VI SA/Wa 1746/22

VI SA/Wa 1746/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grażyna Śliwińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6461 Wynalazki
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pawłowska Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant spec. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2022 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia patentu na wynalazek oddala skargę
Uzasadnienie
J. B. (dalej jako: "Zgłaszający", "Skarżący") złożył do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP z [...] maja 2022r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją Urząd Patentowy RP, po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] czerwca2020r. o odmowie udzielenia patentu na wynalazek pt.: "[...]", nr [...] zgłoszonego do ochrony w dniu [...] czerwca 2018r.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 24, art. 25, art. 26, art. 27 i art. 49 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 315 ust. 3 oraz na podstawie art. 245 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (t. j. Dz.U. z 2021 r. poz. 324) – dalej jako "p.w.p."
Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia:
Decyzją z [...] czerwca 2020 r. Urząd Patentowy odmówił udzielenia patentu na wynalazek "[...]", zgłoszonego [...] czerwca 2018r. W uzasadnieniu swojej decyzji organ wskazał, że informował skarżącego, że w pierwotnej wersji zgłoszenia nr [...] obejmującego: opis wynalazku, zastrzeżenia patentowe i rysunki oraz w dwóch zmienionych wersjach zastrzeżeń patentowych tego zgłoszenia, ujawniono wszystkie główne cechy techniczne zastrzeganego obecnie rozwiązania. Z opisu zgłoszenia nie wynikało, by zastrzegany wynalazek nadawał się do przemysłowego stosowania, tj. spełniał wymogi art. 27 p.w.p. Niezależnie od zarzutu braku przemysłowego zastosowania, zarzucił rozwiązaniu braku nowości i poziomu wynalazczego (art. 24, art. 25 albo art. 26 p.w.p.), zaś niedopuszczalne zmiany wprowadzone do opisu i zastrzeżeń patentowych naruszały art. 37 p.w.p.
Zgłaszający w terminie złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu przedstawił przebieg swojej kariery zawodowej. Poinformował o możliwości dokonania wdrożenia zastrzeganej technologii. Przedstawił korzyści wynikające z realizacji projektu na osobnej stronie pisma przy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący wskazał także, że opracowane technologie są skierowane na konkretne produkty rynkowe – otrzymywanie stuwarstwowej taśmy grafenowej na podłożu folii aluminiowej dla zbudowania fotoogniw grafenowych oraz technologii otrzymywania stuwarstwowej taśmy grafenowej na podłożu z folii polipropylenowej dla zbudowania superkondensatorów grafenowych. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący załączył: zastrzeżenia patentowe nr 1-13 pod nazwą "[...]" i ustosunkował się do uwag Urzędu Patentowego odnośnie zastrzeżeń nr 2-13; wprowadzenie z częścią dotyczącą opisu własności fizycznych i chemicznych grafenu oraz z wykazem 5 dokumentów z załącznikami, tj. patentów dotyczących otrzymywania grafenu, które zdaniem skarżącego nie wchodzą w kolizję z rozwiązaniem według zgłoszonego projektu nr [...]; opis patentu; przykłady otrzymywania wielowarstwowej taśmy grafenowej otrzymanej na różnych podłożach z przykładami objaśnienia technologii syntezy oraz rysunki, w tym: schemat technologiczny nr 1, schemat technologiczny komory syntezy nr 2.
Urząd Patentowy poinformował skarżącego, że sposób redakcji zastrzeżeń patentowych nadesłanych z wnioskiem 7 lipca 2020 r. nie spełniały podstawowych wymogów wskazanych w ustawie Prawo własności przemysłowej i w Rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych (Dz. U. z 2001 r. nr 102, poz. 1119). Ponadto, szczegółowo omówił usterki świadczące o wadliwie sporządzonej dokumentacji zgłoszeniowej oraz wyjaśnił, dlaczego w świetle art. 37 p.w.p. stanowiły one usterki nieusuwalne.
W odpowiedzi na stanowisko organu, skarżący przy piśmie wyjaśniającym, nadesłał nową wersję opisu wynalazku i zastrzeżeń patentowych nr 1-13 oraz rysunki Figura K2, Figura S1. Z kolei Urząd, w piśmie skierowanym do skarżącego, ustosunkował się do każdego z zastrzeżeń patentowych nr 1-13 oddzielnie, wskazując przy tym wszystkie usterki zarówno wynikające z braku ujawnienia i rozszerzonego zakresu ochrony. W kolejnym piśmie skarżący wyjaśnił oraz wskazał korzyści wynikające z realizacji projektu i nadesłał nowo opracowaną wersję opisu wynalazku, składającego się z opisu wynalazku, z przykładów otrzymania stuwarstwowej taśmy grafenowej na różnych podłożach, parametrów otrzymania tejże taśmy, zastrzeżeń patentowych (nr 1-13) wynalazku, uzasadnienia możliwości realizacji wynalazku zawierającego opis własności fizycznych i chemicznych grafenu oraz wykaz pięciu patentów dotyczących sposobu otrzymywania grafenu, opisu obliczeń, projektowanego wyboru lasera w celu obliczenia jego mocy, a także rysunków Figura S1 i Figura K2.
Urząd Patentowy, ponownie rozpatrując sprawę, utrzymał w mocy decyzję z [...] czerwca 2020 r. Stwierdził, że zastrzegany wynalazek nie został ujawniony w sposób umożliwiający ich powtarzalne stosowanie i wykorzystanie w działalności gospodarczej oraz nie spełniają wymogów nowości i poziomu wynalazczego wymagalnego od wynalazków w świetle art. 24, art. 25 i art. 26 p.w.p. Wskazał, że warunkiem niezbędnym uznania zgłoszonego rozwiązania za wynalazek jest realna możliwość uzyskania zamierzonego rezultatu, przy czym rezultat ten musi być powtarzalny w dowolnym czasie i dowolną liczbę razy. Nie może to by teoretyczne objaśnienie istniejących zjawisk w oparciu o pojęcia abstrakcyjne, wyrażane w sformułowaniach ogólnych.
Urząd wskazał także, że treść zastrzeżenia niezależnego powinna zawierać wszystkie niezbędne cechy techniczne potrzebne do określenia zastrzeganego wynalazku, bez których wynalazek nie może być zrealizowany w całym zakresie żądanej ochrony. W przypadku kiedy nieokreślona jest jednoznacznie chociażby jedna cecha techniczna zastrzeżenia, należy uznać, że nieokreślony został cały zakres ochrony objęty tym zastrzeżeniem. W opisie, zwłaszcza w przykładach realizacji, nie wskazano poszczególnych etapów procesu, ani ich kolejności. Zdaniem organu, przedmiotowe zgłoszenie zawiera jedynie opis efektów jakie mają zostać uzyskane albo zjawisk fizycznych mających zachodzić w trakcie prowadzonego procesu.
Urząd Patentowy ustalił, że sposób, jaki chce zastrzec skarżący, powstał w wyniku przeprowadzenia szeregu obliczeń i prawdopodobnie nigdy nie został zrealizowany w praktyce. Zgodnie z art. 27 p.w.p. wynalazek uważany jest za nadający się do przemysłowego stosowania, jeżeli według wynalazku może być uzyskany wytwór lub wykorzystywany sposób, w rozumieniu technicznym, w jakiejkolwiek działalności przemysłowej nie wykluczając rolnictwa. W pojęciu stosowalność przemysłowa mieści się zarówno zwykła niemożność powtarzalnego stosowania rozwiązania w produkcji, jak i niejednoznacznie sformułowany zakres żądanej ochrony w zastrzeżeniach patentowych. Fakt, że wynalazek nie został jednoznacznie określony skutkuje stanem niepewności prawnej dla osób trzecich, a więc nie spełnienia wymogu stosowalności przemysłowej zgodnie z wyżej przytoczonym art. 27 p.w.p. Zdaniem organu, zgłoszenie nie spełniało również wymogów art. 24 i art. 26 p.w.p. w świetle których patenty udzielane są – bez względu na dziedzinę techniki – na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania (art. 24). Ponadto, wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki (art. 26).
Urząd Patentowy uznał zatem, że zgłoszone rozwiązanie w kategorii "sposobu" wynikało bezpośrednio z powołanego stanu techniki, przy uwzględnieniu przeciętnej wiedzy właściwej dla znawcy tej dziedziny techniki. Specjalista znający najbliższy stan techniki, przy rozpatrywaniu tego samego problemu technicznego, miałby możliwość bez dokonań twórczych w sposób zawodowy i rutynowy dojść do zastrzeganego rozwiązania, posługując się zwykłą logiką rozumowania. Ocenił, że wynalazek ujęty w zastrzeżeniach z daty zgłoszenia i w kolejnych wersjach zastrzeżeń patentowych nie spełniały wymogów art. 24 i art. 27 w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p. i w związku z tym nie nadawał się do opatentowania, ponieważ poprzez niewłaściwe sformułowanie zastrzeżeń, zwłaszcza niezależnego zastrzeżenia patentowego, przedmiot zgłoszenia nie zawierał rozwiązania technicznego, nadającego się do powtarzalnego stosowania i wykorzystywania wynalazku w działalności gospodarczej. Również zgłoszony sposób nie został w całości poparty opisem wynalazku i nie określał zwięźle i jednoznacznie zakresu żądanej ochrony.
Powyższa decyzja została w całości zaskarżona do tut. Sądu, a Skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. – przez ich niezastosowanie polegające na wyciągnięciu dowolnych, nieznajdujących oparcia w zgromadzonym materiale dowodowych wniosków co do podobieństwa zgłoszeń patentowych, a także braku wskazania na jakich dowodach te wnioski zostały oparte;
2. art. 6 w zw. z art. 8 k.p.a. i art. 32 Konstytucji – przez "przyjęcie prymatu zasady praworządności nad zasadą równości i pogłębiania zaufania obywateli";
3. art. 37 Prawo wynalazcze.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości, ponowne rozpatrzenie sprawy w oparciu o przedstawiony materiał, zwolnienie z kosztów sądowych oraz o zachowanie poufności treści zgłoszenia patentowego nr [...]. Zarzucił niezgodnej z prawem patentowym oceny jego zgłoszenia patentowego nr [...], że nie spełnia art. 27 p.w.p., ponieważ w opisie patentowym przedstawiony jest sposób otrzymywania nowych produktów niespotykanych w realizacji na całym świecie. Podał przykłady otrzymywania stuwarstwowej taśmy grafenowej na różnych podłożach, parametry oraz wzory konieczne do realizacji procesów. Wskazał, że niesłusznie Urząd Patentowy dopatrzył się podobieństwa zgłoszenia nr [...] z [...] czerwca 2018 roku do istniejącego już jego zgłoszenia [...] z [...] listopada 2011 roku nie uwzględniając faktu, że tym zgłoszeniem chciał chronić swój pomysł, jako wstępne opracowanie wynalazku. Kolejne lata i wykonywane przeze mnie analizy pozwoliły doprecyzować bardzo ścisłe parametry procesu technologicznego otrzymywania taśmy grafenowej stuwarstwowej.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Sądy administracyjne są sądami prawa, a zatem zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a. sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Sąd nie jest przy tym związany sposobem sformułowania skargi, przytoczonymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami.
Rozpatrując sprawę z tego punktu widzenia Sąd nie znalazł uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych do uwzględnienia skargi.
Stosownie do art. 10 ust. 1 p.w.p. wydanie decyzji o udzieleniu patentu na wynalazek następuje po sprawdzeniu przez Urząd Patentowy, w ustalonym zakresie, czy są spełnione warunki wymagane do uzyskania patentu.
Należy zatem podzielić ocenę Urzędu Patentowego, że za stanowiący część stanu techniki należało uznać, korzystający z wcześniejszego pierwszeństwa wynalazek Skarżącego. W chronionym zgłoszeniu Skarżącego nr [...] oraz w dwóch wprowadzonych zmianach zastrzeżeń patentowych, opublikowanych [...] czerwca 2013 r., ujawniono wszystkie główne cechy techniczne niniejszego patentu, zgłoszonego [...] czerwca 2018 r. nr [...] na wynalazek pt. "[...]".
Prawidłowa jest także ocena, że poczynione w toku ponownego postępowania administracyjnego dalsze poprawki zgłoszenia, w tym także niedopuszczalne zastrzeżenia nadesłane przy piśmie z 27 czerwca 2019 r., w dalszym ciągu nie umożliwiły ochrony patentowej zgłoszonego wynalazku. Poprawki zgłaszane na uwagi Urzędu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, ale w sposób nie spełniający ustawowych wymogów, nadal nie ujawniały wynalazku w sposób umożliwiający jego powtarzalne stosowanie i wykorzystanie w działalności gospodarczej oraz nadal zgłoszenie nie spełniło wymogów nowości i poziomu wynalazczego wymaganego od patentu - w świetle art. 24, art. 25 i art. 26 p.w.p. Także niejasna, pozaprawna redakcja zastrzeżeń patentowych - zamiast cech technicznych właściwych do określenia zastrzeganego wynalazku, wskazanych w art. 33 ust. 3 p.w.p. - zawierała opisy efektów, jakie mają być uzyskane albo opisy zjawisk fizycznych mających zachodzić w trakcie prowadzonego procesu - nie spełniając wymogów dokumentacji zgłoszeniowej.
Zaakcentować należy, że dokonujący zgłoszenia wynalazku do ochrony patentowej musi wypełnić przesłanki materialne do niej uprawniające. Zgodnie z art. 24 p.w.p., patenty są udzielane - bez względu na dziedzinę techniki na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania. Art. 25 ust. 1-4 p.w.p. stanowi, że wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki. Przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób. Za stanowiące część stanu techniki uważa się również informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie. Przepisy ust.1-3 nie wyłączają możliwości udzielenia patentu na wynalazek dotyczący nowego zastosowania substancji stanowiącej część stanu techniki lub użycia takiej substancji do uzyskania wytworu mającego nowe zastosowanie. Jednakże, zgodnie z art. 26 ust. 1 p.w.p. wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki.
Z powyższego wynika, że nieoczywistość wynalazku czyli poziom wynalazczy, stanowi konieczną, występującą w dniu zgłoszenia wynalazku do UP - różnicę pomiędzy zgłoszonym rozwiązaniem, a stanem techniki - jednak tego rodzaju, że przeciętny znawca, specjalista z danej dziedziny techniki, nie byłby w stanie pokonać jej w zawodowy i rutynowy sposób. Badanie zatem, czy zgłoszone rozwiązanie wykazuje poziom wynalazczy, wymaga wnioskowania w jakim stopniu rozwiązanie to wynika ze znanego stanu techniki. Istotne jest to, że dla oceny poziomu wynalazczego danego rozwiązania, należy odwołać się do całego stanu techniki, przy czym dane rozwiązanie może wynikać z prostego zestawienia innych znanych wynalazków. Dlatego badając poziom wynalazczy, należy ustalić stan techniki najbliższy do rozpatrywanego wynalazku. Aby jednak ustalić najbliższy stan techniki do rozpatrywanego wynalazku, konieczne jest ustalenie problemu technicznego rozwiązanego przez rozpatrywany wynalazek. Dopiero wówczas możliwa jest ocena twórczego charakteru postępu technicznego wynikającego z rozpatrywanego wynalazku, z punktu widzenia specjalisty z danej dziedziny, pod kątem rozważenia, czy specjalista doszedłby do tego rozwiązania w sposób rutynowy, bez wysiłku twórczego.
Oznacza to, że zgłoszone rozwiązanie może być uznane za nieposiadające poziomu wynalazczego, jeżeli można przedstawić dowody określające stan techniki na datę zgłoszenia wynalazku, w zakresie uzasadniającym stwierdzenie, że realizacja lub stosowanie wynalazku wynika bezpośrednio z tego stanu, przy uwzględnieniu przeciętnej wiedzy właściwej dla znawcy danej dziedziny techniki.
Nie można też uznać za wynalazek nadający się do opatentowania rozwiązania, które polega na wykorzystaniu znanych środków technicznych i daje efekt oczywisty, możliwy do przewidzenia. Badanie poziomu wynalazczego rozwiązania polega na ustaleniu, czy badane rozwiązanie było oczywiste dla znawcy w dacie zgłoszenia, tzn. czy w tej dacie wynika w sposób oczywisty z rozwiązań znanych ze stanu techniki. Poziom wynalazczy jest bowiem przesłanką zdolności patentowej, którą bada się w odniesieniu do wynalazków niebędących częścią stanu techniki (a zatem tych spośród zgłoszonych wynalazków, które są nowe). Wymaganie tej przesłanki prowadzi więc do zawężenia kręgu rozwiązań technicznych, które mogą zostać opatentowane. Zaostrza ono przy tym kryteria opatentowania wynalazku. W piśmiennictwie i orzecznictwie przyjmuje się też, że wynalazek mający poziom wynalazczy nie musi być wybitnym osiągnięciem, które w każdym przypadku należałoby rozważać w kategoriach pewnego technologicznego przełomu. Taki poziom ma wynalazek, o którym możemy powiedzieć, że stanowi odejście od pewnych tradycyjnych standardów i schematów, które tworzą stan techniki (zob. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2005 r., VI SA/Wa 2183/04, LEX nr 191870, wyrok NSA z dnia 3 lipca 2003 r., II SA 724/02, LEX nr 84213).
Takie rozumienie poziomu wynalazczego sprawia, że istnieje pewna skala rozwiązań, które go posiadają. Część z nich będzie wyróżniającymi się dokonaniami technicznymi, ale część zaledwie przełamaniem pewnej rutyny, standardu istniejącego w obrębie danej dziedziny techniki. Poziom wynalazczy jest więc stopniowalny. Nie każdy podlegający opatentowaniu wynalazek ma jednakowy poziom. Jest to różnica w stosunku do nowości, którą wynalazek posiada albo nie. Spełnienie przesłanki, jaką jest poziom wynalazczy nastąpi wtedy, gdy efekt uzyskiwany dzięki wynalazkowi różni się od sumy rezultatów, które znajdują się w ogólnym zasobie wynalazków, tworzących stan techniki. (por. Demendecki Tomasz i in., Prawo własności przemysłowej. Komentarz opublik.: LEX 2015).
Wynalazek niewątpliwie powinien być przedstawiony w sposób umożliwiający zrozumienie zarówno postawionego przez twórcę problemu technicznego, jak i rozwiązanie tego problemu. Jego opis powinien przedstawiać (ujawniać) wynalazek na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić, jak również dokonać rzeczowej analizy porównawczej z dotychczasowym stanem techniki. Niezmiernie ważnym zagadnieniem jest jednoznaczne zdefiniowanie wynalazku poprzez cechy techniczne, stosowane dla kategorii zastrzeganego rozwiązania tak, aby wynalazek był dostatecznie zrozumiały (tak m.in. A. Pyrża (w:) Poradnik wynalazcy. Procedury zgłoszeniowe w systemie krajowym, europejskim i międzynarodowym, wyd. Urząd Patentowy RP, Warszawa 2008, s. 23).
W świetle obowiązujących przepisów prawa - celem opisu jest przedstawienie przedmiotu wynalazku na tle stanu techniki w dziedzinie, której wynalazek dotyczy, w sposób na tyle jasny i wyczerpujący, aby możliwe było ustalenie, na czym polega istota wynalazku, warunkująca osiągnięcie zamierzonego rezultatu. W opisie wynalazku należy ujawnić istotę rozwiązania technicznego, stanowiącego przedmiot zgłoszenia wynalazku, tzn. należy wskazać zespół środków technicznych, warunkujący uzyskanie rezultatu, który zamierzył sobie twórca rozwiązania zgłoszonego do Urzędu Patentowego RP.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać, że przedmiotem spornego patentu jest zgłoszenie pt. [...] nr [...].
W toku prowadzonego przez Urząd postępowania, Skarżący wielokrotnie, w odpowiedzi na wytknięte zgłoszeniu usterki wynikające z braku ujawnienia i rozszerzonego zakresu ochrony, nadsyłał nowe wersje: opisu wynalazku, zastrzeżeń patentowych oraz rysunki. Przed wydaniem zaskarżonej decyzji były to wersje z 7 lipca 2020r. (we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy), z 2 października 2020r. i z 8 stycznia 2021r. Urząd Patentowy pismem z 9 września 2020r. poinformował Skarżącego o zauważonych błędach w dokumentacji zgłoszeniowej: co do sposobu redakcji zastrzeżeń patentowych i opisu, a także rysunków (wytykając brak znajomości i zrozumienia przepisów rozporządzenia w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków), ale w istocie skarżący ograniczał się do podziękowań ekspertowi za uwagi, ale poprawione zgłoszenie nadal nie usuwało wytkniętych wad, jak i nie odnosiło się do zarzutów braku nowości, poziomu wynalazczego i stosowalności, uniemożliwiających uwzględnienie zgłoszenia.
W konsekwencji, zastrzegane wynalazki w dacie zgłoszenia oraz wynalazek w kategorii sposobu - Sposób formowania stuwarstwowej taśmy grafenowej (wg zastrz. nr 1-13) z 7 lipca 2020r. oraz wg dwóch wersji zmienionych z 2 października 2020r. i z 8 stycznia 2021r. nie zostały ujawnione w sposób umożliwiający ich powtarzalne stosowanie i wykorzystanie w działalności gospodarczej oraz nie spełniały wymogów nowości i poziomu wynalazczego w świetle art. 24, art. 25 i art. 26 p.w.p. Poprawiony zakres ochrony żądanej przy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wg zastrzeżeń patentowych nr 1-13 nie został nadal jednoznacznie określony i nie spełniał wymogów art. 27 p.w.p. Niezależne zastrzeżenie patentowe nr 1 z 7 lipca 2020r. mające brzmienie: "Sposób formowania stuwarstwowej taśmy grafenowej obejmuje otrzymanie ścisłe określonej ilości swobodnych atomów węgla za pomocą fotonów z wielu laserów diodowych, proces jest prowadzony w komorze syntezy, hel o ścisłe określonej prędkości przenosi na ruchomą taśmę podłoża z zarodnikiem grafenu otrzymane atomy węgla, na niej zachodzi proces syntezy wielowarstwowej taśmy grafenowej", ale z treści niezależnego zastrzeżenia nie wynikało jednoznacznie, jakie cechy i środki techniczne chce zastrzec zgłaszający. Brak było podziału na części: nieznamienną i znamienną. W treści niezależnego zastrzeżenia patentowego nr 1 określenia typu: "ściśle określonej ilości", a przy opisywaniu swobodnych atomów węgla np.: "wielu laserów", przy opisywaniu helu "o ścisłe określonej prędkości" - nie były wystarczające dla pełnego odtworzenia zgłoszonego sposobu. Z kolei w zastrz. nr 4 nie określono jednoznacznie czasu syntezy, a w opisie przedmiotowego zgłoszenia również nie udokumentowano powyższego istotnego parametru. Ponadto określenia typu, w zastrzeżeniu nr 7 - "niejednorodna gęstość", w zastrzeżeniu nr 8 - "z ciśnieniem o wartości która umożliwi otrzymywanie zadanej i kontrolowanej prędkości przepływu", czy w zastrzeżeniu nr 13 - "stabilizacja temperatury atomów węgla" (zastrz. nr 13) - były zbyt ogólne. Tak szeroko określone środki techniczne nie pozwoliły na odtworzenie zgłoszonego wynalazku.
Słusznie organ wypunktował na stronie 5/10 ww. pisma niedopuszczalne zmiany, nie mające poparcia w opisie zgłoszeniowym, a dotyczące zastrzeżenia zależnego nr 2, nr 5, nr 7, nr 8 i nr 13. Niedopuszczalne uzupełnienia w tych zastrzeżeniach zostały w piśmie wyraźnie podkreślone i pogrubione. Dotyczyły one np. w zastrzeżeniu nr 2 dodania do podłoża o szerokości 50 cm, zarówno z foli aluminiowej, jak i polipropylenowej szerokości 5 cm i grubości o 0,1 mm – w celu zabezpieczenia przed falowaniem taśmy podłoża. W zastrzeżeniu nr 5 dodanie "mocy 1,7 kW" do zastrzeżonych stosów laserów diodowych, dodanie "mocy 1,7 kW", sprecyzowania budowy jednego stosu "z 9 laserów diodowych o sile 190 W" oraz dodania ilości: "pięciu stosów laserów diodowych" zamontowanych na początku górnej ściany komory syntezy. W zastrzeżeniu nr 7 uzupełnienie dotyczy "niejednorodnej gęstości dając możliwość niektórym atomom węgla w pręcie grafitowym otrzymanie energii w wysokości [...] st. Celsjusza". Podobnie niedopuszczalną poprawkę - nie istniejącą w opisie z daty zgłoszenia - stanowiło: w zastrzeżeniu nr 8 określenie "powyżej 10 dni i nocy", w zastrzeżeniu nr 11 "prędkość przepływu zostaje obniżona do wartości 1,5 m/s, zaś w zastrzeżeniu nr 13 uzupełnienie temperatury płynu chłodzącego o zapis: "na dolnym walcu winna wynosić [...]" stopni Celsjusza.
Tymczasem ww. uzupełnienia, w porównaniu ze zgłoszeniem ujętym w piśmie z [...] czerwca 2018r. nie mogły wykraczać poza to, co zostało ujawnione w tym dniu, o czym Urząd informował Skarżącego, powołując się na naruszenie art. 37 p.w.p.
Nie zmieniło tej sytuacji pismo skarżącego z 29 września 2020r., które wpłynęło do organu 2 października 2020r., bowiem po jego złożeniu wraz z opisem wynalazku, Urząd Patentowy ponownie w piśmie z 26 listopada 2021r., w trybie art. 136 k.p.a. w zw. z art. 244 ust. 1 (1) p.w.p. wzywając Skarżącego do złożenia wyjaśnień, słusznie wytknął faktyczne i prawne mankamenty zgłoszenia, stanowiące przeszkodę ochrony tego rozwiązania.
Należy podnieść, że Skarżącemu zostały przedstawione i uzasadnione uwagi organu do każdego zastrzeżenia z osobna, ze wskazaniem na niedopuszczalne poprawki rozszerzające pierwotny zakres żądanej ochrony, przedstawione stanowisko co do niejednoznacznie określonego zakresu ochrony. Po przeanalizowaniu zastrzeżeń patentowych nr 1-13 według wersji z 29 września 2020r. Urząd Patentowy wszak słusznie ocenił, że zgłoszony Sposób formowania stuwarstwowej taśmy grafenowej nie został jasno i precyzyjnie opisany skoro art. 33 ust. 3 p.w.p. wymagał, by zastrzeżenia patentowe określały wynalazek i zawarty w nim wkład techniczny w sposób zwięzły i jednoznaczny, poprzez podanie cech technicznych odnoszących się do jego budowy lub składu wytworu względnie do sposobu technicznego oddziaływania na materię, bądź nowego zastosowania znanego wytworu. Art. 33 ust. 4 p.w.p. wymagał, by każde zastrzeżenie patentowe niezależne określało przedmiot zastrzeganego wynalazku jako całość - w stopniu niezbędnym dla osiągnięcia zamierzonego celu. Skarżący był informowany, że treść zastrzeżenia niezależnego powinna zawierać wszystkie niezbędne cechy techniczne potrzebne do określenia zastrzeganego wynalazku, bez których nie może on być zrealizowany w całym zakresie żądanej ochrony. Informował Skarżącego, że niejednoznaczne określenie chociażby jednej cechy technicznej zastrzeżenia powoduje, że nieokreślony został cały zakres ochrony objęty tym zastrzeżeniem.
Zdaniem Sądu, miał rację, że wyrażenia typu: "ściśle określona ilość swobodnych atomów węgla" "z wielu laserów" "hel o ściśle określonej prędkości", "wielowarstwowa taśma grafenowa" (zastrzeżenie nr 1); "taśma podłoża porusza się z prędkością ściśle ustaloną" "stała temperatura syntezy" (zastrz. nr 4);"cała energia fotonów" , czy "we własnym rytmie emisji fotonów" (zastrz. nr 6), "obliczona liczba sublimujących atomów węgla", "bardzo ścisłe przestrzeganie wielu parametrów", "swobodne atomy węgla o niechcianych parametrach", (zastrz. nr 8), "niska temperatura topnienia", "pozostałe parametry syntezy nie ulegają zmianie" (zastrz. 9), "parametry syntezy na każdej kolejnej warstwie były tej samej wartości (zastrz. nr 10), "prędkość gazu taka sama" (zastrz. nr 11), "prędkość przepływu helu zostanie obniżona" (zastrz. nr 12) - nie stanowiły wystarczających środków technicznych potrzebnych do odtworzenia zgłoszonego rozwiązania.
Co więcej, w opisie z daty zgłoszenia i w wersji poprawionej brak było właściwego i dokładnego przykładu wykonania dokumentującego sposób formowania stuwarstwowej taśmy grafenowej. I tak, w opisie wynalazku w części określonej jako przykłady otrzymywania stuwarstwowej taśmy grafenowej otrzymanej na różnych podłożach, Skarżący opisał zjawiska zachodzące w takcie prowadzonego procesu, jak również uzyskiwane efekty w wyniku zajścia tych zjawisk. Jednakże w opisie zgłoszenia wynalazku nie udokumentował, by efekt opisanych zjawisk miał jakiekolwiek poparcie w praktyce - w postaci otrzymania stuwarstwowej taśmy grafenowej o wskazanej budowie. Tymczasem nie wystarczyły obliczenia, które powinny prowadzić do uzyskania określonego rezultatu, ponieważ jego osiągnięcie umożliwia dopiero przeprowadzenie eksperymentu.
Prawidłowa była zatem ocena Urzędu Patentowego, że zgłoszenie zawierało jedynie opis efektów jakie mają zostać uzyskane, albo opis zjawisk fizycznych mających zachodzić w trakcie prowadzonego procesu. Trafne było wskazanie, że w opisie, a zwłaszcza w przykładach realizacji nie zostały podane poszczególne etapy procesu, ani ich kolejność. Tymczasem warunkiem niezbędnym do uznania rozwiązania za wynalazek i uzyskania ochrony patentowej jest realna możliwość uzyskania zamierzonego rezultatu, przy czym rezultat ten musi być powtarzalny w dowolnym czasie i dowolną liczbę razy. Skarżący był zatem prawidłowo poinstruowany, że poprzez brak jednoznaczne sprecyzowanych cech technicznych w zastrzeżeniach, niezbędnych do urzeczywistnienia wynalazku w działalności przemysłowej, w sposób powtarzalny i z jednakowym rezultatem oraz poprzez brak określenia zakresu żądanej ochrony w niezależnych zastrzeżeniach patentowych zgłoszone rozwiązanie nie spełniało wymogów art. 24 i 27 p.w.p. oraz art. 33 ust.1 i 3 p.w.p. w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p.
Z powodu wskazanych mankamentów, Urząd po raz kolejny wezwał Skarżącego do nadesłania poprawionej wersji opisu i zastrzeżeń, usunięcia niedopuszczalnych zmian w części opisu dotyczącej zwłaszcza przykładów wykonania w zastrzeżeniach 1-13, zgodnie z przedstawionymi szczegółowo sugestiami.
Należy zauważyć, że Skarżący w odpowiedzi na to wezwanie, w piśmie z 8 stycznia 2021r. (złożonym 11 stycznia 2021r.), dziękując ekspertowi "za wysiłek w przeprowadzonej analizie i wskazanie błędów przy opisie" uznał, że dokonał poprawek, załączając: opis zastrzeżeń patentowych z 8 stycznia 2021r.; opis wynalazku "Uzasadnienie możliwości realizacji [...]"; opis wynalazku (stron 7), schemat technologiczny oraz schemat komory syntezy; skrót opisu wynalazku; "Opis obliczeń w zakresie ilości atomów węgla potrzebnych do zbudowania 100 warstwowej taśmy grafenowej" oraz "Projektowany wybór lasera w celu obliczenia jego mocy"; oświadczenie o nawiązaniu współpracy i chęci jej kontynuowania z Instytutem maszyn Przepływowych PAN Gdańsk i oświadczenie o nawiązaniu współpracy i chęci jej kontynuowania z Instytutem Chemii Fizycznej PAN Warszawa.
Ta ostatnia wersja zgłoszenia z [...] stycznia 2021r., ale z uwzględnieniem zastrzeżeń patentowych z daty zgłoszenia oraz trzech wersji zastrzeżeń patentowych z 7 lipca 2020r.(przy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), z 2 października 2020r. - była zatem przedmiotem ostatecznej oceny Urzędu Patentowego w zaskarżonej decyzji z [...] maja 2022r., której zgodność z prawem jest przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie.
Zdaniem Sądu, podniesione w sprawie zarzuty nie mają podstaw, bowiem zgłoszone rozwiązanie "Sposób formowania stuwarstwowej taśmy grafenowej" nie spełniało wymogów cytowanych wyżej art. 24, art. 25, art. 26 i art. 27 p.w.p. w związku z art. 315 ust. 3 p.w.p.
Rozwiązanie zgłoszone przez Skarżącego, w świetle informacji ujawnionych w polskim opisie [...], nie spełnia wymogu nowości wymaganego od wynalazku na podstawie art. 24 i art. 25 p.w.p. Wynika to z porównania treści zastrzeżeń nr 1-13 dla przedmiotowego zgłoszenia [...] z zastrzeżeniami nr 1-4 wersji poprawionej przed publikacją z [...] sierpnia 2012r. dla zgłoszenia nr [...]. Brak nowości zgłoszonego rozwiązania wynika z faktu, że w przeciwstawionym polskim dokumencie ujawniono informacje na temat Sposobu otrzymywania taśmy z grafenu, w którym uzyskano swobodne atomy węgla przy użyciu lasera, prowadzano proces w komorze syntezy w kształcie prostopadłościanu, gdzie ściany boczne, górna i dolna wykonane są z płyt grafitowych, z prętami grafitowymi o średnicy 5 mm; stosowano przepływ helu o czystości 99,9% i o określonej prędkości, jak również stosowano ruchomą taśmę i w końcu utworzono wielowarstwową taśmę grafenową. Szerokość taśmy na podłożu z folii aluminiowej i folii polipropylenowej wynosząca korzystnie 50 cm (zastrz. nr 2 zgłoszenie [...]) i temperatura [...] °C w celu otrzymania swobodnych atomów węgla w fazie gazowej (zastrz nr 7 przedmiotowego zgłoszenia) również znane są z przeciwstawionego dokumentu.
Prawidłowa także jest ocena, że zgłoszenie "Sposób formowania taśmy grafenowej" nie spełnia również wymogów art. 24 i 26 p.w.p., czyli wymogu poziomu wynalazczego. Potwierdza tę ocenę opis ww. polskiego wynalazku [...], z którego wiadomo, że taśma podłoża jest ruchoma. Natomiast z opisu obecnego zgłoszenia nie wynika, by Skarżący uzyskał jakieś efekty techniczne dzięki temu, że taśma podłoża porusza się z prędkością wynoszącą akurat [...] cm/min. Informacja, że w komorze syntezy znajdują się pręty grafitowe o zawartości atomów węgla 99,99% wiadome jest z przeciwstawionego polskiego dokumentu.
Innymi słowy, dobór liczby i wielkości prętów grafitowych, w zależności od wielkości komory, czy rodzaju uzyskiwanej taśmy grafenowej - mieści się w zakresie podstawowej wiedzy specjalisty z danej dziedziny techniki, w związku z czym również wariant wynalazku zastrzegany w zastrzeżeniu 5 nie spełnia poziomu wynalazczego.
Podobnie wariant wynalazku zastrzegany w zastrzeżeniu 6 wynika w sposób oczywisty z polskiego zgłoszenia nr [...], bowiem dobór mocy oraz liczby laserów, umożliwiających uzyskanie temperatury pozwalającej na sublimację węgla, leży w zakresie podstawowej wiedzy i umiejętności specjalisty.
Także z przeciwstawionego dokumentu wiadomo, że w sposobie wytwarzania taśmy grafenowej stosuje się hel o czystości powyżej 99,999%, tj. o czystości wynoszącej 100%, a prędkość przepływającego helu jest nie mniejsza niż 10 m/s. W tak zdefiniowanym zakresie wartości szybkości przepływu helu mieszczą się prędkości zdefiniowane w zastrzeżeniu 9, wynoszące odpowiednio: 70 m/s (dla taśmy z podłożem z folii aluminiowej) i 50 m/s (dla taśmy z podłożem z folii PP - polipropylenowej). Z kolei z opisu zgłoszenia nie wynika, jaki efekt techniczny związany jest z tym, że temperatura helu wynosi 200°C albo 240°C, zatem cechy te nie mogą świadczyć o poziomie wynalazczym dla wariantu wynalazku zastrzeganego w zastrzeżeniu 9.
Należy przyznać rację organowi, że w zastrzeżeniach 10-13 brak jest również jakichkolwiek cech technicznych, mogących świadczyć o poziomie wynalazczym zastrzeganego "sposobu".
Powyższe oznacza, że zgłoszone rozwiązanie wynika bezpośrednio z powołanego stanu techniki, przy uwzględnieniu przeciętnej wiedzy właściwej dla znawcy tej dziedziny techniki, a specjalista znający najbliższy stan techniki, przy rozpatrywaniu tego samego problemu technicznego, bez dokonań twórczych, w sposób zawodowy i rutynowy, za pomocą zwykłej logiki rozumowania miałby możliwość dojść do zastrzeganego rozwiązania.
Mimo wielokrotnego zwracania się do Skarżącego, zarówno w pierwszym postępowaniu, jak i przy ponownym rozpatrzeniu sprawy i zgodnego z prawem ujęcia wynalazku w zastrzeżeniach z daty zgłoszenia i w kolejnych wersjach zastrzeżeń patentowych, złożone poprawki i wersje rozwiązania z 7 lipca 2020r., wersji zastrz. nr 1-13 z 2 października 2020r., jak i ostatniej wersji zastrzeżeń nr 1-13 z 8 stycznia 2021r. - ostatecznie nie spełniło wymogów art. 24, jak i art. 27 w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p. W kolejnym piśmie z 26 listopada 2020r. (str. 2-5) Urząd szczegółowo omówił każde zastrzeżenie patentowe nr 1-13 oddzielnie i wskazał Skarżącemu wszystkie niedopuszczalne zmiany w opisie wynalazku i w treści zastrzeżeń patentowych (poprawione zastrzeżenia nr 1-13 nadesłane przy piśmie z 29.09.2020r.). Należy przyznać rację Urzędowi Patentowemu, że wynalazek nie nadaje się do opatentowania w przypadku niewłaściwego sformułowania zastrzeżeń, zwłaszcza niezależnego. Przedmiot rozwiązania nie stanowi rozwiązania technicznego nadającego się do powtarzalnego stosowania, jeśli nie został w całości poparty opisem wynalazku, a zakres żądanej ochrony nie została określona zwięźle i jednoznacznie.
Zdaniem Sądu, przedstawione w skardze zarzuty mają wyłącznie charakter polemiczny i są pozbawione podstaw. Podnoszone uwagi powodowały, że zgłaszający składał poprawioną wersję opisu wynalazku. W piśmie z 26.11.2020r. Urząd szczegółowo omówił każde zastrzeżenie patentowe nr 1-13 oddzielnie i wskazał Skarżącemu wszystkie niedopuszczalne zmiany w opisie wynalazku i w treści zastrzeżeń patentowych (poprawione zastrzeżenia nr 1-13 nadesłane przy piśmie z 29.09.2020r.). Przy czym, trafnie wskazał Skarżącemu na niedopuszczalne poprawki rozszerzające pierwotny zakres żądanej ochrony, niezgodne z treścią art. 37 p.w.p. Przepis ten stanowił, że "do czasu wydania przez Urząd Patentowy decyzji ostatecznej w sprawie udzielenia patentu zgłaszający może wprowadzać uzupełnienia i poprawki do zgłoszenia wynalazku, które nie mogą wykraczać poza to, co zostało ujawnione w dniu dokonania zgłoszenia jako przedmiot rozwiązania w opisie zgłoszeniowym wynalazku obejmującym opis wynalazku, zastrzeżenia patentowe i rysunki". Skarżący, w trakcie ponownego rozpatrzenia sprawy, nie odniósł się do zarzutów organu odnośnie niespełnienia wymogów art. 37 p.w.p. Nie wskazał, w którym miejscu opisu wynalazku z daty zgłoszenia z 18 czerwca 2018r. – nie znalazły potwierdzenia niedopuszczalne poprawki.
Z powyższych względów zarzut naruszenia art. 37 p.w.p. jest nieuzasadniony. Nie dotyczył on bowiem zaskarżonej decyzji organu, a zgłoszenia wynalazku. Tymczasem Urząd Patentowy RP w trakcie ponownego rozpatrzenia sprawy, a przed wydaniem ostatecznej decyzji z [...] czerwca 2022r. – tj. w pismach z 9 września 2020r. i 26 listopada 2020r. – wskazywał na nie spełnianie przez zgłoszenie wymogu art. 37 p.w.p.
Na tym etapie, przy ocenie kolejnych wersji opisu i zastrzeżeń, organ uwzględnił dane ujawnione i udokumentowane w pierwotnej wersji opisu zgłoszenia obejmującego: opis wynalazku, zastrzeżenia patentowe i rysunki z [...] czerwca 2018r.
Zdaniem Sądu, Urząd Patentowy RP nie naruszył art. 6 i art. 8 k.p.a., ponieważ prowadzone postępowanie nie budzi zastrzeżeń, pod kątem respektowania kluczowych zasad procedowania w sprawie rozpatrywania zgłoszenia do ochrony patentu. Zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji działają na podstawie przepisów prawa i w niniejszej sprawi tak się stało. Orzeczenia sądów oczywiście mogą mieć charakter pomocniczy w procesie wykładni i stosowania prawa przez organy administracji, jednakże organy administracji procedują w oparciu i na podstawie przepisów prawa. Z kolei art. 8 § 1 k.p.a. nakazuje organowi prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
Zdaniem Sądu, także obowiązki informacyjne wobec strony, wyrażone w art. 9 i 11 k.p.a. zostały w pełni zrealizowane w wielu pismach kierowanych do Skarżącego. Urząd Patentowy w sposób należyty i wyczerpujący informował go zarówno o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego realizując zasadę czuwania nad tym, aby zgłaszający nie poniósł szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielał mu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, jak i wyjaśniał mu zasadność przesłanek, którymi kieruje się przy załatwieniu sprawy. Z jednej strony organ wystarczająco wnikliwie i dogłębnie przedstawiał i uzasadniał swoje stanowisko. Z drugiej strony Skarżący miał możliwość ustosunkowania się do zarzutów przestawianych w kolejnych pismach na każdym etapie postępowania, miał możliwość wprowadzenia dopuszczalnych prawem poprawek w zgłoszeniu, przedstawienia i uzasadnienia swojego stanowiska.
Przy czym, trafna była ocena organu, że zawarte w skardze treści stanowiące opis, zastrzeżenia patentowe i rysunki, po wydaniu decyzji ostatecznej - przedstawione w treści skargi - są bezprzedmiotowe.
Sąd nie dopatrzył się zasadności zarzutu naruszenia i art. 32 ust 1 Konstytucji, ponieważ zasada równości obywateli wobec prawa nie została naruszona względem Skarżącego. Nie przedstawił on konkretnych zarzutów, które miałyby świadczyć, że jest inaczej.
Sąd nie stwierdził także naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., bowiem wydanie zaskarżonej decyzji zostało poprzedzone wskazana wyżej korespondencją ze Skarżącym, prowadzoną w celu wyjaśnienia przez Urząd i prawidłowego przedstawienia przez Skarżącego zgłoszenia pod względem merytorycznym. Ustalone zostały zatem wszystkie okoliczności faktyczne i prawne, które miały znaczenie w toku toczącego się postępowania, przeanalizowana całość dokumentacji zawarta w aktach zgłoszenia oraz wszelkie dodatkowe wyjaśnienia Skarżącego.
Z powyższych względów, wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.