VI SA/Wa 1726/05

VI SA/Wa 1726/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-01-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Jolanta Królikowska-Przewłoka /przewodniczący/
Małgorzata Grzelak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Sygn. powiązane
I OSK 620/06 - Wyrok NSA z 2007-03-02
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Asesor WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2006r. sprawy ze skargi S. K. - P. M. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz S. K. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu wniosku S. K. prowadzącej działalność gospodarczą P. "M." o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2005r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8000 złotych odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] stycznia 2005r. nr [...] [...]Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 8000 złotych. Powyższa decyzja została doręczona stronie w dniu [...] stycznia 2005r. (kopia zwrotnego poświadczenia odbioru k. 44 akt adm.). Pismem z dnia [...] stycznia 2005r., które zostało nadane w Urzędzie Pocztowym w dniu [...] stycznia 2005r. strona, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła odwołanie od w/w decyzji.
Organ odwoławczy powołując się na art. 134 k.p.a., postanowieniem z dnia [...] lutego 2005r. znak [...], stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia podniósł, że zgodnie z art. 93 ust.5 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2004r. Nr 204, poz.2088) od decyzji o nałożeniu kary pieniężnej przysługuje stronie odwołanie w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji a w razie przekroczenia terminu decyzja staje się ostateczna. Z zestawienia dat doręczenia decyzji z dnia [...] stycznia 2005r. oraz daty nadania odwołania wynika, zdaniem organu, że strona wniosła odwołanie z uchybieniem 14-dniowego terminu, o którym mowa w cytowanym art. 93 ust.5. Termin ten upływał dla skarżącej w dniu [...] stycznia 2005r.
Pismem z dnia [...] marca 2005r. Pani S. K., reprezentowana przez radcę prawnego, złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Z uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu wynika, że decyzję z dnia [...] stycznia 2005r. nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego odebrała w siedzibie przedsiębiorstwa Pani M. K., która nie była nigdy upoważniona przez skarżącą do odbioru korespondencji. Skarżąca, powołując się na przepis art. 42 k.p.a. oraz orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wywodzi, że aby doręczenie pisma adresowanego do właściciela przedsiębiorstwa było prawnie skuteczne, niezbędne jest wyjaśnienie, czy osoba potwierdzająca odbiór korespondencji była do tej czynności upoważniona. W ocenie strony, na organie administracji ciąży obowiązek wykazania zarówno faktu doręczenia decyzji jak i terminu doręczenia. Wszelkie wątpliwości w tym zakresie muszą być interpretowane na korzyść strony. Uzasadniając zachowanie 7-dniowego terminu wskazano, że o fakcie uchybienia terminu strona dowiedziała się z postanowienia z dnia [...] lutego 2005r., doręczonego pełnomocnikowi skarżącej w dniu [...] marca 2005r.
Do wniosku dołączono oświadczenie podpisane przez M. K., w którym opisano okoliczności odebrania listu poleconego zawierającego decyzję WITD.
Z oświadczenia tego wynika, że w dnu [...] stycznia 2005r., podczas nieobecności właścicielki, Pani M. K. odebrała w/w przesyłkę osobiście, po czym niezwłocznie przekazała ją skarżącej.
Złożony wniosek o przywrócenie terminu zawiera ponadto merytoryczne zarzuty odnoszące się do decyzji WITD z dnia [...] stycznia 2005r.
Wspomnianym na wstępie niniejszego uzasadnienia postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005r. znak [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD), działając na podstawie art. 58§1 i art. 59§2 k.p.a. odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] stycznia 2005r. nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.
GITD powołując się na art. 58 k.p.a. stwierdził, że w razie uchybienia terminu przez stronę postępowania, organ jest uprawniony do przywrócenia terminu w razie łącznego spełnienia następujących przesłanek:
- uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy
- złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu
- dochowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu
- dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, czynności dla której był ustanowiony termin.
Zdaniem organu, w rozpatrywanej sprawie strona nie uprawdopodobniła braku winy gdyż przesłanie wyjaśnień, iż korespondencję odebrała nieupoważniona osoba, nie stanowi okoliczności, która usprawiedliwiałaby niedochowanie terminu do wniesienia odwołania. Do okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu organ zaliczył, powołując się orzecznictwo sądowe, takie okoliczności jak: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Odnosząc się do argumentacji strony zawartej we wniosku, GITD wskazał, że nie daje wiary wyjaśnieniom strony, iż przedmiotową decyzję odebrała inna osoba, gdyż z poświadczenia odbioru w/w decyzji znajdującego się w aktach sprawy wynika, że kwitowała ją skarżąca osobiście.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2005r.skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie w/w postanowienia, ustalenie w wyroku obowiązku Głównego Inspektora Transportu Drogowego uwzględnienia wniosku skarżącej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie art. 58§1 k.p.a oraz art. 42§1 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi ponowiono argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i zaakcentowano, że skarżąca zaprzecza jakoby odbierała decyzję osobiście. Wskazano, iż pismo odebrała osoba nieupoważniona przez skarżącą do odbioru pism, co uzasadnia twierdzenie, że strona bez swojej winy uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji a zatem termin ten winien zostać przywrócony.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Powołując się na przepis art. 76 k.p.a. stwierdził, że potwierdzenie odbioru ma charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu tego przepisu, a jeżeli strona kwestionuje treść takiego dowodu powinna przeprowadzić dowód przeciwny, czego nie uczyniła. Nie wskazała nawet danych osoby, która jakoby podpisała się za stronę na pokwitowaniu odbioru przesyłki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji.
Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 - dalej zwaną p.p.s.a), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest uzasadniona albowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem oceny jest postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2005r. znak [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2005r. nr [...].
Z akt sprawy wynika, że w postępowaniu administracyjnym skarżąca udzieliła w dniu [...] stycznia 2005r. pełnomocnictwa radcy prawnemu. Na powyższe wskazuje treść pełnomocnictwa dołączonego do odwołania od decyzji [...]. Informację o udzielonym pełnomocnictwie organ powziął w dniu [...] stycznia 2005r., to jest w dacie wpływu w/w odwołania do Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w O. przesyłką poleconą Nr [...].
Ponieważ decyzja organu I instancji została wysłana do P. "M." S. K. w dniu [...] stycznia 2005r., na co wskazuje odcisk pieczęci pocztowej (k.44), uznać należy, że prawidłowo skierowano ją do strony, gdyż w dacie wysyłki nie miał zastosowania art. 40 § 2 kpa. Odnosząc się do argumentacji strony zawartej w skardze, należy stwierdzić, że doręczenia pism w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a zwłaszcza w aspekcie art. 46 k.p.a., należą do czynności materialno-technicznych rodzących określone skutki prawem przewidziane. Doręczenia, o których mowa w art. 46 k.p.a., oparte są na domniemaniu, że pismo organu administracji publicznej dotarło do rąk adresata i że w ten sposób doręczenie zostało dokonane prawidłowo, w terminie odnotowanym na odpowiednich dokumentach urzędowych przez adresata i doręczającego. Organ administracji państwowej nie ma obowiązku badania w każdym wypadku z urzędu, czy poświadczona urzędowo relacja organu doręczającego względem odbiorcy przesyłki odpowiada rzeczywistości. Niemniej, zgodzić się trzeba ze skarżącą, iż organ powinien jednak sprawdzić prawdziwość tej relacji, gdy nasuwa ona podejrzenie, iż nie odpowiada ona rzeczywistości.(por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 1999r. I SA 431/99, LEX nr 48753).
W rozpatrywanej sprawie skarżąca zaprzeczyła, że kwitowała odbiór przesyłki poleconej na dowód czego przedstawiła omówione wyżej oświadczenie podpisane przez M. K. z którego wynika, że to ona (a nie S. K.) odebrała list polecony, który niezwłocznie przekazała do rąk uprawnionej. Powołując się na nieprawidłowe doręczenie odpisu decyzji skarżąca wywodzi, iż jest to okoliczność uzasadniająca brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu, stanowisko organu zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, że brak jest jakichkolwiek przesłanek do uznania, że decyzję WITD odebrała inna osoba niż podpisana na zwrotnym poświadczeniu odbioru tj. skarżąca, nie może zostać uznane za prawidłowe. Skarżąca bowiem wskazuje dane osoby, która odebrała przesyłkę i jako dowód przedstawia oświadczenie tej osoby, że pod nieobecność właścicieli "odbierała przesyłkę poleconą z WITD w O. skierowana do P. M. ". Należy zauważyć, że na dołączonym do akt sprawy zwrotnym poświadczeniu odbioru brak jest adnotacji poczty, że przesyłka została doręczona adresatowi. W tym stanie rzeczy, skoro zainteresowana zaoferowała z własnej strony dowody, że przesyłkę odebrała inna osoba, rzeczą organu było wyjaśnienie tej okoliczności. Tymczasem, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, organ nie dał wiary twierdzeniom skarżącej, nie wskazując jednakże, dlaczego nie uznał za wiarygodny omówionego wyżej dowodu przedstawionego przez stronę. Nie można podzielić poglądu organu, że odebranie decyzji przez osobę nieupoważnioną do odbioru pism nie stanowi okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu do dokonania czynności prawnej.
Zgodnie z art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy zainteresowanego należy zaliczyć m.in. nieprawidłowe doręczenie pisma. W rozpatrywanej sprawie tylko tę okoliczność skarżąca powołała we wniosku o przywrócenie terminu. Organ rozpoznający ten wniosek obowiązany byłby wniosek ten uwzględnić, gdyby okazało się, że wskazana okoliczność istotnie miała miejsce (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2000r. sygn. IV SA2121/98 Lex 54744). Tymczasem, jak wskazano wyżej, organ nie poczynił żadnych ustaleń w tym zakresie opierając się jedynie na swoim przeświadczeniu o prawidłowym doręczeniu odpisu decyzji w dniu [...] stycznia 2005r. Skoro w przedstawionym przez stronę dowodzie osoba, która oświadczyła, że odebrała przesyłkę wskazuje datę [...] a nie [...] stycznia 2005r. organ powinien tą kwestię wyjaśnić. Z uwagi na to, że na zwrotnym poświadczeniu odbioru decyzji organu pierwszej instancji podana została data skutkująca sankcją niezachowania terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a., organ administracji zobowiązany był przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające, zmierzające do usunięcia przedmiotowej rozbieżności. Dokument wystawiony przez osobę fizyczną, jest to źródło informacji osoby, od której oświadczenie pochodzi. Na prawdziwość złożonego oświadczenia (informacji) można przeprowadzić dowody. W tej sprawie tego nie uczyniono, a zatem niezrozumiałe jest, dlaczego zdyskwalifikowano ten dowód. . Zgodnie z art. 7 i 77 Kpa organy administracji państwowej obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz wskazane w uzasadnieniu decyzji okoliczności, które organ uznał za udowodnione. Skoro w sprawie nie wykazano, że oświadczenie było nieprawdziwe, to organy naruszyły wyżej podane przepisy.
W związku z oświadczeniem o późniejszej dacie potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej decyzję organu pierwszej instancji, organ GITD winien był uzupełnić materiał dowodowy m.in. zwrócić się do właściwego urzędu pocztowego - w ramach postępowania wyjaśniającego o wskazanie, na podstawie posiadanych przez pocztę dokumentów, kto i kiedy faktycznie kwitował odbiór spornego listu poleconego.
Mając na uwadze powyższe należało zaskarżone postanowienie uchylić na podstawie art. 145 §1ust.1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a., gdyż stwierdzone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć, zdaniem Sadu, istotny wpływ na wynik sprawy.
O kosztach postępowania obejmujących wpis sądowy oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.