, co w ocenie Sądu byłoby nieracjonalne. W ocenie Sądu udział organizacji społecznej w zbadaniu, czy wydanie zezwolenia spowoduje zagrożenie dla już istniejących linii regularnych może okazać się przydatny, w dogłębnym zbadaniu sprawy. Stowarzyszenia przewoźników mogą bowiem dysponować danymi dotyczącymi chociażby kondycji finansowej poszczególnych przedsiębiorców, a zatem materiałami koniecznymi do oceny okoliczności, o których stanowi art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.t.d. To do organu wydającego zezwolenie należy wyjaśnienie tego rodzaju okoliczności, ale udział Skarżącego, który statutowo zajmuje się zwalczaniem nieuczciwej konkurencji w środowisku świadczącym usługi transportu drogowego osób (§ 6 pkt 4 statutu) będzie zgodny z prawem i w żadnym stopniu nie naruszy art. 31 K.p.a. Podkreślić ponadto należy, że nie ma prostej zależności pomiędzy prowadzeniem przez członków konkretnego stowarzyszenia działalności konkurencyjnej wobec wnioskodawcy (w tym wypadku uczestnika postępowania), a możliwością dopuszczenia takiej organizacji do udziału w postępowaniu administracyjnym. Organy administracji niezasadnie bowiem przyjęły, że skoro Skarżący skupia przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego osób, czy też wspólników spółki prawa handlowego lub cywilnego, prowadzących działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego (§ 10 statutu), a stroną w tym postępowaniu jest ,,(...)"sp. z o.o. z siedzibą w ,,(...)", której przedmiotem przeważającej działalności jest transport lądowy pasażerski, miejski i podmiejski, to Skarżący jest podmiotem mogącym mieć interesy sprzeczne w stosunku do ubiegającego się o zezwolenie przedsiębiorcy. Zdaniem Sądu nie jest trafne założenie, że udział Skarżącego w postępowaniu dotyczącym wydania zezwolenia na przewóz osób uczestnikowi postępowania wskazuje na realizację partykularnych interesów Skarżącego, który może być zainteresowany negatywnym dla uczestnika postępowania rozstrzygnięciem ze względu na reprezentowanie konkurencji spółki ,,(...)"sp. z o.o., a nie potencjalnych pasażerów. Z § 10 statutu ,,(...)"w istocie wynika, że ,,(...)"tworzą przedsiębiorcy przewozowi, jednak w omawianym przypadku nie mają oni bezpośredniego interesu w zwalczaniu działalności uczestnika postępowania w odniesieniu do ewentualnego nowego połączenia na linii ,,(...)"- ,,(...)". Siedzibą stowarzyszenia jest ,,(...)" (§ 2 Statutu), zaś jak zostało to wskazane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z 9 maja 2018 r. (str. 2) członkowie stowarzyszenia w ogóle nie świadczą usług przewozowych na linii komunikacyjnej będącej przedmiotem wniosku, ani nie zamierzają świadczyć takich usług w przyszłości, a samo stowarzyszenie zwraca również uwagę na możliwość utraty rentowności istniejących już linii regularnych. W ocenie Sądu powyższe nie pozwala na przyjęcie, że Skarżący reprezentuje wyłącznie konkurencję spółki ,,(...)"sp. z o.o., a w konsekwencji, że cele statutowe ,,(...)"wskazują na chęć obrony własnego interesu, który może być przeciwstawny interesom tej spółki i jej potencjalnych pasażerów, w związku z czym Skarżący nie może być rzecznikiem obiektywnego (neutralnego) interesu społecznego. W treści pojęcia "interes społeczny" należy ponadto wyszczególnić interes konsumentów, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) we wskazywanym już wcześniej wyroku z 16 maja 2018 r. Oczywistym jest to, że liczba przewoźników prowadzących swoją działalność na konkretnej trasie (w tym wypadku relacji ,,(...)"- ,,(...)") ma bezpośredni wpływ na ceny biletów komunikacyjnych, zatem dopuszczenie ,,(...)"do postępowania powinno mieć pozytywny wpływ także na ten aspekt analizy. Innymi słowy, organy będą mogły oprzeć się także na wiedzy ,,(...)"odnośnie cen biletów, jakości świadczonych usług, a w konsekwencji poziomu zaspokojenia potrzeb konsumenckich. W orzecznictwie sądów administracyjnych poszanowanie praw konsumenta traktuje się jako element kategorii interesu społecznego (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2561/17). Natomiast w niniejszej sprawie nie można uznać, że brak jest konsumentów (pasażerów) linii ,,(...)"- ,,(...)", skoro taka linia zgodnie z informacjami ze strony internetowej e-podróżnik.pl istnieje, a uczestnik postępowania nie posiada jeszcze zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych regularnych przewozów drogowych osób na tej linii. Sąd podkreśla, że za przychyleniem się do stanowiska na rzecz dopuszczenia ,,(...)"do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, przemawiają także poglądy doktryny, w której przeważa pogląd o konieczności niejako "życzliwego", tj. rozszerzającego interpretowania pojęć "organizacja społeczna" i "interes społeczny" (zob. M. Szubiakowski, Strona i podmioty na prawach strony (w:) Postępowanie administracyjne – ogólne, podatkowe, egzekucyjne i przed sądami administracyjnymi, red. M. Wierzbowski, Warszawa 2017, s. 60). W tym zakresie można mówić już nawet o swoistym trendzie "uspołeczniania" interesu prawnego oraz promowania szerokiej partycypacji w postępowaniu (zob. Partycypacja w postępowaniu administracyjnym. W kierunku uspołecznienia interesu prawnego, red. Z. Kmieciak, Warszawa 2017, passim). Z tych względów, uznając skargę za uzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2018 r., poz. 1302, dalej: "P.p.s.a.") orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Obowiązkiem organu ponownie rozpoznającego sprawę będzie zastosowanie się do stanowiska wyrażonego w niniejszym wyroku. W oparciu o art. 200, art. 205 § 1 i 2 oraz art. 209 P.p.s.a., Sąd zasądził od GITD na rzecz Skarżącego kwotę 597 zł, stanowiącą równowartość uiszczonego wpisu sądowego od skargi (100 zł), wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym (480 zł) oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI